(SANITIZED)UNCLASSIFIED POLISH PUBLICATIONS ON VETERINARY MEDICINE AND PUBLIC HEALTH(SANITIZED)

Document Type: 
Collection: 
Document Number (FOIA) /ESDN (CREST): 
CIA-RDP81-01043R002200170001-4
Release Decision: 
RIPPUB
Original Classification: 
C
Document Page Count: 
819
Document Creation Date: 
January 4, 2017
Document Release Date: 
July 11, 2013
Sequence Number: 
1
Case Number: 
Publication Date: 
June 6, 1958
Content Type: 
REPORT
File: 
AttachmentSize
PDF icon CIA-RDP81-01043R002200170001-4.pdf95.62 MB
Body: 
Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 R 50X1 -HUM Next 18 Page(s) In Document Denied Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 KOMITET REDAKCYJN'Y Redaktor Naczelny ? Prof. dr Grzegorz L. Seidler Dr Mieczyslaw Biernacki, Prof. UMCS ? Redaktor Sekcji A (Mathematica) Dr Wlodzimierz Hubicki, Prof. UMCS ? Redaktor Sekcji AA (Physica et Chemia) Dr Adam Malick i, Prof. UMCS ? Redaktor Sekcji B (Geographia, Geologia etc.) Dr August Dehnel, Prof. UMCS ? Redaktor Sekcji C (Biologia) Dr Stanislaw Grzyck i, Prof. Akad. Med. w Lublinie ? Redaktor Sekcji D (Medicina) Dr Zdzislaw Finik, Prof. UMCS ? Redaktor Sekcji DD (Medicina Veterinaria) Dr Bohdan Dobrzatiski, Prof. UMCS ? Redaktor Sekcji E (Agricultura) Dr Juliusz Willaume, Prof. UMCS ? Redaktor Sekcji G (Ius) Dr Grzegorz S,eidler, Prof.UMCS - Redaktor Sekcji F (Humaniora) 7.a /v./6. Mieczyslaw ZAKRYS SPIS TRESCI CO,IIEP7RAHHE TABLE OF CONTENTS 1. Zenon CZARSKI Leczenie tkankowe chorob naczyniowych m6zgu wg metody Filatowa . . . . . . . . . . 1 Jletrenne Ronceprinponannorl TIialIbIO no 111) II 3 a TO I3y TIOCJICA- CTIIIII1 moaronmx IIIICyJII,T013 . ? . ? ? ? . 10 Behandlung von Kranken nach Hirninsulten mit konservier- tern Gewebe nach F Il a to w . . 10 2. Zofia UMIASTOWSKA Urazowe uszkodzenia wqtroby . 11 Tpanmavitrecaue rionpenmennst netienn 41 Traumatic injury of the liver . 43 3. Tadeusz JACYNA-ONySZKIEWICZ, Zofia UMIASTOWSKA Wartoge doiylnych wlewan nowokainy w lecznictwie chirur- gicznym . . . 45 IABIIIIOCTb Durpitoerumx DJIIIIMIIIIII nonouanna will xupyp- ruttecHoro netienun ? ? ? ? ? ? ? ? ? 61 Value of intravenous novocaine infusions in surgical therapy 62 4. Stanislaw GRZYCKI Zakoriczenia nerwowe w nablonku czulkow Alimakow. Helix pomatia L., Helix lutescens Rossm. i Cepaea hortensis Mull 63 Heyouwe ORMItIaIlitil a napyranom anwreann raasnux myna- :ten y y.nwroir: helix ponzatia L. Helix lutescens liossne. it Cepaea hortensis ilfiill . . . . . . . . . . 69 'Ober die Nervenendigungen in der Filhlhornerepidermis der Landschnecken: Helix pomatia L., Helix lutescens Rossm. und Cepaea hortensis Mu 11 71 5. Stanislaw GRZYCKI 0 nerwoWym uldadzie siateczkowo-Srodkomorkowyrn w gru- czolach podniebienia ptakow (Gallus gallus domesticus) . 73 Ilepanan peTuuyanpuo-nnyTninirreToinran cncrema a I18611LIX ruegeaax y wriur (Gallus gallus domesticus) 81 Ober das reticuldre-intrazelluliire Nervensystem in den Gau- mendrilsen,bei VOgeln (Gallus gallus domesticus) . 83 Ostra niedroina6 przewodu pokarmowego na podstawie ma- terialu klinicznego .' . . . 85 Oman irenpoxolutmocm untuetimma B cneTe Hannntrecsnx riaOniorreurril na OCHOBBIIIIII co6ernennux maTernanon . . 154 Acute occlusion of the alimentary tract on the basis of cli- nical materig.". . . . . ----... 156 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ? vt rt.i. . Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ...NOttf4,, VI) t :?.' P? ,KA' ., 441 p .. 1.b. rinV =.4 t. 7 lina A DOBRZAIC1SKA i Wiktor OKTABA e Statystyczna analiza urodzen i Amiertelnoki noworodkow w Klinice Poloiniczej Akademii Medycznej za okres 1951-1954 CTaTIICTIPICCRIIII 3110J1113 110 put:Actium' it CMCpTIIOCTII 110110- ponme1tab1x u Anyntepcuoli limuntne Alegunnitenoil Atone- Mint a al0C1J111110 aa neintozt c 1951 no 1956 r . . . Statistical analysis of births and mortality of the newborns at the Gynecological Clinic of the Medical Academy Lubli during 1951-1954 . 1 8. Stanislaw GRZYCKI Badania cytotopocherniczn nad kwasami nukleinowymi, grudkami zasadochlonnymi Nissla i ziarenkami neurowydzie- liny w komorkach zwojowych miedzymOzgowia iaby wodnej (Rana esculenta esculenta) . . . . ? IjirroTonoxitmuttPcioe itcurenonaltun 'nut 11y11entl0111,1Ntlt (um- aoramit, 6a3011nt2lini1,1ran Tumoral' Mout n It neplitanittarati !IC- npoceupeTa II rattuntomtbtx N.11011{11X npoNtesityrointoro N1031'a it anryinnit (1?ana esculenta esculenta) . ? ? . . . Cytochemical studies on nucleinic acids, basophilic Nissl bodies and granules of the neurosecretion in ganglion cells of the midbrain of Rana esculenta esculenta . . . . 9. J.ozef PARNAS, Tadeusz MIERZEJEWSKI, Antoni FELTYNOWSKI i Kazimierz LAZUGA Badania porownawcze nad wiakiwokiami paleczek: Pastett- rella tularemiae, Pasteurella nzultocida, Pasteurella rodentium i Brucella brucei. . . . . . . . . . . CpalnlItTU11,111,1e ticutuonaion cncnicTit nampren: Pasteurella Iularenuae, Pasteurella snullocida, Pasteurella rodeultunt u Bruce- nu Grum927 . ? . Comparative studies on properties of bacteria: Pasteurella tularemiae, Pasteurella multocida, Pasteurella rodentium \ and Brucella brucei . 159 172 13. Jerzy KRAWCZYSKI i Irena DREWNOWSKA Przebieg koagulacji ciepinej bialek przy zmiennej zawartoki frakcji bialkowych i w obecnoki jonow barwnikowych . . flponecc T01111011011 'wary:mon Gunia a HuTIOCT0f11111011 coAep- MILMOCTI1 6C211i0111AX ti"pantoll it a npitcyTcTintit inirmeirra- nuonillax notion . ? ? ? ? ? ? ? . 359 375 of protein fractions and in the presence of pigment ions . 376 173 14. Jan CZAJKA i Alicia PIETRZYKOWA (... ? 1 Charakterystyka mleka i produktow mlecznych pod wzglqdem chemicznym . . . . . ? ? ? . . . 377 XIIMIPICCUall xapaierepitcTitua 30:t01:a11 NI0J10,111LIX nputynTon 389 175 Chemical characteristic of milk and milk products . . . 390 ?????????111. 15. Jan KOZAK 203 Nieswoiste przewlekle zapalenie koncowej Nth jelita bio- drowego (przypadek wlasny) . . . . . . . . llecamo6hrri10e upommutirrunntoe nocnaraemie nonuenoti 391 110/0331{0111110fi 1i111111t11 (CO6CTBC11111,1ii Caplail) . 403 205 Unsuspected chronic inflammation of the terminal loop of the ileac intestine (Author's case) . . . . . 404 16. Wanda STOJALOWSKA i Alina MONIUSZKO Pasoiyty przewodu pokarmowego dzieci w ilobkach i przed- 207 szkolach Lublina . . . . . . . . . . IlapamiTm numenapirreanoro TpanTa y p,eTell BAeTCMIX ncanx 405 n AOTCHIIX caiox r. Jlio6uitiia . 419 Parasite 4 of the alimentary tract of children in nurseries 421 and preparatory schools in Lublin . ? 17. Wieslaw HOLOBUT 228 Fizjologia zatoki szyjnej . . 423 (I)Itaitonorn a napoTitnnoro cintyca . 441 Physiology of the carotic sinus . . 443 229 18. Tadeusz JACYNA-ONYSZKIEWICZ 257 i Wieslaw HOLOBUT 259 Zmiany pobudliwoki odruchowej zatoki szyjnej w opera- cjach ehirurgicznych . . . . . . . . . 445 Ilamenenun petpaouTopuoll no36yAirmocur napourAtioro cii- 261 ityca no !Tema xitpyprimecuitx onepaunit . 455 341 Changes of the reflex excitability of the carotid sinus in 343 surgical operations . . 457 19. Wladyslaw STAKA Pobudliwok odruchowa zatoki szyjnej przy roinych ciAnie- 345 niach . . . . . . . . . . . . . 459 PetimenToplian 13036yAlIAIOCTI, napoTulutoro cnnyca Him pas- 357 moin,tx ganneintnx , . ? ? ? ? ? ? ? . 469 Reflex excitability of the carotid sinus at various pressures 470 358 10. Felicja WYSOCKA Badania nad epidemiologiq tularemii w wojewodztwie szeze- chiskim . . . ? ? ? . Haytnibie touteaorsatinn tiaa 31111ACM110J101`11011 Tymtpcmint B noenuoTne IlleituncnoNt . ? ? ? ? , ? ? Studies on epidemiology of tularemia in the Szczecin district 11. Tadeusz ROZOWSKI Badania nad tularemia w wojewodztwie szczecinskim . . Ilcuienonaturn nan Tyunpemnett 0 litOTIIIICHOM DOC1.1011.CTIIC .. Studies on tularemia in the Szczecin district . . L12. Jan CZAJKA i Alicia PIETRZYKOWA Ocena przetworow owocowych pod wzglqdem ilokiowej za- wartoici arsenu, olowiu i miedzi . ? ? ? . . ? 01?011 HO nepepa6oTun (I)pylerou 110 OT110111C111110 H 1(03111(10CTBC11- 110my colopmainno 11 11I1X apcsitia, MINIM 11 mewl Classification of fruit products in regard to quantitative con- tent of arsenic, lead and copper . ? ? ? ? ? . awms???????????... Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11 : CIA-RDP81-01043R002200170001-4 OS' (law ....?....?.... 20. Jaroslaw BILLEWICZ-STANKIEWICZ Zagadnienie histaminy w fizjologii prawidlowej i patolo- gicznej . . . ? ? ? . . ? ? . . 471 11 poGnema rimaNtitita B1101)51BJ11,110i1 II HaTonorattecBoti 111113110- . . 492 noriiii . . ? ? ? ? , ? The problem of histamine in normal and pathologic phy- siology . . ? ? 21. Jaroslaw BILLEWICZ-STANKIEWICZ i Czeslaw POPIK Analiza sympatykomimetycznego dzialania histaminy na izo- lowane jelito cienkie . . . . 495 A11[1711(2 C1131TIBTIIItOMIINICTIIIICCR0C0 1CI1CTB11J1 rIICFaMIIlIa 1t1 1130BirpOBBIllibIC . Analysis of the sympathicomimetic action of e on the isolated small intestine . . 493 22. Jerzy RYBACKI Wplyw odnerwienia zatoki szyjnej na obraz zapaSci pohista- minowej . . . ? ? ? ? ? ? ? ? ? Baniiiiiie Aenepnanint napornArroro ennyca na nairriiiiy no- rlECTaM11110B0r0 inoita . ? ? . ? . . Influence of denervation of the carotid sinus on the post- L23histamine shock . . Jaroslaw BILLEWICZ-STANKIEWICZ, Dionizy GORNY i Michal CZERMINSKI Histamina a oddychanie tkankowe . Pont, rnuraminia B ricanenom ntaxaintli Histamine and tissue respiration _ 507 508 509 527 521 . 523 . 529 . 529 ANNA LES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKLODOWSKA LUBLIN?POLONIA \TOL X. 1. SECTIO D 1955 Z Kliniki Neurologicznej Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik: prof. dr Wiktor Stein Zenon CZARSKI Leczenie tkankowe chorab naczyniowych mozgu wg metody Fi#atowa illemenne Koncepsnposannoii vnambso no SO n na -rosy nocneAcTsmil Ilit03r0urax nucynwros Behandiung von Kranken nach Hirninsulten mit konserviertem Gewebe nach Filat ow Metoda leczenia tkenkowego opracowana przez Fiiatowa (1935-1950) zyskala szerokie zastosowanie. Zainteresowanie tq metodq jest obecnie rownie tywe, jak na poczqtku jej powstania ze wzglqdu na dobre wyniki leczenia, a take ze wzgledu na niewyczerpanq jeszcze polemike co do istoty biologicz- nych bodicow tkankowych. MyS1 leczenia tkankowego zrodzila siq na gruncie zagadnienia leczenia Slepoty powstalej na skutek zmqtnienia rogowki. Do czasu Fll a tow a jedynym rnoiliwym sposobem przywrocenia choremu wzroku byl zabieg operacyjny polegajqcy na przeszczepieniu w okienko wycigte w zinqtnia- lej rogowce, skrawka rogowki pobranej od innego osobnika w czasie operacji. Poniewai material .potrzebny do zabiegu byl brudny do zdobycia, zastoso- wanie ,przeszczepiania rogowki natrafialo na dute trudnoki, Fii la tow znacznie udoskonalil ten zabieg operacyjny i jako jeden z pierwszych rozpoczql przeszczepianie rogowki pobranej od os6b zmarlych. Gdy proby wypadly po- myAlnie, zaczql tq metok szeroko stosowae, a niewyczerpane trodio materialu do przeszczepien wplynqlo na szybkie jej rozpowszechnienie. W 1934 roku Fl latow opublikowal swoje wyniki nad przeszczepianiem rogOwki pobranej ze zwlok i konserwowanej w nisklej temperaturze. Rogowki te przyjmowaly Siq bardzo dobrze, nie ulegaly zm1nieniu, niekiedy przejainieniu ulegala rowniet rogowka oka drugiego, nieoperowanego. Z faktu tego wysnul F il a tow wnio- sek, te w konserwowanej w chlodzie rogowce dochodzi do wytworzenta s?iq substancji pobudzajqcych procesy regeneracyjne ustroju. W dalszych doLwiad- czeniach Fila tow stwierdzil, le nie tylko konserwowana w chiodzie rogowka, ale i inne tkanki, pod wplywem niesprzyjajqcych warunkow tyciowych, nabie- rajq leczniczego dzialania. Konserwowana tkanka mote bye rowniet przeszcze- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 -4 0," Zenon Gzarski piana w miejsca odlegle od ogniska chorobowego z tym samym dodatnim wynikiem. Na podstawie powylszych spostrzeien Fil a to w mOgl zroble swe pierw- sze uogOlnienie, Joglaszajge przypuszazenie, a nastgpnie teoriq o leczentu ?bio- gennymi stymulatarami". W oddzielonej od ustroju tkance, pozbewtonej doplywu krwi i chlonki; pod wplywem dzialania niesprzyjajgcych warunkow Arodowiska (np, temperatura +3?C do +5?C) dochodzi do biochemicznych zmian, w wyniku ktarych pow- stajg w komOrkach wysakowartoteiowe substancje, pobudzajgee procesy iyciowe tej tkanki. Substancje te nazwal Filato w substancjami sprzeciwu ? biogen- nymi stymulatorami. Biogenne stymulatory wytwarzane sq przez tkankg w wa- runkach zagraiajgcych jej Zyciu, a pobudzajgc procesy biochemiczne umoiliwiajg przetrwanie groinego dla niej ,okresu. Wprowadzone do iywego organizmu uaktywniaja w nim procesy iyciowe. Biogenne stymulatory mogg powstawaa rowniet w organizmie iywym pod wplywem dzialania czynnikow szkodliwych zarowno wewngtrznych, jak i Sro- dowiska zewngtrznego. Wystawiajgc na przyklad kroliki na dzialanie promieni Roentgena lub promieni .pozafiolkowych moina w ich krwi stwierdzie obecnoie biogennych stymulatorow. U czlowieka mogg sig one pojawie po dlugotrwalych wysilkach fizycznych. Wedlug Fi la t o wa wydzielanie biogennych stymula- torow pod wplywem zmienionych warunkow Zyciowych stanowi prawo przy- rody tak dle tkanek zwierzgcych, jak i roAlinnych. Badania nad fizykochemiczng strukturg biogennych stymulatorow wykazaly, ie sq one odpome na dzialanie wysokiej temperatury (do 120?C), rozpuszczajg siq dobrze w wodzie i posiadajg zdolnoie do czer?ciowego przechodzenia z parg przy destylacji wady. Nie sq one cialami bialkowymi, bowiem nie tracg swej biologicznej aktywnoici ,przy oddzielaniu bialek metodg chemiczng. Chemiczna struktura biogennych stymulatorow nie jest jeszcze dokladnie poznana. Naleiy przypuszczae, ie substancje wspoldzialajgce w odnowie tkanki sq btisko spokrewnione z substancjami wzrostu oraz substancjand pobudzajg- cymi oddychanie komOrkowe i przemiang materii. W konserwowanej tkance najprawdopodobniej dochodzi do zwdgicszenia przepuszc-zalnoAci komOrkowej z pawadu czgiciowego uszkodzenia komorek, jednak z zachowaniem zdolnoget produkowania zaczynOw komorkowych. Znaczenie prac F ila tow a i jego wspolpracownikOw jest Olbrzymie, a biogenne stymulatory zastosowano nie tylko w medycynie i weterynark, ale r?wnie I w innych dziedzinach nauki. Selekcvjny Instvtut Uprawy Bawelny w ZSRR wykonal dogwiadczenie ,polegajgce na moczeniu nasion bawelny w roz- tworach zawderajgcych .biogenne stymulatory. W ten sposob wzmocnione nasiona dawaly szybszy wzrost i lepsze plany. Sposoby przyrzgdzania materialu do leczenia tkankowego sq liczne. Naj- prostszym jest konserwowanie tkanki w niskiej temperaturze, podane przez Filatowa. Leczenie tkankowe chorOb naczynlowych mozgu 3 Pobrang tkankg umieszcza sig w hermetycznym sloiku i przechowuje sig. w lodowni o temperaturze +2? do +4? przez 6 do 7 dni. 0 dle tkarika byta pobrana zgodnie z zasadami aseptyki, moina uiye jej pa tym okresie bezpo- grednio do wszczepienia. Jegli za nie jest jalawa poddajemy jg wyjalowieniu 'w autoklaw,:e, w temperaturze 120?C, przez 1 godzing. MoZna rown:ei sporza- dzie wyeigg z konserwowanej tkanki na gorge-0 4 stosowad go po wyjalowieniu w postaci zastrzykow domiginiowych. Do leczenia tkankowego moina uZywae tkanki ludzkiej, zwierzgcej lub roilinnej. Najlepszym roglinnym materIalem do leczenia tkankowego sq liScie aloesu (S k or o d i ii sk a j a W. W.). Wygodnym bardzo materialem jest loiy- sko pobrane od zdrowych matek, natychmiast po porodzie. Przeszczepianie tkanki konserwowanej odbywa sig drogq malego zabiegu operacyjnego. Po dokonaniu znieczulenia miejscowego roztworem nowokainy, robi sig nacigcie diugogci 2-2,5 cm, oddziela sig skorg od tkanki pod- skomej i w uformawang w ten sposob kieszezi padskomq wklada sig kawalek przygotowamej tkanki konserwowanej. Rang zaszywa sig szwem prastym lub naklada klamerkri. Leazenie tkankowe, ktore zrodzilo sig w dziedzinie okulistyki, znalazIo za- stosowanie prawie we wszystkich specjalnoiciach. Najwigcej doniesien jest z okulistyki, chirurgii I dermatologii. W chirurgii stosowano leczenie tkankowe w przypadkach trudno gojacych sig ran 1 owrzodzen [A.R. P i et rowa (1948). W.P. Fil at o w]. F ii a t ow- i jego wspolpracownicy stosowali z dodatnim wynikiem leczenie tkankowe w zarniku nerwu wzrokowego, zapaleniu rozrosto- wym siatkowki, opryszczkowym zapaleniu rogowki, jaslerze, tuszczce jagli- czej oraz w ,schorzeniac.h pourazowych c4czu. W samoistmej rzgorzeli skory Bokka t (1949) na 16 przypadkOw leczonych otrzymal zupelne wyleczenie. W zapaleniach sutka u kobiet karmigcych [ I w a now (1949)] oraz w ,przewle- klych zapaleniach pgcherza (A jw az io n (1951) ], leczenie blogennymi sty- mulatorami dawalo znaczng poprawg. Dobre wyniki uzyskal rOwniei S ega 1 I S ewer yn (1950) stosujgc Ieczenie konserwowang tarczycg w przypadkach trudno go:MC-Yell sig ran I owrzodzen oraz w padaczce pourazowej. Dodatni wplyw wyciggu z konserwowanych li?ci aloesu, ?-inr przypadkach gruilicy skOry, obserwowat R ach ma tow (1950). Dawki wyciggu wynosily od 0,5-1,5 ml, nie zanotowano iadnych powiklan, tak ogOlnych, jak i .miejscowych. Na 25 przy- padkOw leczonych poprawa wystgpila u 23 chorych. P o jo mn yj I Uli t (1953) stosowali leczenie tkankowe w schorzeniach ukladu nerwowego, migclzy Innymi.w cherobach naczyniawych mOzgu. U cho- rych po krwotoku mOzgowym ;uzyskano wyraing pi5fifEivg w zakresie ruchOw pOraionych koziczyn, oraz paprawg czucia. Dodatnie wyniki otrzymali rowniei G.A. Iwanowski, M.W. Popyrewa i A.A. Serebreanikowa w ner- wobOlach I zapaleniach wielanerwowych. W drigczee poraiennej cobserwowano .zmniejszenie sig drienia ,oraz napigeia miegniowego, poprawa byla jednak knit- kotrwala. W jarnistoki rdzenia oraz w stwardnieniu rozsianym wyrainego ,polep- szenia nie obserwowano. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11 : CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ft1 ''..X,i.!WhOFta A . , A! - qz, ,.,:-.. ?, ,. s'Y ?""ENCIalimes 4 Zenon Czarski W. M. BiCojewa (1953) stosongala leczenie tkankowe w nerwoholach, schorzeniach pourazowych mozgu, padaczce oraz w charobach naczyniowych mOzgu. Uzyskane wyniki byly zadowalniajgce. Dodatnie wyniki leczenta bio- gennymi stymulatorami w schorzeniach uklaciu nerwowego otrzyrnali rOwnlei A.F. Utejew i W.W. IC onkina (1953). W piAmiennictwie polskim ukazat sig caty szereg prac i artykulow poiwig- conych metodzie wynikom leczenia tkankoWego. M. Steal or (1949) i A. P erwa-T e t ma jer (1950) stosowali leczenie tkankowe w przypad- kach powiklan pooperacyjnYch, w trudno gojqcych sig owrzodzeniach u ludzi starszych i dzieci, z dobrym wynikiem. W dychawicy oskrzelowej leczenie bio- gennymi stymulatorami dawalo znacznie lepsze wyniki nii leczenie innymi me- to,dami. (M. Fejgin i A. Hausmann (1947), W. Kosinski (1950). A. Goldschmied (1950) podaje wlasng, zmodyfikowang metodg leczenia tkankowego w chorobie wrzodowej iolgdka i dwunastnicy. Metoda La polega na wprowadzeniu podskOrnym albo grodskornym wlasnej krwi chorego. W miej- scu wstrzyknigcia -powstaje jalowy, miejscowy odczyn zapalny z wytrgcentem wloknika. Miejsce to ma bye irodlem biogennych stymulatorow. U leczonych w ten sposob chorych z chorobq wrzodowq, wystepowala znaczna poprawa. Z. Necluk-Szczerbifi ski (1950, 1951) stosowal rOwniet leczenie tkan- kowe w chorobie wrzodowej iotgdka i dwunastnicy, oraz w owrzodzeniach goleni, uzyskujgc wyraing popraigg stenu ogOlnego I w ki?lku przypadkach znik- niqcie niszy Haudeka w kontroli rentgenologicznej. W Akademii Iviedycznej w Lublinie leczenie tkankowe stosowane jest. w wielu klinikach, przede wszystkim w Klinice Okulistycznej. T. Krwawicz (1949) wprowadzil wlasnq metodg przeszczepiania ow.odni konserwowanej pod spojawkg galkowg, udoskonalajac technikg operacyjnq Logo zabiegu. Badania wlasne Zachgceni dodatnimi wynikami leczenia tkankowego w innych klinikach naszej Akademii oraz spotykanymi w pigmiennictwie, rozpoczqligmy stosowanie leczenia biogennymi stymulatorami w chorobach naczyniowych mozgu. Leczenie rozpoczqto w 1951 roku, material wprawdzie jest nie- wielki, obejmuje bowiem 15 przypadkow, ale wyniki dotychcza- sowe sq zachgcajqce. Wynki leczenia tkankowego w zestawie- niu porownawczym przedstawione sq na tabeli I. W jeclnym przypadku stosowano dwukrotnie przeszczepianie owodni konserwowanej metbdq Kr auz eg o, w pozostalych pada- wano wyciqg z ow.odni konserwowanej metodq Fila to w a. Leczenie tkankowe chorOb naczyniowych mozgu Tabela I Rozpotnante WyzdroriaioPopralsa Znaczna poprawa Nie znac zna poprawa Bez poprawy Encepbalomal . - 2 2 3 _ Haemorrhagia cerebri - 3 ? 2 2 1 Raz em :_ . 5 4 5 1 5 Przyp ad ek 1. (Nr Klin. hist. chor. 576/1951). , Chory A. P., lat 48, z zawadu rolnik, zglasil sig po raz pierwszy do tutejszej kliniki 22.X.1950 r. z ipowodu narastajgcego ostabienia sily mieLnlowej w kon- czynach dolnych. Na kilka dni pried przybyciem mial atak drgawkowy z utratq przytomnotoi. Rozpoznano wOwczas u .niego rozsiane zmiany mozgowe na tlemiat- dtycowym. Ponownie zglosil sig do kliniki 29.X.1951 r. z tymi samyrni skargami. W narzgdach wewngtrznych wyrainych odchylen od normy nie stwierdzono. RR 135/90 mm Hg. Neurologicznie: Chory przytomny, spowo1niony, pamige oslabiona. Objawy oponawe 0. Prawy kgtust. opuszczony i slabiej ruchomy. Przyspoglgdaniu na boki oczaplgs poziomy, wyrainiejszy w strong prawg. Odruchy iciggnowe w konczy- nach gOrnych podwyiszone obustronnie. Obustronny ?odruch diartiowo-brodkowy. Slad niezbernoici w koficzynie gornej prewej. Odruchy brzuszne po stronie pra- wej slabsze, szybko wyczerpujgce sig. Napigcie miginiowekoficzyn dolnychobu- strcmnie nieco wzmaione, sila mignioNya wszystkich grup mig.iniowych nie- znacznie oslahiona. Odruchy kolanowe i pietowe obustronnie ywe, rowne. Obustranny objaw Babiliskiego, Rossolimo. Amy probie Romberga chwieje sig na !prawa. Chad na szerokiej podstawie chwiejny. Leczenie jodowe nie przyr nioslo iadnej ,paprawy. Dna 19.XI.51 dokonann, podskornego wszczepienia owodni konserwowanej w chloraminie. W pierwszych trzech dniach ?po zabiegu sten chorego nie ulegl wyrainiejszej zmianie. W czwartym dniu samopoczucie chorego lepsze, chgtniej nawigzuje iozmowc z innfmi, chorymi, mowa mniej drigca. W szostym dniu stwierdzono dalszg poprawq samopoczucia i wzrost zainteresowania otocze- niem. Przy probie Romberga stoi pewniej, chod mniej chwiejny, szybszy. W siegl- mym dniu zdjgto szwy, brzegi rany zrosly sig dobrze. W jedenastym dniu po wszczepieniu owodni, przy badaniu neurologicznym stwierdzono: Nieznaczna poprawa shy miginiowej w kontzyna,ch dolnyoh. pbjaw Rosso- limo, Mary pried leczeniem' byl wyrainie zaznaczony obustronnie, wystg- puje tylko po stronie prawej. Przy prObie Romberga. stoi pewnie, chod pewny. Inne objawy ogn.iskowe utrzymywaly sig, jak poprzednio. Powyiszy stan utrzy- mywal sig przez caly nastepny miesigc. Dnia 11.1.1952 r. wszczepiono choremu ponownie -owodnig. W wyniku drugiego w-sZczepienia zauwaiono znacz-ng po- prawg samopoczucia chorego, nieznaczng poprawg shy miegniowei karzvn dolnych Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 YAiligt! ? , Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ' ?? , -. .....- ..-. 0 1 e? Li c e --. C..-. -7' ?-? Ir,?', , ..., ?-$ - .--. ?-? ...: ,ZI: 0 C. ....... ..:4 ... ,..... ... ...-_.. D??? - '71, - ' 11.2 .-Eo , ir,, ,..7.? -.7" - ... _ ..... ...= - -CC = .... ?.. _ ? ? - ??.: ,1'.... ?-' .... -.^. ?-? .... .... CD ..,- , 0 -, ci".. "c7.1 _, c --.. _ ? . __. 0 ' 0 ....4 - 0 , ,_. :-... ... ? ? ? ?. . - . - . - - .14 .z..1 .:4," :LC trl C C 0 "7 ...r.: :1 ?-? cri _ C ?,?; --: ? ? ti ,-. ?-? El 0 giFt 4.ti C 0 C 0 0 :1 Csi Ci tr; -4 v-: c -,.. ...,-; c-. 01 In kr: c c C , .... . o -I- ?r . ..-: ...; --1 .-. -. n =.4 F F' .- - , I - - I t...? I k ' C'i r) C, C R 41 I 4101 01 . 0 0 ? ' 0: ' --1. z _ z ,- cs.cRo cNoNo --- cn I -- -- -- I - - cn I -- -- -- I , Lt1 tf3 i f.,i t r) r?: c:, -, C?4 71 IS) 41 ' I , 1.1. L.; ;,-.; - ?--. CV t.1 ,...ii ? ... ..-. i --. .C.) ?Vi ? 8 I 0 ?..? C: pinleiadtliai , c., N: v, c4 1 V) Cl 04 ^-' ? U1 U1 CD RV/ 04 1 VI V1 04 ". 0 ? ::::-. , wszystkich wypadkach pojawienie siq opalescencji, zmqtnienia, czy tei osadu, zachodzi najwczegniej w tych probkach, w ktorych znaj- duje siq najwiqksza Hoge bialka (Tab. I.). b) Przebieg koagulacji ciepinej przy zmiennym stosunku ilokio- wym frakcji bialkowych i zmiennej zawartoki bialka. Przy badaniu dwuskladnikowych ukladow bialkowych zaobser- wowano, 2e podobnie, jak w przypadku pojedyficzych frakcji, 0951- na iloge bialka w roztworze wyrainie wplywa na pojawienie siq opalescencji, zmqtnienia czy tei sklaczkowania roztworu. Zaobser- wowano tei, 2e mieszanina w stosunku 1 : 1 albuminy z fibrynoge- nem ulega szybciej zrnianom nii sama albumina, a czasem nawet szybciej nii sam fibrynogen. W mieszaninie fibrynogenu z frakcjq II-R zmiany zachodzq szyb- ciej nii przy ogrzaniu samej frakcji II-R, a wolniej nii przy ogrza- niu roztworu samego fibrynogenu. Przy zmiennym stosunku fibry- nogenu do frakcjii II-R daje siq zauwaya, 2e przy przewadze wej tej ostatniej frakcji zmiany pod wplywem ogrzewania zachodz4 wolniej ni2 wtedy, kiedy jest przewaga fibrynogenu. Najwolniej zachodzq zmiany w ukladzie dwuskladnikowym al- bumina - frakcja II-R. W ukladzie tym jeszcze po ogrzaniu do 80?C przy malej i1oci bialka uzyskano roztwor zupelnie przejrzysty. Przy zmiennych stosunkach ilokiowych obydwu skladnikow najmniej- sze zmiany zauwa2ono, gdy stosunek ten wynosiI 1: 1. (Tab. Iii III). 051 Wplyw jonow barwnikowych na przebieg koagulacji ciepinel bialek surowicy. 700 200 300 400 SOO 600 700 STE.ZEME BIRJAIR Id AG % Rye. 1 a. Eozyna.. Temp. 60?. Tarcza 1, Filtr L. Bialka calk. 7 ? 8 eh A/G ? 1,25. St. barwnika: I ? 3 . 10-4 M. II ? 9 . 10-i M. III ? 15.-3M. IV ? 21 10-1 M. V ? 3 10-3M. K ? surowica nieogrzewana 0 ? surowica bez barwnika. ? Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 366 Jerzy Krawczyfiski, Irena Drewnowska Przebieg koagulacji clepinej bialek 367 oraniu metylowego zmqtnienie jest zawsze wiqksze nit w obecnoki 1 1;;? Ii eozyny. I T- 1 too. .soo 400 soo Soo 700 STE:ZE/7/E .13/gt1102 4/ /9C7. Ryc. 1 b. Eozyna. Temp. 800. ObjaSnienia Rye. 1 a. 3 6 9 12 ri iti 2.1 yp-4 sre.zin/e ERA6/4/114 Rye. 2. Wplyw eozyny i (=nal metylowego na koagulacjq ciepinq bialek surowicy. Fot. Pulfricha. Tarcza 1. Filtr Le. AIG = 1,25. St. bialka ? 110 meo. ? ? ? ? ? eozyna 80? --- ? --- ? --- orani metylowy 80? ? X ? X ? eozyna 1000 --- X X --- ?rani metylowy 1000 Le: 100 200 . 200 . 400 500 600 700 .sr4zEnie J/Aill.42 4/ I9C% Rye. 1 c. Eozyna. Temp. 1000. Objagnienia Rye. 1 a. alf a (Wplyw barwnikow kwagnych). Po ogrzaniu do temp. 600 wielkok zmqtnienia jest zaleina od stqienia barwnika tylko w niewielkim stopniu. Przy ogrzaniu do 80? zaletnok zmqtnienia od stqtenia bialka i barwaika jest jut bar- dzo wyratna. Po ogrzaniu do 100? krzy-we zmqtnienia przebiegajel bardziej stromo, nit krzywe zmqtnienia otrzymane po ogrzandu do 80?. W tem. peraturze lej przy koncowym stqieniu barwnika wynoszq- cym 3 10--SM nie udaje siq uzyskae calkowitego zahamowania wzrostu zmqtnienia. Przy rownowainych stqteniach w obeculogci 700 200 . .100. 400 Soo 400 700 '.371:Zen/E B/R1110 di MC'X Rye. 3a. Trypaflawina. Temp. 60?. Tarcza 1. Filtr Le. Bialka calk. 7.5 g?/o A/G 1.18. St. barwnika: I ? 3 10-4 M; II ? 9 ? 10-4 M; III 15 ? 10-4 M; ? 21 ? 10-4 M; V ? 3 ? 10-3M K ? surowica nieogrzewana; 0 ? surowica bez barwnika. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jerzy Krawczyfiski, Irena Drewnowska Przebieg koagulacji ciepinej bialek Przy uZyciu rownowainych stq2en barwnikow, a przy stalej bialka, najwyisze wartoki zmqtnierria otrzymuje siq przy tAyciu riwanolu, a najmniejsze w abecnoki fuksyny. Pozostale barwniki mo2na uszeregowaa nastqpujqco: Trypaflawina > akryflawina > oran2 akrydynowy Rye. 3 b. Trypaflawina. Temp. 800 Tarcza 1. Filtr L2. Bialka calk. 7.5 Olo. A/G = 1.18. St. barwnika: I ? 3.10?a M. II - 9.10?a M. K ? surowica nieogrzewana. 0 ? surowica bez barwnik3 Ryc. 4. Wplyw kationow barwnikowych na koagulacje ciepIng bialek suro- wicy. Temp. 60?C. Stei. bialka 212 mgVo. A/G = 1.18. I ? Riwanol. II ? Try- paflawina. III ? Akryflawina. IV ? ()rani akrydynowy. V ? Fuksyna. 100 ,%.?. 0 0 iop ? 400 so. o goo 700 -0,4srz:ZE/1/E BIRE114 at /9Q % Ilyc. 3c. Trypaflawina. Temp. 100?. Tarcza 1. Filtr L2. Bialka calk. 7.5 g?/o: A/G 1,18; Steienie barwnika 3 ? 10-4-M; K ? surowica nieogrzewana; 0 surowica bez barwnika. b e t a: (Wplyw barwnikow zasadowych). Po podgrzaniu do temp. 60? wielkok otrzymanego zrnqtnienia jest wprost propercjonalna do sten bialka i barwnika. Po podgrza- niu do 80? jui przy stq?eniu 1.5 do 2.1.10-3M powstaje podczas ogrzewania osad uniemothwiajacy pomiar zmqtnienia. Po podgrza- niu do 100? osad powstaje jui przy stqteniu barwnika 9.10-4M. OMOWIENIE WYNIKOW BADAS1 Biorqc pod uwagq opornok poszczegolnych frakcji wobec ogrzewania, mo2na na podstawde naszych bada? uszeregowae je na- stqpujqco: Frakcja II-R >Albumina >Fibry-nogen. StwierdziliAmy tei, Ze uklad: frakcja II-R ? alburaina najtmd- niej koaguluje pod wplywem ciepla, trudniej nii sama frakcja 1I-R i sama albumina. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 370 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jerzy Krawczyriski, Irena Drewnowska Xlingenberg (6) okreglil wrailiwoge surowicy na dzialanie ciepla (?Hitzstabilitat") stosunkiem globulinowym (x). gamma ? globuliny alfa ? globuliny+ beta ? globuliny Im wiqkszy ten stosunek, tym wiqksza wrailiwoge surowicy, przejawiajqca siq szybszym i intensywniejszym wystqpieniem sklaczkowania. Albuminy wg tego autora nie wplywajq w sposob za- sadniczy na wrailiwoga ,surowicy wobec ciepla, poniewat sq row- nomiernie wiqzane przez poszczegolne frakcje globulinowe. Opie- rajqc siq na tych trozwataniach, naletaloby przypuszczae, e frak- cja II-R skladajqca siq w 33?/o z beta, a 67% z gamma ? globulin bq- dzie najbardziej wrailiwq na dzialanie ciepla, i te uklad alburnina? frakcja II-R bqdzie zachowywal siq podobnie. Tymczasem okazalo siq te jest inaczej. Frakcja II-R i uklad: frakcja II-R ? albumina naj- trudniej koagulujq pod wplywem ciep3a ze wszystkich przebadanych przez nas frakcji i ukTadow. Tego rodzaju sprzecznoga nie podwata w zasadzie sluszno?ci zaloten Klingenber ga jegli przyjmie siq, te frakcja II-R sama przez siq stano*i osobny kompleks bialkowy o wlasnogciach nie bqdqcych sumq wlasnogci beta- i gamma-globulin. W poprzedniej pracy (16) stwierdziligmy jut, te zmieszanie album- fly z frakcjq II-R zwiqksza kwa?ny charakter albuminy. Probowall- gmy wyjagnie to zjawisko opierajqc siq na teorii Klotza (19), wg ktorej grupy kationowe albuminy mogq bye polqczone wiqzaniem wodorowym z grupami hydroksylowymi globulin posiadajqcych te grupy w nadmiarze. Dlatego tet wydaje siq, e w przypadku samej frakcji nie jest wogOle sluszne poslugiwanie siq podanym wytej wzorem Xlingenberga (6), natomiast w przypadku ukladn albumina ? frakcja II-R wzor ten motnaby zmodyfikowae w nastqpujqcy spot- sob: X= Albuminy-Fbeta ? globuliny tymbardziej, te przypuszczenie Klingenberga (6) o powstawa- niu polqczen miqdz-y albuminami a poszczegolnyani frakcjami globu- linowymi ?parte jedynie na roinicach wartokj punktow izoelek- trycznych, nie jest przekonywujqce. Tak zmodyfikowany wzor poz- wala nam dae przypuszczalne wyjagnienie zjawiska, dlaczego gamma ? globuliny Przebieg koagulacji ciepinej bialek 371 albumina ? frakcja II-R najtrudniej koaguluje pod wplywem ciepla jeteli stosunek ? albumina/II-R wynosi 1:1, a latwiej, gdy stosunek komponent wynosi 1:3 wzgl. 3:1. Jetell stosunek 1:1 uznamy za optymalny, to w przypadku 1:3 przewata obnitajqcy odpornoge wplyw gamma?globulin, stanowiq- cych glownq czqge frakcji II-R. W przypadku zag, gdy stosunek ten wynosi 3:1, Hoge beta-globulin, stabilizujqcych wg Xldngenbe r- g a surowicq, mote bye jut niedostateczna. Fibrynogen w naszych dogwiadczeniach zachowuje siq tak, jak wg Klingenberga powinna zachowywae siq gamma?globu- lina. Odpowiada to w zupelnoki jego punktowi izoelektrycznemu, jak rowniet jego poloteniu na proteinogramie, na ktorym zajmuje zawsze pozycjq miqdzy beta gamma?globulinami. Przyjqty na ogol poglqd, e wyniki niektorych prOb koagulacyj- nych, takich jak proba Wel tman a, czy tet proba Hors ta (14), zaletq jedynie od zmian zachodzqcych w obrqbie bialek surowicy. Okazal siq on w gwietle nowszych badari niewystarczajqcy, ponie- wat nie uwzglqdnia caloksztaltu zjawisk zwriqzanych z koagulacj4 ciepinq bialek. W procesie tym, jak jut wspomniano wytej, waina rola przypada take roinego, rodzaju zwiqzkom wystqpujqcym w grodowisku w formie jonow. W naszej pracy wykazaligmy, te jo-. ny barwnikowe w dutym stopniu mogq modyfikowae przebieg koa- gulacji ciepinej bialek ,surowicy i to mniej wiqcej w ten sam spo- sob, jak przebieg koagulacji poszczegOlnych frakcji bialkowych opisanyprzez KLingenberga (5), Hugginsa i Jense- n a (2) Morawieckiego (4) i innych. Nie powinno siq po- rownywaa naszych wyndkow i -wynjkow Kldn gen b er ga (5) cigle pod wzglqdem ilogciowym, ale porownujqc przebieg krzywych koagulacji ciepinej albuminy jaja kurzego i krzywych ? koagulacji ? ciepinej bialek surowicy moa powiedziee, tejawisko hamowa- nia, czy tet przygpieszenda koagulacji ciepinej przez jony przebie- ga w zasadzie jednakowo w wypadku pojedynctej frakcji bialko- wej, jakotet w wypadku zlotonego ukladu bialkowego, jakim jest surowica. Klingenb err g (5) charakteryzuje krzywe koagulacji ciepinej albuminy jaja kurzego wzorem: T P = 4: C2 . Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 372 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jerzy Krawczyriski, Irena Drewnowska gdzie p ? parametr krzywej mowiqcy- o stopniu nachylenia stycznej co krzywej wobc.: osi X, ktorego wartoge wzrasta, gdy kqt nachyle- nia zwiqksza siq, T ? zmqtnienie bezwzglqdne, a C ? stqienie al- buminy jaja kurzego. Wielkoge p jest rOwniei zaleina od stqienia barwnika i w padku eozyny maleje ze wzrostem stq2enia. Z naszych bada? wynika, 2e wielkoge ta jest za1e2na i od temperatury, ze wzrostem ktorej rog- nie, jak rowniei od tego jaki banvnik zostal zastosowany. Wiel- koLe p w jednakowych warunkach jest dla oranar metylowego zaw- sze wiqksza ni2 dla eozyny. Dia barwnikow katronowych zakres dzialania poWyiszego rownania jest znacznie mniejSzy i szybko ma- leje ze wzrostem temperatury. Parametr krzywych zmqtnienia, po- dobnie jak przy uiyciu barwnikow anionowych, rognie ze wzrostem temperatury. Zaleinok p od stq2enia barw.nika jest natomiast zu- pelnie inna, ni2 wtedy, gdy dodajemy do grodowiska anionow, a mia- nowicie parametr krzywej rognie ze wzrostem stqienia kationu. Wy- raina jest tei ealeinoge od rocizaju barwnika. listalajqc pozostale, najmniejsze wartoki p otrzymujemy dla fuksyny, a najwiqksze dla riwanolu. Analiza naszych wynikow uzu- pelnia wiqc wyniki K1 ingenb er ga przez wykazanie zaleino- ki p od temperatury i od rodzaju u2ytego jonu oraz wskazuje, Ze przy zmianach stosunku cial elektrododatnich i elektroujemnych w grodowisku, surowica zachowuje siq, jak jednolity uklad. RoZny wplyw poszczegolnych jonow ;barwnikowych za1e2y prawdopodobnie od ich struktury. Z analogicznym zjawiskiem zet- lcnqlgmy siq hada.* wplyw kationow akrydynowych na bialka su- rowicy. (16). Naleiy zaznaczye, e w pracy obecnej posiugiwano siq tylko takirni stq2eniam" barwnikow akrydynowych, ktore w temperaturze pokojowej mie wytrqcaly zupelnde bialek surowicy. Moe siq jednak nasunqe przypuszczenie, 2e przyApieszajqce koagulacjq ciepinq dzia- lanie kationow akrydynowych na bialka surowicy polega tak samo na iqczeniu siq ich z grupami karboksylowyani bialek I zmniejszendu przez to. ujernnego ladunku czqsteczki, jak w wypadku dzialania temperaturze pokojowej. JOeli wytrqca_nie zachodzi w podwpszonej.temperaturze przy malych stq2endach barwnika i jee1i w tych warunkach nie docho- dzi do rozdzialu bialek na frakcje, nale2y prawdopodobnie przypi- r>, Przebieg koagulacji ciepinej bialek 373 sae to zmianom, jakie za.chodzq podczas denaturacji ciepinej w czq- steczce bialka. Zmiany te miqdzy innymi doprowadzajq do ujaw- ndenia siq wiqkszej ilogci grup COOH i zmniejszajq roinice w bu- dowie czqsteczek poszczegOlnych frakcji, szczegolnie gdy dotyczy .rozmieszczenia ladunku elektrycznego. W podobny sposob wyjag- niajq zjawisko hamowania i przygpieszania koagulacji ciepinej bia- lek: Huggins, Jensen (2) oraz Klingenberg i wspl. (5, 6, 7). Z.omOwdonych badan mo2e wynikaa, ie dzialanie jonow barwni- kowych na przebieg koagulacji ciepinej bialek surowicy zachodzi ju2 po czqAciowym przynajmniej ich zdenaturowaniu. Zjawia siq wiqc pytanie, czy w wypadku, gdy denaturacja bial- ka zachodzi pod dzialandem innego czyrmika ni2 temperatura, laq- dziemy rownie2 mogli ?zapobiec wzglqdnie przySpieszye ich koagu- lacjq, rregulujqc dowolnie skiad jonowy grodowiska. Zagadnienie to stanowie bqdzie przedmiot dalszych Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 1 1 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 374 Jerzy Krawczyfiski, Irena Drewnowska PISMIENNICTWO 1) Bawden F., Pirie W.: Bioch. J. 34, 1258, 1940. 2) Huggins C h., Jensen E.: J. Biol. Chem. 179, 645, 1949. 3) Mandl I., Neuberger C., Gr auer A.: Biochm. Biophys, Acta 8, 654, 1952. 4) Mor a wiecki A.: Acta Biochim. Polonica 1, 47, 1954. 5) Klingenb erg H.: Ztschr. Physiol. Chemie 291, 16, 1952. 6) Klingenberg H.: Ztschr, Physiol. Chemie 293, 63, 1953. 7) Klingenb erg H., Moro E.: Ztschr. f. d. ges. inn. Med. 33, 392, 1952. 8) Kleczkowski A.: Brit. J. exp. Pathol. 22, 188, 1941. 9) Kleczko w- s k i A.: Brit. J. exp. Pathol. 22, 192, 1941. 10) B a w d en F., Kleczko w- s k i A.: Brit. J. exp. Pathol. 22, 208, 1941. 11) Turner E., Boyer P.: Arch. Bioch. 37, 353, 1952. 12) Scheer V.J., Wyckoff R., Clarke F.: J. Immuno- logy 40, 39, 1941. 13) Ar dry L.: Bull. Soc. Chem. Biol. 33, 236, 1951. 14) Horst A.: Pol. Tyg. Lek. 4, 1145, 1949. 15) Cohn E.: Science 101, 51, 1945. 16) Kr a wczynsk i J.: Annales UMCS 9 Sec. D. 1934. 17) Kingsley G.: J. Lab. Clin. Med. 27, 840, 1942. 18) Wunderly Ch, Wuhrman F.: Schw. med. Wschr. 1128, 1945. 19) Klotz J.: Amino acids and proteins XIV, 198, 1950. npoiocc Tennonott Hoary aniunt Gema ? P E 3 10 M E 375 HccneitOnano aHoe nnumme oHaamnatoT Ha ce6ll B nponecce Tennonoti Hoarynnwm OTACJIbIlbIC 6CJIHOBbIC (Dpaimint 11 TIOJITBep- iHaC1102 llecbma TpyR110 HoarynapveT non 1331111!1111eM TeIMOTIA 4palmiln TI-Il cocTonntan B 33% 113 (3-r31oGym1lia* II B 67% 113 ramma- rno6ymma. Merge HoarynnpyeT allbliymmt ? II-R, II-R ? qm6pit- noren necbma Tpynno HoarynnpyeT cocTaa anb6ymitll ? II-R. 06cyllmeno npennonaraemblli MeXa11113A1 aToro Hamel= 11 nputumbt necornacun c coo6menuoii Iimmrentieprom rao6ymmonoli npennonaraembINI meptinom conponinnnemocTit CbIBOpOTHII Ha BIM/Mlle TC11110Tb1. C006111C110 BO3MOili1yI0 monminniawno aToii (pop- mynbr. B noalluefiwirx Harmbrx ticcnenoeammx npoallanllallponano Hpacnuntx 2111101ton 11 HaTnonon Ha nponecc Hoarynnumt CIICTeMbI 6enHo13oil Hopmanbuoil cbtI30pOTHII. A013331101 1TO annoubr oHaabillatoT aautuwaroutee AeficTime nepell Tennolloii Hoary:unwell, HaTtionbr He yclloprnoT Tennonyto Hoarynnumo 6emia CbIBOpOTHII. Ha uccnenonaimbix amtonoa 6o31ee cHnbnoe aatunntatoinee AdicTnee nponnna 3031111 Hellienu meTuno- Bbni opatuu. Ha HaTllonon 6onbwe mem ycHopna 1coary:1R[1110 nanbuie TpuHaqurallmt, aHp431a13111!, aktpHwmonbni oparull (Dylleu. BLIABIIIlyTO npennonollietme, Tro mexaullam RefiCTBIln aHpintintonbrx 11011013 Ha npou,ecc Te11110BOil Hoary:mull CIABOpOTHII 6CIIHOB *mimieT 6131Tb TaHoit .rHe, Hat; mexamtam peaHumt Tex nie 6enH .11 Ha .6e31111 cbmopuTillt B H0311IaTII0ii TemnepaType. B ognom 11 Apyrom cnytme noxonnT neponTHo H HeitTparmaaumr cno6oTt- 11bIX 1ap6oHcH3ionb1x rpyrm trpea nitrmeHTribre HaT110IIbT) 11TO B peaynbTaTe ymenbumeT anetapittrecHuil aapna 6earionoit 06pauteno Banmaime Tome Ha To, 'ITO II mime Hoarynn- ituomme peaHunn, npllmermemble B na6upaTopHoil wiarnocTime 6y- TtyT neponTno mon4numpollaubt gpea npit6an3leHne .1; cpene rmr- menTalluoHmAx al11101I0B Han HaTllotion. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 7, ? I. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 376 Jerzy Kra?vczyriski, Irena Drewnowslca SUMMARY Studies were conducted to determine, what is the mutual in- fluence in the process of thermic coagulation of the separate protein fractions and it was found that the most resistant to thermic coagu- lation is the fraction R-II, which consists in 33 per cent of beta? globulins and in 67 per cent of gamma ? globulins. More easily is coagulated albumin ? II-R, II-R ? fibrinogen coagulates with great difficulty the composition albumin ? II-R. The supposed mechanism of this phenomenon is discussed and the causes of discrepancies with the globulin formula cited by Kling e- berg which is regarded to be a measure of resistance of the serum to the action of heat are analysed. Possible modification of this formula is given. In further studies investigations were conduc- ted on the influence of pigment anions and cations on the course of thermic coagulation of the protein system of a normal serum. It has been proved that anions exert a protective action against thermic coagulation; cations, however, accelerate thermic coagula- tion of serum proteins. Among the examined anions eosine possessed a stronger protective action than methyl-orange. Among cations ri- vanol possessed the greatest accelerating effect on coagulation, next trypaflavine, acriflavine, acridine - orange and fuchsin. A supposi- tion has been drawn, that the mechanism of action of acridine ions on the course of thermic coagulation of serum proteins may be the same as in the mechanism of their action on serum proteins at the room temperature. In the first and second case most likely are neutralized free carboxyl groups by pigment ions, that decreases the electric charge of the protein molecule. Attention has been drawn to the fact, That also other coagulation reactions used in la- boratory diagnosis will most likely be modified by an addition of anions or cations to the medium. Papier druk sat. III kl. 80 e Format 70 100 Druku 18 str. Annalec U. M C. S. Lublin 1955. Lnb. Druk. Pracowa w Lublinie Zan] 1243 7.1V.1956 r. 825 egz. A-7-593 Data otrz'ymadia manuskryptu 7 1V.1955. Data ukofiezenia druku 17.V11 1956 r. ANNA LES UNIV-ERSITATIS MARIAE CURIE-SKLODOWSKA LUBLIN?POLONIA VOL. X, 14 SECTIO D 1955 Z Instytutu Medycyny Pracy Wsi I Oddzialu Badania ZywnoAci W.S.S.E. w Lublinie Jan CZAJKA i Alicja P1ETRZYKOWA Charakterystyka mleka i produktow mlecznych pod wzgledem chemicznym LINI/111eCHall xapaKTepNcriema monous H 11110/10?INIDIX npoAynTos Chemical characteristic of milk and milk products Badania mleka i przetworow mlecznych pod wzglqdem che- micznym, przeprowadzone w ostatnich latach na terenie woje- w6dztwa lubelskiego i analiza otrzymanych wynikow, mialy na celu: 1. stwierdzia zmianq wahari grednich wartoki danych liczbo- wych skladnikow chemicznych w roinych okresach, 2. poddaa dyskusji otrzymane wyniki na tle literatury facho- wej, 3. wykorzystae otrzymane wyniki w pracy terenowej, celem podniesienia jakoki mleka i jego produkt6w. Metodyka badan Pobieranie pr? b. Proby do badati laboratoryjnych pobierane byly przez organa dozoru sanitarnego i pracownik6w Woj. Stacji San.-Epid. w Lu- b14-?e w miejscach sprzedaiy od sprzedawcOw, jak rawniei w miejscach pro- dukcji. W zestawieniach podanyth nie uwzgledniono mleka znormalizowanego pochodzqcego z mleczarni. Szczegolnym punktem zainteresowania staly Si wiejskie zlewnie mleka, skqd pobierano prOby do badan w ostatnim okresie badawczym. Sklad mleka, pochodzqcego ze zlewni wiejskich, moina uwaiae jako Aredni skied mleka, pochodzqcego od poszczegolnych indywidualnych dostawcow. Proby mleka do badan pobierane byly masowo i systematycznie Przez caly okres badawczy. ! ? Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ,14 t? fi if 1 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 378 Jan Czajka, Alicia Pletrzykowa Wyk onanie oznacze ?. Oznaczenia analityczne wykonane zostaly metodami podanymi w literaturze fachowej (1), (2) i w normach resortowych przemyslu mleczarskiego (3). Oznaczenie tluszczu w mleku i gmietanie. Tluszcz w mleku oznaczano metoda Gerber a (1), uZywajac, do odwirowania tluszczu, wirowki elektrycznej, stosujac kqpiel wodn'a przez 15 min. w temp. 65?C. Do oznacza- nia tluszczu w mleku uZywano kwasu siarkowego o cieiarze wlagciwym 1,82. Tluszdz w gmietanie oznaczano ta samq metoda stosujac pieciokrotne rozcien- czenie jej woda ogrzang do 40?C. Oznaczanie cieiaru wlagciwego. Cigar wlagciwy mleka ozna- czano przy pomocy laktodensymetru w temp. 15?C. W wypadku pomiaru w innej temperaturze stosowano poprawke 0,0002. W razie skwagnienia mleka rozpuszczano skrzep przy pomocy okreglonej ilogci amoniaku i stosowano wzor Weibulla (1). Obliczenie suchej m as y. Zawartoge suchej masy beztluszczowej w badanym mleku obliczano przy pomocy tablic (4) dla eksperymentalnie zna- lezionej zawartogci tluszczu i ciekaru wlaciwego. Oznaczenie refrakcji mlek a. Refrakcje mleka, a wiageiwie refrakcje jego serwatki, ? oznaczano metoda Ack er m ann a (1), uiywajac refraktometru zanurzeniowego Zeissa. Do stracania bialka uZywano chlorku wapnia o cieiarze wlakiwym 1,1375. Pomiary przeprowadzano W temp. 17,5?C. Oznaczanie bialk a. Bialko w mleku oznaczano klasycznq metoda Kj eld ahl a (1) przez spalanie okreglonej jego ilogci za pomoca steionego kwasu siarkowego wobec siarczanu miedzi, jako katalizatora. Przeliczajac otrzymany azot na zawartoge bialka stosowano wspolczynnik 6,37. W y k r y wan i e skrob i. Skrobie w gmietanie wykrywano za pomoca plynu Lugola. Do gmietany dodawano goracej wody i pozostawiano na godzine w spokoju. Po tym czasie odlewano czege plynu z tluszczem, a do osadu doda- wano pare kropel plynu Lugola. Niebiesko-fioletowe zabarwienie wskazuje na obecnoge skrobi. Oznaczenie kwasowogci masla. Kwasowoge masla oznaczano przez miarecikowanie rozpuszczonego i przesaczonego masla wedlug znorma- lizowanej metody (3) za pomoca 0,1 n NaOH wobec fenoloftaleiny jako wskai- nika. Do rozpuszczenia masla uiyto uprzednio zobojetniona mieszaning skla- dajacq sie z 50?/o obj. alkoholu etylowego i 50?/o obj. eteru etylowego. Oznaczanie wody w magl e. Zawartoge wody w male oznaczano przez ogrzewanie 10 g masla w specjalnie do tego celu przeznaczonyra kubku aluminiowym, nad palnikiem, do calkowitego ulotnienia sie pary i lekkiego zrumienienia masla. Roinica wag przed i po ogrzaniu w przeliczeniu na 0/o daje nam zawartoge wody w male. Oznaczenie liczby Reichert-Meis.sla. Litzbe Reichert- Meissla oznaczano w znormalizowanej aparaturze. Do 5 g przesaczonego masla, odwaZonego na wadze analitycznej w kolbie o poj. 300 ml dodawano 20 g gliceryny o c. wl. 1,26 i 2 ml 50% NaOH. Kolbe wraz z zawartacia ogrzewano Charakterystyka mleka i produktow mlecznych 379 na wolnym plomieniu do calkowitego zmydlenia tluszczu, to znaczy do chwili, gdy zawartoge kolby calkowicie sie wyklaruje. W czasie ogrzewania sklocano energicznie kolbq z reagujacq masa do chwili otrzymania przeiroczystego roz ? tworu mydla. W czasie zmydlania przestrzegano, by temp. roztworu nie pod- niosla sie ponad 210?C. Po ostudzeniu do 80?C dodano 90 ml wody o tej samej temp. 50 ml H2SO4 (stetenie kwasu: 25 ml kwasu w 1 1 roztworu) i poddano destylacji. Szybkogo destylacji tak regulowano, by 110 ml przedestylowalo w czasie 20 min. Destylat ochlodzono i przesaczono przez suchy saczek. 100 ml przesaczu miareczkowano 0,1 n NaOH wobec fenoloftaleiny. Oznaczenie liczby Polenskiego. Celem oznaczenia tej liczby przemyto aparature, stosowang do oznaczenia liczby Reichert-Meissla. Trzy- krotnie przemyto woda destylowang cylinder, kolbe na 110 ml i saczek. Wok po przeplukaniu przelano przez saczek. Nierozpuszczalne w wodzie kwasy tluszczowe, znajdujace sie w chlodnicy, cylindrze i na saczku przemyto trzy- krotnie obojetnym 90% alkoholem etylowym. Zebrany alkohol miareczkowano 0,1 n NaOH wobec fenoloftaleiny. Wykrywanie dodatku sody w mleku. W celu wykrycia dodatku sody w mleku oznaczano popiol i alkalicznoge popiolu przez spalanie okre- glonej ilogci mleka, a nastepnie przez odmiareczkowanie popiolu rozpuszczo- nego w mianowanym kwasie solnym 0,1 n NaOH. Dia jakaciowego stwier- dzenia dodatku sody w mleku uiywano 1?/0 roztworu kwasu rozolowego, ktory przy nadmiarze sody w mleku przybiera intensywne zabarwienie roiowe. Badania wlasne Wyniki badan zestawiono w ni2ej zamieszczonych tabelach. Sq one grednimi kilkakrotnych oznaczen dla kaidej proby. Uzy- skane wartoki podano osobno dla okresu letniego, osobno dla okresu zimowego. Okres letni liczono od 1.IV do 30.IX. Okres zimowy od 1.X do 30.111. W zes'tawieniu tabelarycznym czas, w ktorym byly prze- prowadzone badania, zostal podzielony na okresy. Sq to okresy ostatnich lat. Wahania grednich wartoki cietaru wlakiwego, pro- centowej zawartoki tluszczu i suchej masy w poszczegolnych I,kresach badawczych przedstawia tabela I dla okresu letniego, a tabela II dla okresu zimowego. Dane liczbowe odmAnie mleka ,pochodzqcego z wiejskich zlewni -przedstawia tabela III. Tabela IV przedstawia zmiany refrakcji serwatki mleka po wytrqceniu bialka wyiej opisanq metodq w poszczegolnych okre- sach badawczych. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jan Czajka, Alicia Pietrzykowa Wahania bialka w badanych mlekach przedstawia- tabela V. Tabela VI przedstawia zmiany zachodzqce w procentowej za- wartoki tluszczu w gmietanie. Tabela VII wyraia zmiany zawartoki wody i kwasowoki w male. Tabela VIII grupuje dane grednich wartoki liczby Reichert- Meissla i Polenskiego w male na przestrzeni dwOch okresow ba- dawczych. Tabela IX przedstawia procentowy stosunek zafalszowan mle- ka i produktow mlecznych, znajdujqcych siq w obrocie handlo- wym. Tabela I Zmiana cieiaru wia?ciwego, tluszczu i suchej masy mleka pory letniej w poszczegolnych okresach badawczych Okres badawczy Iloia prze- badanych path Cigiar wlagciwy Zawartoge tluszczu w % Zawai toga suchej masy w % < 0 "Cf 9: a Srednia wartote Rozpiqtoia wynikOw Srednia wartoga Rozpiqtoga wynikow .5 0 o -o - ,... V) r II 2308 1,026-1,034 1,029 0,6-6,0 2,90 6,99- 9,69 8,09 III 3847 1,027-1,035 1,029 1,1-5,4 3,00 7,23-10,01 8,11 IV 1152 1,026-1,031 1,029 1,4-5,0 2,85 7,05-10,01 8,20 V 980 1,027-1,035 1,030 1,4 - 5,1 2,95 7,29- 9,93 5,35 8,25 VI 465 1,028-1,034 1,029 1,5-5,0 3,05 7,6S- 9,77 VII 462 1,027-1,032 1,029 1,7-.6,0 2,95 7,35- 9,26 8,32 VIII 123 1,027=1,034 1,029 1,2 -5,2 2,80 7,25-10,01 8,07 red- dnia 1,029 ? 2,93 8,18 Charakterystyka mleka i produktow mlecznych 381 Tabela II Zmiana cieiaru wlaciwego, tluszczu i suchej masy mIelca pory zimowej w poszczegolnych okresach badawczych Okrqs 1 badawczy Hoge prze- badanych prob,.. Cigar wlakiwy Zawartog6 tluszczu w ?A Zawarto?a suchej masy w 0/0 Rozpiqtosc wynikow co .c.) = o (E?A Rozpiqtoge wynikow Srednia wartoLa Rozpiqtosc wynikow co ?ti = 0 I 211 1,022-1,036 1,032 0,5-4,5 2,55 7,85-10,41 8,64 II 2602 1,028-1,037 1,030 1,3-6,6 3,20 7,64- 9,95 8,41 III 1753 1,025-1,035 1,031 1,1-5,0 3,15 7,56-10,01 8,63 IV 1966 1,026-1,035 1,030 1,2-1,5 2,95 7,60-10,01 8,47 V 1041 1,028-1,037 1,031 1,4-5,0 3,00 7,54-10,51 8,61 VI 293 1,028-1,034 1,030 2,0-5,0 2,85 7,66- 9,77 8,34 VII 480 1,027-1,035 1,030 1,5-5,7 2,55 7,31-10,01 8,39 Lred- nia 1,030 2,89 8,49 Tabela III Zmiana ciqiaru wiagciwego, tluszczu i suchej masy mleka pochodzqcego ze zlewni wiejskich w ostatnim okresie badawczym Okres badawczy flog6 prze- badanych pro!) Cigiar wlagciwy Zawartoge tluszczu w % Zawartoga suchej masy w % Pora - Siednia I warloSt roku Rozpiqtose E 0 Rozpieto Rozpigtog6 E o wynikow ,.. 2 ri v) 3 wyniko w wynikow E ri (4 3 ? 27 lab ? 1,026-1,032 1,031 1,1-6,2 3,4 7,2-10,3 8,6 VII . 25 zima 1,027-1,034 1,031 1,2-6,3 3,5 7,3-10,0 8,7 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jan Czajka, Alicja Pietrzykowa Charakterystyka mleka i produktow mfecznych Tabela IV Wartok refrakcji serwatki mleka w poszczegolnych okresach Okres Hoge przebadanych prob Ref rakcja? Rozpigtok wynikow Srednia wynikow I - 32 29,5-41,1 38,8 II 28 21,0-42,0 38,2 III 25 32,0-40,0 37,9 irednia 38,3 o niejednolitych pod wzglgdom jakoki mleka, artykulach mlecz- nych, znajdujqcych siq na nieuspolecznionym rynku handlowym. Tabela I wskazuje, ie grednia wartoge ciqtaru wlagciwego mleka w okresie letnim waha siq od 1,029-1,030 (grednio 1,029). RozpigtoSa nalomiast otrzymanych wartoki wynosi 1,026-1,035. Sredni cigar wlakiwy mleka w okresie zimowym walla siq, jak wskazuje tabela II, od 1,030-1,032, przy rozpigtoAci wynikow 1,022-1,037. W badanych okresach rozpigtoge wynikow w okre- sach zimowych byla wiqksza w porownaniu z letnimi. Dane, zawarte w wyiej wspomnianych tabelach, odnoszq siq przowainie do mleka wolnorynkowego, sprzedawanego przez indy- widualnych sprzedawcow. Tabela V Zawartok bialka w mleku w poszczegolnych okresach Okres Ilok przebadanych prob Zawartoga bialka w 0/0 Rozpiqtoge wynikow Srednia wynikow VI 18 2,52-3,25 2,96 VII 18 2,20-3,11 2,80 VIII 19 1,47-3,80 2,62 A rednia . ? 2,79 Ornowienie wynik6w Ogolna analiza danych cyfrowych, zawartych w poszczegol- nych tablicach wskazuje, e rednie. wartoki uzyskane z duiej ilogci przebadanych prob w calym okresie, w ktOrym przeprowa- dzano badania, ulegajq stosunkowo malym wahaniom.i oscyluja raczej przy dolnej granicy. Rozpiqtok natomiast wynikow poszcze- golnych pojedynczych prob jest stosunkowo duta, co Swiadczy Tabela VI Zawartok tluszczu w Amietanie w poszczegolnych okresach badawczych Okres badawczy IIoAe prze- badanych prof) Zawartoie tluszczu wokresieletnim w% Hoge prze- badanych prob Zawartoge tluszczu w okresie zimowym w % Rozpigtog6 wynikow Srednia wartok Rozpiqtoia wynikow r0 : .,y, 1 20 14,4-21,0 17,6 21,5 11 178 6,1-36,1 20,1 197 9,0-33,0 III 666 7,8-37,0 23,9 754 13,0-38,5 22,7 21,7 IV 649 11,0-46,0 25,9 499 8,3-37,2 V 692 12,0-47,0 25,1 540 12,5-31,0 19,6 VI 211 9,6-34,0 23,1 208 10,5-35,5 21,1 VII 266 7,5-31,5 23,7 142 8,5-30,0 17,5 VIII 44 9,0.-29,0% 19,8 Srednia 23,08 20,24 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jan Czajka, Alicia Pietrzykowa Tabela VII Zawartok wody i kwasowo?a masla w poszczegolnych okresach Okres lloAa prze- ZawartoLe wody w % Kwasowoid w stopniach SH badanych prob Rozpietoit wynikow Srednia wynikow Rozpietok wynikow Srednia wynikow H 72 11,0-25,0, 13,4 1,0-3,6 2,5 III . 215 8,5-37,2 15,4 2,2-11,0 5,5 IV 491 8,0-47,5 18,1 ' 1,2-25,0 4,1 V 327 9,7-37,3 16,4 2,7-16,8 5,5 VI 454 12,8-40,0 17,0 1,5-18,0 4,4 VII 284 12,0-36,2 17,7 2,0-18,6 4,5 VIII 220 12,0-29,2 16,2 1,1-11,7 4,5 Srednia 16,31 4,4 Tabela VIII Wartoge liczby Reichert - Meissla i Polenskie`go masla w poszczegolnych okresach - Okres Do ge prze- badanych . prOb Liczba Reichert-Meissla Liczba Polenskiego Rozpigtoga wynikow Srednia wynikow Rozpietoga wynikow . Srednia wynikow I 41 24,2-29,7 28,8 1,0-3,5 2,9 Il 10 27,2-30,4 28;4 2,8-3,2 3,1 Srednia 28,6 3,0 Charakterystyka mleka i produktow mlecznych Tabela IX Zafalszowanie mleka i produktow mlecznych w poszczegolnych okresach Okres Zafalszowanie mleka sodg w 0/0 Zafalszowanie Amietany skrobia w 0/0 Inne faiszowanie mleka i masla. Ny vo I 0,26 2,10 0,50 II 0,10 1,50 0,30 III IV 0,40 0 0,10 0 0,14 0,10 V 0,43 0,18 0 VI 0 0 0,05 VII 0 1,40 0,03 Srednia 0,17 0,76 0,15 Tabela III odnosi siq tylko do mleka pochodzqcego z wiejskich zlewni. Wartoki podane obrazujq stan mleka dostarczonego przez poszczegolnych hodowc6w. Sredni cigar wlakiwy dla okresu letniego i zimowego wynosi 1,031. Stwierdzone wartoki, ogolnie biorqc, pokrywajq siq z danymi spotkanymi w literaturze polskiej (5), (6) i zagranicznej (7), (8). Srednia zawartoge tlu'szczu mleku, w badanych okresach, w porze, letniej, waha podstawie danych tabeli od 2;80- 3,00% (grednio 2,93%), rozpiqtoge natomiast wynikow indywidual- nych prOb wynogi 0,6-5,4%. Dia okresu zimowego wediug tabeli II grednie wartoki tiuszczu w mleku wynoszq 2,55-3,20% (gred- nio 2,89%) przy rozpiqtoki Srednia wartoge dla tiusz- czu w badanych mlekach, pochodzqcych ze zlewni wiejskich, waha siq od 3,4-3,5% przy granicznej rozpigtoki wynikow, Rownig pod wzglqdem zawartoki tiuszczu_mleko pochodzqce ze zbiorni.c mleka jest wyiszej jakoki, aniieli mleko sprzedawane Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 386 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Joan Czajka, Alicia Pietrzykowa indywidualnie na rynku. Wedlug danych pigmiennictwa facho- wego (5), (6), (7), (8), (9), otrzymane rednie wartoki dla tluszczu podane w tabeli I i II, a odnoszqce siq przewainie do mleka wolno- rynkowego, sq nieco za male, a dla mleka, pochodzqcego ze zlewni wiejskich, za.warte w tabeli III znajdujq siq w granicach spotyka- nych u innych autorow. ? Badania L anp re cht a i D or in ga (10), przeprowadzane na bardzo dutym materiale do?wiadczalnym w latach 1936-1937 na terenie Saksonii, Hannoweru i Schleswig- Holstein, wykazaly wartoki grednie wiqksze, aniteli u nas. Wa- haly siq one od 3,28-3,87?A redniej zawartoki tluszczu. Dane statystyczne, pochodzqce z terenu Zwiqzku Radzieckiego, wykazujq take wiqksze grodnie wartoki. zgodnie z cytnwanymi danymi u Zajko ws kiego (8) wynoszq one 3,70 przy rozpiqtoki 3,02-5,44%. Srednia zawartoge suchej masy beztluszczowej, jak wskazuje tabela I i II, waha siq w okresie letnim od 8,07-8,35% (grednio 8,18%) przy rozpietoki wynikow 6,99-10,01. W okresie zimowym wartoki te wynoszq 8,34-8,64% (Srednio 8,48%) przy rozpiqtoki wynikow 7,31-10,41%. Dane powyisze wskazujq, te Hoge suchej substancji jest nieco wiqksza dla okresu zimowego, aniteli dla let- niego. Mleko pochodzqce z wiejskich zlewni charakteryzuje siq wiqkszq ilociq suchej masy. Zawiera siq ona w granicach w okre- sie letnim 8,60?A, w okresie zimowym 8,70%. Rowniei w tym wy- padku zawartok suchej masy jest wiqksza w okresie zimowym. Otrzymane grednie wartoki suchej substancji mleka sq nieco za niskie w stosunku do danych spotykanych w literaturze (5), (9). Na ogol nalety przyjqe, te zawartoge suchej masy beztluszczo- wej nie mote spa k .ponitej 8,50/0 przy zaloteniu, t.e mleko pocho- dzi od normalnej, zdrowej krowy. Badania przeprowadzone przez Ki elb a sinskq (13) na terenie woj. lodzkiego stwierdzily, e najnitsza Srednia wartok wynosila 8,69%. Wartoge 8,5?A przyj- muje siq jako najnitszq granicq. Dane, zawarte w trzech pierwszych tabelach, wskazujq wyrat- me, te mleko dostarczone na rynek handlowy przez indywidual- nego hodowcq, jest gorsze pod wzglqdem chemicznego skladu od mleka pochodzqcego ze zlewni. Porownujqc wyniki w tyin samym okresie badawczym stwierdzamy, te ?rednie wartoki dla tluszczu i suchej masy sq wyisze dla mleka pochodzqcego ze zlewni. Ba- dane w okresie powojennym mleko w grednim przekroju nie wy- Charakterystyka mleka i produktow mlecznych 387 kazuje wyrainiej ktnoki w kierunku spadku, czy podwyiszenia zawartoki skladqikow. Zawartoge ich waha w pewnych granicach. Rowniet dane fizyczne dla mleka rynkowego sq nieco za ni- skie. Srednie wartoki refrakcji serwatki w trzech badanych okre- sach wahajq siq w granicach 37,9-38,8 (grednio 38,5) podziatek refraktometru, przy rozpiqtoki wynikow 21,0-42,0. Na tie facho- wego pigmiennictwa przyjmujqcego, te prawidlowe mleko posiada 38-40 podzialek refraktometru, otrzymane ?rednie wartoki dla badanego mleka sq nieco za niskie. Tabela V wskazuje, te grednie wartoki bialka w badanych mlekach wynoszq 2,62-2,96% przy rozpiqtoki 1,47-3,80%. Sred- nie wartoki bialka sq nieco za niskie w stosunku do ogolnie spo- tykanych danych .w pigmiennictwie (7), (9), (14). ' Wk.od badanych pro]) ,stwierdzono niekiedy celowe zafalszo- wanie mleka sodq, celem opoinienia procesu kwagnienia, a tym samym wprowadzenia w blqd co do gwietoki produktu. Stwier- dzono, jak wskazuje tabela IX, t e na przestrzeni calego okresu badawczego iloga zafalszowanych sok pr6b wynosila grednio 0,17% w stosunku do calkowitej iloci przebadanych prob. Spotykane za- falszowane mleko pochodzilo przewainie od indywidualnych do- stawcow. Srednia zawartok tluszczu w gmietanie wynosila, wedlug da- nych tabeli VI, od 19,8-25,1% (grednio 23,8%) w okresie letnim i od 17,5-22,7% (grednio 20,24%) w okresie zimowym. Wartoki okreglone w stosunku do norm przewidzianych ustawq (15) sq ogol- nie biorqc wystarczajqce w okresie letnim, nieco za niskie w okre- sie zimowym. Najczqkiej spotykanym zafalszowaniem gmietany jest skro- bia, ktora wprowadza kupujqcego w blqd przez sztuczne, zwiqk- szenie spoistoki. Na ?going ilo?rzebadanych prob stwierdzono grednio 0,76% prob zafalszowanych (tabela IX). Jakok najwainiejszego przetworu mleka ? masla, przedsta- wia siq w wartokiach grednich nastepujqco. Tabela VII. Srednia zawartok wilgoci w male wynosila w badanych okresach od 13,4-18,13/4 (Arednio 16,31%) przy rozpiqtoki wynikow 8,5-47,5Yo. Kwasowok w tym okresie wahala siq od 2,5-5,5? S. H. (ftednio 4,4? S. H.) przy rozpiqtoki wynikow 1,0-25,0? S. H. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 388 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jan Czajka, Alicia Pietrzykowa Srednia zawartoge wody jest nieco za wysoka w stosunku do wymagan ustawy (15). Kwasowok natomiast znajduje siq w do- puszczalnej. ustawq granicy. Charakterystyczne dla masla liczby Reichert-Meissla i Polen- skiego (tabela VIII) w wartokiach Srednich wynoszq: liczba R. M. 28,4-28,8 (Srednio 28,6) przy rozpiqtoki brzegowej 24,2-30,4. Liczba Polefiskiego 2,9-3,1 (grednio 3,0) przy rozpigtoki 1,0-3,5. Liczby te, jak wykazal Schlecmer (16), sq zwiqzane wspOlczyn- nikiem korelacji z innymi wielkokiami charakterystycznymi dla masia. Majq one wane znaczenie ze statystycznego punktu widze- nia. W badanych przez nas maslach wahajq siq one w granicach przewidzianych dla prawidlowego produktu. OgOlnie biorqc grednie dane liczbowe wielkoki chemicznych i fizycznych mleka i jego przetworow wskazujq dqinoki do waha- nia przy dolnej granicy, a dla mleka wolnorynkowego wykazujq nawet zawartok tluszczu i suchej masy poni2ej dopuszczalnej nor- my dla prawidlowego produktu. Porownanie mleka pochodzqcogo z wiejskich zlewni z mle- kiem wolnorynkowym wskazuje wyrainie na lepszq jakok pierw- szego. Fakt ten Swiadczy o tym, te system kontroli stosowanej w zlewniach nad jakokiq mleka zapewnia dostarczanie do mle- czarni i na rynek pelnowartokiowego produktu. Streszczenie Przeanalizowano mleko i jego przetwory pod wzgledem fizy- ko-chemicznym, pochodzqce z terenu woj. lubelskiego w okresie powojennym i stwierdzono, 1. Srednia wartok cigaru wlakiwego w okresie lotnim wy- nosi 1,029, w okresie zimowym 1,030, 2. Srednia?zawartok tluszczu w okresie letnim wynosi 2,93?/o, w okresie zimowym 2,8901.o, 3. Srednia zawartoSe suchej masy beztluszczowej w okresie leinim wynosi 8,18, w okresie zimowym 8,49, 4. ,grednia wartoSa dla mleka pochodzqcego ze zlewni wiej- skich jest wiqksza., ani2eli dla mleka wolnorynkowego. Cigar wia- kiwy W okresie letnio-zimowym wynosi 1,031. Zawartok tluszczu w okresie 'letnim 3,40/o, w okresie zimowym 3,5%. Sucha masa w okresie letnim 8,6, w okresie zimowym 8,7, Charakterystyka mleka i produktow mlecznych 389 5. Srednia zawartok tluszczu w Smietanie wynosi dla okresu lotniego 23,08?/o, zimowego 20,24?/o, 6. Srednia zawartoSe wody w male wynosi 16,310/0, a kwa- sowok 4,40 S. H. PISMIE.NNECTWO 1) Krauze S t.: Materialy do Polskiego Kodeksu Zywnaciowego, War- szawa 1948, str. 62, 63, 64, 65, 88. 2) Boemer A., Juckenack H., T i 11- mans J.: Handbuch der Lebensmittelchemie, Berlin 1936, tom III, str. 115. 3) Norma resortowa Przemyslu Mleczarskiego Nr PN-A/M1-21. 4) Schweize- risches Lebensmittelbuch, Bern 1937, str. 414. 5) Krauze S t.: Artikuly 2yw- nogci i Przedmioty Uiytku, Warszawa 1946, tom I, str. 177. 6) Pijano w- s k i E.: Chemia i Higiena Mleka, Warszawa 1948, str. 69-118. 7) Koenig J.: Chemie der Nahrungs- und Genusmittel, 1920, tom II, str. 810. 8) Zajko w- skij A. S.: Chimia i Fizika Moloka i Molocznych Produktow, Moskwa 1950. 9) Kalendarz Przemyslu Spoiywczego t. II, 1954, str. 681. 10) Zeitschrift Eh. Untersuchung der Lebensmittel sept. 1941. 11) Norma resortowa Przemyslu Mleczarskiego Nr RN-A/M1-6. 12) Zeitschrift ftir Untersuchung der Lebens- mittelchemie 1929 Nr 2/3. 13) Roczniki Palistwowego Zakladu Higieny Nr 1, 1950, str. 170. 14) Molocznaja Promyszlennoge, Nr 4, 1954, str. 37. 15) Rozpo- rzgdzenie Ministra Opieki Spolecznej z dn. 9.XII.1932 (Dz. Ust. 19, poz. 128). 16) Zeitschrift fur Untersuchung der Lebesmittel Nr 5 i 6, 1940 r. P E 3 IO E ABTOpbI npoanamianpoaami MOTIOI{O II ero npouHTbi, AoeTa- BaellIMIC 113 Teppirropim Mo6H1nicHoro BOeBOACTBa B 110CJIBBOeHTIBIr1 nepium, B (I)ianHo-xiimiitieeHom oTnotuemni II noilyquan miweeme- Immune pesyabTaTm: 1. Cpemian HenutHina yltenbnoro Beca B HeTHem IIFIeTCH 1,029, 3111\10ii ? 1,030. 2. Cpeguee cogepniainie aiipa eTom coeTamneT 2,93%, MAIO ? 2,89%. 3. CpeAnee- cogepniamte o6es711pen1Ioil eyxoli macebt neTom COCTaBTI}ICT B11.8%, 3I1A1011 8,49%. 4. Cpunne Beam-num ruffle .yHaaainibix COCTaBlibIX anemenToH monoHa, nponcxonfnuero 113 HepeneHeinix. mogaHonpuemnbix IIyHI{TOB 0614111110 Hume, tiem Te 7Iie BeJiriqilubi monoxa; ripo- Hcxormulero 113 noHynoH Ha ceo6oltHom pbuaHe. I/halt ygeab- H13111 Hee B TieTHe-aniimem 'nepnoge paHHHeTcH,1,031, cojep- nepuolke pan- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 390 Jan Czajka, Alicia Pietrzykowa atainie ampa B ne-ruem neputme 3,4%, 311310fi 3,5%, cyxan macca B neTnem neplioae commuter 8,6 %, B 311311101-8,7%. 5. Cpeauee coRepamune Halpi B emeTane nerom couraBaner 23,08%, 31INIOrt ? 20,24%. 6. Cpeauee coaepliallue Bortbr B C:111E101411031 3Iacne cocTananeT 16,31%, HIICOOTIIOCTI) 4,40 S,11. SUMMARY A physico-chemical analysis of milk and milk products collec- ted from the terrain of the Lublin district in the postwar period was performed. It was found, that: 1. the mean value of the specific gravity in the summer pe- riod is 1.029, in the winter period, ? 1.030, 2. The mean content of fat in the summer period is 2.93 per cent, in the winter period, ? 2.89 per cent, 3. the mean value of the dry substance, fat free, in the sum- mer period is 8.18, in the winter period, ? 8.49, 4. mean values for milk collected from rural collectors are larger, than for the free-market milk. The specific gravity in the summer ? winter period is 1.031. The content of fat in the sum- mer period is 3.4 per cent, in the winter period, ? 3.5 per cent. The dry substance in the summer period is 8.6, in the winter pe- riod, ? 8.7, 5. the mean content of fat in cream is for the summer period 23.08 per cent, for the winter period, ? 20.24 per cent, 6. the mean content of water in butter is 16.31 per cent, aci- dity 4.40 S. H. Papier drnk stn. III kl. SO r Format 70 x 100 Druku 14 str. Annales U. 11. C. S. Lublin 1955. Lob. Druk. Pracowa w Lublinie - Tarn. 1244 7.11..1956 r. 630 egz. A-7-595 Data otrzymania mannskryplu 7 11%1956. Data ukoficzenia druku 17.VII 1956 r. ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKLODOWSKA LUBLIN?POLONIA SECTIO D 1955 VOL X, 15 Z III Kliniki Chorob Wewnetrznych Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik: prof. dr med. Michal Volt i z Zakladu Rentgenologii Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik: zast. prof. dr med. Kazimierz Skorzynski Jan KOZAK Nieswoiste przewlekte zapalenie koncowej pqtli jelita biodrowego (przypadek wtasny) Hecamo6bmicie npoAonmorrenutwe socnanevime Houu,esok neTnm nomiaAountoiii 1411111Kbe (co6cTsemuusii cnymail) Unsuspected chronic inflammation of the terminal loop of the ileac intestine (Author's case) Nieswoiste ziarninowe zapalenie kolicowej petli jelita biodrowego jest najczestszq postaciq tego rodzaju odcinkowego zapalenia przewodu pokarmo- wego. Schorzenie to jest na ogel rzadkie, jednakie nie w tym stopniu, jak rzadko jest rozpoznawane. Przyczyna tego tkwi nie tylko w duZych trudno- Lciach rozpoznawczych, lecz rowniei w tym, ie zbyt malo sie myLli o tej jednostce chorobowej przy roinicowaniu schorzen jamy brzusznej. Nic wiqc dziwnego, e dawniej niemal wszystkie przypadki opisywane w literaturze byly przewainie stwierdzane przypadkowo na stole operacyjnYm lub sekcyj- nym. W ostatnich latach schorzenie to wzbudzilo iywe zainteresowanie zwlasz- cza chirurgow. Dzieki dokladnemu poznaniu jego pod wzgledem klinicznym i anatomo-patologicznYm, jak rowniei dzieki postepowi badan laboratoryjnYch i .klinicznych, a zwlaszcza rentgenologicznych rozpoznawanie tej jednostki cho- robowej staje sie coraz czestsze. Masztak w swej pracy w 1946 roku wspo- mina tylko o 316 przypadkach, natomiast Zabokrzy cki w roku 1954 mowi ju? e przeszlo tysiqcu przypadkow. Polskie pigmiennictwo na ten temat na ogol jest skqpe, mimo Ze pierivizy na tq jednostkq chorobowq zwrocil uwage Polak Le iiiewsk i. Szczegolowo zaS pod -wzgledem klinicznYm i anatomo-patolo- gicznym opisali to schorzenie dopiero w .1932 roku autorzy Cr oh n, G i n s- bur g i Oppenheimer i nadali mu nazwe ?zapalenie koncowego jelita biodrowego" (Ileitis terminalis). Wspomne przeto tylko na podstawie litera- tury, ie schorzenie to wystepuje przewainie u ludzi mlodych do 40-ego roku czeLciej u meiczyzn nii u kobiet. Etiologia jego dotychczas nie jest Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 392 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jan Kozak znana i zdania na ten temat sq bardzo roine u poszczegolnych autorow. Mowi sie, e tlo jest urazowe, bakteryjne, wirusowe, alergiczne lub e w ogole nie- *mane. Przebieg i obraz kliniczny sq bardzo roinorodne w zaleinoSci od formy jakq przybierajq lub od okresu choroby. Schorzenie to moie przebiegae ostro, podostro lub przewlekle. Postae ostrq cechujq objawy, jak przy ostrym zapa- leniu wyrostka robaczkowego lub jelit. W postaci podostrej obok cech zapal- nych moina stwierdzie objawy, jak przy niedroinoSci jelita cienkiego. Postae przewlekla jest najczestsza i klinicznie najbardziej roinorodna. Rozwija si bardzo powoli, mote trwae kilka, kilkanagcie, a niekiedy kilkadziesiqt lat. Mote miee okresy zwolnienia lub zaostrzenia nie tylko zaleinie od leczenia, lecz take samoistne. W poczqtkach choroby .wystepujq biegunki, nieznaczne oslabienie i wzmotenie pobudliwogci nerwowej. Wyproinienia przewainie wolne, wodniste, z duiq domieszkq Aluzu, zabarwione prawidlowo, poprzedzane silnym parciem na stolec, Miami brzucha i kruczeniem w jamie brzusznej. Dolegliwogci te ustepujq pa oddaniu stolca. Zazwyczaj chorzy majq zachowany apetyt, mimo to stopniowo tracq na wadze i silach. Przy dlutszym trwaniu choroby jelito ulega zgrubieniu, tworzq sie zrosty dajqce sie wymacao przez powloki w postaci postronkOw. W razie zag zweienia gwiatla jelita mogq wy- stqpie objawy niedroinoki. Niekiedy znow, jako powiklanie, mogq tworzye sie przetoki do poszczegolnych odcinkow przewodu pokarmowego lub sqsiednich narzqdow wzglednie na zewnqtrz powlok brzusznych lub kolo odbytnicy. Rozpoznanie postaci ostrej, o ile jeszcze nio przechodzi w pod- ostrq lub przewleklq, jest niezmiernie trudne i ustalone zostaje najczqkiej na stole operacyjnym lub sekcyjnym. W postaciach podostrej i przewleklej nastrqczajq si rowniet due trudnoki roz- poznawcze. W tych razach obok badali dodatkowych klinicznych I laboratoryjnych oraz wywiadow bardzo cenne uslugi oddajo ba- danie rentgenologiczne frakcyjne jelita cienkiego oraz wlew kon- trastowy. Obraz rentgenologiczny jest rotny w zaletnoki od czasu trwania choroby. Klasycznym ,objawem rentgenologicznym dlutej trwajqcego zapalenia ziarnin.owego koncowej czqki jelita biodro- wego jest tzw. ?objaw sznurowy Kantora", wystqpujqcy wtody, kiedy w cianie jelita sq zapalne zgrubienia i nacieczenfa z towa- rzyszqcymi procesami bliznowaciejqcymi i zwqtajqcymi jego Awla- tip. We wczesnych okresach zmiany chorobowe dotyczq samej gluzowki, a rotnicowanie ich jest niekiedy w tym okresie bardzo trudne. To wczesne zmiany zapalenia ziarninowego koncowej Nth jelita biodrowego przejawiajq siq w postaci dutej ruchomoki ? tego odcinka jelitowego, ze sklonnokiq do przelotnych zmian w napiqciu miOniowym, szybkim wypelnianiem siq i oproinianiem zawiesiny cieMujqcej. Zwracaa nalety bacznq uwagq, by przy ba- daniu rtg, gluzowkq podejrzanq o zmiany chorobowe, porOwny- ? Nieswoiste zapalenie jelita biodrowego 393 waa ze zdrowq. Wainym jest, gdy stwierdzone zmiany patologicz- no sq jednakowe rentgenologicznie przy badaniu w roinych wa- runkach. Schorzala czq?a jelita jest bardzo charakleryslyczna na stole operacyjnym lub sekcyjnym. Odcina siq ona ostro 'od czqki zdro- wych przedstawiajqc twor jqdrny, zbitej spoistoki, roinej dlugo- koloru tywo czerwonego, z blonq ,surowiczq lgniqcq lub mato- wq, pokrytq nalotami wloknika, z silnie nastrzykniqtymi naczynia- mi krwionognymi. Swiatlo chorej czqki jelita jest wqzkie, nie- kiedy do tego stopnia, te klinicznie mote dawae objawy niedrot- noki. Poprzedzajqca zag zdrowa czqge jelita mote bye workowato rozdqta. Krezka chorej pqtli jelita cienkiego jest obrzqkniqta, cia- stowato zgrubiala z nastrzykniqciami, zlepiajqca siq niekiedy z sq- siadujqcymi pqtlami i ksztaltujqca twOr postronkowaty, macalny przez .powloki brzuszne. Sluzowka chorej czqki jelita biodrowego jest groszkowato przerosla, w postaci tzw. kocich lbow, pokryta czqsto wietymi lub bliznowaciejqcymi owrzodzeniami, glqboko drqzqcymi i najliczniej rozmieszczonymi u przyczepu krezki. Obraz histopatologiczny jest rotny w zaleinoki od postaci i czasu trwa- nia choroby, mote miee cechy obrzqku i zapalenia ostrego, pod- ostrego wzglqdnie przowleklego, przy czym gciana jelita jest zgru- biala na skutek obrzqku i nacieczenia zlotonego z leukocytow, limfocytOw, eozynofilow, komorek plazmalycznych okfqglych lub fibroblastOw. Charakterystyczne sq tutaj histiocyty z wieloma jqdrami. Swiatlo naczyn krwionognych porozszerzane. Na po- wierzchni bIony surowiczej zwykle sq cienkie warstwy wloknika. Podajq ponitoj opis przypadku zapalema ziarninowego konco- wej pqtli jelita cienkiegg rozpoznanego klinicznie i. operowanego z wynikiem pomyglnym. ? Chary lat 29, pracownik umyslowy, przebywal w III Klinice ChorOb Wewnetrznych Ak. Med. w Lublinie od 11.V111.1954 roku do 14.IX.1954 roku (L. hist. char. 4595/215/54), nastepnie zostal przeniesiony do Kliniki Chirurgicz- nej A. M. w Lublinie i w dmu 20.IX.1954 roku operowany przez prof. dra med. Onyszkiewicza..Z wywiadu wiadomo, te w dziecinstwie przebyl odre i czer- wonke. W szostym roku tycia, jak podaje, przejechal go woz w poprzek brzuc4. W czasie okupacji niemieckiej mial przestrzelbny prawy staw lokcio- wy wskutek czego nieznaczny przykurcz i upogledzenie jego ruchomaci. Pil okolicznogciowo, pall okolo 10 papierosow dziennie. Chorob wenerycznych nie podawal, wywiad rodzinny bez znaczenia. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 394 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jan Kozak Obecna choroba rozpoczqla siq w 1946 roku biegunkami, og6lnym osla- bieniem, pobolewaniem w dolnej prawej polowie brzucha oraz wzmoionq pobudliwogciq nerwowq. Poczqtkowo oddawal 2-3 stolcow dziennie, poiniej liczba ich wzrosla do 6 na dobq, przewainie wolnych, wodnistych, z do- mieszkq gluzu, prawidlowo zabarwionych. Oddawane stolce byly poprzedzane bolarni i glognymi kruczeniami w jamie brzusznej oraz towarzyszyly im nie- kiedy nudnogci, rzadziej wymioty. Apetyt zawsze dobry. Mimo leczenia ambu- latoryjnego stopniowo podupadal na silach. W ciqgu ogmiu miesiqcy stracil na wadze okolo 10 kilogramow. Z tego te2 powodu w dniu 25 maja 1947 roku zglosil siq do II Kliniki Chorob Wewnqtrznych A. M. w Lublinie, gdzie prze- bywal do 16 VI.47 roku z rozpoznaniem: Enterocolitis chronica el gastritis chro- nica hypochlorhydrica. Wypisal siq z duiq poprawq, bez biegunek i Mow brzucha, stal siq mniej nerwowy i przybral na wadze okolo 5 kg. Czul siq zupelnie dobrze i mogl nawet pracowa6 fizycznie, nie zachowujqc diety. Od marca 1952 roku nastqpil nawrot choroby z objawami stopniowo siq nasi- lajqcymi, jak przed leczeniem klinicznym w 1947 roku. Bezskuteczne piqcio- miesiqczne leczenie ambulatoryjne zmusilo go znowu do leczenia szpitalnego. Tym razem zglosil siq do I Kliniki ChorOb Wewnqtrznych Ak. Med. w Lublinie, gdzie przebywal od 14.VII.1952 do 22.IX.1952 roku. W czasie tego pobytu w Klinice miewal stany gorqczkowe. Stwierdzono wOwczas oprocz ze strony przewodu pokarmowego naciek gruiliczy w prawym szczycie plucnym. Ze wzglqdu na brak poprawy stanu zdrowia chory na wlasne 2qda- nie wypisal sq do domu z nastqpujqcym rozpoznaniem: Colitis ulcerosa chro- nica, Hypochlorhydria, Tbc. infiltrativa apicis pulmonis dextri. W czasie dalszego ,leczenia ambulatoryjnego stan jego zdrowia wyrainie siq pogarszal. Nasilily siq bowiem stany gorqczkowe, kaszel i dolegliwogci ze strony przewodu pokar- mowego. Coraz bardziej tracil na silach. Stan ten w niedlugim czasie zmusil go do powrotu do Kliniki, gdzie pozostawal od 10.X.52 do 22.X.1952 roku. W cza- sie pobytu w Klinice dolegliwogci ze strony przewodu pokarmowego wyrainie siq zmniejszyly, natomiast nacieczenie w szczycie prawego pluca nie uleglo poprawie. Wypisany zostal do domu z rozpoznaniem: Colitis ulcerosa chronica. Tbc infiltrativa lobi superioris pulmonis dextri, Hipochlorhydria, Hyperthyreosis suspecta. Zlecono choremu dalsze leczenie sanatoryjne i streptomycynq._Chory po przyjqciu 15 g streptomycyny uzyskal czqgciowq poprawq, gdy2 ustqpilY tylko stany gorqczkowe i zmniejszyl siq kaszel, ale nadal oddawal po kilka wolnych stolcOw na dobq, z poprzedzajqcymi je bolami brzucha, ktore ustq- powaly po wyproinieniu. Nacieczenie prawego szczytu plucnego cofnqlo Si dopiero po kilkumiesiqcznym leczeniu sanatoryjnym. Po wypisaniu siq z sana- torium chory nie czul siq jednak dobrze, gdyi .dolegliwogci ze strony przewo- du pokarmowego utrzymywaly siq nadal i to z okresami nasilenia lub popra- wy. Cd maja 1954 roku bole brzucha przybraly charakter staly z okresami nasilenia. Stolce oddawal piqe i wiqcej razy na dobq. Po kaidym prz ? ? QC1 yj U pokarmu bole brzucha wzrastaly, wystqpowaly wzdqcia, a niekiedy nawet wy- moty. Oslabienie ogolne wzroslo do tego stopnia, ie chory ledwie inogl cho- dzie o wlasnych silach. Apetyt mial na 001 dobry; nie gorqczkowal. Tym Nieswoiste zapalenie jelita biodrowego :395 razem zglosil siq w dniu ii.VIII.1954 roku do III Kliniki ChorOb Wewnqtrznych A. M. w Lublinie, gdzie pa ustaleniu rozpoznania: Ileitis terminalis chronica i konsultacji chirurgicznej (prof. dr med. Onyszkiewicz) zaczqligmy chorego przygotowywao do zabiegu operacyjnego podajqc mu transfuzjq krwi, sulfo- .guanidynq, tanalbinq, grodki uspokajajqce i przeciwskurczowe. W dniu 14.IX.1954 roku chory zostal przeniesionY do Kliniki Chirurgicznej, gdzie byl operowanY w dniu 20.IX.1954 roku. Zabieg operacyjny chory zniosl dobrze. Przebieg pooperacyjny byl bez powiklan. Stan chorego powoli zaczql siq poprawiae, wypisal siq do domu w dniu 1.X.1954 roku. Co kilka miesiqcy zglaszal siq do kontroli w obu Klinikach. Obecnie apetyt ma bardzo dobry, iadnej diety nie zachowuje, nie uskaria siq na iadne dolegliwoki ze strony przewodu pokarmowego i pracuje, jako urzqdnik. W ciqgu roku od chwili operacji przYbral na wadze okolo 15 kg. Stan przedmiotowy chorego w czasie pobytu w Klinice przed zabiegiem operacyjnym z uwzglqdnieniem tylko zmian patologicznych:. Chary znacznie wyniszczony, sk6ra blada, sucha, tkanka podskOrna slabo rozwiniqta, miqgnie wiotkie, galki oczne nieco powiqkszone, lgniqce. Sluzow- ka jamy ustnej blada, lekko podsychajqca. Jqzyk nie obloiony, podsychajqcy. Staw lokciowy lewy nieznacznie znieksztalcony w lekkim przykurczu, z nie- znacznie ograniczonq ruchomogciq, z nieregularnymi bliznami po postrzale. Brzuch po kaidorazowym przyjqciu pokarmu wzdymajqcy siq z glognym prze- lewaniem tregci pokarmowej, z napiqciem i bolesnogciq rozlanq powlok, naj- silniej wyraionq w okolicy jelita glepego. Po oddaniu stolca brzuch zmniejszai siq do poziomu .klatki piersiowej i byl mniej bolesnY. Objaw Blumberga i Rowsinga silnie zaznaczony po przyjqciu pokarmu, slabiej zag po wyproi- nieniu. Przy glqbokim obmacywaniu jamy brzusznej, w jej dolnym prawym kwadraneie, w miejscu jelita glepego, wyczuwa siq twor postronkowaty, miq- sisty, doge twardy, bolesny, dlugaci okolo 30 cm, grubaci palucha doroslego czlowieka, slabo ruchomy z powodu zrogniqcia z podloiem tylnej gciany jamy brzusznej, przebiegajqcy skognie od gory i z zewnqtrz do spojenia lonowego. Odruchy gciqgniste i dermografizm wzmoione. Badania dodatkowe Mocz j krew obwodowa badane kilkakrotnie odchylen od normy nie wykazujq. Opadanie krwinek czerwonYch 10/21, 9/17, 9/24. Odczyn aglutynacyjnY Bordet-Wassermana krwi ujemny. Poziom bialek w surowicy krwi 6,4%, w tym albumin 4,3?/o, globi- un 2,10/0. posiew z kalu w kierunkti Bac. Salmonellae, Shigellae, I mycobacterium Tbc ? ujemny. Proba benzydynowa na krew uta- jonq w kale wykonana kilkakrotnie wybitnie dodatnia. Badarue kalu na sprawnoSe trawiennq pokarmow wyrainiejszych odchy- len od stanu prawidlowego nie wykazuje. Pasoiytow ani jaj paso-? zytow w kale nie wykryta. Trega olqdkowa: na .czczo ? wolny Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jan Kozak HC1 6, og. kw. 12, po probnym Sniadaniu kofeinowym po 30 min. wolny HC1 32, og. kw. 48, po 60 min. wolny HCI 34, og. kw. 50. Trek dwunastnicza odchylen od stain' prawidlowego nie wykazuje, lamblii nie wykryto. Cignienie krwi na tqtnicy ram ieniowej 110/60. Badanie wziernikowo odbytnicy: nieznaczne przekrwienie i roz- pulchnienie Sluzowki. Nieswoiste zapalenie jelita biodrowego 397 jelita zmian patologicznych nie wykazujq. W koncowej 1/5 czq?ci jelita cienkiego zawiesina cieniujqca nie zatrzymala siq i przedo- stala siq od razu w znacznej czqgci do jelita grubego. Radiologicz- nie stwierdziony fakt szybkiego opro2niania siq jelita cienkiego w chwili przedostawania siq kontrastu dokoncowej pqtli jelita cienkiego jest parednim objawem wzmoionej pobudliwoki jelita, Ryc. 1. Rentgenogram nieswoistego przewleklego ziarninowego zapale- nia koncowej petli jelita, biodrowego (przypadek autora). Badanie rentgenologiczne: w Srodkowych czqkiach obu pluc widoczne dwa zwapniale ogniska wielkoki ziarna pieprzu. Poza tym -pluca i serce bez zmian patologicznych. Zolqdek i dwu- nastnica nie wykazujq odchylen od stanu prawidlowego. Badame -frakcyjne jelita cienkiego wykazuje, po podaniu zawiesiny cieniu- jqcej, ze poczqtkowe 4/5 czqSci jelita cienkiego wypelniIo siq pra- widiowo. SluzOwka poszczegolnych pqtli oraz Swiatio 1? zarysy- ..? -,4C.,+.1eluni????????????1 Rye. 2: Rentgenogram wlewu kontrastowego 'przed oproinieniem jelita biodrowego. X ? miejsce zespolenia operacyjnego jelita biodrowego z kqtnicq (przypadek autcra). wywolanej stanem zapalnym. (Objaw Stierema). Okrqinica zag przy wlewie kontrastowym wykazuje ostro obrysowane giadkie znie- ksztalcenie wow.nqtrznego zarysu kqtnicy w bezpogrednim sqsiedz- twie zastawki Bauhina, przy braku innych uchwytnych zmian w gwietle kqtrncy. Zawiesina cieniujqca przedostawszy sig do kon- cowej pqtli jelita cienkiego wykazuje rOzlegle zmiany przerostowe Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jan Kozak uwidocznione na wykonanym zdjgclu Rtg w postaci licz- nych przybrzeinych ubytkow cieniowych, od wielkoSci siemienia do malego grochu (Ryc. 1). Opisana kolicowa pqtla jelita cien- kiego wykazuje w oparciu o wykonane zdjgcie zachowanq droinoSe przy lekkim, rownomiernym zwgieniu jej wiat1a. Sciany jelita sq usztywnione, przesuwalnoSe koncowej pgtli jelita biodrowego Nieswoiste zapalenie jelita biodrowego 39g mig?nia prostego brzucha, Kolicowa pqtla jelita biodrowego od zastawki Bauhina na dlugoki okoio 50 cm jest nacieczona i zgru- biala, jgdrna, sino-czerwona gruboSci palucha dorosiego czlowiekar wyrainie nastrzykana. Przylegajqca na tej przestrzeni krezka row- nie i jest zgrubiala i silnie nastrzykniqta, iywo czerwona. Blona surowicza miejscami pokryta nalotami wioknika, nieco matowa. Ryc. 3. Rentgenogram wlewu kontrastowego po oproinieniu sig okrgi- nicy. X ? miejsce zespolenia operacyjnego jelita biodrowego z katnicq (przy- padek autora). wzglgdem podloia jest zniesiona. (Obraz rentgenologiczny prze- mawia za Ileitis terminalis Ityperplastica). Wlew kontrastowy wykonany w dniu 19.X.1954 roku tj. w miesiqc po wykonanym zabiegu operacyjnym wykazuje szybkie przechodzenie zawiesiny cieniujqcej w miejscu polqczenia jelita grubego z cienkim, ze gwiatlem nieco wgiszym od sqsiadujqcej pqtli jelita cienkiego. W zakresie jelita grubego i koncowej pgtli jelita cienkiego odchy- od stanu prawidlowego nie stwierdza sig. (Ryc. 2 i 3). Opis zabiegu operacyjnego: W narkozie ogolnej brzuch otwarto ciqciem podluinym wzdlui zew.ngtrznego brzegu Ryc. 4. Wycinek koncowej pqtli jelita biodrowego zajqty nieswoistym przewleklym zapaleniem (przypadek autora). Granica miqdzy czgSciq schorzalq a zdrowq jelita biodrowego odci- na siq ostro. Zmiany chorobowe w koncowej czggci jelita biodro- wego dochodzq do zastawki Bauhina, ktOrq zajgly w calogci nie przechodzqc na jelito glepe I pstro siq od niego odcinajqc. Wyro- stek robaczkowy makroskopowo nie wykazuje zmian patologicz- nych. (Ryc 4). Po zmobilizowaniu krezki na przestrzeni chorobowo zmienionego jelita biodrowego usunigto je wraz z obwodowq czggciq jelita Slepego i to w granicach tkanek zdrowych tj. w odle- gloSci okolo 5 cm od zmienionych chorobowo. Kikut jelita Slepego zaopatrzono na Ouch? szwem dwupiqtrowym. Koniec skoSnie odcigty jelita biodrowego zespolono do boku jelita Slepego, pokryto Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 400 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jan Kozak zespolenie sieciq, zalanq penicylinq ze streptomycynq i zeszyto powloki brzuszne zakladajqc opatrunek aseptyczny. Badanie histopatologiczne wyciqtego odcinka jelita biodrowego: Zgrubienie gciany jelita spowodowane jest obrzqkiem i obfitymi naciekami zapalnymi, oraz rozrostem tkanki ziarninowej. W blonie gluzowej rozlegle owrzodzenia, miejscami giqboko drq- tqce do blony miggniowej. W dnie owrzodzen tkanka ziarninowa, na powierzchni warstwy wloknika przepojone licznymi granulocy- tami oboAtnochionnymi. W zrqbie zachowanych odcinkow blony 61uzowej rozszerzone naczynia oraz obfite nacieki z komorek plazmatycznych, eozynochlonnych oraz pojedyficzych limfocytow i histiocytow. W blonie podgluzowej i migSniowej wybitny obrzqk rozszerzenie naczyli, rozlegle nacieki z komorek plazmatycznych, eozynochlonnych, limfocytOw oraz histiocytow, miejscami w postaci kom6rek cial obcych z wieloma jqdrami. W blonie surowiczej roz- szerzenie naczyn oraz skupienia limfocytow i histiocytow. Na po- wierzchni cienkie blonki rzekome z wloknika. Obraz histopatolo- giczny odpowiada wrzodziejqcemu niesw-oistemu zapaleniu jelita krgtego. Omowienie przypadku Przypadek nasz jest typowy dla przewleklego ziaminowego zapalenia koricowej pt1i jelita biodrowego. Podajemy go ze wzglq- du na jego rzadkoge oraz jako przyklad biqdow rozpoznawczych, jakie zachodzily mimo dlugotrwalej obserwacji I typowego prze- biegu klinicznego. Chcemy jednoczegnie podkreSlie, te rozpoznanie kliniczne w dobie obecnej, dzigki postepowi techniki i rodzaju badan klinicznych, laboratoryjnych, a przede wszystkim rentgeno- logcznych jest moiliwe i nie tak trudne, jak dawniej. Badania rentgenologiczne w wypadkach podojrzenia ziarninowego zapale- nia koncowej pt1i jelita biodrowego zawsze winno sie wykony- wae frakcyjme oraz przy pomocy wlewu kontrastowego. Przy usta- leniu naszego rozpoznania wzigligmy pod uwagq nastuujgce jednostki chorobowe: przewleklq czerwonkq bakteryjnq i peizako- watq, gru1ice wrzodziejqcq jelit, przewlekle wrzodziejqce zapale- nie jelit pochodzenia toksycznego endo- i egzogennego, przewlekle zapalenie wyrostka robaczkowego, sprawy nowotworowe jelit, marnice zlogliwq, promienicq, kite lub rzetqczkq jelit, pierwotne wrzodziejqce zapalenie okrqtnicy, skrobiawicq, sprue i inne. Nieswoiste zapalenie jelita biodrowego 401 Rozpoznanie nasze oparligmy na charakterystycznych wywia- dach i przebiegu klinicznym, dodatkowych badaniach klinicznych i laboratoryjnych, a zwlaszcza rentgenologicznych, wykluczeniu wyiej podanych jednostek chorobowych. Zostalo ono potwierdzone wykonanym zabiegiem operacyjnym i badaniem histopatologicz- nym. Rozpoznanie na-sze kliniczne zadecydowalo o leczeniu rady- kalnym, ktore przy obecnym stanie wiedzy naleiy uwaiae za lecze- nie z wyboru pod warunkiem, ie ma siq do czynienia z procesem, ktory jest umiejscowiony i nie przenosi siq do coraz to )innych odcinkow przewodu pokarmowego. W przeciwnych bowiem razach zachodzi potrzeba wykonywania kilkakrotnej operacji. .Nasze roz- poznanie umiejscowionego procesu chorobowego oraz z powodze- niem wykonany zabieg operacyjny przyczynily si do wyleczenia chorego, u ktorego stolce staly siq prawidlowe, ustqpily wszelkie dolegliwoki ze strony przewodu pokarmowego, wrOcila rowno- waga ukladu nerwowego, chory zaczql przybierae na sue i na wadze. Wnioski 1. Nieswoiste ziarninowe zapalenie koncowej pqtli jelita bio- drowego jest jednostkq chorobowq rzadkq, ale nie w tym stopniu, jak rzadko bywa rozpoznawane. 2. Przyczyna rzadkiego rozpoznawania to nie tylko trudnoki diagnostyczne, lecz przede wszystkim fakt, ie zbyt malo bierze pod uwag t jednostke chorobowq przy roinicowaniu schorzen jamy brzusznej. Dokladniejsze obecnie poznanie pod wzgledem klinicznym i anatomo-patologicznym, oraz postqpy teclmiki i rodzaju badan dodatkowych laboratoryjnych, klinicznych i rentgenologicz- nych pozwalajq na coraz czqstsze stwierdzenie kliniczne tego scho- rzenia. 3. -Etiologia tego schorzenia nie jest jeszcze dotychczas znana. Przypuszcza siq, te"tlo mote by urazowe, bakteryjne, Vrirusowe, alergiczne lub w ()Ole nie znane. 4. Kliniczny obraz schorzenia mote bye bardzo, roinorodny zaleinie od formy jakq przybiera I od okresu chOroby. Mote prze- biegae ostro, podostro lub przewlekle. Przypadki ostre sq bardzo trudne do rozpoznania. Rozpoznaje sig je przewainie na stole ope- ra'cyjnym lub sekcyjnym. W .postaciach" przewleklych lub podo- strych rowniet nastreczajq sie due trudnoki rozpoznawcze. Z badan pomocniczych cenne Uslugi oddaje badanie rentgenolo- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 402 Jan Kozak giczne frakcyjne jelita cienkiego oraz wlew kontrastowy. JeAli badanid te nie dadzq pozytywnych wynikow, a sq dane, ie istnieje td jednostka chorobowa, naleiy Nsrykonae prang laparatomig, celem skontrolowania przewodu pokarmowego i ewentualnego pobrania probnego wycinka do badania histopatologicznego. 5. Loczenie zachowawcze, jak dotychczas, nie daje na1e2y- tych wynikow, najlepszym i niejako z wyboru, jest leczenie ope- racyjne. PISMIENNICTWO 1. Arawjo de Campos H., Cutait D. E., Pontes J. F., Trava- r.es de Lima M. L. M.: Rev. Paulist. Med. 1953 42/5 str. 351 (Ref. w Excerpta Medica 1954, T. 8 Nr 5, str. 686). 2. Crohn B. B., Ginsburg L., Oppe n- heimer G. 0.: Journ Amer. Med. Assoc. 1932, T. 99, Nr 16, str. 1323. 3. Dixon C. F.: Surg. 1938. T. 108, Nr 5, str. 857. 4. Frey W.: Ztrbl. Chin. 1939. T. 6, Nr 31, str. 1760. 5. Junghans H.: Munch. Med. Woch. 1940. T. 87, Nr 37, str. 1013. 6. Kantor J.: Journ. Med. Assoc. 1934. T. 103, Nr 26, str. 2016. 7. Marina C., Perez Gomez A., Luque J., Bosch J., Gonzolez Calpena J., Gonzolez Machado L.: Rev. Clin. Esp. 1953, Nr. 50 1-2 str. 108 (Ref. w Excerpta Med. 1954, T. 8, Nr 5, str. 686). 8. Mailer R.: Brit. Journ. Surg. 1938. T. 25, Nr 99, str. 517 (Ref. w Journ. Chir. 1938. T. 52, str. 108). 9. Masztak R.: P.T.L. 1946. Nr 14, str. 431, Nr 15, str. 471, Nr 16, str. 505. 10. Sarie S.: Gastroentelogia, 1953. 80/5, str. 283 (Ref. w Excerpta Med. 1954. T. 8, Nr 5, str. 686). 11. Stierlin E.: Klin. Rentgendiagnostik des Verdauungskanals, J. Springer 1927. 12. Vogt t S.: P.T.L. 1949, IV, Nr 40, str. 1193, Nr 41, str. 1226, Nr 42, str. 1260, Nr 43, str. 1291, Nr 45, str. 1357_ 13. Zabokrzycki J.: Radiodiagnostyka jelita cienkiego. P.Z.W.L. Warsza- wa 1954. ? HecaNtabnnoe nocnanenne 6egpennoll Hamm 403 P E 3 TO M E ABTOp ormcbmaeT cnytiaii HpoAonamenbuoro nocnaHenHH HOH- ueBoii neunt 110gB3HOIHHOR miLuIn pacnoauainzoro HammtiecHn. Baarormaytinbie peayabTaTbi B JICIICHHIL 610111 Aocnourbt HHUlb HOC- Re npumeuemm onepammoro npuema. AnTop o6cyamaeT Tame cambie nambie xapaitTepnbie gepTbr aToro aa6oHenannfr, npnlieM noggepunnaeT, tyro- camo aa6onenanue He CTOHb pun, HaH peaHnm HnnneTcH npanHabnoe ee pacnoanatme. flpntHnia aaHmotmeTcH He TOHbH0 B AuarnocTutiecHnx TpygnocTnx, HO Il B (Dawre, WO CHUM- HOM pe.aHo Hymaem o6 3TOM aa6onenamm HpH amjilDepeHuHponHe 3a6onenanuii 6pumnuoil HoHocTir. Becbma uelmble yc.nyrn rum ycTa- Hormel= Huarnoaa oTTkaioT (bpaHuHmurponaHnbie peHTrenoncHne HCCHCHOBHHIM TOHHOil HIHHHH, a Taxate HouTpacTnue BHHBaHHH B npnmyio Hriunq. B caytme, Roma HmeloTcH xapaHTepnbie cHmg- TOMbI 3T01'0 aa6onenaHnaT, nounepamenHbie TamHe HJIHMILICCHtly, X0g0A1 60ne3n1I, no nponegellubie 'mime yHaaaHubie peirrrenoncHne HccHeRonanun He HounepaigaKyr nail= npeltnonomeHHil, cHeayeT Hp0H3BCCTII HcnbrraTenbnoe ncHpbrrue 6imowHoll HOTIOCTH Tioncep- nammoe Regenue He AaeT HoHamecT 6narononytmb1x peayabTaTon, noaTomy HaHnyquntm meToTkom atetiemm HBHHOTCH onepaTnnHoe ne- qenjie. AnTop npeAnoaaraeT, ITO nomanne (DaHTlltiecHllx npntnull BbI3bIBHIOIMIX. ouncbmaemylo 6me3nb, momeT cymecTneHHo HOBJIHHTb Ha MCTOj ee nemenuH. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 404 Jan Kozak SUMMARY The author describes a case of a chronic unspecific inflamma- tion of the terminal loop of the ileac intestine clinically diagnosed. Good results of treatment were obtained following surgical opera- tion. The main characteristics of the disease are described. It is stressed that the disease is not as uncommon as uncommonly it is diagnosed. The cause of this are not only diagnostic difficulties, but also the fact, that too seldom this disease is thought of in differen- tiating diseases of the abdominal cavity. Of great diagnostic value are x-ray fractional examinations of the small intestine and a con- trast enema. In case there are characteristic symptoms and the cli- nical course is typical for this disease and the above mentioned x-ray examinations do not confirm our suppositions a temptative abdominal section should be performed. Conservative treatment does not offer at present satisfactorily results and the best, so to say, method of choice is surgical operation. It should be presumed, that the knowledge of the cause of the disease will influence the present method of treatment. Papier druk. sat III kl. 89 g Format 70z100 Druku 14 sir. Annales U. M. C. S. Lublin 19i5 Lob. Druk. Pras. w Lublinie Zam. Nr 1245 7.11%56 r. 830 egz. A-7-I633 Data otrrymnnia manuskryutu 7.117.56. Data ukonczenia druku 10.X.56 r. ANNA LES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKLODOWSKA LUBLIN ?POLONIA SECTIO D 1955 VOL. X, lb. Z Zakladu Biologii Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik: prof. dr Hieronim Jawlowski Wanda STOJALOWSKA, Alina MONIUSZKO Pasoiyty przewodu pokarmowego dzieci w itobkach I przedszkolach Lublina Ylapa3m-rbi nmukenapirrenHoro -rpairra y aeTe U AeTcHmx mcnnx AeTcHmx caAax r. 111m6ruma Parasites of the alimentary tract of children in nurseries and preparatory schools in Lublin Wstgp Praca niniejsza podjqta zostala w Zakladzie Biologii Akademii Medycznej w Lublinie z nastepujqcych pobudek: W pierwszym etapie panstwowego planu naukowego w zakre- sie parazytologii lekarskiej, przewidziano opracowanie zagadnien diagnostyki najczestszych choral) pasoiytniczych, rozmieszczenie ich na terenie Polski i ich epidemiologii. Na III Zjeidzie Pol. Tow. Parazytologicznego nakrelono plan, ktOryby w najbliszych latach pozwolil na poznanie rozmieszczenia chorob pasoiytniczych i ich epidemiologii w poszc-zegolnych obszarach naszego kraju. Polo2ono nacisk na prace dotyczace wystepowania robaczyc przewodu po- karmowego czlowieka, jak tei i lambhazy. Wysunieto .rowniet postulat daienia do zaznajomienia i wciagniecia do pracy naukowej w dziedzinie parazytologii pracownikow zakladow biologii. W ramach tych zagadniell przystapiono do badania dzieci na terenie Lublina w kierunku zaraienia robakami i wielkoukcem jelitowym. Przebadano dzieci w 6 ilobkach i 18 przedszkolach Lublina w okresie od lutego 1953 r. do grudnia 1954 r. ? Koniecznym jest zwrocenie w tym miejscu uwagi na specy- ficzne warunki przeprowadzania tych badan. Nie byIy one poprze- dzone iadnym rozporzadzeniem, pracownicy Zakladu starali sie ; Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 406 Wanda Stojalowska, Alina Moniuszko o uzyskanie zezwolenia Wydzialu Zdrowia i Wydzialu Ogwiaty na przeprowadzenie badaii i wstqp na teren ilobkow i przedszkoli, po czym osobigcie nawiqzywali stycznoge z kierownictwem w celu pobrania probek kalu dzieci. W ilobkach, probki kalu pobiorane byly przez personal, ktory ustosunkowal siq pozytywnie do prowa- dzonej akcji. Natomiast w przedszkolach, gdzie trzeba bylo rozdae do domow naczynka do pobrania materialu, napotykano na trud- nogci. Wobec tego .przeprowadzano pogadanki informacyjrie dla rodzicow dzieci uczqszczajqcych do danego przedszkola, w ktorych podkreglano szkodliwoge robakow pasotytujqcych w przewodzie pokarmowym. Przynoszono do pokazania trwale preparaty roba- kow, aby obudzia zainteresowanie rodzicow i uzyskae dostarczenie probek kalu do przedszkola. Od obecnogci rodzicow, korzystajqcych z pogadanek, zaletala w dutej mierze sprawnok w dostarczaniu materialu. Istniejq przedszkola, w ktorych nie moina bylo otrzy- maa probek od pewnej ilogci dzieci lub przynoszenie ich rozciqgalo siq doge diugo w czasie. Wynikiem tego sq niejednokrotnie niepelne badania, co zresztq jest uwzglqdnione w wynikach i co mote bya momentem obnitajqcym wlagciwy stan przeciqtnego zarobaczenia dzieci. Musimy przy tym nadmienia, te wszqdzie tarn, gdzie dotarligmy slowem i pokazem, spotykaligmy due zainteresowanie i zrozumie- nie akcji zwalczania robaczyc, a w wyniku chqtne dostarczanie probek kalu, czasem nawet z progbq kilkakrotnego powt6rzenia badania dziecka. Wyniki badan otrzymal Wydzial Zdrowia i kierownictwo tlob- kow i przedszkoli do wykorzystania przez lekarzy, majqcych opiekq nad dzieemi. Probowano uzyskae pewien material porownawczy dzieci ze wsi, ze spoldzielni .produkcyjnych, ale udalo siq nam przebadad zaledwie niewielkq Hoge dzieci, a z powodu trudnogci technicznych organizacji wyjazdow i innych, badania nie zostaly ukoliczone. Do naszych materialow wlqczamy rowniet wyniki badan dzieci w wieku przedszkolnym z Pulaw i Zamogcia, przeprowadzonych przez absolwentki mikrobiologii U.M.C.S. Turskq M. i K u- piec J. Metody badmi Dia wykrycia jaj i cyst pasoiytow, przeprowadzono na 001 jednorazowe badanie probek kalu i jednorazowy wycier z okolicy odbytu dla ustalenia owsicy. Pasoiyty przewodu pokarmowego u dzieci 407 Z metod koprologicznych stosowano metodq bezpogredniego rozmazu wzbogacajacq metodq flotacyjna Fiilleborna. (K aspr z-a k W., P a wlo w- s k i Z. 1954). Rozmaz bezPogredni sporzadzano z malej iloci kalu, pobranej przez dotkniqcie paleczka szklana kilku miejsc probki i roztartej w 1-2 kroplach plynu Lugola na szkielku podstawowym. Po przykryciu szkielkiem przykryw- kowym, szukano jaj robakow pod malym powiqkszeniem, a nastqpnie pier- wotniakow pod wiqkszym powiqkszeniem. Przy metodzie iwzbogacajacej Fiilleborna, pobierano ezq pig& kropel z powierzchni plynu, kt6re przenoszono na szkielko podstawowe do badania pod mikroskoperh. Poniewai jednak nie wszystkie jaja robakow wyplywaja jednakowo szybko na powierzchni q plynu, a take niejednakowo dlugo utrzy- muja siq na niej, po zdjqciu kropel z powierzchni, pobierano pipet q osad z dna probowki. W osadzie tym znajdowano jaja wlosoglowki, Misty i najczqgciej niezaplodnione jaja glisty, ktorych na ogol nie stwierdzano w plynie pobra- nym z powierzchni. Czqge materialu przebadano take metoda dekantacji. Przy okreglaniu pierwotniakow zarowno cyst, jak i form wegetatyl.vnych, poslugiwano siq rowniei barwieniem rozmazow kalu hematoksylina ielazista. W pewnej serii badari stosowano tei metok wzbogacajacq Rachmano- wej, z modyfikacja stosowana przez Iwaficzu k, polegajaca na uiyciu cukru buraczanego zamiast cukru trzcinowego (G r o t t, Kowalsk Neumann 1939). Jaja owsik6w wykrywano metoda Halla (N.I.H). Material pobierano w godzinach rannych, moiliwie najwczegniej po przyjgciu dziecka do ilobka lub przedszkola. Koniec paleczki z celofanem zwiliano w wodzie przed zro- bieniem wycieru i zaraz po powrocie do Zakladu badano pobrany material. Material na celofanie podbarwiano plynem Lugola. Badania przeprowadzono iednorazowo, naleiy wiqc spodziewa6 siq wiqkszego procentu zaraienia owsikiem przy kilkakrotnym powtorzeniu badania. W jednym tylko przed- szkolu grupq 55 dzieci przebadano trzykrotnie dzien po dniu. Zakaienie pasoiytami jelitowymi dzieci W ilobkach Lublina W okresie od lutego do listopada 1953 r. przebadano 208 dzieci w wieku od 0 do 3 lat, znajdujqcych siq w 5-u tiobkach lubelskich i 84 dzieci w wieku .od 1 do 4 lat, w ilobku zamkniqtym w Labu- niach pod Zamogciem, naletqcym do Lublina. W tiobkach lubelskich zaratenie robakami i wielkougecem jeli- towym wynosi Stosunki ilustruje tabela I. W niewielkim liczbowo materiale moina bylo zauWaiya pewnq charakterystycznq roinicq, wystqpujqcq miqdzy ilobkami otwar- tymi, a ilobkiem zamkniqtym. W jednym ilobku zamkniqtym na terenie miasta, u 40 dzieci w wieku od 1 do 18 miesiqcy nie stwier- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 408 Wanda Stojalowska, Alina Moniuszko Tabela I Pasoiyty jelitowe u dzieci w wieku od 0 do 3 lat w ilobkach Lublina. Ilok dzieci zbada- Dzieci za razone Ascarts 1 Trichuris Enteroblus Martha ilok I % ilaalnych % lilota 1 % 'lad % i1o66 % Dziewczqta 104 26 25,0 3 2,8 8 7,6 8 7,6 11 10,5 Chlopcy Ogolem 104 208 17 43 16,3 20,6 2 1,9 4 3,8 7 6,7 7 6,7 5 2,4 12 5,7 15 7,2 18 8,6 dzono, jednorazowym badaniem kalu oraz jednorazowym wycie- rem kalu, ani jednego przypadku paso2yta jelitowego. Wobec tego na pozostale ilobki otwarte przypadlby nieco wyiszy procent zaka- tenia, aniieli widzimy na tabeli caloSci materialu przebadanych dzieci w wieku ilobkowym. Trudno na podstawie liczbowo skrom- nego materialu wyciunge ogolne wnioski, ale jednak nasuwa siQ spostrze2enie, ie pielqgnacja dzieci przez fachowe sily w ilobku zamkniqtym mote wytwarzae mniejsze moliwoci dla inwazji pasoiytniczej. Naleiy tet uwzglqdnie mlodszy wick dzieci w tym ilobku, gdyi gorna granica wieku wynosila tylko 18 miesiqcy, a nie trzy lata, jak w ilobkach otwartych. Odmienne stosunki i inne wyniki otrzymaligmy w ilobku zamkniqtym w Labuniach pod Zamogciem. Tabela II podaje wyniki jednorazowego badania. Tabela II Paso2yty jelitowe u dzieci w wieku od 1 do 4 lat w ilobku w Labuniach. IloLd dzieci zbada- nych Dzieci zarazone Ascaris Trichuris Enterobius Giardia i1066 % ilok % iloLa % itoia % 'Hoge % Dziewczqta 33 25 75,7 3 9,1 4 12,1 8 24,2 15 45,9 Chlopcy 51 31 60,7 2 3,9 9 17,6 15 29,4 19 37,2 OgOlem 84 . 60 71,4 5 5,9 13 15,5 23 27,3 34 40,4 I Dzieci w tym ilobku sq nieco starsze, w wieku od, 1 roku do 4 lat, majg moiliwok przebywania w ogrodach i obejgciach gospo- darskich. Przeprowadzone badania wykazaly stosunkowo wysoki procent .(71,4%) zakaienia robakami i pierwotniakiem Giardia. Przyjmujqc jeszcze blqdy wynikajgce z jednorazowego. badania, 4 Pasoiyty przewodu pokarmowego u dzieci 409 bez powtarzania kilkakrotnie po sobie nastoujqcych badan, jakote2 z samych metod, spodziewae siq moina wiqkszego zakaienia paso- iytami dzieci na wsi. W tym tei kierunku na.suwajg siq sugestie, gdy przyjrzymy siq 29 przypadkom zbadanych dzieci wiejskich w wieku od 1-go miesigca do 3-ch lat, ktore bez danych z badania metod4 NIH, wykazujg 41,3% zakaienia (robaki Giardia), a nawet 3,4% owsikiem, wykrytym metodami koprologicznymi, oraz 44 dzieciom w wieku od 3 do 7 lat zaraionym w 65,9% (robaki Giardia), (6,8% Enterobius w kale). Zakaienie pasotytami jelitowymi dzieci w przedszkolach Lublina W przedszkolach Lublina przebadano 1504 dzieci w wieku od 3 do 7 lat, w czasie od stycznia do grudnia 1954 r. Tabele III, IV i V, przedstawiajg obraz inwazji pasoytami jelitowymi wynoszq- cej 60,20/0, jeieli bierzemy pod uwagq wszystkie znalezione paso- iyty, zaS przy wyodrqbnieniu zara2enia robakami 51,8% a 21,8% roinymi pierwotniakami. Tabela III Stan zaraienia robakami dzieci w przedszkolach Lublina. Had dzieci zbada- nych Dzieci zaraione robakami Ascaris Trichuris ? Enterobius Hoge I % iloge % iloAd % Hoge % Dziewczqta 717 362 I 50,4 73 10,1 183 25,5 201 28,0 Chlopcy 787 418 I 53,1 77 9,7 210 ' 26,6 235 29,8 Ogolem 1504 780 I 51,8 150 9,9 393 26,1 436 28,9 Tabela IV Stan zarazenia pierwotniakami dzieci w przedszkolach Lublina .E.1 .4 Ticu 1:5 cr9 ''-' T1 .cn 0 ) ,..0 O. ;11 N Dzieci zaraione pierwot- niakami Martha lamblia Entamoe- ba coil Endoli- max nana ? Joda- mocha butschlii Chiloma- stix- mesnIli iloie % Hoge % Hog& % iloLe % iloia % Had % Dziewczqta 717 787 168 161 23,41 20,41 65 9,1 77 10,7 46 6,4 9 1,2 2 0,2 Chlopcy 70 8,8 63 8,1 29 3,6 *7 018 9 1,1 Ogolem 1504 329 I 21,81.135 8,9 140 9,3 75 4,9 16 1,1 11 0,9 ?11 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 410 Wanda Stojalowska, AlMa Moniuszko Tabela V ienie zaraienia pasoiytami jelitowymi dzieci przedszkoli. Itogezaraione dzieci zbadanych Dzieci zaratone ogolem Dzieci zaraione robakami Dzieci pierwotnia- kami iloSe % iloSa % Hoge % Dziewczqta 717 435 60,6 362 50;4 168 23,4 Chlopcy 787 471 ? 59,8 418 53,1 161 20,4 Ogolem 1504 906 60,2 no 51,8 329 21,8 Wyniki badan dzieci w wieku przedszkolnym z Pulaw i Zamokia, dostarczone nam przez absolwentki Turskq i K u- p i e c, umieszczone sq w tabeli VI i obrazujq wystqpowanie roba- kow i pierwotniaka Giardia. Tabela VI Pasoiyty jelitowe u dzieci w wieku 3-4 lat z Pulaw i ZamoScia. (6 73 X) -0 N .C, 4 .tn CJ 121 Dzieci zaraione ilOte I % AscarisGiardia Entero- bius Trichu- ris Diphyllo- bothrium Hymeno- lepis ilOga I % iloia I % iloSe I % iloSe I % iloia % iloSe % 506 257 45,2 1 82 , 14,4 I 77 13,5 59 10,3 5 0,85 1 0,17 71 12,5 Przeglqdajqc wyniki badan, uzyskane w poszczegolnych przed- szkolach, naleiy stwierdzie zaleino?a- miedzy stopniem zaraenia dzieci pasoytami, a warunkami higienicznymi grodowiska. Slabszq inwazje moina bylo zauwatye w przedszkolach do ktorych uczqsz- czaly dzieci mieszkajqce w domach skanalizowanych, dzieci z ro- dzin bardziej dbajqcych o higiene codziennego iycia dziecka. W przedszkolach z dzielnicy nieskanalizowanej, o duiym zagesz- czeniu ludnoki, stosunki przedstawialy siq znacznie gorzej, czasem prawie wszystkie dzieci badane, byly zakaione przynajmniej jednym pasotytem. 0m6wienie wystoowania poszczeg6lnych pasoiyt6w. Enterobius vermicularis (L). Owsik zajmuje pierwsze miejsce wftod robak6w pod wzgledem czestoki wystepowania u przebadanych dzieci, zarowno w ?bre- Pasoiyty przewodu pokarmowego u dzieci 41 l bie mlodszej, jak i starszej grupy, w wieku ilobkowym i przed- .szkolnym. Jednorazowym badaniem metodq N. I. H., wykryto w grupie dzieci w wieku od 0 do 3 lat, 7,2%, w wieku od 0 do 4 lat w Labuniach 27,3%, oraz u dzieci w wieku od 3 do 7 lat 28,9% jaj owsikow. Na podstawie otrzymanych wynikOw wymaga omowienia duty procent zakatenia owsikiem grupy dzieci w wieku od 1 do 4 lat, .pochodzqcych z zamkniqtego ilobka. Wycier z okolicy odbytu prze- prowadzony byl wczegnie rano, po obudzeniu siq dzieci, natomiast w tIobkach otwartych i wszystkich przedszkolach, badano dzieci po przyjkiu z domu, w nieco poiniejszych godzin6ch rannych. Ten moment wczesnego rannego pobrania materialu mogl zawaiy?a wiqkszej i1oci wynik6w dodatnich przy jednorazowym badaniu. take mamy tu przyklad warunkow sprzyjajqcych epidemiologii owsicy, okre?lanej jako choroby rodzinnej, tlobek zamkniqty sprzyja szerzeniu siq jej I dlatego tak duty procent owsik6w mogI wystoowae przy stosunkowo joszcze mlodym wieku badanych ,dzieci. Porownujqc dane dotyczqce owsicy u dzieci w wieku od 0 do 4 lat, widzimy 8,6?A w badaniach I w a czuk (1953); S i e n- nicki (1952) podaje 6,65% owsicy stwierdzonej w ilobkach Wro- .clawia u dzieci w wieku od 0 do 3 lat. K ozar (1948) badajqc dzieci w wieku od 3 do 14 lat, stwierdza wystqpowanie do?a gwaIL townego wzrostu procentu zaraienia owsikiem od wieku 3 lat. Wedlug tego wykresu obrazujqcego czestok wystepowania owsi- kow w zaleinoki od wieku wg Kozar a, na okres zycia od 3 do 4 lat, przypada ponad 40?/o zara2enia owsikami. Wyniki w starszej grupie dzieci w wieku .od 3 do 7 lat (28,9?/o) nie odbiegajq na 001 od wynikow roinych badan z ostatnich lat: Petrycka (1952) ? 27,57?A, Siennicki (1952) ? 23,1?/o, I w a ri c z u k, Stobnicka (1954) ? 24,6?A. Jedynie wyniki jednorazowego badania, przeprowadzone przez K o z ar a w Gdan- sku (1948) sq -procentowo znacznie wysze, dochodzq do 800/0. Kozar omawiajqc si.voje badania zwraca uwage na czynnik wil- gotnoki, majqcy wplyw na iywotnoge jaj, z ktorym naley liczye sie przy otrzymaniu roinych wynikow z poszczegOlnych miast, czy ?obszarow kraju. Rftni autorzy zalecajq ro2nq Hoge powtornych badarl, ktore mogq pozwolie na pewne okre?lenie negatywnoki wyniku. Beadlee (1953) uwaia, ie w pierwszym badaniu wykrywa SiQ J; I; ! 1;1 t 113 It Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jit Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 412 Wanda Stojalowska, Alina Moniuszko ? ? tylko okolo 50% wlagciwych wynikow uzyskanych dopiero po 6 kolejnych badaniach. Inni autorzy uwaiajg trzykrotne badanie za wystarczajgce. Aby przekonae sig o wielkogci bigdu w wynikach ujemnych przy jednorazowym badaniu metodg NIH, przebadano grupg liczgcq 55 dzieci .trzy razy, w ciggu trzech kolejnych dni. Pierwszy wynik dodatnich pro]) wynoszgcy wzrosl w na- stqpnych dwOch badaniach do 41,8%, wigc tylko o 7,3%. Przy po- rOwnaniu tych wynikow z wynikami z terenu wybrzeia, nasuwa siq przypuszczenie, ie w wystgpowaniu owsikow mogg w Lublinie od- grywaa rolg odmienne warunki ekologiczne wplywajgce na mniej- szg przeiywalnoga jaj tego pasoiyta. W badaniach przeprowadzonych metodg N.I.H., znaczono do- datnie wyniki przy pomocy znakow: -F, +++. Najwigcej wynikow bylo z oznaczajgcym obecnogci do kilku jaj w calym preparacie, wynikow oznaczonych +, bylo ogolem 36. W nie- ktorych przypadkach jaj bylo tyle, Ze znajdowano je w kaidym polu widzenia preparatu, czasem w iloci do 50 sztuk, porozrzucane albo skupione w zbitych grupkach, polqczonych resztkami pokar- mowymi, gluzem lip. PrObki pobierane byly zawsze przez tg samg osobg (lekarka wspolautorka), aby miee pewnoge tej samej techniki badania, gdyi okazalo sig, ie pray przekazania tej czynnogci osobom z perso- nelu przedszkola, nie daly dobrych wynikow. Metodami koprologicznymi wykryto jaja owsikow zaledwie w 29 przypadkach, z ktOrych w 23 przypadkach jaja byly rOwniet stwierdzone metodg. N.I.H. Natomiast w 6 przypadkach jaja wystg- powaly tylko w kale, nawet u dwoch dziewczynek w bardzo duiej ilogci, a w dniu robiema wymazu z odbytnicy, nie stwierdzono ich w preparacie. Dojrzale formy owsika znaleziono tylko w, jednej probce kalu w iloci kilku okazow i 6-krotnie znaleziono je w wymazie. Okazuje sig przy metodzie wymazu, Ze na celofan mogq do- stae sig take jaja innych pasoiytow jelitowych. Znaleziono w 31 przypadkach jaja Ascaris, w 25 przypadkach jaja Trichuris. Take doge czgsto moina spostrzec cysty Entamoeba coll. Trichuris trichiura (L) Wlosoglowka jest robakiem bardzo rozpowszechnionym wgrod przebadanych dzieci, zajmuje z kolei drugie miejsce w inwazji pa- soiytniczej. U dzieci w zlobkach Lublina stanowi 5,7?/o, w Labuniach Pasoiyty przewodu pokarmowego u dzieci 413 15,5%, a u dzieci przedszkoli lubelskich 26,1% wynikow dodatnich. W naszym szczuplym materiale wiejskim, mamy wyniki znacznie wyisze procentowo: 20,60/0 u dzieci w wieku od 0 do 3 lat oraz 31,8% u dzieci w wieku od 3 do 7 lat. Pojedyficze jaja wiosoglowki byly czqsto wykrywane jui w bezpogrednim rozmazie, w wieckszogci jednak przypadkow do- piero metoda wzbogacajgca dala wynik dodatni. W kroplach ply- nu, pobranych z powierzchni przy metodzie Fillleborna, stwierdzano przewathie do kilku jaj, mieligmy w 8 przypadkach do 10 jaj w kropli, a w trzech przypadkach poszczegolne krople zawieraly po kilkanagcie jaj. Rownoczesne pobieranie kropli osadu z dna probowki, mialo tg dobrg strong, 2e moina bylo stwierdzie w nim jaja wlosoglowki nawet wOwczas, gdy na powierzchni plynu jaj tych nie moina bylo obserwowae. W przypadkach, w ktorych prze- prowadzono leczenie dzieci, w kontrolnych badaniach mieligmy czggciowo ujemne wyniki, a zawsze spadek ilogci jaj do pojedyn- czych okaz6w w preparacie. Jeden raz znaleziono w pi-ace kalu doroslg form g wlosoglowki. Wyiej podane procenty zakaienia wlosoglowkg dzieci w wie- ku ilobkowym i przedszkolnym (5,7% i 26,1?/o) nalety uwaiaa za wyniki przemawiajgce za znacznym rozpowszechnieniem tego pa- sotyta w Lublinie. Musimy tu wzige pod uwagg okolicznogci sprzy- jajgce rozpowszechnianiu sig wlosoglowki, a wigc znaczng ilo? nieskanalizowanych domow, sposob nawoienia ogrodow I pobli- skich poi, niedostatecznie wyrobione nawyki higieniczne u ludno- gci. Z drugiej strony wiemy, ie wystgpowanie wlosoglowki jest w dutej mierze zaletne od wilgotnogci grodowiska, odpowiedniej dla rozwoju jaj. Lublin, w porownaniu-z innymi badanymi miastami Polski, odznacza sig raczej suchogcig klimatu, gorgcym latem, ze znacznym nasionecznieniem, a wigc momentami niesprzyjajgcymi wlosoglowce. Mimo istnienia tych czynnikow .grodowiskowych, ograniczajgcych zasadnicze wystgpowanie tego pasoiyta, stwier- dzamy ju2 w tych wstgpnych badaniach znaczng inwazjg wloso- glowki w Lublinie, o wiele wigkszg, nii glisty. Ascaris lumbricoides (L) Glista ludzka wspolwystgpuje z wlosoglowkg z racji swych biologicznych podobielistw, zajmujgc w roinych warunkach kolej- ne miejsce przed nig lub za nig. W naszych wynikach stwierdzamy, we wszystkich grupach dzieci, znacznie mniejszq inwazjg glisty, Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 1111 e,! Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 416 Wanda Stojalowska, Alina Moniuszko nit wlosoglowki: 2,4?/o tiobki lubelskio, 5,90/0 ilobek w Labuniach,. 9,9Vo przedszkola, 13,7% do 20,4% dzieci wiejskie. Nalety przy tym zwrocie uwagq na to, te w podanych procentach" uwzglqdnione sq take wyniki dodatnie, uzyskane przez badanie osadu przy meto- dzie F?lleborna, NV ktOrym stwierdzano jaja niezaplodnione, nie wyplywajqce z reguly na powierzchniq w uwzglqdnianym czasie, a wystqpujqce czasem tylko pojodynczo lub wcale nie zdarzajqce_ siq w rozmazie bezpo?rednim. Wyniki te, o ile nie zostanq poprawione dalszymi badaniami, przeprowadzonymi na wiqkszym materiale ludnoki, sq dok cie- kawe. Glista ludzka, pasotyt o kosmopolitycznym rozprzestrze- nieniu jest czqsta w wilgotnym, cieplym klimacie tropikalnym i pocitropikalnym. Kozar (1948), omawiajqc porownawcze wyniki badan przeprowadzonych do danego czasu w Polsce, domygla siq, motliwoki przewatania glisty nad wlosoglOwkq na terenach Polski o klimacie bardziej kontynentalnym, przytacza takie cyfry: Gdansk 7,60/o, Warszawa 15,70/o, Krakow 260/0. Dane z Lublina nie stwierdzajq przewagi glisty nad wloso- glowkq, ani tet nie wykazujq znaczniejszego rozpowszechnienia tego robaka w tym miecie. Podobne stosunki na niekorzyk wystq- powania glisty, znajdujemy u niektorych naszych sqsiadOw: J i r o- v e c (1952) znalazi u dzieci w Pradze i okolicy 10% Trichuris a 1,3 do 4?/o Ascaris, Priv ora (1951) stwierdza u dzieci badanych w Koszycach 360/0 Trichuris a 2,3% Ascaris. Przy wyjagnieniu tych stosunkow moglyby bye pomocne dane z wynik6w badan nad zarobaczeniem ludnoki, przeprowadzone w roinych strefach Ukrainy, przytoczone przez Szulmana (1949). Na terenach Ukrainy, od wilgotnego Polesia do poludniowych ste- pow, ,nasilenie w wystqpowaniu glisty zmniejsza si od 39,3?/o do. 2,60/0. Odgrywa tu rolq suche lato z dutyin naslonecznieniem cha- rakteryzujqce poludruowq czqk Ukrainy. Jaja glisty sq 'bardziej wratliwe na dzialanie promierii ultrafiolkowych, nit jaja wloso- glowki i tq wlaciwokiq tiumaczy autor istnienie dutych rotnic w wystqpowaniu glisty, a stosunkowo mniejszych wahan dla wio- sogiewki. Cram i Hicks (1944 r. cytowane z Craig i Faust) stwierdzili, te niska cieplota zimy i iamarzanie jest bardziej szkodliwe dla .jaj glisty, nit wysoka temperatura. Mielibygmy wiqc oba czynniki klimatyczne w Lublinie, due nasionecznienie w 1ecie i stosunkowo ostre zimy, jako czynniki dzialajqce hamu- jqco na rozwoj tego pasotyta. Pasoiyty przewodu pokarmowego u dzieci 415 innych robakow stwierdzono tylko w materiale z Pulaw jaja tasiemcow: piqe przypadkow wystqpowania jaj Diphyllo- bothrium latum i w jodnym przypadku znaleziono jaja Hymeno- lepis nana. Przy porownywaniu dodatnich wynikow badania okazalo sl, te dok czqstO stwierdzano inwazjq mieszanq, dwoma i rzadziej trzema robakami pasotytami. Na 877 dzieci zaratonych robakami, stwierdzono w 20 przypadkach wspolwystqpowanie trZech roba- kow: Ascaris Trichuris Enterobius (2,280/0). Zaratenie rOwno- czegnie dwoma robakami przedstawia tabela VII. Tabela VII Wspolwystepowanie robakow. Ascaris Trtchuris Enterobius Ascaris 65 45 18 Trichuris 45 (5,1%) 152 102 Enterobius 18 (2,0%) 102 (11,61) 122 Robaki zajmujqce pierwsze miejsce w inwazji ? owsik i wio- soglOwka, muszq ?spotkae siq" najczqkiej, a znajqc biologiczne podobienstwa glisty i wlosogiowki, warunkow bruzdkowania jaja, trOdel i dreg zakatenia, musimy spodziewaa siq dok czqstej zbietnogci w wystqpowaniu tych robakOw. Pierwotniaki ,Giardia lamblia (Stiles) Wielkoukiec jelitowy brany by pod uwagq przy wszystkich przeprowadzonych badaniach dzieci, zarowno dzieci w tlobkach, jak i przedszkolach. Stosunkowo niewielka. Hoge materialu badana byla metodq wzbogacajqcq, za.sadniczo podane wyniki otrzymy- wane byly przez badanie bezpogrednich rozmazow, podbarwionych plynem Lugola. Hoge cyst w preparacie byla bairdzo rozmaita. Stwierdzano 1) pojedyncze cysty rozrzucone w calym preparacie, 2) gredniq gdy w poszczegolnych polach widzenia (nie wszystkich) znaj- dowano od jednej do kilku cyst - albo tet.3) duiq inwazjq, kiedy w polu widzenia motna bylo policzye do 40 cyst. W tych ostatnich. co 15 II 111 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 416 Wanda Stojalowska, Alina Moniuszko przypadkach, nawet pod malym powiqkszeniem, cale pole widze- nia wyglqdalo jakby usiane cystami. Wielkoga cyst byia bardzo rozmaita, wahala siq doge znacznie. U niektorych dzieci (19) wszyst- kie cysty byly duke, mniej Wiqcej podobnej wielkogci, u innych dzieci wystqpowaly cysty mieszane o roinych rozmiarach; niektore z nich zabarwialy siq w plynie Lugola na niebiesko (G oif f on wg Brumpta podaje, ie w niektorych przypadkach cysty Giardia mogq przyjmowae barwq niebieskq). W 13 przypadkach znaleziono obok cyst martwe formy wegetatywne, a w trzech przy- padkach, przy stolcu prawie plynnym, wykryto tylko forray wege- tatywne, takie w martwym stanie. Stopien zarakenia badanych dzieci wielkougecem jelitowym waha od 8,60/0 do 40,40/o. U dzieci w wieku do lat 4 wynosi w rok- nych grupach 8,6%, 24,1?/o, 40,4?/o, u dzieci do lat 7 wynosi 8,9%, 12,5,?/o 13 6?/o. Wyniki te zgadzajq siq w ogolnym zarysie z danymi tych autorow, ktorzy stwierdzajqc zaleknoga zarakenia wiel- kougecem jelitowym od wieku dzieci, podajq najwiqkszy procent zarakenia Nvystqpujqcy u dzieci mlodszych w wieku od 3 do 5 lat. W badaniach wlasnych, najwykszy procent dodatnich wyni- kOw przypadl na ilobek zamkniqty, w ktorym przebywaly dzieci w wieku od 1 do 4 lat. Zgadza siq ten wynik z wnioskiem I w a A- c z u k, ktora na podstawie wynikow uzyskanych z badan dzieci w klobkach zamkniqtych w Warszawie, uwaka lambliazq na rowni z oi.vsicq za chorobq ?rodzinnq", szerzqca siq przy pomocy stycz- nogci zdrowych ?sob z zaraionymi. Stwierdzalygmy rowniek w nie- ktorych przedszkolach wystqpowanie wielkougaca u dzieci nalekq- cych do pewnej grupy, wyodrqbnionej przy podziale calego przed- szkola ze wzglqdu na wiek. Dzieci tiworzqce rodzenstwo byly prze- wainie zaraione wielkougacem, choe czasem jedno z nich wykazy-. walo duiq inwazjq, a u drugiego trzeba bylo dlugo szukae w pre- paracie pojedynczych cyst. Procz warunkOw sprzyjajqcych sz.erzeniu siq wielkougeca, wy- nikajqcych z bliskiej stycznogci dzieci przebywajqcych ze sobq, naleiy take wziqe pod uwage typ diety z .przewagq wqglowoda- now, ktorq Stosuje siq w odtywianiu miodszych dzieci. Chorine i T an guy (1945) zwracajq uwagq na fakt, te w latach 1942-1943 Chilomastix mesnili i inne wiciowce wystqpowaly trzy razy obfi- ciej, w porownaniu z latami przedwojennymi, z poi,vodu diety ubo- giej w bialko, stosowanej w okresie wojny. Pasoiyty przewodu pokarmowego u dzieci 4.1 7 W rozmazach bezpogrednich, podbarwionych plynem Lugola, znajdowano tei inne gatunki pierwotniakow u dzieci z przedszkoli, a wiqc w wieku od 3 do 7 lat. Nalekaly one do nastqpujqcych ga- tunkow: -Entalnoeba coli (9,3%), Jodanuieba butschlii, Endolimax nana, Chilomastix mesnili. Poza pierwotniakami, spotykano doge czqsto jednokomorkowy organizm roglinny Blastocystis hominis, naleiqcy do Phycomycetes, u.wakany za niepatogenny element (B r u mp t). Przy badaniach dzieci, prowadzonych w.ilobkach, nie wykazywano wystqpowania Blastocystis, gdy jednak organizm ten zaczql pojawiae siq coraz czqgciej, nawot w wielkich ilogciach (w 5 fprzypadkach), notowano jego wystqpowanie przy badaniach dzieci z przedszkoli i stwierdzo- no obecnoga u 8?/o zbadanych dzieci. Mona bylo obserwowae doge duiq zmiennoga wielkogci Blastocystis u poszczegolnych dzieci. W jednym przypadku znaleziono w kale badanym metodq Fulleborna, doroslq form q roztocza Tyroglyphus farinae. 0 spoty- kaniu tego pajqczaka w formie doroslej postaci lub jaj pisze Ci e- szynski (1924), Janicki, Konopacka, Dymowska (1950), Iwaficzuk (1953). Streszczenie wynikew i wnioski Przebadane dzieci w wieku klobkowym i przedszkolnym od 0 do 7 lat, w ilogci 2455, wykazujq inwazjq pasokytami jelitowymi, ktOrq moina ocenie jako znacznq z uwagi na to, ke na 001 bada- nia przeprowadzono jednorazoWo. Wyniki przedstawiajq siq nastqpujqco: Na: 208 dzieci klobkow Lublina 84 dzieci klobka w Labuniach 29 dzieci wiejskich od 0-3 lat 586 dzieci z Pulaw i Zamogcia 44 dzieci wiejskich od 3-7 lat 1504 dzieci przedszkoli Lublina - 20,6Vo ? robaki 71,4% ? robaki - 41,3% ? robaki 45,2?/o ? robaki - 65,9% ? robaki 60,2% ? robaki I Giardia I Giardia I Giardia i Giardia i Giardia I Giardia Pierwsze miejsce w inwazji pasokytniczej zajmuje Enterobius vermicularis (od 7,2% do 28,9%). Proba trzykrotnegb badania po- wiqkszyla dodatnie wyniki w badanym przedszkolu o 7,3%. Na drugie miejsce wysuwa siq Trichuris trichiura (od 5,7% do 26,10/o). Bardziej ograniczone jest wystqpowanie Ascaris lumbri- coides (2,4% do 9,9%). ?I Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ?A" 418 Wanda Stojalowska, Alina Moniuszko Stosunkowo niezbyt wielkq inwazjq owsika i glisty w Lubli- nie, naleialoby tlumaczye warunkami klimatycznymi miasta, ktOre mogq odgrywaa rolq czynnikOw ograniczajqcych przeiywaok jaj tych pasoiytow. Stwierdzono wiqksze zaraienie pasoiytami Enterobius i Giar- dia u dzieci przebywajqcych razem i majqcych wskutek tego bliiszq stycznoge zo sobq. Na podstawie prObnego materialu dzieci wiejskich moina spo- dziewae siq znacznego rozpowszechnienia pasoiytOw jelitowych u ludnoki wsi. PISMIENNICTWO 1. Cieszyliski F., Gileczek-Hacowa H.: Ped. Pol. IV, 6, 1924. 2. Cieszyliski F.: Ped. Pol. V, 1-2, 1925. 3. Grott J., Kowalski, Neuman n: Nowiny Lek. 10, 1939. 4. Kozar Z.: Przeglqd Epidem. II, 3-4, 1948. 5. Kozar Z.: Kilka uwag w sprawie owsicy w Polsce. Lek. Inst. Nauk. Wyd. 1949. 6. Szulman E.: Gelmintozy naselenia razlicznych geograficze- skich zon Ukrainy. Trudy Gedmint. Labor. II, 1949. 7. Kozar Z.: Przeglqd Epidem.IV, 1-4, 1950.8. Janicki M.,Konopacka B., Dymowska Z.: Med. Dow. i Mikrobiol. 3-4, 1950. 9. Kozar Z.: Biul. Palistw. Inst. Med. Morsk. i Trop. III, 1-2, 1950. 10. Jirovec 0.: Biul. Patistw. Inst. Med.. Morsk. i Trop. IV, 1, 1952. 11. 1w a ? czuk I.: Acta Parasit. Pol. I, 6, 1953. 12. Kasprzak W., Pawlowski Z.: Acta Parasit. Pol. II, 6, 1954. liapammi mmtenapirrenbitoro TpaRra... 419 P E 3 IO M E B 1953 n 1954 rr. 5n1110 nogneprnyTo megnunnenomy oemoTpy B o6uxeii cymme 2455 geTeil B noapacTe OT 0 AO 7 neT, npe6mnaio- num B geTCHIM FICJIFIX II geTcrinx eagax. Bee eT11 B o6mem, 6nian nogneprnymt minimum? TORb1i0 ogun paa. Hcnpanmemm &MIL uccnegonauni noMeTou nenocpegeuennoro mama c nogupaumuamrem npn pomouni pacTnopa Lugol'a, a Tannie ? MeTogy o6oramemni o6uapynumamm lumen ocTpun npnmennaca meTog Hall'a, cocuo6 na o6nacni 3amrero npo- xoga. llonytreubi mune enegyamune peayabTaTni: Ha 208 genii 113 neneii r. Mo62rima ? 26% Ha 84 geTeii 113 ncneii B J1a6ynnx ? 71,4% Ha 29 gepeuenemix geTeii B noapacTe OT 0 go ? 41,3% Ha 586 gnarl 113 Ilynan ii 3amocTbn ? 45,2% Ha 44 gepeneueuux genii B noapacTe OT 8 go ? 65,9% Ha 1504 geTeil 113 AeTCRIIX, cagoa Mo6nuna ? 60,2% ? epan Giardia Ilepnoe mecTo B aapamemm munetnnma aaimmaior ocTpnunr (Enterobius vernzicularis) y max geTeii B noapacTe oT 0 go 7Hpll neT. ognoupaTuom nennrranun 3apaHielitibm geTeti onaaanocb OT 7,2% go 28,9%. (TpexnpaTubill ocmoTp yneantma 110J-ErrHIITPILHLIe peayauram na 7,3%). BTopoe mecTo B aapaniemm gepnnmn aaunimaeT Trichuris tri- churia. 3ToT eprn y mnagumx genii nnicTynaeT B 5,7%, Crap- 11111X B 26,1% 11 y gepenencnnx geTeii B 31,8%. Tporbe mecTo aaunmaeT Ascaris lumbricoides, nnicTynag y ge- Tell 113 geTcfmx ncnefi B 2,4%, y AeTerl B 1(01h1I0J1bHOM noapacTe (na geTcFmx cagon) ? 9,9%, y gepeueneunx geTefi ? 20,4%. 3apa- atemmeTb, eTano 513IT13, 3T11A1 7epneAr ropaago menbme B r. Mo6- alma, gem aapaniennocm genonegecuum nnacornanom. ? germ ? Giardia ? uepnn Giardia 3 neT ? uepnu Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 420 Wanda Stojalowska, Alina Moniuszko .ileHToqHme gepHrt ? Diphyllobothrium latunz? (5) if Hymeno- lepis nana (1) thrall o6Hapyaierm JIllilIb y ReTeti 113 ropoga rly- Hepeguo Fra6mogaeTcH conmecTuoe atacTynaime gepHell napa- 311TOB. Y 877 aapaHiemmx tiepanam Amu yeTaHoHnello cmewaHHoe aapaHienne: B 20 cnytiaax Ascaris ? Trichuris ? Enterobius B 45 11 Ascaris ? Trichuris E 18 27 Ascaris ? Enterobius H 102 ,, Trichuris ? Enterobius Him nenuramni geTell Hai; H gercHnx fICHFIX, Tau 11 B geTcHnx cagax, HpHtntmaaocb Ho nimmaHne HucTynanne Giardia larnblia. CTeneHL 3apaaiernm geTell 3T1131npocTefiumm Hone6neTcH B rpaHuHax OT 8,6% AO 40,4%. Haffioamnyto 3apaaieHHocTh o6HappHello y geTert B Ho3pacTe OT 3 go 5 HeT. Rpome Toro B HI1illet111Ince 6b12111 o6Ha- pyHieHET ewe H Apyrite npocTeliwne, a nmetmo: Entamaeba coli, Endolimax nana, Iodamoeba Chilornaslix mesa iii. Ha ocHoHaHmt noHygeHnbrx go cirx flop gamma caegyer oTme- THTL, TJTO y geTeii ropoga Tho6HuHa o6HapyHieHo 3teHbulyto 3apa- HieHHOCTb tlepsnmE Enterobitts vernzicttlaris Ascaris turnbricoides, qex AIMEE? 6mao npegnoaaram Ha ocHoHaHHH gallubix. HonytiemnIx gpyrnmn anopamH. HrpaioT 3ABCb, noBumiMoMy, HeHoTopro p011b HHHmaTHqemille ycnorma, orpauntnthatounte 6oHee umpottoe pac- npocTpaHerme 3TI1X napa3HToo. NEXOAR 113 npo5Horo maTepHana, nponcxogninero 113 gepeoHn caegyeT oHnrgaTb ropa3go cnabneliwym 3apaHieHnocTb napa3HTH- l1ecHmut gepanma y AepeBelicmix geTeil. iatAi .721 Pasoiyty przewodu pokarmowego u dzieci 421 SUMMARY In 1953 and 1954 a total number ? of 2455 children aged from. 0-7 years were examined. All children were on the whole examined once. Excrements were examined directly using the method of preparing smears and staining them with Lugas solution and employing Fiilleborn's method. Hall's method was employed for the detection of elcks of Oxyuris vermicularis. The results of examinations of the children are as follows: In 208 children in nurseries in Lublin ? 20.6 per cent worms plus Giardia In 84 children in nurseries in Labunie ? 71.4 per cent ? worms plus Giardia In 29 rural children from 0-3 years ? 41.3 per cent ? worms plus Giardia In 586 children frem Pulawy and Zamoge ? 45.2 per cent ? worms plus Giardia In 44 rural children from 3-7 years ? 65.9 per cent ? worms plus Giardia In 1504 children in preparatory schools in Lublin ? 60.2 per cent ? worms plus Giardia The first place in the invasion with intestinal worms is occu- pied by Enterobius vermicularis, in all children at the nursery ago and the age of the preparatory school. A single examination gave a result of 7.2 per cent to. 28.9 per cent (test of threefold examina- tions increased the number of positive results by 7.3 per cent). The second successive place is occupied by Trichuris trichiura; this worm appears in younger children in 5.7 per cent of cases, in older ones in 26.1 per cent of cases in the examined rural children in 31.8 per cent of case's. The third place is occupied by Ascaris lubricoides, which appears in 2.4 per cent of children in nurseries, in 9.9 per cent of Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 422 Wanda Stojalowska, Alina Moniuszko children in preparatory schools in Lublin, in 20.4 per cent of rural children. It gives place in this town to Trichocephalus. Tapeworms Diphyllobothrfum lalum (5) and Hymenolepis nana (1) 1,..vere found only in the material from Pulawy. The co-occurrence of worms parasites is fairly frequent. In 877 children infested with worms, mixed invasions were found as follows: 20 cases of Ascaris plus Trichuris plus Enterobius 45 cases of Ascaris plus Trichuris 18 cases of Ascaris plus Enterobius 102 cases of Trichuris plus Enterobius During examinations of children both in nurseries and in pre- paratory schools attention was paid to the occurrence of Giardia lamblia. The degree of infestation of children with this protozoa ranges from 8.6 per cent to 40.4 per cent. The greatest invasion was found in children, aged from 3-5 years. Among other intestinal protozoa were also found Entamoeba coli, Endolimax nana, locla- moeba beitschlii, Chilomastix mesnili. On the basis of hitherto obtained data it should be stressed that in Lublin a lesser degree of infestation with worms Enterobius vermicularis and Ascari:s lumbricoides has been found than should be expected from data reported by various authors. Some role may here play climatic factors, which limit greater propagation of those parasites. Facility of infestation with parasites Enterobius and Giardia, which are transferred by direct contact has been confirmed as regards children constantly exposed to mutual contact. On the basis of the test material collected from rural districts a much stronger infestation with parasites may be expected among rural children. Papier druk sat. III kl. 80 g Format 70 x 100 Druku 18 str. Annales U. M C. S. Lublin 1955 Lub. Druk. Prasowa w Lublinie Zorn 1492 30 1V.1956 r. 825 egz. A-7-1634 Data otrzymania manuskryptu 30 IV.1956. Data ukoliczenta druku 5.X.1956 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKLODOWSKA LUBLIN?POLONIA SECTIO D 1955 VOL. X. 17 Z Zakladu Fizjologii Czlowieka Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik: prof. dr WiesIaw Holobut Wieslaw HOLOBUT Fizjologia zatoki szyjnej ctilaamonorne napornamoro cnnyca Physiology of the carotid sinus Znany od dawna fakt, ie ucisk na okolicq rozwidlenia tgtnicy doglowowej u czlowieka prowadzi do zaburzen w krq2eniu i oddy- chaniu, wyjagniano na przestrzeni wielu lat w sposob niejedna- kowy. Zjawisko to zaobserwowane po raz pierwszy przez C z e r- maka w roku 1866, utrwalilo siq w historii fizjologii pod nazwq ?fenomenu Czermaka", przy czym tlumaczono sobie je w tym czasie jako nastepstwo ucisku, wywieranego na nerw biedny. Do powytszego mechanizmu dolqczono nastqpnie w latach poiniejszych, na tie poznania roli bodicow chemicznych w re- gulacji czynnoki automatycznych ogrodkow rdzenia przediu- ionego, rowniei wnioskowanie oparte na ich bezpofrednim podra2- nieniu stanem chemicznym krwi. W wyniku ucisku tetnic dogio- wowych z-wiqkszona zawartoge bezwodnika wqglowego krwi tqtni- czej miala bye czynnikiem dratniqcym zarowno dla oftodka zwal- niajqcego akcjq serca nerwu blednego, jak i dla ogrodka oddecho- wego. Zwolnienie akcji serca i ,spadek cignienia tqtniczego, oraz przyspieszenie i poglebienie ruchow oddechowych sq tego wyni- kiem. Tezy powyisze utrzymywaly si& przez diugie lata. Pray prawdziwego wyjaAnienia ?fenomenu Czermaka" przez ?autorow wioskich Pagano i Siciliano z r. 1900, ktorzy pierwsi zwrOcili uwagq na istotnq role mechanizmu odruchowego w tym zjawisku, przeszly bez echa. Dopiero badania Hering a z roku 1923 daly wiagciwe, aczkolwiek niekompletne jeszcze -wyjagnienie znaczenia roli fizo- t,r Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 424 Viesiaw lioiobut logiczne) zatoki (?zypej. Badaaia tlego ?0.4esu 1-.i.oprzedzone .wcze- wejszy.An poznaaiem .mechaalizmu iodruChu z aorly -IV g a, sz.4y z ,poczgtku p.rzewiaale Av:kierun:ku tujawniadia,analogicz- nej rob zatoki szyjaej w odruchowym ..regulowaniu (cifatienia. krwi. Mecca pc5.4aa.e) jestetuy '.1?dadkaani dal.szego irOZWOJII ma &oche po- zuanta znac4eala okatcy zatOld ,szyjnej arOwniet w Tegalacja (oddy- cbaaia, do r._%ego przyczy,nilo si odkrycle rob ,chemoreraeptorow .1*bka szyjnego zatoki przez J..F. a C. He ymanszow. Lir7nC orodki badawcze podejmujg a xozszerzajq zRkres ibadafi ifizjologa=- nych Azad zato.kg szyjng, przy na plan ple.rw:szv wysuwak sie prace C. 15 e y WSpbapT,aCOMM Gandawae, cobol: ba- deal pracow.n.i szwedzidra, radzieckarth amerykaar1-ic33,. Obecnie, anechan57,tny odrucb.o,.-ve zatoki szyjn.ej, sq .stosrml-owo adobrze IDD- znane, p.r.7y ,czy;a2 plerwszorzcdna rola tego niewielldego (obszaru xecepcyjnego,, posiadajgcego ,dute zna.czenie dlaiz.jologir-rnej regulacji -w,eat)rlacja plucaej i k.rgtenia, wy-rotnia je spe ,spokod ianych? 1ic7nych dotqd poznanyr.h Tool receycji na=v- niowej, .Jalk wi.a.dorao, odruchowe rzynnoki zatolt. -szyjn.ej mo2ma d1,i ua odrtuclay pothocizqce od chemoreceptoraw kbka, oraz. io.d.mday :gcian zamej zatoki, w)rzwalane z mechano-wzgleji,nie barozeceptorSOw. Co siq tyczy pierwszych merhAni7Tnow od.rucho- vya -,p9chodzexua ilebka szyjnego, to odgry-waja one pierwszorzd- tP W regulacji oddychania. Klasyczne orace He vmans a wsps51pracown.ikow wykazaly, e bodicem adekwatav(ua dla che- =0,rece,p1ors5w kibka jest hipoksemia i hirterkapnia tetniczej krwi opaywajgcej kkbek, a wiqc istotne znaiany chemiczne we krwi, jkie .sprawiajq, na drodze odruchowej, wz.aoterde ruc.how odde- ghowych w ich czsto.gci i amplitudzie. W doL-wiadczeniach z per- f.uzjg izolowanej zatokl, przy niezmieniakcym sie w Diej cignieniu, 0.k,_azalo :sley (to spadek prqinotct tlenu w plynie odtywczym ze 100 na 0.0 rnn Hg, wyzwala impulsacje w chemoreceptywnvch .wl.ok- nach nerwa Heringa. ta staje sie corat vneksza w raiarq stosowania -wakszyrh hipok.semii. To samo dzieje sie przy varogcie preino?ci bezwodnika wqglowego w powietrzu pqrherzykowym ,powytej 3,,wto6ci 30 mm Hg. Z tych doAwiadczen von E ul er a, Lilj ta-and4 I Zottermana okazalo si,te imPulsacje chemore- cplywaych wtokien nerwu Horinga rosnq w- swej czestogri Fizjologia zatoki szAnej 425 w stosunku. prostej zaletnoki od prqinoki CO2 w powietrzu pqcherzykowym. Dalsze doSwiadczenia Heymansa i wspol- pracownikow dowiodly, e ogrodek oddechowy pozbawiony uner- wienia zatokowego nadal jest czuly i reaguje w sposob wlakiwy na zwiqkszoriq zawartoSe bezwodnika wqglowego powietrza wde- chowego, wzglqdnie krwi tqtniczej. Ogrodek oddechowy zatem, rowniet bezpogrednio, niezaleinie od chemorecepcji klqbka szyj- nego, zdolny jest do reagowania na zmieniajqce siq stqienia bez- wodnika wqglowego w krwi tqtniczej. W zwiqzku z powytszym wy- wiqzala siq otywiona i szeroka dyskusja odnoSnie znaczenia napqdu chemoreceptorowego w regulacji oddychania, w porownaniu ze zna- czeniem samoistnej regulacji czynnokiowej oSrodka oddechowego pobudzonego bezpogrednio przez stan stqienia bezwodnika wqglo- wego krwi. Opinia pod tym wzglqdem nie jest jednolita. Wediug jednych, mechanizm chemoreceptorowy odgrywa znacznq rolq w oddychaniu, rolq kontrolujqcq automatycznq czynnoSe ogrodka oddechowego regulowanego stanem bezwodnika wqglowego we krwi. Ten punkt widzenia podnosi znaczenie napqdu chemorecep- torowego w fizjologicznej regulacji oddychania do czynnika istot- nego, zachodzqcego we wszelkich okolicznokiach tyciowych z normq fizjologicznq wiqcznie. Zapatrywania pewnej grupy badaczy sq pod tym wzglqdem nieco inne, wyratajq siq bowiem w opinii, e chemoreceptorowa regulacja oddychania nie zachodzi w warunkach normy fizjologicz- nej, lecz jedynie w niezwyklych alarmujqcych ustroj bkoliczno- Sciach, jak to bywa w wyrainej hipoksemii i hiperkaPnii. Ze swej strony muszq nadmienie, te na podstawie kilkuletniego ekspery- mentowania z zatokq 'szyjnq nabraIem przekonania o dutej precyzji i mo?1iwoci kaidorazowego wielokrotnego polvtarzania efektow odruchowych, co skiania mnie do ?zapatrywania, te chemorecepcja zatoki szyjnej odgrywa iitotnq, fizjologicznq rolq w nerwowej regulacji wentylacji plucnej. Oczywikie, te w pewnych warunkach skladowa odruchu ch6moreceptywnego mote bya znaczniojsza, podczas gdy w innych warunkach skladowa oparta na bezpogred- niej ogrodkowej regulacji mote przewataa. Wspoldzialanie wza- jemne idinych czynnikow regulujqcych oddychanie kontroluje wentylack plucnq w rotnych, zarowno fizjologicznych, jak i pato:- logicznych stanach. Nie ulega wqtpliwoki, te katdorazowo do obu czynnikow wspomnianych, tj. chemicznego, centrogennego i che- Declassified in Part- Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wieslaw Holobut micznego odruchowego, dolqczajq sie procz tego i znane, lecz nie omawiane tutaj odruchowe czynniki fizykalnego charakteru. Std to znaczenie kaidego z tych czynnikow regulujqcych oddychante mo2e sic zmieniae w zaleinoki od interferencji innych czynnikow dzialajqcych bezpogrednio lub odruchowo na .ogrodek oddechowy. Pod tym wzgledem wci42 aktualnq jest dawna, klasyczna wypo- wied2 Haldan e'a i Priestl e y'a, ie ?ocena wartokiowa ka2dego czynnika odgrywajqcego role w oddychaniu, zaleiy od jego zmiennego ustosunkowania sic wobec pozostalych". Wracajqc do omOwienia mechanizmu odruchowego chemore- cepcji klebka szyjnego, podkreglie naleiy przede wszystkim bada- nia, jakie wyjagnily pobudliwoge chemoreceptorow wobec najbar- dziej dla nich fizjologicznego bodica, jakim jest obok hiperkapnii, w pierwszym rzedzie hipoksemia. Dogwiadczenia B jur st edt a z roku 1946 wyjagnily, 2e w stanach chronicznego, diu2ej trwajq- cego niedoboru tlenowego, hiperwentylacja, jaka wowczas zacho- dzi, wywolana jest tylko w poczqtkowym swym okresie akty-w- nogciq samych chemoreceptorow, drainionych niedoborem tlenu krwi, natomiast w okresie poiniejszym, przedluiajqcej sie hipo- ksemii efekty oddechowe zaleiq w glOwnej mierze od bezpogred- niego pobudzenia ogrodka oddechowego. Fakt ten potwierdzajq badania Winter s t ein a z r. 1947, a ponadto wyjagniajq go jeszcze lepiej. Okazalo sie z tych badati, 2e w czasie niedoboru tle- nowego, wobec zmniejszajqcego sic nasycenia tlenem krwi, docho- dzi do wzrostu steienia jonOw wodorowych w krwi tetniczej. To ostatnie zjawisko sprawia zwiekszenie preinoSci tlenu we krwi, co jest wystarczajqcq przyczynq tlumaczqcq zmniejszanie sie napedu chemoreceptorowego, jakie wystepuje podczas przedlu2ajqcego sic stanu niedoboru tlenowego. Istotnym bodicem dla chemorecepto- row jest wtec nie tyle bezwzgledna zawartoLa tlenu we. krwi, Jecz raczej jego pre2noSa, czego dowiedli tiprzednio jeszcze $chmidt i Comroe w dowiadczeniach swych nad hipoksemiq. Scisla zaleinok, jaka zachodzi miedzy stanami hipoksemii i hiperkapnu, a ste2eniem jonow wodorowych krwi i narzqclow wraz z ich elementami pobudliwymi wlqcznie, przyczynila sic do wysuniecia hipotezy, 2e istotnym czynnikiem drainiqcym chemo- receptory jest ich ph. Fflpoteza ta znalazla poparcie w wynikach doAwiadczen Heymansa i towarzyszy, stwierdzajqcych, ie acidoza pobudza chemoreceptory, podczas gdy alkaloza sprawia Fizjologia zatoki szyjnej 427 przeciwny efekt. ROwnie2 na drodze badan elektrofizjologicznych v. Euler, Liljestrand i Zotterman wnieli podobne dowody na to, ie pobudzajqcym czynnikiem dla chemoreceptorOw przy niedob.orze tlenowym i nadmiarze bezwodnika weglowego we krwi jest stqienie jonow' wodorowych, zachodzqce w samych ko- morkach recepcyjnych klebka. Niezaleinie od tej tezy, nie mozna wykluczya ? mo2liwoki Specyficznego, bezpo?redniego oddzialy, -wania CO2 zarowno na receptory klebka, jak i na sam o?rodek od- Rye. 1. Dogwiadczenie z 8.XI.1951. Pies wagi 14 kg. Od gory do dolu: iinienie w a. femoralis, oddychanie, sygnal, cignienie perfuzji w zatoce, czas 4 sck. Injekcja 1 mg .histaminy do zatoki. dechnty, co stwarza obok pozylywnie dowiedzionej roli stetenia jonow wodorowych, w dalszym ciggu, z zagadnienia tego, pro- blem otwarty. Rownolegle z badaniami majqcymi zasadnitze znaczenie dla poznania fizjologicznej roli .odruchu chemoreceptorowego prowa- dzono doSwiadczenia, w ktorych stwierdzono szereg cennych fak- 16w,- wa2nych dla wlaSciwej oceny wielu rodki:5w farrnakologicz Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wieslaw Holobut nych. Jeszcze w okresie wczesnego eksperymentowania nad zatokq szyjnq J. F. i C. He ym an s zaobserwowali, ie jej chemorecep- tory sq czufe na szereg Arodkow farmakologicznych. Lobelina, niko- tyna, acetylocholina, cjanki oraz wiele innych polqczen chemicz- nych u2ywanych w locznictwie, zwlaszcza z grupy analeptykow, dzialajq pobudzajqco na chemoreceptory, powodujqc na tej drodze wzmolenie oddychania. Okazalo siq, 2e wiele z tych cial wplywa na oddychanie wylqcznie poprzez pobudzenie chemoreceptorow, dzia- lajqc bardzo slab?, a nawet hamujqco na sam ogrodek oddechoyy. Powy2sze fakty znalaziy szefokie potwierdzenie w licznych bada- mach kontrolnych i uzupoiniajqcych wielu autorow. Ze swej strony w doSwiadczeniach? wiasnych wspolnych ze SI a wikie m, stwierdziliSmy, 2e his tamina w swym od dawna znanym, potq2nym dzialaniu hipotenzyjnym zachodzqcym ?poprzez uszkodzenie serca i rozszerzenie naczyn krWionoSnych, ujawnia rOWnie2 dolqczajqcy siq jeszcze do tego mechanizm odruchowego dzialania na zatokq szyjnq. DoSwiadczenia nasze oparte o metode porfuzji izolowanej zatoki wykazaly, 2e podawanie histaminy do plynu perfuzyjnego obni2a wyrainie ciAnienie tqtnicze. ZalqczOna rycina 1 przedstawia to dzialanie. Z dokladniejszej analizy tej p0- wej strony aktywnoki histaminy wynika, ie odruchowy spadek ciSnienia tqtniczego zachodzi nie na skutek zmian w akcji serca, lecz raczej rozszerzenia naczyn krwionoSnych. Rycina 2 przedsta- wia powp.szy mechanizm spadku cignienia krwi, ?wykazujqc przy pomocy pomiarow ruchu krwi w tqtnicy udowoj inetodq Cybulskie- go-Klisieckiego czynne rozszerzenie naczyn na obwodzie. Wpiyw na oddychanie histaminy dzialajqcej poprzez perfuzjq zatoki czyjnej okazal siq depresyjnego charakteru. Ruchy oddechowe stawaly mniejsze i. rzadsze. Rozpatrujqc, czy to odruchowe dzialanie hista- miny na narzqd krqienia i oddychania zachodzqce poprzez zatokq Fizjologia zatoki szyjnej 429 szyjnq dotyczy jej chomoreceptorow, czy moie innych jej elemen- tow, mo2na z duiym prawdopodobienstwem przypuszczae, ie w pierwszym rzqdzie zaangaiowane sq chemoreceptory klqbka. Wniosek ten o tyle jest prawdopodobny, 2e, w dogwiadczeniach z perfuzjq zatoki, cignienie w niej samej nie zmienialo siq, wplyw zatem na baroreceptory zdawaloby siq, ie by! wykluczony. Ze wzglqdu na to, isa nie podejmowaliSmy innych prob oddzie- lenia czynnokiowego chemo- od baroreceptorow, z ostatecznym definitywnym przesqdzeniem tej sprawy nalety siq na razie po- wstrzyrriae. Za hipotezq oddzialywania histaminy na chemoreceptory klqbka przemawia jeszcze jeden fakt zaobserwowany doSwiadczal- nie przeze mnio przy okazji rejestracji prqdow czynnokiowych z nerwu Heringa u kota. Okazuje siq, ie w czasie zapaSci pohista- minowej spowodowanej 1 mg histaminy wprowadzonej dotylnie, impulsacje rejestrowane oscylografem katodowym z nerwu Heringa wyrainie siq wzmagajq. Rye. 2. Dogwiadczenie z 8.IV.1952. Pies wagi 15 kg. Od gory do dolu: czas 4 'sek., sygnal podania 2 mg histaminy do zatoki. Krzywa grodkowa: ciAnienie w a. femoralis sinistra. Obie krzywe skrajne: szybkoe prqdu krwi w a. femo- ralis dextra. Czytae od prawej do lewej. Rye. 3. Dogwiadczenie z 20.11.1954. Kot wagi 3,1 kg. Elektroneurogramy obu -nerwow zatokowych a i c: przed podaniem 1 mg histaminY doiylnie, b i d: po podaniu 1 mg histaminy doiylnie (w czasie zapaAci pOhistaminowej). Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 '13 Mil rA cl I tv 430 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wieslaw Holobut Na zalqczonych elektroneurogramach obu nerwow zatokowych, widae wyrainie wzmoienie czqstoki rytmow jak i czqstsze poja- wienie ?siq wysokich szczytowych potencjalow w czasie zapaki histaminowej, podczas gdy impulsacje z okresu poprzedzajqcej nor- my fizjologicznej sq wyrainie anniejsze. Wzrost impulsacji nerwo- wej obserwowany w nerwie Heringa wowczas kiedy wystqpuje pohistaminowy spadek cignienia tqtniczego, wraz ze spadkiem cignienia w zatokach, moina ?sobie tlumaczya jako ,pochodzenia chemoreceptorowego, gdyi fizjologiczne bodice dla baroreceptorOw zatoki przy tak niskim stanie w niej cignienia naleiy wykluczye. Podobnych temu dogwiadczen wykonano niestety niewiele, korzy- stajqc z krotkiego pobytu gokinnego w pracowni profesora Aniczk o w a Instytutu Eksperymentalnej Medycyny w Lenin- gradzie. Dlatego to wyraiajqc due prawdopodobiefistwo oddzia- lywania histaminy na chemoreceptory klqbka szyjnego, zastrzegarn SL q co do ostatecznego ,sqdu, w oczekiwaniu na sposobnok konty- nuowania dalszych dogwiadczeri w tym wzglqdzie metodq elektro- fizjologiczn4. Co sie. tyczy zagadnienia, jakie jest istotne znaczenie tej odru- chowej strony oddzialywania histaminy w ogolnym, zloionym mechanizmie zapaki pohistaminowej, to odpowiedzi na to udzie- lajq wyniki dogwiadczen naszoj pracowni uzyskane przez Ryba c- kieg o. Szczegolowo sq one przedstawione w osobnym referacie tego autora, na tym miejscu wspomnq tylko ogolnie, ie odruchowy m'echanizm zatokowy sprawia z jednej strony szybsze wystqpienie zapaki, lecz rowniei z drugiej strony jej krotsze trwanie, przy- czyniajqc siq do tego, ie cignienie tqtnicze w krotszym czasie osiqga swq norm q fizjologicznq. Z pogrod wielu prac na temat dzialania licznych grodkow? far- makologicznych na chemoreceptory klqbka, na szczegolnq uwagq zasluguje problem acetylocholiny. Pobudzajqce na chemoreceptory dzialanie acetylocholiny, sprawiajqce w swym efekcie wzmoienie oddychania nie tyle jest wane z punktu widzenia farmakologicz- nego, ile, ie przyczynilo siq do stworzenia koncepcji na temat istoty intymnego mechanizmu pobudzenia chemoreceptorow jako takich. Meyling w r. 1938, a w rok poiniej Goormaghtigh i Pannier wysunqli nsugestie, ie klqbek szyjny zawiera komorki gruczolowe wydzielajqce acetylocholinq, ktora mialaby odgrywae rolq mediatora w jego pobudzeniu. -Dogwiadczenia Schwei t- Fizjologia zatoki *szyjnej 431 zer a i Wrighta z roku 1938 popieralyby t hipotezq, albowiem ezeryna uczulala chemoreceptory klqbka szyjnego na nastqpcze podanie acetylocholiny. Dalsze opracowanie tego zagattnienia wy- kazalo, ie sprawa ta nie przedstawia siq bynajmniej tak prosto. Znaczenie acetylocholiny jako mediatora grajqcego rolq w fizjo- logicznym pobudzeniu klqbkow ,szyjnych .podwaiajq do pewnego stopnia dogwiadczenia C. He yman s a, B ouckaer t a i P a n- nier z roku 1944, ktore wprawdzie potwierdzily uczulajqce dzia- lanie ezeryny na pobudzenie acetylocholinq kiqbkow, lecz rowno- czegnie dowiodly brak takiego dzialania ezeryny wobec innych polqczeli chemicznych drainiqcych receptory klqbka. W dodatku okazalo siq z tych dogwiadczen, e atropina nie znosi, ani nie zmniejsza czuloki chemoreceptorow na inne, poza acetylocholinq pobudzajqco dzialajqce ciala chemiczne. Wypowiedzi S. W. Aniczkowa z r. 1950 1 1953, oparte na wieloletnim dogwiadczeniu nad dzialaniem licznych cial aktyw- nych na klqbki ?szyjne, zaprzeczajq istnieniu cholinergicznego mechanizmu pobudzenia chemoreceptorow. Ze swej strony Anic z- k o w wysuwa wlasnq, oryginalnq koncepcje dowodzqc, ie pobu- dzenie chemoreceptorow klqbka szyjnego zaleiy w pierwszym rzq- dzie od miejscowego metabolizmu ATP. Dogwiadczenia Anic z- kowa sq zgodne z wynikami C. Heymans a i towarzyszy z r. 1944 pod tym wzglqdem, e ezeryna uczula klqbek na dzialanie acetylocholiny, oraz, ie atropina znosi pobudzajqce dzialanie ace- tylocholiny na klqbek, lecz na dzialanie grodkow takich jak cjanki, lub bezwodnik wqglowy, uprzednie stosowanie ezeryny, lub atro- piny nie ma iadnego wplywu. Wedlug Aniczko w a chemore- ceptory klqbka szyjnego sq w stanie ,pobudzenia w tych wszystkich wypadkach, kiedy zachodzq negatywne przesuniqcia energetycz- nego bilansu tkankowego, a wiqc kiedy procesy rozpadu zwiqzkow energetycznych przewaiajq nad procesami ich odbudowy. Inten- sywnok powstajqcych przy tym reakcji odruchowych zaleiy od zawartoki ATP w tkankach klqbka szyjnego. Zupelne wyczerpa- nie zapasow ATP w klqbku prowadzi do utraty pobudliwoki chemo- receptorow. Jak wydaje siq z powyiszego, poznanie istoty pobudzenia che- moreceptorow klqbka opiera siq, jak dotychczas, na hipotezach robo- czych opartyCh w zasadzie na wnioskach pogrednio wyplywajqcych z dogwiadczenia. Na zakoliczenie omawiania fizjologii klqbka szyj- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 432 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wieslaw Holobut nego, wspomniee naleiy jeszcze o najdawniejszej, opartej na budo- :wie mikroskopowej unaczynienia klqbka, hipotezie De Castr o, wedlug ktorej stan czynnoSciowy klqbka zaleiy od zwqienia lub rozszerzenia jego naczyn, tworzqcych rete mirabile arteriosum, przy czym bodice zwgiajqce jego koryto naczyniowe prowadzq do lokalnej hipoksemii, co ze swej strony drain" chemoreceptory. Druga strona czynnogci zatoki szyjnej zwiqzana jest z depre- syjnym odruchem wyzwalanym z mechano- wzglgdnie barorecep- torow .znajdujqcych sig w jej gcianie. 0 tej czynnoAci odruchowej moina sig latwo przekonae w dogwiadczeniu jui to na wyodrqbnio- nej z ogolnego krwiobiegu zatoce, jui to pozostajqcej w lqcznogci z resztq naczyn ukladu krwion.ognego. Podnoszqc w sposob- szybki do odpowiedniej wysokogci cignienie w zatoce plynu perfuzyjnego lub krwi tgtniczej przez dodatkowe injekcje odpowiednio dobra- nych ilogci plynu Ringera, wprowadzanego z tgtnicy szyjnej wspol- nej w kierunku doglowowym, obserwuje sig kaidorazowo doge znaczne spadki cignienia tgtniczego. Panujq doge rozpowszechnione poglqdy, e odruchowym depresjom cignienia tqtniczego towarzyszy z reguly zwolnienie akcji serca, podobne temu, jakie sig obserwuje w odruchu Cyona-Ludwiga z aorty. Ponadto do depresji cignienia tgtniczego przyczynia sie wybitnie czynne, zaleine od ogrodkow naczynioruchowych rozszerzenie koryta naczyniowego na obwo- dzie, o czym gwiadczq badania ruchu krwi w odgalgzieniach tgtni- czych przeprowadzone dawniej przez H. Rein a, a poiniej w naszej pracowni przez W. Stqzk g. Wielokrotnie przekona- ligmy sie osobigcie, wspolnie z Stqik q, e w wielu wypadkach u ps6w ,depresje cignienia tqtniczego wywolane przez odruch baro- receptorowy zatoki przebiegae mogq bez wyrainego zwolnienia akcji serca. ROwnoczesne pomiary cignienia tgtniczego i szybkogci krwi w tgtnicach obwodowych, takich jak tgtnica biodrowa wykazaly, ie spadek cignienia tqtniczego zachodzi rownoczegnie ze zmniejsze- piem siq szybkogci przeplywu krwi, przy czym rzecz charaktery- styczna, e najpierw zwalnia sig szybkoge rozkurczowa, zag skur- czowa i dykrotyczne spadki za pierwszym spadkiem pokiajq. Dzieje sig to dlatego, ie w depresji odruchu baroreceptorowego biorq zarowno udzial ,serce, jak i naczynia krwionogne. Koryto naczyniowe rozszerza sig znacznie na obwodzie, lecz do szybszego Obiegu kiwi nie dochodzi, gdyi rownoczegnie zmniejsza sig zawsze Fizjologla zatoki szyjnej 433 pojemnoge wyrzutowa i minutowa serca. W wielu razach dolqcza sig do tego mechanizmu, chociai nie zawsze, take i zwolnienie akcji serca. 760 740 720 700 C80 640 610 600 e? ..... ?.. 150-550 145-51 140-500 155-43o 150-460 1z5-440 110-1tal 115-400 110 rya! 119 se Sekunsly t 2, 3 13 U LZ )i 3 16(700Z0 a L5 a II Se ti a 30 Rye. 4. Wykres z dowiadczenia z 11.IV.1953. Pies wagi 8 kg. Od gory do ,dolu: szybkok dykrotyczna, skurczowa i rozkurczowa w a. femoralis. Linia ,ciagla dolna: ciAnienie tetnicze w a. femoralis. Strzaika do gory ? moment wzrostu cignienia w izolowanej zatoce. szyjnej prawej do 135 mm Hg. Strzalka ?clo doiu ? moment spadku tego cignienia. Wrqcz odwrotne w swym charakterze zachodzq reakcje hemo- dynamiczne w znanym powszechnie pod nazwq odruchu okluzji, wywolywanym przez zaciskanie doglowowych tqtnic wspolnych. Towarzyszy temu zawsze podniesienie sig cignienia tqtniczego. Mechanizm tego 'odruchu jest bardziej zloiony flit omowionego powyiej baroreceptorowego odruchu depresyjnego. W odruchu okluzji biorq bowiem udziai zarowno elementy chemoreceptorowe .czule na sklad chemiczny krwi, jak i baroreceptory elastycznych gcian zatoki. Przyczyna wzrostu cignienia tgtniczego w tym odruchu Jest w pewnej mierze niewqtpliwie hipoksemia klgbka szyjnego wywolana chwilowym zamkniqciem doplywu krwi tqtniczej. Swiadczye o tym mote nie tylko pojawiajqcy sig wzrost cignienia tgtniczego, lecz i wzmoienie oddychania. V. Euler i Lilj e- str an d, a take osobno Landgr en i Neil wykazali, ie przy zaciskaniu doglowowej tgtnity wspolnej wzmaga sig bardzo silnie Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wieslaw Holobut impulsacja nerwowa z wlokien najcienszych i grednich nerwu Heringa, bqdqcych wloknami chemoroceptorowymi. Pr6cz tego do wzrostu cignienia tqtniczego w odruchu okluzji przyczynia siq ustanie impulsacji baroreceptorowej z wlokien grubych i CZqki0- WO rednich nerwu Heringa, na skutek spadku cignienia w zatoce szyjnej, spowodowanego zaciSniqciem wspOlnych tqtnic doglowo- wych. Przyczyny tej, majqcej liczne dowody dogwiadczalne lat dawniejszych z klasycznymi doAwiadczeniami Br onka i Ste 11 a z r. 1932 na czele, wykluczae, wydajo ani siq, nie naleiy, jak to chcq niektorzy, uwa2ajqcy, 2e odruch okluzji jest pochodzenia wylqcznie chemoreceptorowego. W odruchu okluzji, wzrostowi cignienia tqtniczego kiwi, towa- rzyszy rownolegle zwiqkszenie siq pojemnoSci wyrzutowej serca. Fakt ten stwierdzony w doSwiadczeniach dawniejszych nie znalazt ostatnio potwierdzenia w niedawno ogloszonej pracy autorow angielskich Kenney'a, Neile'a i Schweitzera. W do- Swiadczeniach pracowni naszej przeprowadzonych za pogrednic- twem niezawodnej metody bezpogredniej pletyzmografii sercowej przekonaliSmy ,siq jednak, 2e wzrostowi cignienia tqtniczego przy odruchu zaciskania tqtnic doglowowych towarzyszy stale wzrost pojemnoSci wyrzutowej serca. Widaa to wyra2nie na zalqczonej rycinie 5, przedstawiajqcej jedno z dogwiadczen W. S t q 2k i. Rozbieinoki wynik6w naszych i innych autorow z wynikami pracy Kenne y'a i towarzyszy, tlumaczye na1e2y mniej dokladnq metodykq badan tych ostatnich, opartq na pogrednim obliczaniu pojemnoSci wyrzutowej serca z roinicy tqtniczoiylnej zawartogci tlenu wedlug rownania Fick a. Do powyiszego przedstawienia mechanizmow- hemodynamicz- nych, jakie wystqpujq w czynnoki odrucho-wej zatoki szyjnej, na- ley dolqczye jeszcze sprzq2one z nirai mechanizmy regulacyjne. o charakterze hormonalnym. Odruchowe reakcje z zatoki szyjnej zachodzq przy wspOldzialaniu aparatu wewnqtrznego wydzielania. Jak na razie stwierdzono to, niewqtpliwio w stosunku do czynnoki wydzielniczej substancji rdzennej nadnerczy. Okazalo siq, ie przy depresyjnych reakcjach z zatoki szyjnej, zmniejsza siq wydzielanie- adrenaliny, przy presyjnych za? zwiqksza ,siq. Dziqki temu obser- wuje siq poza efektami wystqpujqcymi w narzqdzie kraienia i od-- dychania rowniet reakcje odlegle, generalizujqce odruch zatokowy.- Obok zmian w oddychaniu, ci?nieriiu knvi, czqstoSci akcji sercal Fizjologia zatoki szyjnej 435 i jego pojemnoki wyrzutowej dochodzi w ten sposob w czasie odruchu depresyjnego rOwniei i do spadku napiqcia miqgni szkie- letowych, na.tomiast do zwiqkszenia siq napiqcia i motoryki iolqdka i jelit (S chweitzer 1934), przy czym irenice ulegajq zwqieniu. Ryc. 5. Dogwiadczenie z 16.IV.1953. Pies wagi 16 kg. Od gory do dolu: pojemnoLe wyrzutowa serca -w milimetrach, cignienie w prawej tqtnity udowej, sygnal zaciLniqcia obydwu tenic szyjnych wspolnych, czas w sekundach. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wieslaw Holobut Fizjologia zatoki szyjnej impulsacja nerwowa z wlokien najcienszych i grednich nerwu Heringa, bqdqcych wloknami chemoroceptorowymi. Pr6cz tego do wzrostu cignienia tqtniczego w odruchu okluzji przyczynia siq ustanie impulsacji baroreceptorowej z wiokien grubych I czqgcio- wo grednich nerwu Heringa, na skutek spadku cignienia w zatoce szyjnej, spowodowanego zaciS'niqciem wspolnych tqtnic doglowo- wych. Przyczyny tej, majqcej liczne dowody dogwiadczalne lat dawniejszych z klasycznymi dogwiadczeniami Br onka i Stella z r. 1932 na czele, wykluczae, wydajo mi siq, nie na1e2y, jak to chcq niektorzy, uwaZajqcy, Ze odruch okluzji jest pochodzenia wylqcznie chemoreceptorowego. W odruchu okluzji, wzrostowi cignienia tqtniczego krwi, towa- rzyszy rownolegle zwiqkszenie siq pojemnoki wyrzutowej serca. Fakt ten stwierdzony w dogwiadczeniach dawniejszych nie znalazt ostatnio potwierdzenia w niedawno ogloszonoj pracy autorow angielskich K enney'a, Neil ea i Schwei tz er a. W do- wiadczeniach pracowni naszej przeprowadzonych za pogrednic- twem niezawodnej metody bezpogredniej pletyzmografii sercowej przekonaligmy ,siq jednak, Ze wzrostowi cignienia tqtniczego przy odruchu zaciskania tqtnic doglowowych towarzyszy stale wzrost pojemnoki wyrzutowej serca. Widaa to wyrainie na zalqczonej rycinie 5, przedstawiajqcej jedno z dowiadczen W. S t q 21( i. RozbieZnogci wynikow naszych i innych autorow z wynikami pracy Kenn e y'a i towarzyszy, tiumaczye naleiy mniej, dokladnq metodykq badan tych ostatnich, opartq na poL-ednim obliczaniu pojemnoki wyrzutowej serca z roinicy tqtniczoZylnej zawartoki tlenu wedlug rownania Fick a. Do powyiszego przedstawienia mechanizmow hemodynamicz-- nych, jakie wystqpujq w czynnoki odruchowej zatoki szyjnej, na- 1ey dolqczye jeszcze sprzq2one z nimi mechaiiizmy regulacyjne o charakterze hormonalnym. Odruchowe reakcje z zatoki szyjnej zachodzq przy wspoldzialaniu aparatu wewnqtrznego wydzielania. Jak na razie stwierdzono to, niewqtpliwie w stosunku do czynnoki wydzielniczej substancji rdzennej nadnerczy. Okazalo siq, Ze przy depresyjnych reakcjach z zatoki szyjnej, zmniejsza siq wydzielanie? adrenaliny, przy presyjnych zag zwiqksza .sig. Dzigki temu obset- wuje sig poza efektahn wystqpujqcymi w narzqdzie kra2enia i od- dychania rowniei reakcje Odlegle, generalizujqce odruch zatokowy. Obok zmian w oddychaniu, cignieniu krwi, czqstoAci akcji sere& I jego pojemnoki wyrzutowej dochodzi w ten sposob w czasie odruchu depresyjnego rowniei i do spadku napiqcia miqgni szkie- letowych, natomiast do zwiqkszenia siq napiqcia i motoryki iolqdka i jelit (S chweitzer 1934), przy czym irenice ulegajq zwq2eniu. Ryc. 5. Dogwiadczenie z 16.IV.1953. Pies wagi 16 kg. Od gory do dolu: pojemnok wyrzutowa ,serca w milimetrach, cignienie w prawej tetnicy udowej, sygnal zaci?niqcia obydwu tqtnic szyjnych wspolnych, czas?w sekundach. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 436 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wieslaw Holobut Odwrotne temu zjawiska towarzyszq przy odruchu zaciSniqcia tqtnic doglowowych, majqcym charakter presyjny. Pojawia si wowczas miqdzy innymi wyraine zahamowanie motoryki jelita cienkiego (K is ch 1931). Wszystkie te objawy, sq niewqtpliwym dowodem na efekty zwiqzane z wiqkszym lub mniejszym wydziela- niem adrenaliny do krwiobiegu. Z kolei nalety zdaa sprawq ze stanu wiadomoki, co do istot- nego charakteru adekwatnego bodica dla baroreceptorow. Jeszcze w okresio stosunkowo wczesnego eksperymentowania nad zatokq szyjnq zarowno C. H eym an s (1929, 1933), jak i Koch (1931) zdawali sobie sprawq z tego, te cignienie wewnqtrztqtnicze okolicy zatokowej samo jako takie nie jest bezpogrednim bodicem dla mechanoreceptorow, lecz czynnikiem, ktory wplywa poprzez roz- ciqganie cian tqtniczych w miejscu ich siedziby anatomicznej. Rozpatrzenio sytuacji anatomicznej wchodzqcych tu w grq zakon- czen nerwowych w dutej mierze ulatwia i zblita do poznania \Oa- Sciwego dla nich bodica. Jak wynika z badari histologicznych D e Castr o, zakmiczenia te skupione sq w przydance miqdzy ela- stycznymi, bialymi whiknami tkanki lqcznej, a warstwq miqgni gladkich tqtnicy. Stan fizykalny panujqcy w grodowisku lokalizacji anatomicznej mechanoreceptorow, na pograniczu miqdzy przydankq, a warstwq miqSni gladkich jest decydujqcym dla ich pobudzenia. Ten stan fizykalny bqdzie zatem zaletee zarOwno od stanu czynno- Sciowego miqgni gladkich, ich napiqcia, wiqkszego lub mniejszego obkurczenia -siq, a nawet zupeinego rozkurczu, wzglqdnie braku tonus, jak tet z drugiej strony zaletee bqdzie od wlasnoki elastycz- nych Srodowiska lqcznotkankowego przydanki. Rozpatrzmy sytuacjq, jaka wyniknie przy zastosowaniu naj- prostszego bodtca wyzwalajqcego odruch .dep-resyjny, jakim jest krocej lub dluiej trwajqce wzmotenie cikienia wewnqtrz zatoki. W pierwszej chwili ulegnq rozdqciu gciany tqtnicy, przez bierne rozciqgniqcie warstwy anienj gladkich, jak i sprqtystej przydanki. Jak wiadomo, wiasne, autonomiczne mechanizmy samej tqtnicy, regulujqce jej stan przekroju, oparte w pierwszym riqdzie na czyn- nogci mini gladkich zareagujq szybko ich nastqpowyrn skurczem.? Nie bez znaczenia w tej reakcji przeciwstawiajqcej siq naglemu rozciqgniqciu bqdq dolqczajqce siq do wyzNvolonych sii. olastycz- nych rOwniet mechanizmy nerwowe, ,bya mote typu odruchu wlo- kienkowego, lub miejscowej regulacji o hurnoralnym charakterze. , Fizjologia zatoki szyjnej 437 Dodae nalety, te rozdqcie Scian zatoki, z powiqkszeniem jej objq- toki na skutek wzmoionego w niej cinienia, nie jest. warunkiem koniecznym dla wywolania odruchu deprosyjnego. Sily elastycz- noki jak i nastqpcze obkurczenie siq mini gladkich, zachodzqce w warunkach przeciwstawiajqcego siq, tym stanom cignienia Srod- tqlniczego sprawiajq, te zmiany objqtoki zatoki sq nieduter a nawet mogq wcale nie zachodzia, co Swiadczy, te skurczowe stany warstwy miqSniowej sq charakteru raczej izometrycznego. W powyiszej reakcji gciany naczyniowej nalety podkroSlia znacze- nie sil elastycznych. Sprqtystok warstwy miqSniowej w zasadzie jest znacznie mniejsza nit sprqtystok przydanki obfitujqcej w gq- stq siea rotnokierunkowo ulotonych wlOkien sprqtystych. Nierowne wskainiki sprqtystoki obu elementow Sciany tqtnicy sprawiajq, te zarowno rozciqganie w fazie pierwszej reakcji, jak i obkurczanie siqmini gladkich w fazie drugiej, bqdzie ograniczone i hamowane przez amortyzujqcy wplyw doskonalszej sprqtykie przydanki. W wyniku wspOldzialania jakkolwiek jednokierunkowego, lecz nie- rownych miqdzy sobq sil elastycznych obu rOtnych elementow ana- tomicznych Sciany naczyniowej wytwarza siq stan, w ktorym miqS- nie gladkie w postqpie swojego obkurczania siq w czasie drugiej fazy reakcji sq odciqgane i napinane przez rozciqgniqte jeszcze sprq- tysle whikna przydanki. Stworzony w ten sposob odpowiedni stan fizykalny na pograniczu obu warstw w tqtnicy jest istotnym czyn- nikiem pobudzajqcym dla znajdujqcych siq tam zakoliczen nerwo- wych. Napiqcie zatem elementow kurczliwych i olastycznych, oraz ich odpornok na rozciqganie sq wlakiwymi czynnikami wyzwala- jqcymi z mechanoreceptorow depresyjny odruch na wzmoione cignienie wewnqtrzzatokowe. W gwietle powytszych danych jest oczywiste, te na poziom czynnokiowy mechanorecepcji zatoki szyjnej wplywajq czynniki mogqce zmieniaa stan czynny jut to jej warstwy miqSni gladkich, jut to samoj jej przydanki. Co siq tyczy czynnikow zmieniajqcych stan warstwy miqgniowej zatoki, to fakt6v,* potwierdzajqcych tq tezq nagromadzilo siq sporo. Pierwsze badania P a1 meg o z roku 1943 1 liczne poiniejsze wielu innych (C. Heymans i von Den Heuvel-Heymans 1950, 1951, C.Heymans,Hyde i2Terp 1951, C. He ymans i Mazz ell a 1952) dowiodly, te adrenalina i nor-adrenalina, wazopressyna i roine syntetyki podobnp w dzia- laniu adrenalinie, aplikowane bezpogrednio na Scianq zatoki, jut to na drodze przykladanych tamponow, lub dokladnie wykonywanych Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 it 438 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wieslaw Holobut injekcji w gciang tgtnicy, wywolujg pokaine i doge dlugo utrzymu- jqce sig spadki cignienia tgtniczego. Powyisze ciala obkurczajg mig- gnie gladkie gciany zatoki, sprawiajgc, ie odruchowy napgd mecha- noreceptorow obniia cignienie tgtnicze w maksymalnym zakresie wlagciwej mu mo1iwocj, o czym gwiadczy fakt, ?e podniesienie w tym czasie cignienia grodzatokowego nie wywoluje jui dalszego spadku ogolnego cignienia krwi. Z drugiej strony okualo sig, ie grodki znane ze swego dziala- nia rozkurczowego, obni?ajgcego napigcie mini gladkich, jak papaworyna, azotyn sodowy i tym podobne, stosowane w ten sam sposob jak adrenalina, tj. zewngtrznie na gciang zatoki, sprawiajg wzrosty cignienia tgtniczego. Fakty te znalazly dalsze ugruntowa- nie dogwiadczalne przy pomocy nowoczesnej metodyki elektrofi- zjologicznej. Landgre n, Neil i Zotterman (1952) stwierdzili znaczny wzrost impulsacji: nerwowej wlokien baroreceptorowych, przy lokalnym aplikowaniu adrenaliny i wazopro3syny i odwrotnie, spadek impulsacji tych wlOkien nerwu Heringa w nastgpstwie ana- logicznego stosowania cial rozkurczowych. Nie ulega zatem wqtpli- wogci, e zmiany w napigciu elementow kurczliwych tgtnicy odgry- wajg decydujgcq role w podra2nieniu mechanoreceptorow. Jakkolwiek stan elernentow kurczliwych naczynia przy swo- jej zmianie odgrywa pierwszorzgdng rolg w pobudzeniu mechano- receptorow, to zapominae nie naleiy, Ze bod2cem wlagciwym dla nich jest w zasadzie stan fizykalny pogranicza anatomicznego, wynikly ze wspoldzialania zarowno warstwy mini gladkich, jak I otoczki elastycznej tkanki lgcznej. Przydanka w stanie zdrowia, ze gwoimi doskonale sprgiystymi wloknami warunkuje ze swej strony podra2nienie mechanoreceptorow zachodzqce przy wzrogcie napigcia warstwy miggni gladkich. Obkurczenie sig miggni glad- kich, nawet znacznego stopnia, wydaje mi sig, 2e nie wywola zadrainienia mechanoreceptorow, o lie wlasnogci sprgiyste przy- danki bgdg zniesione. Od sprOystogci przydanki zaleiye bgdzie przewaga charakteru izometrycznego w zjawiskach skurczowych miqgni gladkich, a wigc ta cecha, kt6ra sprawia zmiang napigcia i opornogci na rozciqganie. Przydanka nieelastyczna, sztywna wzglgdnie zwiotczala, nie reagujgca na rozcigganie wyzwoleniem sil sprgZystogci wlasnej, sprawl, ie zmiana stanu fizykalnego w pograniczu lokalizacji mechanorecepcji bgdzie za slaba, aby sig stae bodicem minimalnym. W chorobie miaiftycowej polgczonej - Fizjologia zatoki szyjnej 439 nadcignieniem, zachodzq rozlegle zmiany w elastycznogci naczya krwionognych..W schorzeniu tym, jak to wielokrotnie stwierdzono wystqpujq znaczne odchylenia w obrazie odruchu zatoki szyjnej. Jak wiadomo w Tniaidiycy dochodzi miqdzy innymi do zwyrodnie- nia i nacieczenia lipoidowego Kzydanki naczyniowej. Niestety dogwiadczenia w tym wzglqdzie, mogqce potwierdzie dodatkowe mnaczenie mechanizmu zatokowego w miaidiycy sq jeszcze skqpe, jakkolwlek coraz wiqcej i szerzej problem ten jest dyskutowany i wzbudza uzasadnione zainteresowanie w medycynie praktycznej. Jakkolwiek zatoka szyjna nie jest jedynym miejscem wainych fizjologicznie recepcji naczyniowych, nie mniej jednak due jej znaczenie w reg-ulacji stanu narzqdu krqienia i oddechowego, oraz pozostajqca jeszcze otwarta droga dla lepszego poznania jej roll, tlumaczy w dostatecznej mierze wciai jeszcze rosnqce zaintere- sowanie jej problematykq. PISMIENNICTWO 1. Aniczkow S. W. 1953. XIX. International Physiological Congress- 'Montreal s. 170. 2. Bjursted t, 1946 cyt. wg C. Heymans 1951. Acta Physiolo- gica Scand. T. 22. s. 4. 3. Br onk D. W. a. St ell a G. 1932. J. Cell. and. Comp. Physiology T. 1. s. 113. 4. De Castro F. 1926, 1940 cyt. wg C. He s, 1951. Acta Physiologica Scand. T. 22. s. 4. 5. De Castro F. 1951. Acta Physiologica Scand. T. 22.s. 14. 6.EulerU.S.von,Liljestrand G. a.ZottermanY. 1939. Scand. Arch. PhySiol. T. 2. s. 1.7. Euler U.S. von, Lilj est r and G. a. Z o t t er m an Y. 1941. Acta Physiol. Scand. T. 2. s. 1. 8. Go or ma ght i gh a. Pannier 1939. cyt. wg C. He ymans 1953 XIX. Intern. Physiolog. Con- gress, Montreal,s. 47. 9. He H. E. 1923. Verhandl. d. Ges. f. Innere Med. S. 93. 10.HeymansJ.F.a.Heymans C. 1924-1926 cyt. wg C. Heymans 1951. Acta Physiol. Scand. T. 22. S. 4. 11. Heymans C. cyt. wg Roger et Binet 1934: Traite de Physiologie normale et pathol. T. 5. s. 383. 12. H e y- mans C. 1951 Acta .Physiologica Scandinavica T. 22. s. 4. 13.H eym an s C. 1953. Sino-Aaortic Receptors: XIX. Internat. Physiological Congress, Montreal, s.44. 14.Heymans C., Bouckaert J.J. et Pannier 1944 cyt,wg C. Hey- m a a s, 1953, XIX. Intern. Physiolog. Congress, Montreal, s. 47. 15. H e y- mans C., Bouckaert J.J. et D au tr eb and e L.: 1930. Archiv. Internat. Pharmacodynamie T. 39. S. 400. 16. He ym ans C., Bouckaert J.J., F a r- ber S., Hsu F. Y.: 1936. cyt wg M. de Burgh Daly a. A. Schweitzer, 1952. Journal of Physiology t. 116. s. 35. 17. Heymans C. a. Delaunois A.L., 1951. Science. T. 114. S. 546. 18. Heym an s C. a. G. van den Heuv e 1- Hey m an s, 1950. Archly. Internat. Pharmacodynamie T. 83. S. 520. 19. H e y- mans C., Hyde a. T e r p, 1951. cyt. wg C. He s, 1953. XIX. Intern. Physiological Congress-Montreal s. 49. 20. He m an s C. a. M a zz ell a: 1952. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 411 ii 1 of. 410 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wieslaw Holobut cyt. wg C. Heyman s, 1953. XIX. Intern. Physiological Congress-Montreal s. 49. 21. Heymans C. et Rijlant P.: 1933 C. R. Soc. Biol. T. 113. s. 69. 29. Holobut W. i Slawik Z.: 1951. Annales Univ. Curie Sklodowska Sectio D. Medicina T. 6. s. 361. 23. Kenney R. A., Neil E. a. S c-11 w e i t- z e r A.: 1951. Journal of Physiol. T. 114. s. 27. 24. Kisch B.: 1931 - cyt. wg M. Burgh Daly a. Schweitzer, 1951 Acta Physiol. Scand. T. 22. s. 66. 25. Koch E.: 1930, cyt. wg Wr igh t S. Applied Physiology 1952. s. 312. 26. Koch E.: cyt, wg Neil, Redwood a. Schweitzer, 1949. Journal of Physiology T. 109. s: 259. 27. Landgr en S. a. Neil E.: 1951. Acta Physiol. Scand. T. 23. S. 158. 28. Landgr en S., N e i1 E. a. Zo tt er m an Y.: 1952. Acta Physiol. Scand. T. 25. S. 24. 29. Meylin g: 1938 cyt. wg C. Hey mans 1953 XIX. Intern. Physiolog. Congress, Montreal, s. 47. 30. Pagano G.: 1900 cyt. wg Roger et Binet 1934 Trait& de Physiologic norm. et pathol. T. 5. s. 383. 31. Palme F.: 1943. Zeitschr. ges. exp. Medizin. T. 113. s. 514. 32. Rein H.: Einfilhrung in die Physiologic d. Menschen, 1941. s. 106. 33. Rybacki J.:1955. Annales Univ. Curie-Sklodowska, Sectio D. Medicina T. 10. 34. Schmidt a. Comr o e: 1940, cyt. wg C. Heyman s, 1953 XIX. Intern. Physiological Con- gress, Montreal, s. 45. 35. Schweitzer A.: 1934, cyt. wg M. Burgh Daly a. Schweitze r, Acta Physiol. Scand. T. 22. s. 66. 1951. 36. Schwei t- z e r A. a. Wright S.: 1938, cyt. wg Wright S., Applied Physiology, 1952. S. 736. 37. Sicilian o: 1900, cyt wg Roger et Bine t, 1934 Traite de Phy- siologic norm. et path. T. 5. s. 383. 38. Staika W.: 1954 Annales Univ. Curie- Sklodowska Sectio D. Medicina T. 9. s. 11. 39. Tscher m a k: 1866, cyt. wg Roger et Bine t, 1934 Traite de Physiologic norm. et path. T. 5. s. 383. 40. Winterstein H.: Respiration wittiout chemoreceptors 1947. XVII. Inter- national Physiological Congress. Oxford. s. 310. (1)aalloa0ran icaporitimoro caayca 44 1 P E 3 .10 M E B nepBoit nacTit cuoert 1)a6oTb1 aBTO p xpolionorittlecHom 110- pnmie iinTilpyeT (DaHTm, Hemyulue i nocTeneiniomy naygnomy Huge- Hum 1Jy11R1U1fi HapoTHAtioro cnnyca, noatlepHuBart airatielme npeac- mix paGoT epmaH a, F c pun r a, a Tame reiiMaIlCa n H. F elim a ii c a. 3aTem aBTop nepexoHnT i 6onee HoRpo6Homy paccmoTpeinuo porn' xemopeuenTopoB Hapormworo Hay6ogHa (glo- m us caroticum) it 6apopeitenTopon CTCII0Ii HapoTHalloro cHuyca, IICIIOJIbByn Jura 3T011 BCIO, HO Boamownocm, ituocTpauHro conpementlym nitTepaTypy, a Tannic CO6CTBeHilbIC II CB011X. coTpy- AHHHoB micrieplimenTaabuble 06cyaman Bonpoc xemopeuenTopos HapoTuguoro Hay6otHia, anTop ornicbmaeT HnaccitmecHne aHcnepitmetrrbi H. Fe ii manca 11 ero coTpyituilHoB, a TaHnie Dfinepa ii ero ToBapnateit, BbIRCIIH- minim ponb rimomemint 11 runepHannuu, HaH alteHBaTlibix paartpa- niuTeneit Ann pequieHTopHoro mexaunama, peryanpyioMero 3TIIAI nyTem Hbrxamte. ABTop HpwritHecHn ouelniBaeT coommuenue pe- (paeKropnoro, xemopeuenTopHoro Homnoileirra, perymippoutero xaltite, i HoMnoiIeHTy, perynuppoutemy Abixamie nyTem aBTomaTH- gecHoii geFITCJIbHOCTII AbixaTenbnoro HeHTpa. 3aTem BTop o6cywilaeT BoageiicTBne paTta (papmatconorntiecHnx Beige= Ha opranbt cocyAucToii ii bixaTeablioil clicTem tiepea xemopeuenTopbt HapoTHHHoro Ktly6ouHa (no6yanu, aueninxonim, 06e360JIIIBaIOUnle cpeacTBa). HeCHOlIbli0 6onbute mecTa nocBatuaeT BTO oTHpbrromy.nm BO3AerICTBIII0 rucTamlilla Ha Hapyriummil Hay6ogex, anannaupyrt mexamtam aToro B03gerICTBIIFI. Ho mnenmo aBTopa rlicTamim cHitameT apTeptlanuoe ItaBneHne HpoBn II,Hpome Toro, TOpIO3IIT elite gblXaTenbHbieABIHHeHun, oHa- 3biBaH Henoepegenemme Bsingune Ha xemopeuenTopm, tier? AoHa- 3bI13210r OIIIilTbI C naomipoBaHnoro HapoTiworo cullyca, a TaHnie yenHeHHan umnyabcauna C. HepBoB F e punr a,, Ha6mo- Itaeman BO ?Bpema rucTamitHoBoro Honaanca. Alexatmam yHaaaHHoro Bbnue pe(pneHroplioro BO31erICTBII51 aaHniottaeTcH B anTIIBIIOM pac- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 442 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wieslaw Hoiobut nutpenun nepmpepntiecunx apTcpnii, o CBIIRCTCJILCTIVIOT elms] CROpOCTII JIBII/I1C1111/1 Iip0B11) 11p0I13BC11C1111bIeno AICTORy 1.1b1GynLC1oroJ,icennor o. BTopan gam, pa6om 110C13/1111e11f1 pC(IVICHTOpI11.01 (ppritairinr, nponcxoitnutum noR 13J11151imem 6apopenenTopon napoTniknoro cnny- ca. B DTOil =lam 11371071iCIILI pC33'.11bTaTLI llCCJICJtoi3eiiiijjnonytien- HNC 1113T0p0111 II ero coTpyiumuom, 13. C T 0 11 /Ii Ic 0 fi, OTII0C/111111CCII II3p1C111110 remomniampiection cTopolim llI3JIennhi,nponcxoRmuitx npli Renpeccilenix ii npeccimmx. puprieucax napaTuRnoro cnnyca. Ha ocuonannn namepennii CROpOCTII Aannienun uponn 13 alinplIfIX) a Taunse na ocnoBannn namepennii o6Iema cepinia BO nporn cii- cToJnil 610111 yCTilIOBJICIlbI OCTIa6J1CIIIIC CflTeJlbjzocT1Icepilga II pac- umpenne nepmpeputiecunx cocyRon npn Renpeccnnnbix. pequiencax Kaponnworo ennyca, oGpaTubie nse agHbewrbr npu npeccnnubrx pecimeRcax nanp. npn pecimence 01tI{J11031111 06ezix o6mitx. commix apTepnii. HonneBan gam pa6oTm nocnnwena o6cynmenmo nom- JIIIIIII0ro, aAenTunnoro cammy,na 6apopenenTopo8, Rafam, nommu- momy, .FIBJIFIeTCH IIC 011110 JIuum 11013I3Iweime AaBJ1C111151 B cnnyce, 110 11 conpoTnnzenne npoTuB pacTnrimannn anacTngeounx n cm/nal-cab- InAx anemenTOB cTenou Napommioro cnnyca. Physiology of the carotid sinus 443 SUMMARY In the introductory part the author presents chronologically facts, which led to the gradual understanding of the function of the carotid sinus and lays stress on the role of earlier works of C z e r- m a k, Heni ng and J. F. & C. He y m an s. The author discusses next more precisely on the background of the collected contempo- rary foreign literature, his own and his collaborators experimental data the role of chemoreception of the carotid glomus and mecha- noreception of the wall of the carotid sinus. In connection with the problem of chemoreception of the glo- mus are quoted classical experiments of C. H e ym ans and his coworkers and v. Eule r's and his collaborators, which explain the role of hypoxemia and hypercapnia as adequate stimuli to the reflex mechanism, which thus regulates respiration. The author ana- lyzes the mutual relation of the reflex, chemoreceptive compo- nent regulating respiration to the component regulating it on the background of the automatic activity of the respiratory centre. There follows a discussion of the action of a number of pharmacological agents, which act on the circulatory and respira- tory systems through chemoreceptors of the carotid glomus (lobe- line, acetylcholine, nicotine, cyanides, analeptic agents). A detailed description .is given of the action of histamine on the carotid glo- mus discovered by the author. The mechanism of this action is analyzed. According to the author histamine decreases the arterial blood pressure and inhibits respiratory movements additionally by its direct action on chemoreceptors that has been illustrated by experiments with perfusion of .the isolated carotid sinus and by inoreased impulsation from Hering's nerves observed in a histamine shock. The mechanism of the reflectory action of histamine is based on the active dilatation of peripheric arteries evidenced by measurenients of velocity' of the blood taken according to the method of Cybulsk i-K lisieck i. In the closing notes of this Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 411 - 444 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wieslaw Holobut part of the report are discussed the more important theories on the nature of stimulation of the chemoreceptors. The second part of this paper deals with the reflex activity caused by mechanoreception of the carotid sinus. This part takes into account facts discovered by the author and his coworker W. Stq2k a. These facts concern the haemodynamic side of the phenomena which take place in the course of depressive and pres- sive reflexes of the carotid sinus. By measurement of velocity of flow of the blood in arteries and by measurements of the cardiac output a decrease of the heart activities and dilatation of the peripheric vessels in depressive reflexes were found, and opposite effects in pressive reflexes as e. g. in the occlusive reflex of both common carotid arteries. The concluding part of this work inclu- des a discussion of the proper, adequate stimulus for mechanore- ceptors, which appears to be not solely an increase of pressure in the sinus, but distension and resistance to distension of the con- tractile and elastic elements of the walls of the sinus. Papier druk. sat. III kl. 80 g Format 70z1130 Druku 22 sir. Annales U. M. C. S. Lublin 1955 Lub. Druk. Pros. w Lublinic Zam. Nr 1993 30.1V.56 r. 850 egz. A-7-1635 Data otrzymania manuskryotu 30.IV.56 Dahl ukonezenia druku 10.X.56 r. ANNALES UNIVERSITATIS NIARIAE CURIE-SKLODOWSKA LUBLIN ? POLONIA SECTIO D 1955 VOL. X, 18 Z I. Kliniki Chirurgicznej Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik: prof. dr Tadeusz Jacyna-Onyszkiewicz i z Zakladu Fizjologii Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik: prof. dr Wieslaw Holobut Tadeusz JACYNA-ONYSZKIEWICZ Wieslaw HOLOBUT Zmiany pobudliwoici odruchowej zatoki szyjnej w operacjach chirurgicznych Maraeuenan pecOnewropHoil 11036yAMMOCTH Kaparivooro canyca no aperan xapyproPtecumx onepaumis Changes of the reflex excitability of the carotid sinus in surgical operations Fizjologia zatoki szyjnej jest na ogol doSe dobrze poznana. Zatoka szyjna jest siedzibq bardzo czulych odruchow, wainych ty- ciowo, dotyczqcych krqionia i oddychania. Chemoreceptory klqb- ka szyjnego, czuie na zawartok tlenu i bezwodnika kwasu wqglo- wego we krwi, wyzwalajq mechanizm odruchowy, regulujqcy wen- tylacjq pitic i N.+rysokok ci?rdenia krwi. Podobne efekty odruchowe S wywoluje rowniei podraZnienie baroreceptorow, znajdujqcych siq w cianie zatoki szyjnej. Podczas gdy adekwatnym pothainieniem dla chemoreceptorow jest hipoksemia i hiperkapnia, co wyraia siq' wzmoieniem i przy- spieszeniem ruchow oddechowych oraz wzrostem cikienia tEitni- czego, to adekwatny bodziec dla Varoreceptorow w postaci wzrostu ciftitenia grodzatokowego Wywoluje odwrotne efekty ? spadek cikienia krinr` i i depresjq oddychania. , Wiadomo, Ze pem me stany chorobowe, jak stany hipertoniczne na tie miaZdlycowym, stany zwiqzane z niedoborem tlenu, roinego rOdzaju intoksykacje,.a take izaburzenia czynnoki gruczolow do- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 446 Tadeusz Jacyna-Onyszkiewicz, Wieslaw Holobut krewnvch polqczone sq ze zmienionq wrailiwokiq zatoki szyjnej, objawiajqcq siq nieprawidlowym przebiegiem jej reakcji odrucho- wych, nieraz w sposob bardzo burzliwy. ROwniei znanq jest rzeczq, e manipulacje mechaniczne przypadkowe lub operacyjne w okoli- cy zatoki szyjnej mogq wywolaa powaine zaburzenia w krqieniu I oddythaniu. Zmiany pobudliwoLci odruchowej zatoki szyjnej 447 Jak wyglqdajq podobne reakcje w do?wiadczoniu fizjologicz- nym na psie ugpionym ewipanem sodowym przedstawiajq ryci- ny 1 i 2. Na rycinie 1 widzimy efekty spadku cignienia tqtniczego oraz wzmoienie oddychania, wystqpujqce za kaidym razem przy lekkim pociqganiu szczypczykami anatomicznymi gcian odsloniqtej zatoki szyjnej. W koncowym fragmencie ryc. 1 (b) widoczny jest efekt znieczulenia Lcian zatoki szyjnej 10/0 nowokainq. Zapis cikienia tqtniczego w tqtnicy udowej zwierzqcia wykazuje jui po okresie 8-minutowym wzrost ci?nienia tqtniczego do poziomu wyiszego. o 40 mm Hg, na ktorym to wyiszym.poziomie cikienie ustala siq przez okres co najmniej 1/2 godziny. Znieczulona w ten sposob za- toka szyjna nie reaguje jui na bodice mechaniczne, takie, jak po- ciqganie jej gcian szczypczykami, co widae z ryciny 2, przedsta- wiajqcej z kolei dalszy fragment tego samego do?wiadczenia. Reak- cji gwiadczqcych o zmianach cignienia tqtniczego lub oddychania przy stosowaniu identycznego bodica jak poprzednio, nie obser- wuje siq wcale. W pracy obecnej chodzilo nam o zbadanie jakq role odgrywa- jq mechanizmy odruchowe, wyzwalane z zatoki szyjnej, w czasie- zabiegow operacyjnych w tej okolicy, w ogOlnym zachowaniu Si oddychania i krqienia.Ponadto badaligmy zachowanie siq pobudli- woki zatoki szyjnej w czasie roinych typowych operacji chirur- gicznych, jak zabiegi na konczynach, w jamie brzusznej, w klatce- piersiowej itp. W zagadnieniu pierwszym ograniczyligmy siq do okresowych. pomiarow cikienia tqtniczego, tqtna i oddechow w ciqgu calego- czasu trwania operacji. Pomiarow cikienia krwi dokonywano apa- ratem Pachona, tqtno i odclechy mierzono w sposob typowy, w od- stqpach od 5 do 10 minut. Szczegolnq uwagq zwracalimy na za- chowanie siq krqienia i oddychanie przy mechanicznym zadrai-- nieniu (delikatne naciskanie ipalcem lub pociqganie szczypczykami) ?ciany zatoki szyjnej przed i po blokadzie nowokainq. Blokadq wy- konywano przez haloienie plaszcza 1.0/o nowokainq w przydankq- odsloniqtej zatoki .szyjnej. Ta seria: badan obejmuje 22 chorych ope- rowanych z pa. wOdu wolal choroby Basedowa, torbieli skrzelopo-- chodnych oraz przy wyluszczaniu wqzlow chlonnych u chorych z rakiem wargi dolnej. Ta grupa. chorych byla operowana wylqcz- nie w znieczuleniu iniejscowym nowokainq, przy czym wiek. chorych wahal siq od 15 do 50 lat. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 448 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Tadeusz Jacyna-Onyszkiewicz, Wieslaw Holobut ? W tej grupie obserwacji stwierdziligmy w du2ej wiqkszoki pewien zasadniczy typ przebiegu reakcji badanych, ktore najlepiej ilustruje rycina 3, dotyczqca charego W. A. 1. 27, rozp.: struma simplex. Zwraca uwagg fakt, 2e wartoki wyjkiowe dla cignienia, tqtna i odd how sq jui na wstqpie, tu 2 przed operacjq oraz w poczqtku zabiegu, bardzo wysokie i ulegajq wafianiom. Jest to niewqtpliwie wynik stanu ernocjonalnego, zwiqzanego z operacjq w znieczuleniu miejscowym. Fakt ten spostrzegaligmy niemal u wszystkich cho- rych tej grupy. 2 180 160 1110 28'\\ ? 120 Vt... ...... ? ? ............ 100 20 ..? 80 16 'RR t 4no ocktech 'Mk. 5 10 15 20 25 30 35 40 115 50 55 60 0.1? ? ??? N 'RR tqtrio - - -- oolctech Rye. 3. Dra2nienie mechaniczne gciany zatoki podnosi czgstok odde- chOw z 18 na 24 w minucie, ponadto nieznacznie obni2a sig Cinie- nie tgtnicze w wartogciach skurczowych 170 do 165: Towarzyszy temu zwolniOnie Ntna z wartoki ponad 100 do 96 w rninucie. Znieczulenie 6ciany zatoki 1?/0 nowokainq wplywa zasadniczo na zmian g charakteru reakcji odruchowych, zwlaszcza na krq2enie. Cikienie krwi rognie z wartoki 165/120 do 185/130 mm 1-1g, a tgtno przyspiesza sig z 96 do 120 uderzeii na.minutg. Oddechy nieznacznie przyspieszajq sig. Powyisze zmiany utrz,yrnujq sig na 001 niedlu- go, przecigtnie okolo 30 minut: Powtorne dra2nienie Sciany zatoki Zmiany pobudliwoAci odruchowej zatoki szyjnej 449 po nowokainizacji nie wywoluje ju2 wyrainiejszych efektaw depre- syjnych. Przypadkow o podobnym zachowaniu siq krq2enia i oddycha- ma bylo 15 spogrod ogolnej liczby 22 tej grupy. W innych nielicznych przypadkach zaobserwowaliSmy odmien- ny typ reakcji, polegajqcy na tym, 2e drainienie anechaniczne nie zmienialo wyjSciowego stanu cignienia, tqtna i oddychania, nato- miast znieczulenie zatoki sprawialo obni2enie wszystkich wartoki (chora K. J. 1. 36 rozp. struma simplex). Jeszcze inaczej reagowala chora M. S. 1. 28 z chorobq Base- dowa, u ktorej obserwowano stalq tendencjq do depresji krqzenia i oddychania zarowno po dra2nieniu mechanicznym, jak i po nowo- kainowej blokadzie zatoki. Oceniajqc material operacyjny pierwszej grupy chorych stwierdzie mo2na stosunkowo malq pobudliwoge odruchowq zatoki ?szyjnej na stosowany przez nas bodziec mechaniczny. Efekty te wyra2ajg sig w wigkszoki obserwacji nieznacznymi spadkami cignienia krwi i czgstogci tgtna. Jakkolwiek kierunek tych zmian w zakresie krqienia jest pra- widlowy i odpowiadajqcy depresyjnemu odruchowi baroreceptyw- nemu, to jednak mala ich rozleglok nasuwa myAl, ie nie odgry- wajq tu roli wylqcznie czyrmiki mechanorecepcji. Potwierdzeniem tego jest obserwowane u tej grupy chorych wzmo2enie oddycha- nia, a ,zatem reakcja typowa dla pobudzenia chemoreceptorowego. Zmiany w zakresie krq2enia 1 oddychania pod wplywem opi- sanego boaca mechanicznego sq niewqtpliwie wyrazem wypad- kowej obu skladowych odruchu zatoki szyjnej, mechano- i chemo- recepcji, jak to siq przyjmuje dla normy fizjologicznej. Okazuje ?sig, 2e w reakcjach odruchowych, stwierdzanych przez nas, kom- -ponenta baroreceptorowa ujawnia siq jedynie w narzqdzie kr#e-. -nia, podra2nieniu ulegajq zarowno elemen:ty mechanorecePcji gcianie zatoki, jak i klebek szyjny. W ostatecznym wymku taloki zmian w cignieniu krwi 1 tqtnie, skladowa barorecepcja -wystqpuje na plan pierwszy, przy czym reakcje depresyjne sq dla- -tego nieznaczne, gdyi sq tlumione przez zamaskowane efekty pre- syjne napgdu chemoreceptywnego. Z oddychaniem sprawa przedstawia sig odmiennie, tu prze- -waa skladowa chemorecepcji, ktora jui przed ? zadzialaniem Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 141: :11 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 450 Tadeusz Jacyna-Onyszkiewicz, Wieslaw Holobut bodica mechanicznego dominowala w zatokowej regulacji czyn- nogci oddechowej. 0 niiszym lub wy2szym poziomie czynnogciowym zatoki nie moina wnioskowaa wylqcznie na podstawie efektow dzialania bodica mechanimego, jak to sig okazuje ze znikomych reakcji w naszym materiale badanych chorych. Wlagciwej oceny nabiera sig dopiero po zablokowaniu zatoki nowokainq. Ujawnia sig wowczas w calej pelni depresyjna rola odruchu baroreceptywnego, pc, wylqczeniu ktorego, wzrastajq wskainiki zarowno cignienia tgbliczego oraz tgtna, jak i odde- ch6w. Pod tyrn wzglgdem podobienstwo pomigdzy wynikami dogwiadczenia na zwierzgciu, a dogwiadczeniem klinicznym jest wyraine. Nietypowy przebieg reakcji odruchowej, zarowno na bo.dziec mechaniczny jak i nowokainizacjq zatoki w nielicznych przypad- kach tej grupy, tlumaczye sobie naleiy dzialaniem roinorodnych czynnikow, wplywajqcych na krqienie i oddychanie. Jak nas poucza dcAwiadczenie kliniczne, znogq tu odgrywae rolq wplywy emocjonalne, zraieniona wrailiwoge na grodek znieczulajqcy, wplyw premedykacji, czynnik hormonalny i in. U drugiej grupy chorych, operowanych w upienJu ogolnym lub znieczuleniu miejscowym z powodu przewleklego zapalenia wyrostka robaczkowego, przepukliny, iylakow itp. badaligmy zachowanie sig krgienia I oddychania tymi samymi metodami, jak u chorych w grupie pierwszej, sprawdzajqc w czasie operacji pobudliwoga odruchowq nie odsloniqtej zatoki szyjnej. Ta czgga obserwacji miala na celu zorientowanie sig w zakre- sie zmian pobudliwoki zatoki szyjnej w czasie typowich zabie- g?w operacyjnych, wykonywanych w miejscach od niej odleglych. Byla to rownoczegnie proba oceny wartoki najdostgpniejszych dla lekarza sposobOw tego rodzaju .badania, stosowanego przez nie- ktorych klinicystOw. Badanie wykonywaligmy u chorego le2qcego poziomo, z glo- wq lekko przygigtg ku przodowi, celem zwolriienia napiqcia miggni mostkowo-obojczykowo-sutkowych. Stojqc poza glowq chorego, opuszkami wskazicieli wywieraligniy ucisk w kierunku do tylu i ku grodkowi na przednim brzegu miggnia mostkowo-obojczykowo- sutkowego w punkcie przecigcia linii poziomej, przechodzqceji Zmiany pobudliwoki odruchowej zatoki szyjnej 451 przez koge gnykowq z liniq pionowq poprowadzonq od kqta iuchwy do obojczyka. U chorych pierwszej grupy, przy odslonigtej zatoce szyjnej, sprawdziligmy, ie zarowno wyb6r miejsca, jak i kierunek w kt6rym naleiy wywierae ucisk na zatokq jest wlagciwy. Musimy tu jednak zastrzec siq, ie jest to niezbyt dokladny sposob badania, malo wybiorczy, poniewai ucisk wywierany palcem przez mocny migsien obejmuje szersze pole, uciskamy czqgciowo rowniei tqtnicg szyjnq zewnqtrznq i Zyl q jarzmowq wewnqtrzng, a najpraw- dopodobniej pogrednio take plea nerwu blqdnego. SpogrOd 15 chorych tej grupy u 11 stwierdzili?my po ucigniq- ciu palcem obustronnie zatoki szyjnej efekt depresyjny w zakre- sie krqienia, wyraiajqcy siq obniikq cignienia krwi od 5-30 ram Hg i tqtna od 4-40 w minucie, a w zakresie oddychania zmniej- szeniem siq ilogci oddechow od 3-8 na minutq. Wyrainy efekt depresyjny spostrzegalimy u 7 chorych, u 4 chorych byl on ledwie zaznaczony. U pozostalej ilogci tj. w 4 przypadkach przebieg ndruchu byl nietypowy i wyraial siq wzrostem wszystkich wskai- nikow. Z powy2szego widae ,ie zdecydowany efekt depresyjny odru- chu baroreceptywnego ujawnia siq tylko w polowie przypadkoW-, w drugiej polowie efekt ten jest albo znikomy, albo antagoni- stvczny. Na materiale drugiej grupy chorych potwierdza siq ogolna zasada, ie uciskanie mechaniczne zatok jest bodicem zloZonym, wplywajgcym zarowno na mechano-, jak i chernoreceptory. Prze- waga pobudzenia mechanoreceptorowego zaznaczyla siq zdecydo- wariie,u 7 chorych oraz nieznacznie u 4 chorych, albowiem u tych 11 chorych wystqpowaly mniej lub bardziej wyraine objawy depresyjne. W pozostalych 4 przypaclkach otrzymane wyniki o efektach przeciwnych tlumaczymy przewagq pobudzenia elementow kiqbka. Rozbieinoga wynikow badan tej grupy chorych, 'znacznie wiqksza w porOwnaniu z grupq pierwszq, znajduje wythimaczenie w malej kontroli bodica mechanicznego, pod wzglqdem jego wybiorczej dokladnoki, w klinicznym sposobie badania. Pr6by wykorzystania pobudliwoki odruchowej zatoki szyjnej celach leczniczych oddawna nqcily klinicystow. Szly one Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 459 Tadeusz Jacyna-Onyszkiewicz, Wieslaw Holobut w dwoch kierunkach, wylqczania nowokainq zatoki i wywolyw8- . nia odruchu depresyjnego. Wywolujqc urazowy dogwiadczalny wstrzqs u zwierzqt Creyssel i Suir e, Poupa i inni stwierdzili, Ze wykonanie znieczulenia (blokady) zatoki szyjnej szybko podnosi cignienie tgtnicze i objawy wstrzqsu ustgpujq. Uprzednie wykonanie blokady zatoki zapobiega wystqpieniu wstrzqsu urazowego. W oparciu o dogwiadczenia na zwierzgtach Leriche i wsp. Creyssel i Suire, Nielubowicz, Armando, Aghina I in. zastosowali przezskorne nowokainowe blokady zatoki szyj- nej dla leczenia wstrzqsu urazowego oraz operacyjnego i otrzy- mywali w wielu wypadkach doraine dobre wy.niki. Wyniki te z nielicznymi wyjqtkami byly krotkotrwale, czgsto Nvystqpowal naNvrot WS trzqsu. Blokada zatoki szyjnej jako zasadnicza metoda zwalczania wstrzqsu okazaia sig niewystarczajqca, mote jednak okazae sig bardzo pomocnq NY polqczeniu z innymi, stosowanymi dzi? sposo- bami zwalczania wstrzqsu. Dokonujqc blokady przezskornej, nawet wedlug najdoklad- niej opracowanej metody, sprawcizanej barwnikiem na zwlokach, musimy parnigtaa, Ze obejmuje ona szersze pole i nie ogranicza sig wylqcznie do zatoki szyjnej. Nowokaina w ilogci 20-30 ml obejmuje tu2 po wstrzyknigciu okolicg rozwidlenia tgtnicy szyjnej wspolnej w promieniu okolo 5 cm. Wylqczenie nowokainowe obejmuje i nerw blgdny I wspol- czulny zwoj szyjny gamy, o czym gwiadczy czgsto \vystgpujqcy po blokadzie zespol Claude Bernarda-Hornera. Natomiast w pelni zadawalajqce wyniki uzyskiwano przez obu- stronne oidnerwienie operacyjne zatoki szyjnej w leczeniu tak zw. zespolu zatokowego (T urne r, Leer o n t h). Zespel ten wystgpuje przy szybkirn obrocie glowy u ludzi ze wzmoionym odruchem baroreceptywnym z zatoki szyjnej, przewaZnie w star- szym wiektt z nadcignieniena i objawia sig w liejszej postaci Zawrotem glowy i oslabieniem, a w cig2szej postaci drgawkami I omdleniem. Spora kazuistyka, dotyc_zqca tego zespolu, poucza, 2e spadki cignienia rnogq bye niekiedy bardzo groZne, jak w przy- padkach opisywanych przez Dowling a, Smith a, B er ger a Zmiany pobudliwoAci odruchowej zatoki szyjnej 453 i Albert a, w ktorych dochodzily one do 22/14 mm Hg mierzo- nych w tqtnicy udowej. Na drodze czystej empirii stwierdzono, 2e wywolanie odru- chu depresyjnego przez ticisk lub miqszenie okolicy zatoki szyj- nej przynosi ulgg lub calkowite ustqpienie b?lu w ataku dusznicy bolesnej w duiym odsetku przypadkow (A lzamor a-C astr o, Fr eedberg i Ris e,m a n). W pojedynczych przypadkach uzy- skiwano poprawg take w -obrzgku pluc oraz w dychawicy serco- wej. Fr eedber g i Riseman przestrzegajq jednak przed tymi probami zwalczania Mow stenokardialnych, poniewa2 a2 u 30% ciaorych spostrzegali drgawki i zapage z zatrzymaniem czynnoki serca, utrzymujqcym siq do 10 sekund. Nasze wyniki wgrod chorych drugiej grupy, u ktorych tylko w polowie uzyskano wyrainy efekt depresyjny, a w duiej czqki nawet efekt przeciwny, wskazujq na to, ie do tego rodzaju pro]) leczniczych naleiy odniega sig z duiq rezerwq. Wszystkim chirurgom dobrze jest znana zasada, Ze operacje w okolicy rozwidlenia tqtnicy szyjnej, uznanej za okolicq wstrzq- sorodnq, wymagajq bardzo delikatnego sposobu postgpowania. Mimo tych ostroZnoki, zatoka szyjna naraiona jest w czasie ope- racji na dzialanie znacznie silniejszych bodicow mechanicznych- aniZeli te, ktore stosowalimy w czasie dogwiadczen, choeby tylko ucisk Igpego haka oslaniajqcego tqtnicq i nierzadko spotykamy siq wtedy z gwaltownymi spadkami cignienia, a nawet z cigtkim wstrzqsem. Nasze dogwiadczenia wykazaly, ie n.owokainowa blokada odsloniqtej zatoki szyjnej, w ogromnej wigkszoki przypadkow niweczy mo21iwoge, wystqpienia efektu depresyjnego nawet po zastosowaniu silnego bodice mechanicznego, a tym samym zabez- piecza w duiej mierze przed moZliwokiq wystqpienia wstrzqsu. Powyisze spostrZeienia kliniczne pozwalajq nam uwaZae blo- kadq nowokainowq zatokl szyjnej, w czasie operacji na szyi w okolicy rozwidlenia tqtnicy szyjnej wspolnej, za celowe i godne polecenia postqpowanie dla zabezpieczenia sig przed wystqpie- niem wstrzqsu. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 454 Tadeusz Jacyna-Onyszkiewicz, Wieslaw 1-101obut PISMIENNICTWO 1) Aghina A.: Gior. Ital. chir. ref. Surg. Gyn. Obst. N.I. Vol. 90, 1949. 2) Alzamor a-C astro V.: J.A.M.A 157. S. 126, 1955 r. 3) Creysell J., Suire P.: Choc traumatique Paris, 1944 r. 4) Dowling C., Smith W., Berger A. a. Al bert R.: Circulation 5/5 S. 742, 1952 r. 5) Freedberg Riseman J.: Circulation VII/1 s. 58, 1953 r. 6) Leriche R., Fontaine R., Froelich F.: La Presse Med. N. 61. s. 1217, 1935 r. 7) Nielubowicz J.: Pol. Tyg. Lek. N. 33/34 s. 979, 1948 r. 8) Poupa 0.: Rozhledy v chirurgii r. XXVII z. 9 s. 321, 1948 r. 9) Turner R., Learmonth J. R.: The Lancet N. 6530 s. 644, 1948 r. klameilemin pe(Dnewropitoit DO36yAIIMOCT1f... 455 P E 3 IO M E AsTopm aannnucb nccneuosannem y ?ghat rpynnu 6onbustx, pe(TuteHTopimx 31eXH1111331013, Bo3HIIHalouuIx B Haponiunom cnnyce, OTHOCIITCHb1I0 Hposoo6pautenurr ii umxanun BO 'Tem' one- paTusubtx npuemos, nponasounmux B o67acT1I paaseTsnenlin o6theil connoii apTepun, RaH itanp. npn age, 6ponxonpo113sogn0il uncTe II T. H. Hp03,Ie Toro, y sTopoil rpynnhr 6onmis1x naytianacb sogyun- MOCTb Haponnworo cllnyca iiamexanntlecHne paaspanienun BO spout paanntinsix Tnnutinsix xupyprimecHux onepaunii, nponsso- numbix 13 6p10IIIII0r1 HOHOCTII II ria HonetmocTrix. B nepBori rpynne 60nb11six, y anatutTenbnoro IIX 60HbIIIIIHCTBal Tau Hati s 15 czyganx Ha 22, 6buto ycTanosneho, In? Ramie ?limb cna6oe mexanatiectioe paaupahieune ?Tench; Haponnworo ?num (noTnrusanne nunueTom nail 'mann! nanbuem) BbI3MBHOT neshatnr- Tenbnoe nauenne uasnennn II sameunenne HynbCauliiI, O npn aT031 ysenutinsaeTch HanntiecTso Ttbrxannii. Hoene 6noHaubi Haponnworo cnhyca 1% NM nosoHannom haeTynaeT Reno smpaniernme yseangenne yHaaaTenefi uasnehnh Hposn, nynscauun n usixannii II 3T11 11311e11eHlIFI ygepainsatoTca B Tetiehne ?Hon? 30 mnnyT. FlosTophoe, nocne 6noHaubt, mexamt- necHoe pasupanienne cnnyca tIC sstabtsaeT ye 6onee omTanso shipaaithnibtx Reripecciimimx 3(14eHTos. flo mnenino asTopos nsmenenna B Hposoo6pamenun it ustxamin mexammecHnx paaupaatuTeneil IINIe1OT xapariTep pasnoueilc-Tspouteil o6onx senTopos pe(1)netica Haponiuhoro ennyca T. e. 6apopeuenToposii xemopeuenTopos. B npouecce ubmannn CuabHeiltuee B2IIIHHItC oHasusaeT sesTop xcmopeuenunn, h Hposo- o6patuemin ac na6mouaeTca HuhI heanatutTeabhmil nepesec BCH- Topa 6apopeuenunn, Tari Hari uenpeccnsime 34)cDeFabi UOgaBHHIOTCH macHnposamnamn npecciunnom 344eHTa3n xemopeuenTopos. Aen- peccusnas p011b 6apopenenTopHoro pecli)netica sucTynaeT cosep-, meinm pesHo HIIWb no ncHatomenun ero nyTem 6aoHaum HapoTnur Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 456 Tadeusz Jacyna-Onyszkiewicz, Wieslaw Holobut noro cnnyca noBonannom; ynaaaTenn Rannennn, nyabcanun 11 AU' XaIIIIr1 CIIJIbIl0 YBC:II141113a1OTCR. HeT11/11141IbIl1 xoa pecimenTopnoii peanunn, BbI3Ba11110ii mt6o nyTem mexammecHoro pampa:Henna, an6o 110BORa11/10B0ii 6no1moiii i BbicTynanmeii y nemnornx 60nb111ax, awropamn 06IFICIIRCTCSI B03- Reilenme3I pamoro poAa (pauTopon, morywnx ORa3LIBaTI) IICROTO- poe B iUjrj iia uponoo6pamenne 11 Auxanne, nati nanp.: no3Reil- CTBI151 amounonaabnoro xapamrepa, nameneunan 43TBCTBIITWII)IIOCTI> o6e36oannalorn1lm cpeRcTnam, nannune npemeRmiaunn, immune ropmonon 11 T. H. BTOpOrl rpyrnmi .6onbnux. na6moAaaucb BO npemn onepanun na omanemmx OT liapommoro cnnyca 3recTax (rpuma, napnoanoe pacumpenne Ben II T. n.) namenemin B upono6painenn11 iiBbixamin nocae npumeuemm mexammecnoro pa3npaaieunn (nancirm naabnem) nemcpuToro Bapornnnoro cnnyca. Ha tmcna 15 6ozbumx ncno Bmpamenma Aenpeccillimai 34)- (beicr 310/11110 61010 na6mogam y 7-311i 6onbnbrx, y 4-x 6Bia on eae- win 3aNICTIILI31, a y yc?ranbnbix 4-x 6oabnmx gane conepmenno o6paTmor. 3natnrreannylo lipOTI1B0pCIIIIBOCTI) pe3yabTaToB y 3TOil rpyrinbi 6onbithrx anTopm 06IRCIITHOT Tpy111.10CTbIO nompon1p0BaTI, cnenminmecuyio TO4110CTII mexammecnoro paagpanfinean npn MOHAII ynoTpe6anemoro B itanmnie cnoco6a onponen.enun. ABTOpLI gaior upamnil npnTutiecnnii 063op cyuiecrnonanumx Ro cnx flop 11011bITOR I1C110:1b30BaTb pecinieriTopnylo Bo36ynnuocm napoTunnoro cnnyca Rafl aege6nB1xUerreii, npentge ncero ripir more ir rpymioii mac. Ha ocnonamm CO6CTBeIIIILIX naninmectinx nccaeRonannfi anio pbr noaaraloT, 4TO H ROIMITRa31 BI313BaTb zurn 2Teqe6nnix ueaeii Re- npeccitimbril 31KCHT rIyTeI mexatrutteciioro namnma nanbnem cae- myeT oThIecTuIcbC 60J1bWOli OCT0p01HUOCTI)10) II0 110BORaIIII0By* 6nonagy HapomBnoro cnnyca BO opemn onepaiuuji,RpOBORIBIIIX. B ero o6nacTir (o6Bacm u4onoponnan), cturraioT uezecoo6pa3uoit n ronnoli petcomeimannn, fiatt npuem npenoxpannumii heput WOffOM Changes of the reflex excitability 457 SUMMARY The authors study the influence of reflex mechanisms libe- rated from the carotid sinus on circulation and respiration during surgical operations, as struma, branchiogenic cyst etc., performed in the region of the bifurcation of the common carotid artery. Excitability of the carotid sinus to a mechanical impulse during various typical surgical operations of the abdominal cavity and limbs has been examined in the second group of patients. In the first group of patients in the majority of cases, it is in 15 out of 22 cases it has been found, that a delicate mechani- cal irritation of the wall of the carotid sinus (traction by using a pincette or pressure with a finger) causes a slight decrease of blood pressure, decrease of the pulse rate, but the rate of respiration increases. After a blockade of the sinus with 1 per cent solution of novocaine there increase distinctly indexes of blood pressure, pulse rate and respiration, whereby the changes are maintained for about 30 minutes. A repeated Mechanical irritation following the blocka- de of the sinus does not cause more marked depressive effects. According to the authors, circulatory and respiratory changes caused by a mechanical impulse are a result of both components of the reflex of the carotid sinus, mechano-and chemoreception. In the sphere of respiration there is clearly preponderance of the chemoreception component, in the sphere of circulation there is a slight preponderance of the baroreception component because depressive effects are buffered by masked pressive effects of the chemoreceptive force. The depressive role of the baroreceptive reflex manifests itself wholly after its elimination by way of applying a novocaine blockade of ,the sinus. Pressure, pulse and respiratory indexes markedly increase. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 I t!. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 458 Tadeusz Jacyna-Onyszkiewicz, Wieslaw Ho'abut A non-typical course of the reflex reaction both in response to mechanical impulses as well as to novocaine blockade in some patients of this group is explained by the authors as caused by the action of various factors, which may influence circulation and respiration, as e. g. emotional influences, variable sensitivity to the anaesthetic agent, influence of premidication, hormonal factors and others. In the second group of patients. during operations performed on areas distant from the sinus (hernia, varicose veins etc.) inve- stigations were conducted on circulation and respiration after applying a mechanical impulse, finger pressure, to the not exposed carotid sinus. Out of 15 patients a clear -depressive effect appeared in 7 patients, in 4 patients the effect has been insignificant and in the remaining 4 patients it has been quite opposite. Greater diver- gence of results in this group is explained by the authors as caused by difficulties of control of the mechanical impulse as regards its selective preciseness, therefore it has been caused by a deficiency in the method of investigation used at the clinic. In a short outline the authors present a review of hitherto described tests of the application of the reflex excitability of the carotid sinus for therapeutic purposes, first of all in shocks and angina pectoris. A critical analysis of the tests is given. On the basis of their clinical examinations the authors are of opinion that therapeutic measures of provoking a depressive effect by applying mechanical pressure with a finger should be treated very cautiously. However, a novocaine blockade of the carotid sinus during operations performed in its area (shocks generating area) they regard as purposeful treatment and it ought to be recommended as a safeguard measure against shocks. Papier druk. sat. III Id. 80 g Format 70z100 Druku 14 str. Annales U. M. C. S. Lublin 1935 Lub. Druk. Pres. w Lublinie 2am. Nr 1494 30.1\7.56 r. 850 egz. A-7-1636 Data otrzymania manuskryptu 30.1\7.56. Data ukoficzenia druku 10.X.56 r. ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKLODOWSKA LUBLIN?POLONIA VOL. X, 19 SECTIO D 1955 Z Zakladu Fizjologii Cztowieka Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik: prof. dr Wieslaw Holobut Wladyslaw STAZICA Pobudliwole odruchowa zatoki szyjnej przy rdinych cianieniach Pechnewropuan soaSyponigosTb HapormAnoro cnnyca non paonnmnbtx Aasnennnx Reflex excitability of the carotid sinus at various pressures Z licznych badari lat ostatnich przekonano siq, e bodicena adekwatnym clla depresyjnego odruchu baroreceptorowego jest wzrost ciAnienia wewnqtrz- zatokowego. Poglqd ten potwierdzony zostal rowniei przez badania elektro- fizjologiczne (B ronk i Stella 1932, Landgr en 1952) w ten sposob, wzrost cignienia wewnqtrzzatokowego powoduje zwiqkszenie czestogci impul- sow we wloknach nerwu zatokowego. Przyjqto ogolnie, e baroreceptory drainione sq przez wzrost ciLnienia wewnqtrz zatoki, oraz e istnieje progowe cignienie, poniiej ktorego nie moina ich uaktywnie.Koch (1931), Heymans, Bouckaert i Regniers (1933), oraz Schweitzer (1937) wykazali, e wartoge tego progowego cignie- nia dla ps6w i kotow wynosi 50-80 mm Hg; zmiany cignienia poniiej 50 mm Hg nie dajq iadnych efektow w narzqdzie krqienia. Autorzy ci anali- zowali odruchowe zmiany ci6nienia tqtniczego podnoszqc stopniowo cignienie wewnqtrz izolowanej i unerwionej zatoki od zera, do roinych wysokoki, przy rownoczeAnie odnerwionej- drugiej zatoce i przeciqtych nerwach blednych, a to w celu wykluczenia sercowych odruchow nerwow blednych i kompensa- cyjnych efektow strony przeciwnej. Otrzymano w ten sposob krzywq zalei- nOci zmian cignienia tqtniczego w zatoce, wyraiajqcq sie w ksztalcie litery ?S". Z krzywej tej wynika, ie cignieniem optymalnym, okolo ktorego zachodzi najwieksza depresja, jest cignienie w pobliiu ogolnego cignienia tqtniczego danego zwieizqcia, a wiqc dla kota okolo 145 mm Hg, dla psa 110-135 mm Hg. G6rna granica cignienia, przy?ktorym otrzymuje siq jeszcze zmiany wynosi, wg. wymienionych autorow, do 300 mm Hg. Frogowa wartcAe cignienia, wplywajqcego na system krqienia, natural- nie nie zaleiy tylko od same& mechanizmu baroreceptorow. Decydujqcq rolg 2.1 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wiadyslaw StqZka odgrywa tu rowniei czuloge ogrodka naczynioruchowego na wyladowania baroreceptorow, jak t2go dowiedli Neil, Re d WOO d i Sc h w cit z e r (1949). Z badan L a n d g r e n a wynika, ie czcstoge wyladowati impulsow jest najwieksza w chwili naglego wzrostu cignienia wewnqtrzzatokowego. Gdy podniesione cignienie wewnqtrzzatokowe trwa dluZszy czas, nastepuje zmniej- szenie czestoki Wysylanych impulsow. Nastepuje jakgdyby adaptacja. Ponadto pewne znaczenie przypisuje sie charakterowi zmian w cignie- niu zatoki. Pulsujqcy charakter cignienia zatokowego zdaje sie bye bardziej adekwatnym bodicem, nii prostokqtne wzniesienia (E a d, G r e e n i Ne ii, 1952). Co do mechanizmu odruchu depresyjnego z baroreceptorow to, wedlug badazi ostatnich lat, glownq role odgrywa zwickszony ?pot- na rozciqganie przez obecnoge wlokien spreZystych, oraz zwiekszone, aktywne napiecie I napre2enie mini gladkich gciany zatoki szyjnej, gdzie umieszczone sq baro- receptory, a nie bierne tylko rozdecie, czyli rozszerzenie gtviatla zatoki. Dalsze badania, glownie C. H e y m a n sia i van den H e u v e 1- H e y m a n s a (1950 )nad stosowaniem grodkow kurczqcych oraz rozkurcza- jqcycli miegnie gladkie naczyzi, aplikowanych na gciany zatoki szyjnej, wyka- zaly, ie efekty odruchowe z zatoki zaleine sq bezpogrednio od skurczenia, wzglednie zwiotczenia wlekien miegni gladkich. Autorzy ci udowodnili pod- stawowq wainote napiecia i oporu na rozciqgani ciany zatoki szyjnej w odruchowej regulacji cignienia krwi. La it'd g r e n, Neil i Z o t t e r m a n (1952) potwierdzili powyriszq teorie; wykazali oni silny wzrost ilogci impul- sow, plynqcych z baroreceptorow przy stosowaniu na gciany zatoki szyjnej adrenaliny i grodkow kurczqcych miegnie gladkie naczyn, oraz wybitne zmniejszenie impulsow przy stosowaniu substancji rozszerzajqcych te ele- men ty. W pracy niniejszej starano siq przeanalizowae wpfyw zmian cignienia wewnqtrz izolowanej i imerwionej zatoki na ogolne ciSnienie tqtnicze krwt, porOwnaa dane otrzymane z wynikami Ko c h a i innych. Zwrocono rownie2 uWagq na zalenoge reakcji .oddechowych od podraZnienia baroreceptorow, co wydalo nam siq o tyle ciekawe, 2e w literaturze dotychczasowej reakcje odde- chowe, zwiqzane z czynnoSciq chemoreceptoiow, 's4 dokiadnie poznane w przeciwienstwie do podobnych, zachodzqdych przy odruchu z baroreceptorOw. Metodyka Badania przeprpwadzono na psach o wadze 8-18 kg, ugpionych ewipa- nem sodowym w ilogci 0,07--0,09/kg wagi. Po wykonaniu tracheotomii odsla- niano rozdwojenie tetnicy szyjnej wspolnej po prawej stronie zwierzecia, podwiqzujqc wszystkie jej rozgalezienia, zwracajqc przy tym uwage; aby nie naruszyd jej unerwienia. W dosercowym odcinku tetnicy jezykowej, oraz Pobudliwok odruchowa zatoki szyjnej 461 obwodowym tqtnicy szyjnej wspolnej, kilka cm poniiej jej rozgalezienia, umieszczano w ich gwietle szklane kaniulki. Kaniulka w pniu tetnicy szyjnej wspolnej polqczona byla z systemem perfuzyjnym. Plynem- uiywanym do perfuzji by! plyn Ringer-Locke'a, ktory przeplywal z butli wyriej umieszczo- nej, przez zatoke szyjnq, wyplywajqc przez kaniulke z tetnicy jezykowej. Plyn ogrzewany byl do temperatury 37?C w przebiegu swoim przez ultratermostat Hopplera. Dodatkowo wlqczonq w mechanizm perfuzyjny strzykawkq o pojemnogci 200 cma, wypelnionq ogrzanym plynem Ringer- Locke'a, podnoszono cignienie wewnqtrz zatoki prostokqtnie od zera do roi- nych wysokoki. W ten sposob stosowane cignienie na zatoke utrzymywano przez kilkanagcie do dwudziestu kilku sekund na staly-m poziomie po czym nagle obniiano z powrotem do zera. Badano zachowqnie sie cignienia tetni- czego i oddychania przy zachowanych i przeciqtych nerwach blednych. Obna- Zona zatoka szyjna i tkanki przylegle byly zwilZane cieplym plynem Ringera. Wyniki badan Rycina 1 przedstawia charakterystyczne reakcje krqienia i oddychania z doSwiadczenia Nr /Ina. wzrost cignienia wewnqtrz- zatokowego do i)oziomu, dajqcego maksymalny efekt. Ryc. 1. Dogwiadczenie Nr 8. Pies wagi 14 kg. Charakterystyczna reakcja spadku cignienia tetniczego oraz zahamowania oddychania przy wzrokie cignienia wewnqtrzzatokowego do poziomu 230 mm Hg. Oznaczenia: 1. Krzywa oddychania, 2. cignienie "we.wriqtrz zatoki, 3. krzywa cignienia tqtniczego, 4. sygnal dzialania bodica na gciany zatoki, 5. sygnal czasu co 1 sek. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wladystal.v Stqika W dogwiadczeniu tym cignienie wewnqtrz izolowanej i uner- wionej zatoki podniesiono do 230 mm Hg. Po trzech sekundach cignienie ogolne spada przez 20 sekund, osiqgajqc najniZszy poziom w 21 sektmdzie dzialania bodica na gciany zatoki szyjnej. Spadek wynosi 46?/o. Po 19 sekundach od chwili obniienia cignienia zato- kowego do zera, cignienie ogolne krwi powraca do poziomu wyjkiowego. Oddychanie, rowniei zahamowane po trzech sekun- dach od wzrostu cignienia zatokowego, pojawia siq jeszcze na 5 sekund przed koricem draZnienia receptorOw, lecz o bardzo malej amplitudzie, ledwo zaznaczone. Po kilku sekundach od chwili zaprzestania dzialania cignienia zatokowego oddychanie powraca do normy, a nawet przechodzi w oddychanie o zwiqkszonej ampli- tudzie. Pobudliwoge odruchowa zatoki szyjnej 463 Na rycinie 2 fragment dogwiadczenia Nr 11 przedstawia zmniejszenie amplitudy cignienia (zmniejszenie fal sercowych), oraz zmniejszenie czqstogci tqtna w czasie dzialania cignienia zato- kowegoe wynoszqcego 140 i 126 mm Hg. Tqtno z 182/min. przed drainieniem receptorow zatoki spada do 159/min. w czasie ich drainienia. Zmianq tqtna zaobserwowano tylko w tym jednym dogwiadczeniu na ?going liczbq 15. W innych dogwiadczeniach na ogol nie notowano zmian tqtna pod wplywem prostokqtnego stosowania cignienia na zatokq. Ryc. 2. Dow. Nr 11. Waga psa 18 kg. Zmniejszenie amplitudy odde- chow, zmniejszenie fal sercowych oraz zwolnienie tetna w czasie dzialania cignienia wewnqtrzzatokowego. Oznaczenia: 1. cignienie wewnqtrzzatokowe, 2. oddychanie, 3. cignienie tetnicze, 4. sygnal dzialania cignienia wewnqtrzza- tokowego, 5. sygnal czasu co 1 sek. Ryc. 3. Dow. Nr 13. Waga psa 17 kg. Cignienie wewnqtrzzatokowe poni- iej 100 mm Hg nie daje iadnych zmian w oddychaniu. Progowe cignienie zatokowe dla depresji cignienia tetniczego wynoszqce 74 mm Hg. Oznaczenia: 1. Oddychanie, 2. cignienie tetnicze, 3. cignienie wewnqtrzzatokowe, 4. sygnat drainienia, 5. sygnai- czasu co 1 sek. Rycina 3 pokazuje, ie- wzrost cignienia. zatokowego do 75 mm Hg daje zaledwie zaznaczpny spadek cignienia tqtniczego o 2 mm Hrg,.zag wzrost do 80 i 90 mm Hg ? spadek o 4 mm Hg. Oddychanie przy tych cignieniaCh nie zmienia siq zupeinie. Pont- Zej 74 mm Hg cigriienia zatokowego nie ma wiqc iadnych reakcji w krqier4u. Z zapisu na rycinie 4 wynika, Ze wzrost cignienia zatokowego do 210 mm Hg daje o wiele wiqkszy spadek cignienia ogolnego (z'134 do 89 mm Hg), nii cignienie zatokowe, wynoswee 200 mm Hg Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 464 Wytdyslaw Stqika Pobudliwoge odruchowa zatoki szyjnej 465 (z 138 do 116 mm Hg). Zahamowanie oddychania w pierwszym wypadku trwa dlutej ni2 w drugim. Ryc. 4. Dow. Nr 15. Waga psa 13 kg. Nieznaczna roinica w skali cgnie- nia wewnqtrzzatokowego od 200?.240 mm Hg sprawia stosunkowo duke efekty depresyjne. Zahamowane oddychanie powraca ,do normy jeszcze przed koncem draknienia baroreceptorow. Oznaczenia: 1. Oddychanie, 2. cignienie wewnqtrz zatoki, 3. cignienie tqtnicze, 4. sygnal drainienia, 5. sygnal czasu co 1 sek. OrnOwienie wynikOw i wnioski Na podstawie otrzymanych wynikOw stwierdzie naleiy, ?e u badanych.psow wartok .progowa dla ci6nienia wewnqtrzzatoko- wego, poniiej kt6rej otrzymywano Zadnych zmian w'zachowa-niu , siq ogolnego cikienia krwi., wynosila od 74-90 mm Hg. Goma granica cikienia zatokowego, przy ktorym narzqd krq- Zenia reagowal jeszcze depresjq,waiiaa siq w wartokiach okolo 330 mm PowyZej tej granicy nie otrzymywano ju2 Zadnych - odpowiedzi. Procentowo najglqbszy spadek cignienia krwi otrzy- mywano przy podniesieniu cignienia do 200-240 mm Hg; ogolne cthlienie tqtnicze spadalo wOwczas o 30-50% wartoki cignienia wyjkiowego. I ill 610 80 /00 120 140 160 180 ZOO 220 AO 260 wysokoc: cikierzia. wewacietrzzatokowego Rye. 5. Krzywa zaleinoki procentowego spadku ci?nienia od wysokoki eignienia wewnqtrzzatokowego. Krzywa zaleinoki cHnienia tqtniczego od roinych ci?nien w zatoce (ryc. 5) mniej wigcej podobna jest do wykresu otrzyma- nego przez Koch a. Przedstawia siq ona w formie zbliZonej do Jitery ?S", z tq roinicq, ie jest najbardziej stromq okolo cikienia normalnego danego psa, oraz dodatkowo jeszcze na wysokoki od 200-240 mm. Hg, co oznacza, ie baroreceptory zatoki szyjnej odpowiadajq najczynniej na te zakresy zmian eignienia. Jakkol- wiek zrniany w cignieniu wewnqtrzzatokowym dajq coraz to wigksze spadki ciLnienia Wniczego, w miarg jak skala cignienia' wewnqtrz zatoki przesuwa sig w gore, do wartoki 200-240 mm Hg, .to jednak czulok ?odruchu depresyjnego jest najwiqksza w okolicy cikienia normalnego, oraz .w skali od 40-240 mm Hg. Czul.A6 .reakcji depresyjnej, zachodzqcej w wartokiach skali okolo nor- malnego cignienia wyraia sig tym, Ze nieznaczne, bo metrowe rOZnice rrkdzy cignieniem aplikowanym na zatokg, spra- -wiajq due efekty depresyjne. Ponadto okazalo sig, ie przy dal- szYm, postgpujqcym wzrokie cignienia tqtniczego, baroreceptory Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 7r, Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 466 Wladyslaw Staika jeszcze raz wzmagajq silniejsze wysylanie impulsow, z chwilq gdy cignienie tqtnicze przekroczy wartoge 200 mm Hg, z powy2- szego wydaje siq, 2e depresyjny odruch zatoki szyjnej, zabezpie- czajqcy stalok cignienia krwi, ma dwustopniowy charakter, jaki umoiliwia z jednej strony czule niwelowanie zmian cignienia, zachodzqcych w obrqbie wartoki fizjologicznych, jak rOwnie2 z drugiej strony nadmiernie wysokdch. Co siq tyczy mechanizmu wykonawczego reakcji depresyj- nych, obserwowanych w naszych dogwiadczeniach, to w wiqk- szokj wypadkow spadki cignienia zachodzily bez zwolnienia akcji serca, co gwiadc'zyloby, zgodnie z poprzednim doniesieniem (S tqika 1954), 2e w odruchu baroreceptorowym zatoki szyjnej u psow przewaia mechanizm naczyndowy nad mechanizmem zwol- nienia akcji serca. W pracy niniejszej zwrocono rownie2 uwagq na zaleinoge reakcji oddechowych od podrainienia baroreceptorow. Poraz pierwszy Moisseje ff (1926) wykazal odruchowe zmiany oddy- chania pochodzenia baroreceptorow zatoki szyjnej, a poiniej C. He ymans i B ou ckaer t (1929) potwierdzili je, podajqc, ie podniesieniu cignienia wewnqtrz izolowanej zatoki towarzyszy zmniejszone oddychanie, a nawet calkowity bezdech ?jeieli cignienie podniesie siq jeszcze wy2ej" (H eymans). Jak wynika z pracy naszej cignieniem progowym, kt6re wywo- lywalo upoledzenie oddychania, bylo cignienie wewnqtrzzato- kowe o wielkoki od 90-100 mm Hg. A wiqc progowa wartoge tego cignienia byla wyisza od podobnej dla depresji ci?nienia tqtni- czego. PoniZej tej wartoki (90 ram Hg) oddychanie nie zmienialo siq zupelnie. Swiadczy o tym rycina 3. Aplikowane ci6nienia na zatokq szyjnq powriej granicy progoWej sprawiay najpjerw zmniejszenie tylko ,arnplitudy oddechow z zachowanq czqstokiq (ryc. 2). W raiarq jednak jak cignienie wewnqtrzzatokowe zbliialo' siq do 200 mm Hg wystqpowalo rownie2 zmniejszenie i czqstoki oddychania ai do zupelnego bezdechu, kdedy cignienie to przekra- czalo wartok 200 mm Hg. Calkowite zahamowanie oddychania_ otrzymywano wiqc przy wys okich cignieniach wewnqtrzzatoko- wych w granicach' od 200-250 min Hg (widaa to wyrainie na ryc. 1). Na1e2y zauwaiye, jak wskaztije ryc. 4, 2e bezdech, wystq-- pujqcy w tych warunkAch, w wiqkszoki wypadkoW nie towarzy- PobudliwoLe odruchowa zatoki szyjnej 467 szyl do kofica dzialania bodica na gciany zatoki. Mimo, te cigniende tqtnicze spadalo jeszcze niiej, to oddechy pojawialy siq jeszcze podczas dzialania cignienia zatokowego, dochodzqc w wysoko- kiach swoich prawie do normy. Calkowity bezdech ,utrzymywany przez caly czas dra2nienia baroreceptorow, obserwowano w naszej pracy tylko w kilku zaledwie .przypadkach. W przypadkach tych czuloge odruchu baroreceptorowego .zatoki szyjnej w stosunku do oddychania przewyiszala czuloga samego ogrodka oddechowego, bo mimo znacznej hiperkapnid, powstalej przez diugotrwale zatrzy- manie oddychania, bezdech utrzymuje siq nadal. W wiqkszoki jednak przypadkow obserwowanych, hamowanie oddychania, zachodzqce na tie odruchu baroreceptorowego, jest przy dluiszym trwaniu bodica mechanicznego na zatokq niewystarczajqce dla utrzymania specyficzn.ej reakcji Ulega ona przerwaniu, ruchy oddechowe pojawiajq siq na nowo, niewqtpliwie na skutek silniej- szych bodicow, zmieniajqcych reakcjq w stronq przeciwnq z po- w'odu powstalej hiperkapnii i hipoksemii. W granicach cignienia zatokowego od 250-350 mm Hg otrzymywano coraz to mniejsze efekty w upogledzeniu oddychania. Reasumujqc pokrotce wyniki dogwiadczeri naleiy zamaczy6, 2e przy podnoszeniu cignienia wewnqtrz izolowanej I unerwionej zatoki przy pomocy systemu perfuzyjnego od zera do r62.nych wysokoki otrzymywano zawsze depresje cignienia tqtniczego. Warto?cd progowe cignienda wewnqtrzzatokowego wynosily od 74-90 mm Hg. Czuloge odruchu depresyjnego byla najwiqksza w skalach cignienia normanego oraz dodatkowo jeszcze w skali od 200-240 mm Hg. Krzywa wykresu jest w tych miejscach naj- bardziej stroma. Depresyjny odruch zatoki szyjnej, zabezpieczajqcy 'stal6g6 cignienia krwi, ma d-w-ustopndowy character, jaki umo21iwia z jednej strony czule niwelowanie zmian cignienia, zachodzqcych w obrqbie wartoki fizjologicznych, jak rownie2 z drugiej strony ? nadmiemie wysokich. W wie,kszoki wypadkoW depresje cignienia zachodzily bez zwohuienda akcji serca. Co siq tyczy zale2noki reakcji oddechowych od stopnia pod- rainienia baroreceptorow, to waitoge progowa cignienia wewnqtrz- zatokowego dla wrnian oddychania wynosila od 90-100 mm Hg. Jest zatem wyiszq od wartoki progowej dla efektu depresyjnego Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 468 Wladyslaw Stgika w narzqdzie krqieriia. UpoAledzenie oddychania uzewnqtrznialo siq poczqtkowo tylko zmniejszeniem a(n-iplitudy przy niskich i gred- nich cignieniach za przy cignieniach powyiej 200 mm Hg. wystq- powalo calkowite zahamowanie ruch6w oddechowych. PI8Nri ENNICTWO 1. Bronk D. W. i G. Stella: J. Cell. and Comp. Physiol. 1. 113, 1932. 2. E a d H. W., J. H. Green i E. Neil: J. Physiol. 118. 509, 1952. 3. Hey- mans C. i J. J. Bouckaer t: C. R. Soc. Biol. 103. 31, 1929. cyt. wg L a n d- g r e n, Acta Physiol. Scand. 26. 35, 1952. 4. Heymans C., J.J. Bouckaert I P. Regnier s: Le Sinus Carotidien. Paris, 1933. 5. Heymans C. i G. v a n d en .H euv el-Heyman s: Arch. Int. Pharmacodyn. 83. 520, 1950. 6. Koch E., Die reflektorische Selbststeuerung des Kreislaufes, Leipzig, 1931. 7. L a ndgr en S.: Acta Physiol. Scand. 26. 1, 1952. 8. La ndgr en S.: Acta Physiol. Scand. 26. 35, 1952. 9. Landgr en S., E. Neil i Y. Zotterma n: Acta Physiol, Scand. 25. 24, 1952. 10. Moissejeff E.: Z. gs. exp. Med. 53. 696, 1926, cyt. wg E ad, Green i Neil, J. Physiol. 118. 509, 1952. 11. Neil E., C. R. M. Redwood i A. Schweitzer: J. Physiol, 109. 259, 1949. 12. Palme F.: Z. ges. exp. Med. 113. 514, 1943, cyt. wg Landgre n, Acta Physiol. Scand. 26. 35, 1952. 13. Schweitzer A.: Die Irradiation Autonomer Reflexe, Basle 1937. 14. Stqika W.: Annales Univ. M. C-Sklodowska Sectio D. 9. 11, 1954. It PeOeitTnan 13086yAII1OCTb uapoTnAnoro cunyca 469 PE 310 ME B 15-11 micnepnmenTax, npounnegenubtx na co6artax nog 31311- na11Oe= napHomm, aBT0p031 HOBLIWallOCb gannenne nnyTpu 113031II- poBaiinoro ii nunepnuponannoro napoTlignoro cnnyca npn HOMO= neppyantinoit ClICTCMbI OT 'Lynn JO panbtx B31iP1iiII nprimoyronb- milm o6pa3om. Bcerga na6moga3Iacb genpeccun apTepnanbnoro ganneunn. Ho- poronme nenninurbi ABBHCHHH nnyTpn cnnyca HOHC6aJIHCb OT 74 HO 90 MM pTyruoro cTon6a. tiyBCTBILTeabHOCTI3 Aeripecensiloro pecD- neHca 6b131a nan6onbtueii B npegenax nopmanbnoro llama= n, xpo- me Toro, eute ripn gannemnr OT 200 Ao 240 mm pTymoro cTon6a, o ?nem CBIlgeTCHIXTByeT xapaRrep Hpnnoii, HoTopan B aTIIX MecTax nnnneTcn nan6onee HpyToii. genpeccnnnbdi pe(DneRc HapoTngnoro cnnyca, o6ecnetmnaioundi cTa6n31hn0cTb nponnnoro gannenun, umeer gnycTeneTnrilii xapatiTep, itoTopmii, C OHH011 cToponbt, HO3BOHBeT uia nyBCTIHITCJIIIHOe HIMCHH- poeanne mmenennii B AaeReamr, HpOlICX0AHUHIX B rpannnax 4m- nnonornqeminx Beniiima, a Tame Iitipumepno BBICOMIX, c gpyroil cToponbt. B 60HI,WHITCTBe cnytmen genpeccnn gannenun ne conpo- BO11iga31uIC13 3amegnemiem gefin3113HOCTIL CepT(Ha. LITo RacaeTcn 3aBHCHMOCTH AbIXaTeJMJIBIX peaRunii OT cTenenn no36ynigenun 6apopeuenTopon, TO noporonan nenntnnia gannennn nnyTpu HapoTngnoro cirnyca Ann n3menennii B gmxamin cocrannana OT 90 go 100 mm. pTyTnoro cT0n6a. CnegonaTenbno ona mane nopo- ronoti BeHIPHIHIA genpeccunnoro 30eHTa B cucTeme xponoo6patuemm paccTpoiicTna B Auxamin nponnanancb magana 3fl11Th B ymenb- mennn amnanTygm npn 11113HIIX H CpeTHHIX ganneminx, HO npn gannennnx nbnue 200 AIM pTyTuoro cTon6a nacTynano nonnoe 3a- Topmontenne HbIXaTCJI1,11bIX gnmenuti. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 470 Wladyslaw StgOca SUMMARY In 15 experiments conducted on dogs anaesthetized with evi- pan, pressure has been raised within the isolated, innervated caro- tid sinus by the use of a perfusion system from zero to various hights in a rectangular way. Depression, of the arterial pressure has been always observed. Threshold values of the intrasinusal pressure ranged from 74 to 90 mm Hg. Sensitivity of the depressive reflex has been the greatest in the scale of the normal pressure and additionally in the scale from 200 to 240 min Hg. The curve of the diagram is in those places the steepest. The depressive reflex of the carotid sinus, which secures a con- stant blood pressure, has a twograded character. This enables to buffer sensitively changes of pressure which take place within phy- siologic values on one side, and extensively high values on the other side. In the majority of cases a depression of the pressure appeared without inhibition of the heart activity. As regards to a dependence of the respiratory reaction on the degree of irritation of the baroreceptors it has been proved that the threshold value of the intrasinusal pressure for changes of respira- tion ranged from 90 to 100 mm Hg. It is therefore higher than the threshold value of the depressive effect in the circulatory system. Depression of respiration manifested itself initially only by a decre- ase of the amplitude at low and meditun pressures; at pressures above 200 mm Hg there followed a complete inhibition of respira- tory movements. Papier druk. sat lit kl. 81 g Format 70z100 Drukot t2 str. Annales U. M. C. S. Lublin 19i5 Lub. Druk. Prrs. w Lublin ie Zan. Nr 1445 30.1%1.56 r. 825 egz. A-7-2241 Data otrzymnnia manuslryptu 30.1\1.56. Data ukoaczenia druku 10.K.56 r. - ANNALES UNIVERSI'FATIS MARIAE CURIE-SKLODOWSKA LUBLIN?POLONIA VOL. X, 20 SECTIO D 1955 Z Zakladu Patologii Ogolnej Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik: doc. dr Jaroslaw Billewicz-Stankiewicz Jaroslaw BILLEWICZ-STANKIEWICZ Zagadnienie histaminy w fizjologii prawid#owej I patologicznej flpo6nessisa racTaremna HoppaanumokM naTonornmecnoil clinanonoram The problem of histamine in normal and pathologic physiology Od czasu badan P op i elskie go nad wazodilatyna, a nastqp- nie utoZsamieniu jej z histaminq, stab o sig wiadome, ie histamina jest pospolitym skladnikiem ustroju zwierzqt wy2szych i czlowieka i stqd datuje siq wzrastajqce zainteresowanie jej znaczeniem w fizjo- logii i patologii. Pigmiennictwo, tyczqce histaminy, liczy tysiace pozycji. Jej dzialanie biologiczne jest bardzo wyraine, a pomimo to okazalo siq, Ze wyjagnienie mechanizmu dzialania histaminy i udo- wodnienie udzialu w roZnych procesach fizjologicznych napotyka czqsto na znaczne trudnogci. Nagromadzone spostrzeienia, ktore zda- waly siq ugruntowywae naszepoglqdy na szereg zagadnien w spos6b nie budzqcy wqtpliwogci, w nowszych badaniach nie zostaly po- twierdzone, przez co pozostaje szereg kwestii wciqi otwartych dla dyskusji i oczekuje na dalsze prace dogwiadczalne. Nic dziwnego, ie zagadnienie histaminy pomimo tego, i jest jui. doge .dawne, zawsze iywo zajmuje. uwagq badaczy i stanowi jeden z wainiej- szych przedmiOt6w zainteresowan wspOlcz,esnej fizjologii. Histamina powstaje w roinych narzqdach i pod tym wzglqdem jest przeciwienstwem adrenaliny i acetylocholiny, ktore sq wytwa- rzane przez okreglone skladmki tkankowe. Histamina nie miegci siq ani w definicji hormonu St ar ling a, ani -W pelni nie odpo- wiada kryteriom raediatora, ani tei wprowadzonemu przez G1 ey a pojqciu parahormonow bqdqcych produktami ubocznymi prze- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 472 Jaroslaw Billewicz-Stankiewicz miany materii. Duo autor6w przychyla siq do wprowadzonego przez Fel d ber ga okreglenia hormonu tkankowego, co jest ostroZnym zdefiniowaniem roli histaminy jako hormonu w najszer- szyan znaczeniu tego slowa. Z punktu .widzenia dzialania biologicznego histamina posiada szereg bardzo wyrainych cech, tym nie mniej jej stanowisko I udzial w prawidlowych czynnogciach ustroju dotychczas zostaly malo poznane. Do dzig dnia nie posiadamy wlagciwie tadnych nie- zbitych dowodow, 2e jest ona czynnikiem regulujqcym czynnoAci narzqdow i wspOldzialajqcym w utrzymaniu stalogci grodowiska we- wngtrznego ustroju. JesteSmy natomiast gwiadkanli, ?_e w szeregu zjawisk patologicznych zaburzenia rownowagi orga.nizmn, sq` na- stgpstwem gromadzenia siq histaminy w tkankach i jej przenika- nia do cieczy ustrojowych. Ze wzglqdow zrozumialych w niniejszej ,pracy podae mogq nie- duty tylko wycinek z caloksztaltu zagadni_enia. _ _ Na poczqtku poruszg jeden z najbardziej interesujqcych pro- blemow, a mianowicie, jakie jest znaczenie histaminy w czynnoki tikladu nerwowego. W zwiqzku z tyrn badania szly w dwoch kie- runkach. Z jednej strony naleZalo wyjaSnia, czy moZna uwaia6 histamine za mediator, uwalniajqcy sig z zakonczen nerwowych lub polqczen stykowych (synaps) w czasie drainienia niekt6rych w16- kien nerwowych. Z drugiej strony starano siq wykazaa, Ze hista- mina jest swoistym bodicem, dzialajqcym na zakoliczenia nerwo- we w wyniku jej wytwarzania w tkankach, poddanych dzialaniu czynnikow uszkadzajqcych. Pierwszq czqA6 zagadnienia starano siq rozwiqzae rownie? w ten spos6b, Ze badano rozmieszczenie histaminy w rednych czq- Sciach ukladu nerwowego. Spodziewano sig, Ze na tej drodze uda siq pogrednio wydiqgnqe wnioski co do jej znaczenia dla czynnoki ukladu nerwowego. Jednym z pierwszych, ktorzy zajgli sibkreSle.niem, zawartoSci histaminy w ukladzie nerwowym by Kwiatkowsk i. Poslu- gujqc siq jako sprawdzianami (testami) biologicznymi jelitem cienkim morskiej Swinki i cignieniem krwi kota zatrutego atroping, stwierdzil najwigksze iloSci histaminy w nerwach czuciowych, mniejsze w ruchowych, a nieznaczne tylko w korzonkach rdzenio- wych i rdzeniu. Euler badania swe przeprowadzal na SwieZej tkance nerwo- wej wolu i przekonal siq, ie stq2enib histaminy waha sig w duZych _ 1 Zagadnienie histaminy w fizjologii prawidlowej i patologicznej 473 granicach od 1,5 do 98 mikrogramow na gram tkanki. Najuboiszy jest uklad nerwowy Srodkowy, za g najwigcej histaminy zawierajq pozazwojowe wlokna wspolczulne. ZawartoS6 histaminy w innych czeSciach ukladu nerwowego wykazuje wartoki pogrednie. Rozmieszczenie histaminy w ukladzie nerwowym badali row- nie i Rywkina oraz Cicardo i S t opp an i. Ci ostatni stosunkoWo wysokie liczby stgZenia histaminy w ukladzie Srodkowym ,psa, owcy i krowy, siggajqce 15-20 mikrogramow/g tkanki. Harris, Jacobson i Kahlson znaleili znaczne iloSci histaminy w tej czgSci podstawy mozgu, ktora sqsiaduje z .przy- sadkq oraz w wyniosloSci przygrodkowej (emineri(ia mediana). Autorzy wyraZajq przypuszczenie, Ze histamina odgrywa tu rolg mediatora. Wedlug Werlego i Palma tkanka nerwowa (zwoj gwiai- dzisty) posiada zdolnoSa wytwarzania histaminy z histydyny i za- wiera najprawdopodobniej histydyno-dekarboksylazg, jak rOwniei histaminaze, Przecigcie nerwu i jego nastucze zwyrodnienie wediug K wia tko wski ego prowadzi do zwiekszenia, za g wedlug Eulera do zmniejszenia zawartoSci histaminy. Natomiast Werle i Wei ck en po przejSciowym poczqtkowym wzroScie stwier- dzili stopniowy spadek zawartaci histaminy poniZej wartoSci pra- widlowych w 7-8 dniu po przeciqciu nerwu. Euler i As t r om drainiqc in vitro izolowany nerw Sledzio- nowy wolu, pobrany natychmiast po zabiciu zwierzgcia, wykazali przechodzenie do plynu Tyrode'a substancji, majqcej wlaSciwoSci biologiczne histaminy. Jest oczywiste, ?e z dogwiadczen, wykonanych na nerwie izo- lowanym, pozbawionym normalnej lqcznoSci z ustrojem nie moina wyciqgnqe bezpogrednich wnioskow, tyczqcych istnienia media- tora, umoZliwiajqcego przenoszenie impulsow z nerwu na narzqd wykonawczy. Wedlug Parrot a pojawianie sig histaminy w drainionej tkance nerwowej naleiy uwaiae raczej za przejaw ogolnych wlaSci- woSci metabolicznych tej tkanki, a zWlaszcza przemia:ny histy- dyny. Z drugiej strony, jak wynika z oznaczen histaminy w hydro- lizowanych wyciqgach, moina przypuszczae, ?e istnieje ona w tkance nerwowej w postaci nieczynnej, zwiqzanej z bialkami. 13a- dajqc chemizm przew'odnictwa nerwowego Na chm a ns o h n uwaia za konieczne zaloZye istnienie aminokwasu pochodnego Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 _ Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 474 Jarosiaw Billewicz-Stankiewicz imidazolu, ktory wchodzilby w sklad cholinesterazy. Bye moie lqczy siq to z zagadnieniem histaminy (P arrot ). Badajqc zawar- toga histaminy w innych narzqdach przekonano siq, ie jej stqienie w tkance nerwowej jest wprawdzie wyisze od stqienia w cieczach ustrojowych, lecz mniej wiqcej tej samej wielkoki co w innych narzqdach, przy czym zawartoge histaminy w plucach jest nawet wytsza. Z tego wynika, 2e rozmioszczenie histaminy w ustroju nip wykazuje jakiejg wybiorczej przewagi na korzyge tkanki nerwo- wej. W zwiqzku z wiqkszq zawartokiq histaminy w nerwach roz- szerzajqcych naczynia jak rowniei pozazwojowych wloknach wspolczulnych Kwiatko wski a poiniej Euler Vyrazili przy- puszczenie istnienia ukladu histaminergicznego zespolonego ana- tomicznie z ukladem wspolczulnym. Okazujo ,siq jednak, 2e je2e1i w poszczegolnych rodzajach wio- kien uwzglqclnimy grubok oslonki nerwowej, nie zawierajqcej hista- miny, wowczas duiq stosunkowo zawartoga histaminy we wloknach wspolczulnych moina uznaa raczej za pozornq w nastqpstwie nieznacznej gruboki oslonek tych wlekien. (W erle i Pal m). Zagadnienie histaminy jako mediatora, poSredniczqcego w prze- wodzeniu podniet, powstalo w zwiqzku z antidromowym drainie- niem obwodowego korica przeciqtego korzonka tylnego. Jak og?l- lie wiadomo, prowadzi to do rozszerzania siq naczyn, zwqienia oskrzeli, wzmagania ruchow 2orqdka i wydzielania soku Zolqdkowe- go. Zjawisko rozszerzania siq naczyri w wyniku antidromowego drainienia bylo oddawna przedmiotem uwagi badaczy (S tricke r, Gartner, Morat, Werzilow, Bayliss, Langley). Jed- nak do dziS dnia nie udalo siq w sposob bezsporny wyjaSnie jego mechanizmu. Wykazano, ie przy uogolnionych odruchach rozszerzania na- czyn, pochodzqcych czy to z zatoki szyjnej, czy te2 luku aorty, drogi odSrodkowe przebiogajq przez korzonki tylne (B a ylis S, F o f a- nov i Tschalussov, Tournade i Malmej.ac), za S Bac q, Br ouha i Heymans przekonali siq, Ze uogolnione odruchy rozszerzania naczyn u psa -znikajq po sympatektomii. Plerwsi, kterzy wysunqli hipotezq o powstawaniu w tkankach substancji podobnej do histaminy pod wplywem antidromowo prze- biegahcego impulsu nerwowego, byli Lewis i Mar vi n. Auto- rzy ci dopatrzyli siq podobieristw ze zjawiskiem opisanym przez _ - - Zagadnienie histaminy w fizjologii prawidlowej i patologicznej 475 Le wisa u czlowieka, a wystqpujqcym po wstrzykniqciu Srodskor- nym histaminy. Rozszerzonie naczyn w obu przypadkach nastqpuje po takim samym czasie utajenia, a maksymalne ,nasilenie prze- krwienia i jego 'znikanie zachodzq w obu przypadkach powoli. L e- wis i Marvin sqdzq, ie substancja histaminopodobna powstaje pod wplywem podniety nerwowej nie w gcianie naczynia, lecz w komorkach skory. Porownujqc reakcjq naczyn, wywolanq przez ,drainienie wlokien parasympatycznych, autorzy zwracajq uwagq na krotki czas utajenia, szybkie jej zamkanie i na to, ie czasowe zatrzymanie krqienia nie opeinia wystqpienia odczynu, jak to ma miejsce po Srodskornym wprowadzeniu histaminy. Kibjakow stwierdzil, ie krew, odciekajqca z yl konczyny krolika czy tet kota w czasie drainienia korzonkow tylnych, po- siada wlakiwoki rozszerzania naczyn izolowanego ucha krolika oraz obni2ania cignienia krwi u kota. To byly pierwsze eksperymentalne dowody humoralnej istoty opisywanego zjawiska. Efoktowne doSwiadczenia, wykazujqce humoralnq genezq roz- szerzania naczyn, wykonal Ungar i wspolpracownicy. Autor ten wpadl na pomysl uZycia, jako sprawdzianu biologicznego, czynnoki wydzielniczej Zolqdka, szczegolnie czule reagujqcej na histaminq. Aby wylqczye ewentualne dzialanie acetylocholiny, zatruwal psy duZymi dawkami atropiny. Okazalo siq, ie drainienie obwodowego konca przeciqtego nerwu udowo-goleniowego wewnqtrznego (n. saphenus int.), zawierajqcego wlekna rozszerzajqce, biegnqce przez korzonki tylne, prowadzi do wzmoienia sekrecji Zolqdka, przy czym wydzielany sok podobny jest swym skladem do soku po histaminie. Humoralne pochodzenie sekrecji olqdkowej udo- .wodnili autorzy w ten sposob, ie w czasie draZnienia nerwu i po drainioniu zamykali 'Swiatlo tyly udowej na przeciqg dziesiqciu minut, co powodowalo brak wydzielania soku iolqdkowego. Analogiczne doSwiadczenia wykonane z drainieniem nerwu trzewnego i nerwu przeponowe40 (U ngar i wsp.) i uzyskano po- dobne wyniki. Poniewai nie jest znana inna substancja poza hista- ininq, ktora w dawkach tak ,nieznacznych powoduje podobne. wzmoienie wrydZielania soku iolqdkowego, moina bylo z, duiq pewnokia uznaa wydzielanie histaminy w trakcio antidromowego drainienia wlokien za udowodnione. Dalsze jednak prace U n g a- r ai Parr ot a wykazaly, ie pomimo bardzo daleko idqcych podo- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ? Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 476 Jarostaw Billewicz-Stankiewicz bienstw miedzy histaminq a mediatorem, powstajqcym w czasie antidromowego drainienia, istniejq pewne roinice, ktore nasuwak wqtpliwoki, czy istotnie obie substancje sq identyczne. Podobien- stwa sq nastepujqce: obie obnitajq cinienie krwi, pobudzajq wy- dzielanie tolqdkowe, kurczq jelita. Obie zachowujq swojq aktyw- nok w osoczu krwi przez kilka godzin, sq rozpuszczalne w alko- holu etylowym i dializujq przez blonq celofanowq, obie adsorbo- wane sq przez wegiel zwierzqcy, tracq swojq aktywnoge po zago- towaniu, w koficu obie sq hamowane przez piperyclynometyloben- zodioksan (933F) w tym samym stqteniu. Jednak stibstancja, ipo- wstajqca w czasie dratnienia korzon. kOw tylnych, w przeciwienstwie do histaminy dziala slabiej na jelito psa nit na jelito morskiej przy czym czas jej utajonego dzialania jest o wiele krotszy. Skurcz pohistaminowy jelita morskiej gwinki utrzymuje sie w obecnoki atropiny w stqteniu 5 X 10-7, co nie odnosi siq do skurczu jelit, wywolanego przez mediator. Histamina, w przeciwienstwie do mediatora, zostaje zaadsor- bowana na permutycie i, co najwatniejsze, jest oporna na kilku- godzinne gotowanie w ?rodowisku kwanym, co nie odnosi siq do media tora. W dalszych dowiadczeniach, gdy zaczeto oznaczae mediator nie w osoczu, lecz we krwi calkowitej, znowu powstaio pytanie, czy jednak nie mamy do czynienia z histaminq. (U ngar i Pa r- rot, Kwiatkowski, Ibrahim, Stella i Talaat). Oka- zalo siq, e we krwi calkowitej po zadrainieniu korzonkow tylnych zwieksza sie w granicach od 2 do 18 razy substancja, ktOra jest. oporna na gotowanie w grodowisku kwagnym. Poniewat jednak rownoczegnie z rozszerzeniem naczyn zachodzi motliwogd wzro- stu liczby niektorych skladnikow upostaciowanych krwi, zawiera-A jqcych znaczne ilogci histaminy, fakt zwiekszania sie zawartoki histaminy we krwi calkowitej nie .mote bye niezbitym dowodem,. te ona wlagnie jest mediatorem powodujqcym rozszerzenie naczyn.. Z prac Lowisa wynika, te nie mozna rowniet utotsamiae mediatora z acetylocholinq. Acetylocholina ulega szybszemu roz- padowi rile posiada talc dlugiego czasu utajonego dzialania i nie zostaje inaktywowana przez 9331 w stqteniu 10-5. Mediator kur- czy wprawdzie miesien grzbietowy pijawki,.zatruty ezerynq, lecz nie zostaje rozlotony przez cholinesterazq (W y b.a u w, G a d- dum i Kwiatkowsk i). Poza tym ezeryna nie wzmaga rozsze- Zagadnienie histaminy w fizjologii prawidlowej i patologicznej 477 rzenia naczyn w wyniku drainienia antidromowego korzonk6w tylnych. Wobec tego Da 1 e, broniqcy przez dlugi czas tezy choli- nergicznego pochodzenia wazodilatacji, zrezygnowal ostatnio z tego poglqdu. Wraz z odkryciem Lrodkow przeciwhistaminowych powstala moiliwoge ich zastosowania w dogwiadczeniach nad omawianym zagadnieniem. Okazuje siq, te po podaniu anterganu dratnienie u psa tyl- nych korzonk6w powoduje rozszerzanie naczyn tylnej koficzyny z takq samq intensywnogciq jak przed anterganem, podczas gdy histamina podana dotylnie w tych warunkach traci swoje dzialanie na naczynia (P arrot i Leffebvr e): Podobne wyniki uzyskano take z pyribenzaminq (F rumi n, Ng ai i Wan g) oraz w do- gi,viadczeniach na uchu krolika z mepyraminq (H olt on iPerr y). Jedynie Ibrah ibrn, Stella i Talaat stosujqc ?roine grodki przeciwhistaminowe jak antistinq, mepyramine i pyribenzamine stwierdzili bardzo znaczne oslabienie reakcji rozszerzania sie na- czyn pod wplywem drainienia korzonkow tylnych. Zasadnicze wratenie z wiekszoki opisanych dogwiadczen jest to, te istnieje rozbietnoge w dzialaniu grodkow przeciwhistamino- wych na mediator i histamine. Rozszerzanie sie naczyn pod wply- went antidromowego drainienia rile zostaje zniesione przez grodki przeciwhistaminowe, natomiast calkowicie zobojqtnione jest dzia- lanie histaminy, wprowadzanej dotylnie. Fakty te przemawiajq za tym, te nie motna utoisamiae media- tora z hirtaminq. Obstajqc przy tezie, te mediator jest identyczny z histaminq, moina byloby wyjagnia przyczyne tej rozbietnoki w sposob na- stepujqcy. Histamina, uwalniana w zakonczeniach neryowych, posiada w tkankadh talc znaczne stetenie miejscowe, te dzialanie grodka przeciwhistaininowego jest nieskuteczne. Wedlug P a r- rota tego rodzaju argumentacja up-ada wohec istnienia innej roz- bietnoki farmakologidznej, 'beclqcej niejako odwrotnogciq poprzed- mej. Podanie dutych: dawek atropin.y (3 mg/kg wagi) powoduje u Psa calkowite zniesienie reakcji rozszerzania siq naczyn pod wplywem dratnienia korzonkow tylnych, podczaS gdy rozszerza- nie siq naczya pod wplywem histaminy pozostaje mezmiemone (Frumin, Ngai i Wang). Jednak zdaje sie, t e ten ostatni kontrargument nie jest calko- wicie slitszny, gdy i atropina mote w znacznym stoprim wplywaa Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 111:r 33011 478 Jaroslaw Billewiez-Stankiewicz na dzialanie histaminy na krqienie. W lubelskim Zakladzie Patolo- gii Ogolnej stwierdziligmy (B illewicz-Stankiewicz i Po- p i k) wbrei,v starym danym Hun t a oraz Feldber g a i Schi 1- f a, ?e u kr-6111(6w i kolow po znacznych dawkach atropiny (2--5 mg/kg wagi) riastepuje wyraine zmniejszenie a nawet prawie, 2e zniesienie hypotensyjnego dzialania histaminy (ryc. 1, la, 2, 2a, 3, 3a). Rye. 1. Dow. Nr 4. Cignienie u kota po podaniu histaminy. Podano trzykrotnie po by histaminy. Wyciqgajqc wnioski z wynikow badan nad ustaleniem istoty mediatora, powodujqcego rozszerzanie sig naczyir po antidromo- ,wym zadra2nieniu korzonkow tylnych rdzenia, moina stwierdzie, 2e jest to substancja o nieustalonej do dnia dzisiejszego budowie, posiadajqca bardzo dtth) cech histaminy, lecz jak sig zdaje od niej odmienna. Podobreristwo biologiczne mediatora do acptylo- choliny jest znacznie inniejsze. W poszukiwaniu rozwiqzania za- gadnienia wysunigto dwie hipotezy: jednq, ie jest to pcichodna adrenaliny (U ngar i Pa rro t) drugq, ie jest to substancja zbli- iona do kwasu adenozynotrojfosforowego (H ol it i Ho It o n), Jak widaa, zagadnienie mediatora rozszerzania naczyn, wiqlqce Si gcigle z histaminq, jest otwarte i czeka- na dalsze badania. e Zagadnienie histaminy w fizjologii prawidlowej i patologicznej 479 Przechodzq do om6wienia dalszego punktu pracy, tj. do roll histaminy w odruchu osiowym rozszerzania naczyn. Zadrainienie skOry czlowieka mechaniczne, termiczne, elektryczne lub che- miczne wywoluje wystqpienie charakterystycznego Ogolnie zna- nego potrojnego odczynu, dokladnie opisanego przez Lewis a: 1) rozszerzenia Klaczyn w miejscu zadrainienia, stqd powstaje za- czerwienienie; 2) wzmoionej przepuszczalnoki naczyn w tym samym miejscu, stqd miejscowy obrzek; 3) rozszerzania sig naczyli ( st ,e?? st_ viitoto"10 too IJ ,_.1 Rye. la. Dov. Nr 4. Cignienie krwi u kota po podaniu histaminy. Podano dwukrotnie po 10 histaminy. Uprzednio podano 12 mg siarczanu atropiny. Rye. 2. Dov. Nr 5. Cignienie krwi u krolika. Podano dwukrotnie po 10? hiStarriiny. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 480 Jaroslaw Billewicz-Stankiewicz w okolicy miejsca zadrainionego, stqd rarnie? otaczajqcy. Doskorne wprowadzenie minimalnych dawok histaminy e w i s) powoduje wystqpienie dokladnie takiego samego .potrojnego odczynu. Jak wykazal Lewi s, mamy tu do czynienia z odruchem osiowym, gdyi znieczulenie skory nowokaing lub przecigcie galgzek nerwowych I ich nastgpcze zwyrodnienie znoszq wystqpienie rumienia otacza- jgcego. Natomiast znieczulenio przewodowe nie wplywa na prze- bieg polrojnego odczynu. Wystgpowanie rumienia odruchowego Zagadnienie histaminy w fizjologii prawidlowej i patologicznej 481 Rye. 2a. Dogw. Nr 5. Cignienie krwi u krolika po podaniu histaminy. Podano trzykrotnie po 10 y histaminy. Uprzednio otrzymal 8 mg siarczanu atropiny. . _ Rye. 3. Dow. Nr 6. Cignienie 1;:rwi u krolika po podaniu 10 y histaminy. Ryc. 3a. Dogw.Nr 6. Cignienie krwi u krolika po podaniu histaminy. Podano trzykrotnie po 10 y histaminy. Uprzednio podano 6 mg siarczanu atropiny. uzaleinione jest od uwalniania sig w skorze substancji chemicznej, a nie od bezpogredniego zadzialania podniety. Przerwanie krgienia krwi i cieczy tkankowych przez zaloienie opaski uciskowej na koriczyng nie dopuszcza do wytworzenia sig rumienia odrucho- -wego. Natomiast po usunigciu opaski rumien wytwarza sig w spo- sob zwykly, chociai podnieta mechaniczna (lub inna) przestala dzialaa na skorq przed kilku minutami. Z tego wynika, ie zatrzy- manie krqienia uniemoiliwia rozprzestrzenianie sig substancji ,drainigcej i jej dzialanie na zakoficzenia nerwowe (L e wi s). Wediug Lewisa i Gra n,t a substancja dralnigca naleiy do histaminopodobnych, gdy2 plyn pobrany z grudki skOrnej lub cherza, wstrzyknigty w inno miejsce skory, :powoduje odczyn ana- logiczny do tego, jaki wywoluje histamina, zaS na macicg izolo- wang morskiej gwinki wywiera dzialanie rownowaine roztworowi histaminy zasadowej w stgieniu 7 X 10-7. Dokiadniejsze zidentyfikowanie substancji drainigcej i uzyska- nie prawie ie calkowitej pewnoki, ie jest nig histamina, umofdi- wilo zastosowanie rodkow przeciwhistaminowych. Parrot -u osob, wykazujqcych dermografizm. pokrz-ywkowy po methanicz- .nym zadrainieniu skory, w czteroch przypadkach na szeSe uzyskal iznikniqcie dermografizmu po doustnytm podaniu anterganu. Men- - -? Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 482 Jaroslaw Billewicz-Stankiewicz tyczne wyniki otrzymali Arbesma n, K o e.p f i Miller po po- daniu pyribenzaminy w przypadkach alergii skornej, Baer i Sulzberg w dermografitmie pokrzywkowym, poza tym G r o b. Lilient al i Har ve y w odczynach skory na kurarq i d-tubo- kuraryriq oraz Feinberg i Bernstein w siedmiu na dziewiqa przypadkow derrnografizmu pokrzywkowog o. Te wszystkie" spostrzetenia orzemawiajg za tym, te substan- cja, ktora powstaje w skOrze pod wplywem zadzialania na nig roinego rodzaju podniet, jest hislaming, ktora poza aniejscowyan dzialaniem na naczynia krwionogne draini zakoliczenia czuciowe powodujqc na- drodze odruchu osiowego rozszerzanie siq naczyri, odleglych od miejsca bezpogredniego zadrainienia. Jak jut wiemy, zakoliczenia efektoryczne tego odruchu wytwarzajg substancjq roz- szerzajgcg naczynia, biologicznie zblitong, locz bye mote nieiden- tyczng z histaminq (P arr o t). Nastqpne zagadnienie, ktore poruszq, to wplyw histaminy na cignienie krwi. Jegli chodzi o uklad krgtenia istot stalociepinych, to najbar- dziej podpadajqce jest dzialanie obnitajgce cignienie krwi u szere- gu zwierzgt i czlowieka, opisane najpierw iprzez D a 1 e'a i L a i- d 1 a w'a u psa i kota, nastqpnie za g u maip, szczurow i kur (D a- le i Laidlaw, Ackermann i Kutscher) w koficu u czio- wieka (Schenk, Harmer i Harris, Grab, Jager i inni). W pewnych warunkach, u niektorych zwiorzqt, histamina wywo- luje zwytkq cignienia (krolik, gwinka morska). Jednak spadek cignienia krwi, bqdqcy wstoem do groinych objawow wstrzgsu histaminowego (D ale i Laidl aw), zwrocii szczegolng uwagq badaczy. Tote t temu zagadnieniu pogwiqcono znaczng liczbq prac I przeprowadzono szczegolowg analizq zachowania siq 'pod wply- wem histaminy poszczegolnych czqgci ukladu krgienia. Dodaa na- ley, te wszystkie te badania prowadzone byly na zwierzqtach na-- _ letqcych do rotnyCh gatunkow. Poza tym- dogwiadczenia wykony- wano w najrozmaitszych warunkach, w roinych rodzajach narko, zy, zarowno na narzgdach in . situ, jak Townie wyosobnionych. To wyjagnia do pewnego stopnia doge znaczne rozbietnogci pomiq, dzy wynikami poszczegolnych autorow. Wedlug D a 1 ea I Laidla w'a spadek sprawnogci serca ukota w przebiegu zapagci histaminowej nie nalety uwatae za wynik pierwotnego uszkodzenia serca przez histaminq, lecz za zjawigko. Zagadnienie histaminy w fizjologii pral.vidlowej i patologicznej 483 wtOrne, gdyt przy niskim cignieniu krwi i malej wysokoLci fal skurczowych wyczuwa siq wzglqdnie silne uderzenie sercowe, przy wysluchiwaniu tony serca sq glogne a po otwarciu klatki piersiowej widae, te skurcze serca sq energiczne. Pomimo to objq- toga wyrzutowa wskutek zmniejszonego wypelniania siq serca jest zmniejszona. Jednak wystarczy wprowadzie do tyly szyjnej plyn Ringera a wypelnienie serca i jego wyproinianie siq wzrasta, co pocigga za sobg przejgciowq zwyikq cignienia. Spostrzetenia te potwierdzone zostaly przez Rich a. Nalety jednak dodae, te opisane. przez D a 1 ea i Laidla w'a zachowanie siq serca zapewne moina odniega tylko do czqgci kotoi,v, gdyt jak wynika z badali R?hl a, trzeba rOwniet przy- jge, te u kota zachodzie mote pierwotne uszkodzenie serca przez histaminq. Uszkodzenie to ma charakter przejgciow,y I obja- wia siq rozszerzeniem serca, wzrostem cignienia w obu przedsion- kach i spadkiem objqlogci minutowej. Wzrost cignienia w pra- wym przedsionku oraz rozszerzenie prawej komory nie potrzebuje bye wyrazem niewydolnogci serca, lecz wzrostu oporow w krgte- niu plucnym (A b e). Jednak wzrost cignienia w lewym przedsionku przy rownoczesnym spadku cignienia w aorcie nalety uwatae za wynik uszkodzenia lewej komory (R ? hl). 0 ujemnym w,plywie histaminy na miqsien sercowy gwiadczq rowniet wyniki prac Henderson a, ktory stwierdziI, o ogolny spadek cignienia krwi poprzedzony jest zmniejszaniem siq objqto- gci wyrzutowej o 40-70 procent. Po wiqkszych dawkach histaminy wystqpujg niemiarowogci (R u h 1, Feldberg i Schil f), ktore mogg gwiadczye o uszko- dzeniu serca. W dogwiadczeniach na psach Feldberg spostrzegal niemiarowogci i skurcze dodatkowe jut po malych dawka:ch hista- miny- (0,3 mg), wprowadzonych dotylnie. Hashimoto badal psy elektrokardiograficznie I stwierdzil przedlutanie siq odcinka P?Q, prowadzgce nieraz do calkowitego bloku, utrzymujgce siq rowniet po przeciqciu nerwow blqdnych. Autor uwata to za wynik bezpo- gredniego dzialania histaminy na pqczek przedsionkowo-komoro- wy. Rowniet Ra hl badajgo wplyw histaminy na preparat serco- wo-plucny psa, obserwowaI zaburzenia rytmu. Badania elektrokar- diograficzne najgwietszej daty (C riep i Riley (1951) wyka- zaly, te we wstrzqsie histaminowym u krOlikow i morskich gwinek zachodzq zaburzenia przewodnictwa oraz zmiany zalamka T, p0- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 484 Jaroslaw Billewicz-Stankiewicz dobne do zmian w niedostatecznoki wieficowej, gwiadczqce o hy- poksji migkia sercowego. Mautner I Pick po dotylnym wpro- wadzeniu 0,3 mg histaminy stwierdzali u psa przejkiowe zwick- szanie siq objqtoki serca, po czym zachodzilo znaczne jej zmnioj- szanie siq. Zmiany ze strony serca autorzy uwatali za wtorne: zwiqkszanie ,siq objqtoSci spowodowane ma bya skurczem naczyn plucnych, zmniejszanie siq zamkniqciem zwieraczy tylnych wqtro- by i zastojem krwi w krqteniu tyly wrotnej. Uprzednio rowniet A b e 1, Geiling i IC olls poslugujqc ,siq badaniem ren tgenolo- gicznym stwierdzili wystqpujace u psa po histaminic, zmniejszenie siq sylwetki calego serca. Prace R ?h I a, wykonane na preparacie sercowo-plucnym, wykazaly znaczne zwiqkszanie siq objqtoki serca po dawkach histaminy od 0,5-2,0 mg. To samo zresztq wy- kazali uprzednio Fahner i Starlin g. W przeciwienstwie do wymienionych autorow M at sumot o, jak rowniet Feldber g, Salomon i Schil f, nie mogli stwierdzie w tych samych warun- kach zmian objqtoki serca. Wykonana w ostatnich czasach praca Holo but a (1953) na sercach in situ iprzy otwartej klatce piersio- wej wykazala wyraine zwiqkszanie siq objqtoki serca, przy rowno- czesnym zmniejszaniu siq rzutu po podaniu 1 mg histaminy. Serca izolowane wykazuja dwufazowe dzialanie histaminy (R o t h ii n): poczatkowo zwiqkszanie siq tonusu przy rownoczesnym zmniejszaniu siq wysokoki skurczow i ich czqstoki, a nastqpnie przyspieszenie i wzmotenie skurczow. Ta druga faza, jak wyka- zaly najnowsze badania Went a, Szucsa i Kovacsa (1954), spowodowana jest powstawaniorn w gcianie serca syrnpatyny. Du- te dawki histaminy powoduja blok izolowanego serca krolika (E I n 1 s, A b e). Jak wynika z prac V i ot ti eg o, duiq rolq odgry- waja dawki histaminy: Dawki- male i due powodujg zwiqkszanie siq wysokoki skurCzow i ich czqstoki, dawki grednie zwolnienie akcji serca i zmniejszenie sily skurcz6w. Punktem wyjkia badan nad wplywem histaminy na naczynia krwionoke byla praca. D a I e'a i Richards a. Ich doSwiadczenia stanowia podstawq wszystkich poiniejszych docieka? tej dzie- dzinie. Wspomniani autorzy wykazali, te u zwierzat, reagnja.cych na' histaminq spadkiem ?cignienia, wystqpujg nastqpujace charakte- rystyczne objawy: 1) histamina mote powodowan zarowno zwqte- nie, jak i rozszerzenie naczyn; 2) histamina wywoluje rozszerzanie siq wlogniczek przy rownoczesnym zwqtaniu siq Willa; 3) hista- Zagadnienie histaminy w fizjologii prawidlowej i patologicznej 485 mina dziala rozszerzajaco tylko na naczynia, ktore zachowaly swoj tonus; 4) rozszerzajace dzialanie histaminy na naczynia wlosowate ujawnia siq przy dzialaniu mniejszych stqien, zaS rozszerzenie tqtniczek i tqtnic wymaga wiqkszych stqten hislaminy. Jak wykazaly prace D a 1 e'a i Rich ardsa oraz Burna I Dal e'a, Phemis t era i Handyeg o, rozszerzajace dziala- nie histaminy na wloSniczki udawalo siq uzyskae w doSwiadcze- niach z perfuzja izolowanych narzqdow krwia odwloknionq przez okres 1/2 godziny, to znaczy tak dlugo, jak utrzymuje siq wzmozony tonus naczyniowy pod wplywem ciaI zwqzajacych, uwalnianych z rozpadajacych siq skladnikow upostaciowanYch krwL Dru- gim watnym czynnikiem w utrzymywaniu prawidlowego tonusu jest odpowiednie pH plynu perfuzyjnego. Jak wynika z pomiarow Atzler a i Lehmann a, wlogniczki w granicach pH 5-7 sq ma- ksymalnie rozszerzone. Nieznaczne przesuniqcia pH poza te gra- nice powoduja skurcz naczya wlosowatych. Inne czynniki wply- wajace na tonus to temperatura i czynniki hormonalne (adrenali- na). Po odnerwioniu konczyny normalny tonus znika, lecz po dlut- szym lub krotszym czasie znowu ustala siq na prawidlowym pozio- mie. Dale i Richards, jak rowniet Bauer i Richardsjun stwierdzili t e u kota pod wplywem histaminy zachodzi rozszerza- nie siq naczyn wlosowatych, zaS przy wytszych stqieniach wystq- puje obok tego wyraine zwqtanie tqtniczek i tqtnic. Wyniki te zostaly potwierdzone przez Fl orey a i Carletona oraz H a r t- m a n a, Evansa i Walker a. Natomiast Rich stwierdzil, te tqtniczki sioci kota pod wplywem histaminy ulegajq rozszerzeniu. Rozszerzaja siq rarwniet tqtniczki odnerwionego miqSnia krawiec- kiego kota (H artman i wsp.). Jak wiadomo histamina nie tylko rozszerza wIoniczki, lecz rOWniet ?iwiqksza ich przepuszczalnoSa, przez co dochodzi do charakterystycznego zagqszczenia krwi i zwiqkszenia liczby krwinek czerwonych. U czlowieka, psa i malpy histamina powodujo .poZa rozszerze- niem wlokiczek take rozszerzenie szeregu tqtnic, co zostalo wy- kazane na naczyniach krezki i kohczyn psa przez Ranson a, Faubiona i Rossa, Burne'a i Dale'a, Bauera I Ri- char dsa oraz na konczynach malp przez Burn e'a i Dal e'a. Po dotylnym i podskornym wprowadzeniu histaminy u czIowieka stwierdza sie wyraine rozszerzenie siq nie tylkO wloSniczek, lecz Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 .?. , Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 4,38 Jam:slaw Billewicz-Stankiewiez drobnych tqtnic (H a r m er i Ha rri s, Schenk oraz Weis s, Ellis i Robb). Natomiast Anitschkow dokonujqc perfuzji plynem Locke'a amputowanego palca czlowieka stwierdzil zwqia- nie siq naczyn pod v,Tlywem histaminy. Podobne wyniki otrzymali Korting I U ebel z perfuzjq wyciqgu lotyska, co przypisujq autorzy dzialaniu histaminy. Wielkie naczynia tqtnicze u wszystkich istot stalociepinych pod wplywem histaminy ulegaja. kurczeniu (D ale i Lai dla w). Specjaine znaczenie nosiada zachowtinie siq pod wplywem histaminy naczyn wiencowych serca. G u n n, Cruickshan Cruickshank i Rau widzieli zawsze rozszerzanie siq naczvn wiencovrych kota, natomiast Dale i LaidIaw oraz A b e zwq- ianie sEe takowvch. psa nastqpuje w warunkach perfuzji serca plynem Ringera zwqtanie siq naczyn wiencovrych (C ruickshank i Ra u), pod- czas gdv w preparacie sercowo-plucnyrn psa Ma tsumot o, jak rowniet R a h I, widzieli rozszerzanie siq naczyn wiericowych. Meyer badajac krqtenie wiencowe na calym zwierzqciu stwier- dzil zwqtanie siq naczyn, co lqczyl z ogolnym spadkiem cignienia. Wedlug Krawkowa w izolowanvm sercu krolika zachodzi to sarno. Ostatnio Durwood-Smith (1950) badajqc metodq angiopletysrnograficznq izolowane naczynia wiencowe czlowieka, owcy igwini stwierdzil, te pod wplywem histaminy zachodzi zaw- sze skurcz tych naczyn. Wyciqte piergcienie tqtnicy plucnej koni, cielqt, gwin i kr5li- kow wyrainie kurczq siq pod wplywem histaminy (B ar bou r, Rothli n, Tsu ii). Dogwiadczenia z perfuzjq pluc kota, psa i kro- lika wykazujq zmniejszanie siq odplywu ylnego (M autner i Pick, Dale, Abe,, Berezin, Manwaring, Monaco i Marin o, L 115 h r, Os w a). Jednak wratliwoga naczyri tqtni- czych pluc na histamine zdaje siq bya raniejsza w porownaniu z resztq tqtnic ustroju (0 s a w a). Natomiast naczynia plume morskiej gwinki sq niewratliwe na histamine i pepton (B aehr i Pi ck). Zachowanie siq naczy-ri tylnych pod wplywem histaminy jest rOine: zaletne przede wszystkim od rodzaju tyl, gatunku zwierzq- cia warunkow dogwiadczenia. Kurczenie siq izolowanych pier- Scieni tylnych oi,vcy (V. rnesenterica, facialis, azygos, iugularis i renalis) pod dzialaniem histaminy obserwowal Fr ankli n. To 1-1 Zagadnienie histaminy w fizjologii prawidlowej i patologieznej 4,87 .samo stwierdzil I n c hle y na tylach krezkowvch kota i gwini. Rewniet Lewis widzial kurczenie siq wiqkszych yl skory. Nato- miast Hooker we wstrzqsie histaminowym u kota zauwatyl wy- raine rozszerzenie siq tyl ucha. Tak samo rozszerzajq siq mniejsze tyly miqgnia krawieckiego kota, podczas gdy wiqksze tyly nieco siq kurczq (Hartman, Evans i Walker). Wedlug Floreya histamina nie powoduje skurczu tyl krez- kowych kota, lecz naodwrot ich rozkurcz, rowniet Lewis utrzy- muje, te histamina powoduje rozszerzanie siq drobnych iyI sk6ry i mozgu. Zyly wqtrobciwe psa pod wplywem histaminy, podanej do tyly wrotnej, zawsze kurczq siq powodujqc wzrost cignienia w tej ostat- niej (F eldber g, Schilf i Zerni k), natomiast u kota nastq- puje w tyle wrotnej przewatnie .spadek cignienia, brak zmian lub bardzo rzadko nieznaczna zwytka (F el dber g). Podanie psu do ogolnego krwiobiegu (v. iugularis) histaminy mote powodowae wzrost cignienia w tyle wrotnej, jego spadek lub pozostaje bez wiqkszego wplywu mimo, te w og6lnym krwiobiegu cignienie zawszeobnita siq (Feldberg, Schilf iZernik, KilsieCki iHolobut). Ten krotki przeglqd badan o charakterze analitycznym wyka- zuje wielkq zlotonoga zjawisk a rownoczegnie czqste rozbietnoki wynikow, uzyskanych przez rotnych autorow. Poza dawkq hista- miny i gatunkiem zwierzqcia, niewqtpliwie nierzadko wystqpujqca hypoksja i zwiqzane z tym rOine stadia parabiozy tkanek rowniet mogq bya trodlem tych sprzecznogci. Dalej, jak podkreglajq F el d- berg si Schil f, wahania pH plynu perfuzyjnego mogq zmieniaa bieg dogwiadczenia. Nalety dodae, te reagnwanie na histaminq naizqdu izolowanego mote bya inne nit reakcja tego samego na- rzqdu w ustroju. Nic dziwnego, te wyjagnienie mechanizmu zabu- rzen.hemodynamiki we wstrzqsie histaminowym me jest zagadnie- niem latwym i stab o siq przedmiotem kontrowersji. Klasyczny poglqd, figurujqcy do dzig dnia w podrqcznikach fizjologit i farmakologii, opiera siq na teorii D al e'a ?skrwawienia siq do wlasnych naczyn". Dale i wspolpracewnicy tlumaczyli og6lny spadek cignienia tqtniczego wylqcznie czynnikami obwodo- wymi, to znaczy rozszerzaniem siq wlogniczek drobnych tqtnic, przede wszystkim w narzqdach wewnqtrznych i w miqgniach. Teo- ria ?naczyniowa" D al e'a. byla z biegiem czasu uzupelniana szere- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 en. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 488 Jaroslaw Billewicz-Stankiewicz giem hipotez, jak na przyklad koncepcjq M au tnera i Pi ck a ?zapory wqtrobowej" i nastqpczego ?skrwawiania siq" do wqtroby. Jednak koncepcja ta doge szybko upadla wobec stwierdzenia przez Dale'a i Laidlawa,Dale'a i Rich ardsa moZliwoki wy- wolania wstrzqsu hislaminowego u wypatroszonych kolOw, a przez Man wa ring a i wspolpracownikow tego samcgo u psow. Row- nie 2 hipoteza D a 1 e'a. i L ai dl a w'a ?zapory plucnej", spowodo- wanej skurczom naczyli plucnych, nie mogla siq utrzymaa wobec spostrzeien M at e e f f a i Schneider a, ktorzy po podaniu 100 mikrogramow histaminy sti.vierdzali u psow pewien? wzrost prze- plywu krwi w iyle plucnej i to w chwili, gdy cignienie w aorcie osiqgalo swoj punkt najniZszy. Autorzy ci uwaiajq, Ze dawki hisla- miny nawet wielkoki 1 mg nie powodujq u psa zwq2ania siq loZys- ka naczyniowego Rownie2 Klisiecki i H o'l obut po daw- kach 2 mg nie stwierdzili u psOw powstawania ?zapory plucnej". 0 s a wa wywolal u psow wstrzqs po wylqczeniu krq2enia pluc- nego. Take Ganter i Schretzenmayr, jak i Feldberg i Schilf nie przypisujq ?zaporze plucnej" watniejszej roli w po- wstawaniu wstrzqsu histaminowego. Wedlug D a 1 e'a i Laidla w'a rozszerzanie siq loiyska na- czyniowego aniqgni i skory ma bya najbardziej istotnq przyczynq wstrzqsu histaminowego. Na tym samym punkcie widzenia stangli Ganter i Schretzenmayr, Feldberg, Mateoff I Schneider i inni. Bardzo tmalo autorow dopatrywalo .siq ipierwotnej przyczyny zapagci histaminowej w uszkodzeniu serca. Bodaj jedyny R ? h I sta.' na tym stanowisku. Jak ju2 wspomnialem na -poczqlku, stwier- dzil on u psow rozszerzanie siq kora& serca, wzrost cignienia w przedsionkach oraz zmniejszanie si objeto,gci wyrzutowej, wszystko jako zjawiska poprzedzajqce ogolny spadek cignionia krwi. Wyniki dawniejszych prac He nder so na byly ppdobne, jednak zostaly przez autora interpretowane w inny sposath a mia- nowicie skurczem obwodowych naczyn. Zylnych, majqcym jakoby wystepowae wskutek akapnii. Wyraine podkreglenie znaczenia uszkodzenia serca w pato- genezie wstrzqsu histaminowego znajdujemy w pracy Klisi e c- k i c. go i Holobut a. Autorzy ci poslugujqc siq zmodyfikowa- nym fotohemotachometrem Cybu ls kie go mierzyli prqd krwi I porownywali stosunki czasowe miqdzy zachowaniem sie roznych Zagadnienie histaminy w fizjologii prawidlowej i patologicznej 489' obszarow loiyska naczyniowego a wystqpieniem ogolnego spadku cignienia tqtniczego. Wynikiem pracy bylo stwierdzenie, 2e depre- sja cignienia po histaminie wywolana jest przede wszystkim znacz- nym ograniczeniem sprawnoki miqgnia sorcowego. Po doiylnym podaniu histaminy dociera ona najpierw do serca wywolujqc faze sercowq depresji, a po tym dopiero na obwod, gdzie powoduje roz- szerzanie siq drobnych naczyil i wlogniczek. Ta druga, naczyniowa faza, wywoluje stosunkowo nieznaczne poglebianie spadku cignie- nia, Po dolqtniczym wprowadzeniu histaminy poszczegolne lazy wystepujq w odwrotnej kolejnoki. Autorom nie udalo siq wyka- zae istnienia zapory plucnoj i wqtrobowej. W po2niejszej swej pracy Ho obut zapisujqc przy pomocy onkometru zmiany objq- to?ci serca psa in situ i rejestrujqc rownoczegnie cignienie tqtnicze stwierdzil, Ze najszybciej wystepuje spadek cignienia tqtniczego, jeieli histamine wstrzykuje sie do przedsionka lowego. Wprowa- dzenie histaminy do przedsionka prawego przedlula czas pojawie- nia siq depresji cignienia o 6-7 sekund, a wiqc mniej wiqcej o tyle, ile wynosi czas krwiobiegu plucnego. Podanie histaminy do, duZych tqtnic wywoluje powolny i stosunkowo nieznaczny spadek cignienia. Wstrzykniqcie histaminy do sorca powoduje rozszerza- nie siq serca i zmniejszanie sie objqtogci wyrzutowej (co widaa na. krzywej onkograficznej). Praca potwierdza w pelni wyniki uprzed- nie, otrzymane wspolnie z K lisiecki m, e glownym miejscem uchwytu histaminy jest lewa komora, ulegajqca przelotnemu usz- kodzeniu, i Ze w znacznie mniejszym stopniu mamy do czynienia z dzialaniem obwodowym histaminy na naczynia. Donne t, L Oa ndr y i Zwirn opracowali metode zapisywa- nia cignienia krwi w tqtnicy plucnej przy zamknietej klatce pier- siowej. Wedlug tych autorow u psa dawki wstrzqsowe histaminy powodujq w naczyniach'plucnych krotkotrwaly wzrost cignienia, po czyrn nastepuje jego spadek. Rownoczegnie ze wzrostem cignie- nia w krgioniu plucnym rozpoczyna siq depresja w du2ym krq2e- niu, ktOra ,przebiega dwuetapowo, gdyi w' przebieg obnilajqcej sie krzywej cignienia wtrqcony jest odcinek, wykazujqcy skfonnoge do zwy2ki. Due dawki histaminy powodujq znaczne zmniejszanie, siq serca, wystepujqce rownoczegnie z drugim etapem spadku cig- nienia w krqieniu duiym. . Autorzy nie wyciqgajq wnioskOW ostatecznych ze swojej pra. cy. Zdajo siq jednak, ze pierwszq faze spadku ci?nienia moZna od-- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 400 Jaroslaw .Billewicz-Stankiewicz niege do dzialania histaminy na komorg lewg, ,powodujgcego przej- gciowg jej niewydolnoge i wzrost ciAnienia w krgZeniu plucnym. Faza druga, naczyniowa, pocigga za soba zmniejszanie sig rozmia- row serca. Ostatnio Wa la wski wprowadzajgc psom strofantyng przed podaniem histaminy, rownocze?nie z nig i po jej podaniu nie mogl ani zapobiec histaminowemu spadkowi ci?nienia, ani te2 skrocia czasu jego trwania. Opierajgc sig na tym autor nie przypisuje wigkszego znaczenia bezpoL-edniemu dzialaniu histaminy na ser- ce przyjmujgc jej dzialanie obwodowe na naczynia. Dzialanie histaminy na naczynia jest nie tylko bezpogrednie lecz rowniei odruchowe (H olobut i S la wi k). Wprowadzenie 0,1-2 mg histaminy do izolowanej zatoki tgtnicy szyjnej powo- duje spadek ci?nienia krwi, dochodzqcy do 30-500/o. Wspomniane zjawisko nie wystqpuje po odnerwieniu zatoki szyjnej lub znieczu- loniu jej nowokaing. Spadkowi ciSnienia nie towarzyszg zmiany rytmu serca, a przecigcie nerwow blgdnych nie zmienia charakteru depresji. Pomiary prgdu krwi wykazaly, Ze rOwnocz6nie ze spad- kiem cinienia zachodzi rozszerzanie siq naczyli obwodowych. Stgd autorzy wnioskujg, Ze odruchowy spadek ci?nienia krwi z zatoki szyjnej, wywolany histaming, dochodzi do skutku wylgcznie przez zadraZnienie wlokien rozszerzajgcych naczynia. Zagadnienie zwalczania histaminowego spadku ciLnienia ma due znaczenie praktyczne, tote 2 od dawna bylo przedmiotem ba- dan. Adrenalina przez swoje inotropowe dodatnie dzialanie na ser- cc oraz wplyw na naczynia krwioncAne stanowi czynnik anlago- nistyczny w stosunku do histaminy. Wykazaly to badania F r ? h- licha i Picka, Dale'a i Laidlaw'a, Popielskiego, Llossy i Houssay oraz Schenk a. Rowniez efedryna chroni ustroj .przed histaminowym- spadkiem cignienia, jednak dziala ona najspra.wniej zmieszana z adrenaling. Pituitrol podany razem z hi- stamina pogarsza wstrzgs. Pituitrol wstrzyknigty doZylnie obnila poczgtkowo cinienie krwi, moiliwe Ze -w-skutek domieszki hista- miny, po czym wystgpuje wzrost cinienia. Histamina, podawana doZylnie po ustgpieniu ,spadku cinienia po pituitrolu, nie wywiera swego dzialania wstrzgsowego. Dodatelc adrenaliny do pituitrolu pozwala na rownoczesne podawanie pituitrolu z histaming bez obawy wystgpienia wstrzgsu. Wedlug Klisieckiego wymie- nione ciala antagonistyczne histaminy zobojgtniajg jej wplyw dzig- Zagadnienie histaminy w fizjologii prawidlowej i patologicznej 491 ki swemu dzialaniu na serce. Jednak typowe grodki nasercowe, jak strofantyna, digitoksyna, digalen nie zobojgtniajg dzialania hista- miny i nie chronig przed wystgpieniem wstrzgsu. (P o t yr a, W a- lawski). Podsumowujgc przeglgd poszczegolnych problemow poruszo- nych w niniejszej pracy moina stwierdzie,ie nie mamy niezbitych dowodow, ,przemawiajgcych za tym, iZ histamina jest mediatorem w przenoszeniu iMpulsow nerwowych. Natomiast zdaje sig nie ule- gaa wgtpliwoSci jej rola jako podniety dzialajgcej na zakonczenia nerwowe, ktora powstaje w wyniku zadziaiania czynnikOw agresji na skladniki tkankowe. Je?li chodzi o dynamikg krgZenia, .to ,spadek cignienia krwi w przebiegu wstrzgsu histaminowego jest zjawiskiem zloZonym. Niewgtpliwie mamy do czynienia z wplywem histaminy na uklad krgienia jako calok. Tym nie mniej byloby poigdane ostateczne stwierdzenie, jaka komponenta w dzialaniu histaminy jest waZniej- sza, sercowa czy naczyniowa i jaka jest ich wzajemna zaleinoSe. P IS MIENNICTWO 1. An S. V.: Z. exper. Med. 35, 43 (1923). 2. Baehr G., Pick E. P.: Arch. exper. Path. und Pharmakol. 147, 128 (1929). 3. Bovet D. Bove t-N itti F.: Medicaments du systeme nerveux vegetatif. Bale 1948. Karger. 4. Burn J. H., Dale H. H.: J. of Physiol 61, 185 (1926). 5. CrieP L. H., Riley K.: Amer. Heart J. 41, 423 (1951). 6. Dale H. H., Laidlaw P. P.: J. of Physiol. 41, 318 (1910/11). 7. Dale H. H., L a i- d la w P. P.: J. of Physiol. 52, 355 (1918/19). 8. Dale H. H., Richards A. N.: J. of Physiol. 52, 110 (1918/19). 9. Donnet V., L eandrY M., Zwirn P.: C. r. soc. biol. 140, 619 (1946). 10. Durwood Smith J.: Proc. Soc. Exper. Biol. Med. 73, 449 (1950). 11. Feldberg W.: Arch. exper. Path. u. Pharmak. 140, 156 (1929). 12. Feldberg W., Schilf E., Zernik H.: Pflug. Arch. -ges. Physiol. 220, 738 (1928). 13. Feldberg W., Schilf E.: Histamin seine Pharmakologie und Bedeutung Mr die Humoralphysiolbgie, Berlin 1930. Springer. 14. Gant er H. G., Schr etz enm ay r A.: Arch. exper. Path. und Pharmakol. 147, 128 (1929). 15. Guggenheim M.: Die biogenen Amine. Basel 1951. Karger 16. Harris J. M., Harmer K. 11: Heart 13, 381 (1926). 17. Holobut W.: Acta Physiol. Polon. 3, 53 (1953). 18. Ho1obut W., S1 a- w i k Z.: Annales UMCS sect. D. 6, 361 (1951). 19. In chley 0.: J. of Physiol. 61, 282 (1926). 20. Klisiecki A., Holobut W.: Arch exper. Path. u. Phar- makol. 186, 57 (1937). 21. Klisiecki A.: Acta Physiol. Polon. 4, 347 (1954). *22. Lewis Th.: Die Blutgefasse der menschlichen Haut. Berlin, 1928 Springer. 23. M a?t eel f D., 'S chneider M.: Pfliig. Arch. 236, 606 (1935). 24. 'M a u t- n e r H., Pick E. P.: Arch exper. Path. u. Pharmakol. 142, 271 (1929). Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 492 Jaroslaw Billewicz-Stankiewicz 25. Osawa Y.: Arch. exper. Path. u. Pharmakol. 156, 309 (1930). 26. Par? r o t J. L., Reuse J.: J. Physiologic 46, 99 (1954). 27. Popielski L.: Pflug. Arch. ges Physiol. 128, 191 (1909). 28. Popielski L.: Pflug. Arch. ges.. Physiol. 178, 214 (1920). Schenk P.: Arch. exper. Path. u. Pharmakol. 92, 34 (1922). 30. W al awski J.: Acta Physiol. Polon. 6, 251 (1955). 31. Went J. S z c s E., Kovacs T.: Acta Physiol. Hung. 6, 47 (1954). P E 3 10 E ?tier/HAD/I 11po6nermy nicTaminia B nopma.11linoil II naTonorit- tiecnoil qmanouorlin, BTop aaiiniCn TpC1\111 Bonpocamn: 1) rum- Mill= liali nocpeuminom, nepenoununim nepluthic umnynbcbi, 2) rii- cTaminiom, }can pasapanurrenem, jeiiCTByIOIwIM na tlyBCTBIITCS11,1113IC nepmibie onoutiainin II Boanunaminum BO Bpemn B0311,eliCTBII/1 (ban- TopoB arpeccnii na 110BCpXIIOCTb H071{11 11 3) mexainiamom HOMO- rucTammioBoro ciiunueuiun aaBneniin nporni. Ho OTHOWCIIIII0 I nepBomy Bonpocy, aBTopom &dun o6cyanue1Ib1 naytnibie pa6oTbi, paccmaTpnBaloante paamenienne nicTaminia B BIlOil cucTeme, 110Iiilabmaimunc, B 11CpBT1011 cncTeme COIJCp7111ITCF1 npii6nu3irreablio aroe ate HOJIIFICCTBO rucTaminia, iai II B upyrnx THaimx II 11TO B DTOM OTII01113I11111 Ile CylIACCTByCT cneitinputlecnoro. nepeBeca B 110711)3y iiepBuoti Tiaiiir. Ttanee aBTOp aanaeT 0630p. pnua pa6oT, B 10T0pb1X. nonaaano, '/TO BO BpOAIII aiminpomonoro? paupantainia Bauinix nopemnoB cninnioro 'Amara 061)a3yeTen Brute- CTBO, nrpaioinee pOab nocpennuna memay nepinimmu onantiaininmir 11 cTennoti Hp0B0HOCIIbIX COCy,110B. B pesynbTaTe B031[CiiCTB1IFI DT01-0. Beutecnta nponcxoanT pacmupenne COC3rA013. BCLUCCTBO DTO o6ua- uaeT 6onbunincluom 6nonorntiecnnx CBOIICTB npucy- unix riicTaminiy, oanoBpemenno o6aanaeT oanauo IIC10T0jThIMII cne- ninjapiecninni OCO6C111IOCT511111I, tITO 1-103BOTIFIOT BbiaBinlyrb ripeAno- aOuiemIel la? ona ne nuenTima c rucTaminiom. BTOpOil BOITOC) nan 3T0 caeuyeT 113 pa6oT, paccmoTpeinibix aBTOp0M, MOJiUIO C1I1TaTh paapeineinimm. npenunie pa6oTbi He- m= ii ero coTpynininoB, oneplippounie meToaom ananorini, ii noBetiame pa6oTbi, iicxoanume 113 itccnegoBanini npu nomount anTurncTamintoBmx BeMCCTB (11Opp0 II yip.) nonaaaan, trio B paayab-- Tan BOKkeliCTBIIr1 ia noniy mexanutieciinx paaupaamTeheil, xumnticcmix n up., o6pa3yeTca B NOM ruicTaMilu, Bb13bI- Balouu11ti nyrem oceBoro pcquienca pacumpenne cocyuoB. TpeTini Bonpoc ? noenerucTaminioBoro cinuneinin npaan ? ncecToponne paccmoTpen anTopom iia ocnoBannii pe3yub- Hpo5.nemma ritcraNuma B Bopmanbuoli ii nartmorntiecBolt 013I1On0rIlll 493 'TaTOB iiccuegoBanini, nponaBeTkeiniux Hanna naounpoBainthix opra- uax, Tan II in situ. ABTop ynaabiBaeT BeponTuyio nputniny paano- rnacun meautY peayubTaTamn liccuegoBanint paaithix ytienbix II B non- ue 1101IROB ripiixogirr 11 3aitmotielnuo, nocnerucTammloBoe na- Aeulle aBflC1t11F1 itpoeit cneuyeT paccmaTpuBaTb 'tan pcayubTaT Reilumin ritcTaminia lia cneTembi itpoeoo6patueu111 B uenom, npu- -nem 6bino 6bi necbma 7liellaTCJIblIO It 17.071O3I10 01;011tIaTCJIbI10 ma- IIOBIIT13) naioii 11OM11OUCIIT B B03gefiCTBIIII rucTaminia urpaeT Bafli- neilturo ponb, cepRue Han Itponeliocume cocyAbi 11 nanoBa IIX 133a11M111151 3aBI1CIIMOCTb? SUMMARY The author deals with three problems: histamine as a mediator, ,carrying nervous impulses, histamine as an impulse acting on the nervous endings and which arises during the action of agents of aggression on the surface of the skin; the last problem is the me- ,chanism of the posthistamine decrease in blood pressure. In regard to the first problem there is a discussion of works, which deal with the distribution of histamine in the nervous sy- stem and which indicate, that the nervous system contains the same amount of histamine as other tissues do and in this respect there is no superiority to the benefit of the nervous tissue. The author reviewed works, which proved that during antidromic irritation of the posterior roots of the medulla arises a substance, which is .a mediator between nervous endings and the wall of blood vessels. As a consequence of action of this substance dilation of vessels follows. This substance possesses a major part of its biological and chemical properties of histamine, at the same time it .shows cer- tain distinct 'characteristics that leads to the suggestion that it cannot be identified with histamine. The second problem, as indicated by, works discussed in this report can be regarded dissolved. Both earlier works of Lewis and his coworkers, based on the method of analogy, as well as more recent works, in which antihistamine agents were employed (P a r- T o t and others) proved that as a result of action of mechaniFal, thermic and chemical impulses on the skin, there is formed in the skin histamine, which causes dilation of vessels by way of an axon Teflex. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 494 The problem of histamine in norml and pathologic physiology The third problem of the posthistamine decrease of blood pressure has been extensively discussod on the basis of results of experiments conducted both on isolated organs as as well as in situ. The author points to the most probable causes of discrepancies bet- ween results of various investigators and consequently arrives to the conclusion, that the posthistamine decrease of blood pressure should be regarded as a result of action of histamine on the circu- latory system as a whole, whereby it would be desirable to state finally, which component in the action of histamine is more impor- tant, the heart component or the vessel component and what is their mutual relation. Papier druk. sat. III kl. 80 g Format 70x100 Druku 74 str. Annales U. M. C S. Lublin 1955 Lob. Druk. Pras. w Lublinie Zan. Nr. 1446 30 IV.56 r. 825 egz A-7-2238 Data otrzymania manuskryptu 30.1 V.56 Data ukonCrenia druku 10.X.5.6 r. - ANNA LES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKLODOWSKA LUBLIN?POLONIA VOL. X, 21 SECTIO D 1955 Z Zakladu Patologii Ogolnej Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik: doe. dr J. Billewicz-Stankiewicz Jaroslaw BILLEWICZ-STANKIEWICZ i Czeislaw POPIK Analiza sympatykomimetycznego dziatania histaminy na izolowane jelito cienkie Amanita cmanaTsmommmeTrviecaoro rncTammta M30/111190BaHHble Tomme HsWKK Analis of the sympathicomimetic action of histamine on the isolated small intestine Histamina poi.voduje u zwierzat stalociepinych takich, jak kot, pies, krOlik, morska gwinka, szczur wzmaganie sie mellow robaczkowych i waha- dlowych jelit przy rownoczesnym zwiekszaniu sie napiecia miegni gladkich. Jest to dzialanie glownie obwodowe, gdyi utrzymuje sie ono, jak wykazaly prace P op ielskieg o, po przecieciu nerwOw jelit oraz zniszczeniu rdzenia kregowego (P opiel ski, Dale i L aidl a w). Wedlug D al e`a i Laidlaw`a wraZliwoLe na histamine izolowanych jelit cienkich kota, zawieszonych w plynie Ringera, ma bye wieksza w porownaniu z jelitem, pozostajacym w lacznaci naczyniowej z ustrojem. Jak stwierdzil Gass e r, dzialanie histaminy na wewnetrzna warstwe mieLni gladkich jellia, pozbawiong elementow nerwowydh, jest bardzo slabe I ujawnia sie tylko przy znacznych steieniach histaminy. Wedlug v a n Esveld a wrailiwoge preparatow pozbawionych zwojow nerwowych jest, 100-500 razy mniejsza w porownaniu z wrailiwoLcia preparatOw nie odner-- wionych. Olivecrona zajql sie badaniem dzialania wy2szych st?e? histaminy (1 : 75000 ?1 :500) na miegniowke podluina jelit kota i kr6iika. Jego zajmo- Nvalo przede wszystkim zagadnienie, czy histamina podobnie, jak na macicq, rOwniei i na jelito-moie dzialae hamujaco. Okazalo sie, Ze due dawki hista- miny hamuja w pierwszym rzedzie rytiniczne ruchy wahadlowe, mon jednak oslabiaa rowniei tonus miegniowy. W doAwiadczeniach OlivecronY dzia- lanie hamujace poprzedzone bylo zazwyczaj przejgciowa znaczna zwyika napiecia. Przy niiszych steieniach histaminy (1 :75 000-1 :750 000 po wzrogcie Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ,496 Jaroslaw BillewIcz-Stankiewicz, Czeslaw Popik tonusu zachodzil stopniowo i powoli jego spadek czqsto poniZej wartogci wyjgciowych. Rytmiczne ruchy wahadlowe poczqtkowo wzmagaly siq lub tc ulegaly oslabieniu albo znikaly zupelnie. Zahamowanie mellow wahadlowych jelit krolika nastqpowalo bez poprzedzajqcego zwiqkszania siq napiqci, .Po pewn.ym czasie rytmiczne ruchy wahadlowe i wahania tonusu powracz. I zazwyczaj tym poiniej, im wiqksze bylo stqienie histaminy. Jak wykazal Oliv ecr on a, histamina nie ulega przy tym rozkladowi lub unieczynnie niu. Ponowne pojawianie siq normalnej czynnogci ruchowej jelita tlumaczy, livecrona wzajemnym znoszeniem siq pobudzajqcego i harnujuego dzialania histaminy. To wyjagnienie, jak slusznie podkreglajq Feldberg i Schil f, nie jest przekonywujqce, gdyi histamina dziala na macicq szczura podobnie, chocia2 jej wplyw pobudzajqcy jest minimalny. Hamowanie nichow jelit przypomina w swej islocie dzialanie adrenaliny (sympatyny). W zwiqzku z tym nasunqla siq nam mygl, czy ?sympatykomimetyczny" okres dzialania histaminy nie jest .spowodowany powstawaniem w gcianie jelita sympatyny. Ponie- -wat zarowno w starszym, jak i w nowszym pigmiennictwie nie znaleiligmy prac, tyczqcych wyja?ntienia dwufazowego dzialania histaminy na jelito, uwataligmy za wskazane zajqe siq tym zagad- hieniem postanowiligmy zbadae, czy i w jaki sposob zmieniajq .siq wlakiwoki farmakologiczne plynu Tyrode'a, w kt6rym znaj- duje siq jelito .poddane dzialaniu histaminy. Badania wlasne W naszych dogwiadczeniach poslugiwaligmy siq wyosobnionymi jelitami krolikow. Jako materialu uiyligmy 36 krolikow. Kroliki usypialigmy wodni- .kiem chloralu (0,35/kg wagi), po czym wycinaligmy pqtle jelita cienkiego dlugaci 2-3 cm i zawieszaligmy w plynie Tyrode'a (o skladzie: NaC1 9,0, KC1 0,42, Ca C12. 6 H20 0,12, NaHCO2 0,3, MgC12 0,1, glukozy 1,0, wody podwoj- -nie przekroplonej 1 000,0). Objeoge plynu w naczynku wynosila 50-60 ml. Cieplota utrzymywana byla na poziomie 38?C przy pomocy ultratermostAu :Hoeplera. Plyn nasycaligmy obficie tlenem. Ruchy wahadlowe zapisywaligmy w zwykly sposob na walcu okopconym przy pomocy pisaka szweclzkiego. Poslugiwaligmy siq chlorowodorkiem histaminy (Imido-Roche). Po dodaniu do plynu Tyrode'a histaminy I wystqpieniu ze strony jelita ?odczynu w poszczegolnych jego fazach pobieraligmy przy pomocy dlugiej tqpej polqczonej Ze strzykawkq, plyn z bezpogredniego sqsiedztwa jelita w I1oci okolo 2 ml i badaligmy wlaciwogci plynu,przy pomocy sprawdziariow 'biologicznych (testow). Jako sprawdzianami poslugiwaligmy siq: 1) drugq pqtlq jelitowq tego -samego krolika ,zawieszonq w plynie Tyrode'a w innym naczyliku, 2) trzeciq -apowiekq kota, ugpionego uretanem (1,5 g/kg wagi), przy czym plyn' badany Analiza sympatykomimetycznego dzialania histaminy 497 wstrzykiwanY byl kotu do tqtnicy szyjnej zewnqtrznej, zag zmiany tonusu trzeciej powieki zapisywane byly przy pomocy miografu izotonicznego na kimcgrafie oraz 3) preparatem naczyniowym iaby wedlug Lae wen a-T r e n- delenburga w modyfikacji Pissemskiego (Kabak). (Sklad plynu, uiywanego do perfuzji preparatu, byl nastqpujqcy: NaC1 6,0, KCI 0,075, CaC12. 6 H2O 0,1, NaHCO3 0,1, wody podwojnie przekroplonej 1 000,0). Odplyw iylny cieczy z preparatu oznaczaligmy bqdi bezpogrednio przez liczenie kropel w ciqgu minuty, bqdi tei zapisywaligmy przy pomocy urzqdzenia rejestrujq- ?cego na kimografie. W naszych doAwiadczeniach izolowane jelita krolik6w reago- -waly w sposob wyrainy na d.zialanie histaminy. Tylko w 4 dogwiad- czeniach na 36 pqtla jelitowa byla na histaminq niewrailiwa. Hista- ming dodawaligmy do plynu, gdy amplituda ruchow wahadlowych -ustalala siq na pewnym poziomie tworzqc odpowiednie tio dla foceny porownawczej. Dawki histaminy od 50 do 100 mikrogramow -na 60 ml plynu (stqienie 1: 1 200 000-1 : 600 000) wywolywaly -przewainie dwufazowy odczyn ze strony poczqtkowo wzrost -wysokoki ruchow wahafflorwych przy zwiqkszonym napiqciu pqtli, -poirrioj wyraine zahamowanie arnplitudy skurczow ponitej wyso- koki wyjkiowej przy zachowanym zwiekszonym napiqciu (ryc. 1) lub tet na tie napiqcia, ktore powrocilo do poziomu prawidlowego (tryc. 2). 1.100*?h1Pg, ?? mn (pNirwodAirer*Y60.1 :Rye. 1. Dow. Nr 25/111. Ruchy izolowanego jelita cienkiego krolika. Podano ? ? 40 mikrogramOw histaminy. W pierwszej serif dogwiadczen, jak jut -wspomnieligmy, I?o'brane probki plynu w iloci okolo 2 ml przenosilAmy do innego naczynka, gdzie w plynie Tyrode'a zawieszona byla druga pqtla jelitowa. Pqtlq jelitowq, na ktOrq dzialaliSmy histaminq i z otocze- nia ktorej pobierany byl plyn, nazwaliSmy mianern ?dawczej", Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 tL'5 498 ? Jaroslaw Billewicz-Stankiewicz, Czeslaw Popik &uga pqtla, stuiaca jako sprawdzian biologiczny, nazwana zostala. ?biorcza". Okazuje siq, ie plyn pobrany z pqtai dawczej w okresie jej pobudzenia, nie wywolywal Zadnych zmian w rytmie pqtli biorczej, natomiast wziqty w okresie hamowania powodowal wyraine przej- gclowe zmniejszathe siq iamplitudy jej ruchow (ryc. 3 a i b, 4a i b). W drugiej serii dogwiadczen plyn pobierany wstrzykiwaligmy do tqtnicy szyjnej zewnqtrznej kota, u?pionego uretanem, u ktorego zapisywalgmy zraiany tonusu trzeciej powieki. Plyn, pobrany z otoczenia jelita w pierwszej fazie dzialania histaminy, pozostawal- Ryc. 2. Dow. Nr 33/111. 'Ruchy izolowanego jelita? cienkiego krolika. Podano. 55 mikrogramow histaminy. 1#0,1i 01011- li4111,1110, iv,t4vtiA)1 41114 ?vpottoillAvogionmi 3 y n r5 40 thylt I. L L.L1_a _1 -? tos.k .I- . ? ? Rye. 3a. Dow. Nr 29/111. Ruchy izolowanego jelita cienkiego. krOlika (petlat dawcza). Podano kolejno: 10, 20, 30 mikrogramow histaminy: A, B, C, D i pobrano po 2 ml plynu Tyrode`a. Analiza sympatykomimetycZnego dzialania histaminy 499 Ryc. 3b. Davi. Nr 29/111. Ruchy izolowanego ?jelita cienkiego krolika (petla. biorcza). At, Bt, CI,D1 i Ei podano po 2 ml plynu Tyrode`a pobranego w odpo? wiednich punktach na krzywej poprzedniej. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 500 Jaroslaw Billewicz-Sta'nkiewicz, Czeslaw Pobik bez wplywu na tonus trzeciej powieki, pobrany?za? w okresie ha- mowania mellow prowadzil do wyranego wzrostu napiqcia trzeciej powieki (rye. 5 a, b, c). . ? Analiza sympatykomimetycznego dzialania histaminy 501. W trzeciej serii .dogwiadczen, jak jui zaznaczyligmy, jako sprawdzianem biologicznym plynu poslugiwalimy sig preparatem naczyniowym iaby. Stwierdzili?my, te plyn Tyrode'a, pobrany z okresu pobudzenia jelita, nie zmienial liczby kropel cieczy, odply- wajacej z preparatu (ryc. 6a), natOmiast wziqty w okresie hamo- wania wyrainie -zmniejszal- odplyw iylny (rys. 6b).? 11111111MI Rye. 5a. Dow. Nr 27/111. Ruchy izolowanego jelita cienkiego krOlika. Podano 100 imikrogramow histaminy. B, C, D, pobrano po 2 ml plynu Tyrode`a. Rye. 4a. Dow. Nr 29/111. Krzywa ruchow jelit (pqtla dawcza). Podano 50 mikro- gramow histaminy. A i B pobrano po 2 ml.plynu Tyrode'a. ?. Ryc. 4b. Dow. Nr 29/111. Krzywa ruchow izolowanego jelita cienkiego krolika -(petla biorcza). Ai i Bi podano po 2 ml plynu Tyrode'a, pobranego w punktach A i B na krzywej poprzedniej. - , Rye. 5b. Dow. Nr 27/111. Krzywa _tonusu trzeciej powieki kota. Bi podano do tetnicy szyjnej zewngtrznej 2 ml plynu Tyrodea pobranego w punkcie B na krzywej 5a. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 502 Jaroslaw Billewicz-Stankiewicz, Czeslaw Popik OmOwienie wynikOw Stwierdzone przez nas fakty: hamowanrie ruchOw wahadlo- wych pqtli jelitowej biorczej przez plyn, pobiany z otoczenia pqtli dawczej w okresie hamowania histaminowego, wzrost tonusu trzeciej powiekt kota po podaniu dotqtniczyin tego plynu oraz Ryc. 5c. Dalszy ciqg krzywej z rys. 5 b. CI, Di podano dotqtniczo po 2 ml plynu Tyrode`a pobranego w punktach C i D na krzywej 5a. Analiza sympaiykomimetycznego dzialania histaminy 503 :zwqianie siq naczyn krwionognych iaby, pozw-alajq z dulym prawdopodobienstwem przypuszczae, ie faza hamowania histamino- wego ruchow jelita cienkiego wywolana jest powstawaniem w Scianie jelita substancji o wlagciwoSciach zbliionych do sympa- tyny lub samej sympatyny. Nie zajmowaligmy siq zagadnieniem, jakie elementy tkankowe wytwarzajq tq substancjq, lecz moina domyglae siq, te sq nirai wgrodgcienne sploty nerwowe. W ten sposob wyniki naszych dogwiadczen sq dalszym dowodem, pozwa- lajqcym na wyciqgniqcie bardziej ogolnego wniosku o biologicz- nym dzialaniu histaminy, te stanowi ona bodziec sekrecyjnY dla wydzielania sympatyny (adrenaliny) w roinych narzqdach. Od czasu prac MeltzeTai AueTa wiadomo, ie clesympaty- zowane mie#ie tqczowki staj4 siq nadwrailiwe na dzialanie adre- nanny. D al e wykazal, Ze po doiylnym wprowadzeniu 0,01-4,1 mg histaminy nastqpuje u kota rozszerzanie siq irenicy po tej stronie, gdzie zostal usuniqty gorny zwOj wspolczulny. Wedlug D a 1 e'a bezpogredniq przyczynq rozszerzenia Zrenicy jest wydzielanie adrenaliny przez nadnercza. Wyniki doSwiadczen D al e'a potwier- ,dzone zostaly przez Lewina i S chilf a. Dokladnym rozbiorem tego zjawiska zajqli siq poiniej K e1 laway i Cowel 1, ktorzy wykazali, ze po usuniqciu nadnerczy rozszerzanie siq desympaty- zowanej irenicy pod wplywera histaminy nie nastqpuje. Natdmiast histamina powoduje rozszerzanie siq irenicy rOwniei pa obustron- nym przeciqciu nerwow trzewnych, co przemawia za tym, ie hista- mina jest bod?cem wydzielnicz-ym, dziaIajqcym bezpok-ednio na istotq rdzennq nadnerczy. Wada, Fuzi 1, Sibut a i S a- Rye. 6a. Dow. Nr 38/111. Krzywa ruchow izolowanego jelita cienkiego krolika. Podano 40 mikrogramow histaminy. A, B pobrano po 2 ml plynu Tyrode`a. Ryc. 6b. Dow. Nr 38/111. Wykres liczby kropel ciedy odplywajacej z preparatu naczyniowego aby. At ? poczgtek parfuzji plynu Tyrodeea pobranego w punkcie. A. Bi ? plynu pobranego w punkcie B na krzywej 6a. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 504 Jaroslaw -Billewicz-Stankiewicz, Czeslaw Popik kurai oznaczyli zaleinoge ilokiowq miedzy histaminq a wy- dzielaniem adrenaliny. W 5 minut po doiyinym wprowadzeniu 1-5 mg histaminy zwieksza sie u psa wydzielanie adrenaliny przez nadnercza z 0,02-0,03? na 0,3-0,7y/g, a wiec 10-20-krotnie. W e n t, Varg a, S z U cs i Feher badajqc dwufazowe dzia- lanie histaminy na serce izolowane wykazali, ie faza druga wzma- gania amplitudy skurczow wywola.na jest wytwarzaniem sie sym- patyny. Po ukoficzeniu czeki dogwiadczalnej niniejszej pracy doszia do naszych rqk publikacja Levy i Miche 1-B e r, w ktorej. autorki stwierdzajq, ie faza hamowania histaminowego nie wyste- puje w jeliicie izolowanym gwinki morskiej, jeieli uprzednio zadzialano na nie johimfoinq. Spostrzetenie powyisze przemawia rowniei za tym, te histaminowe hamowanie jest pochodzenia adre- nergicznego. Zjawiska analogiczne, a mianowicie powstawanie w narzqdach wyosobnionych syanpatyny pod wplywem dzialania acetylocholiny i naodwrot acetylocholiny pod wplywem sympatyny (adrenaliny) zostaly opisane dawniej przez Danielopolu i wspOlpracowni- kow, a potwierdzone niedawno w badaniach na izolowanym sercu przez Wenta, Sziicsa i Kovacsa. Te wszystkie fakty gwiadczq o istnieniu filogenetycznie starych obwodowych mechanizmow regulacyjnych, biorqcych udzial w utrzymywaniu stanu rOwnowagi czynnokiowej, a podpo- rzqdkowanych w warunkach pracy ustroju jako caioci wyiszym ogrodkom ukladu centralnego. Streszczenie Autorzy wykazujq przy pomocy metod biologicznych, id faze hamowania ruchow wahadlowych izolowanego jelita cienkiego krolika, spowOdowarn4 przez histamine, odniege naleiy do pow- stajqcej w tkankach sympatyny. Histamina dzialajqc na izolowane jelito w steieniu 1:1 200 000- 1:600 000 powoduje poczqtkowo wzrost wysokoki ruchow wahadlo- wych przy zwiekszonym napleciu peth, poiniej wyraine zahamo wanie amplitudy skurczow poniiej wysokoki wyjkiowej przy zachoWanym zwiekszonym napieciu (ryc. 1) lub teZ na tie napiecia, ktore powrocilo do poziomu prawidlowego (ryc. 2). Plyn Tyrode'a Analiza sympatykomimetycznego dzialania histaminy 505. pobrany z bezpogredniego otoczenia peth w okresie hamowania, przeniesiony do innego naczynka z drugq ptlq, powoduje zahamo- wanie ruchow tej ostatniej. Plyn ten wstrzykniety do tetnicy szyj-- nej kota w ugpieniu uretanem powoduje wzrost napiecia trzeciej powieki (ryc. 5c), zag przetaczany przez preparat naczyniowy iaby wywoluje wyraine zmniejszenie liczby kropel odplywajqcej cieczy (ryc. 6a, b). Autorzy zwracajq uwage, ie opisywane zjawisko stanowi fragment bardziej ogolnego. biologicznego dzialania histaminy jako- bodica sekrecyjnego dla wydzielania sympatyny (adrenaliny): w roinych narzqdach. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 :506 Jaroslaw Billewicz-Stankiewicz, Czeslaw Popik PISMIENNICTWO 1. Cannon W. B., Rosenblueth A.: The Supersensitivity of Dener- -vated Structures. Law of Denervation, 1949 .(tlum, rosyjskie- Moskwa, .1951 I. L.). 2. Danielopolu D.: Systeme nerveux de la vie vegetative. Masson, 1943 Paris. (cyt. wg Danielopolu (3). 3. Danielopolu a: Schw. Med. Wschr. 78, 765-767 (1948). 4. Dale H. H., P. P. Laidl a w: J. of Physiol. 41, 318 (1910/11), (cyt. wg F eldberga i Schilf a (5). 5. Dale H. H.: Brit. Journ. exper. Med. 1, 103 (1920), (cyt. wg F eldberg a i Schilf a (5). 6. v a n Es v eld L. W.: Arch. exper. Path. u. Pharmakol. 134, 347 (1928), (cyt. wg Fetdberga I Schilfa (5).?. Feldberg W., Schilf E.: Histamin seine Pharmakologie und Bedeutung fur Humoralphysiologie, Berlin 1930, Sprin- ger Verl. 8. G ass e r H. S.: J. Pharmacol. 27, 395 (1926), (cyt, wg F eldb erg a i Schilf a (5). 9. Guggenheim M.: Die biogenen Amine. Basel-New- York 1951. Karger. 10. Kabak J. M.: Praktikum po endokrinologii, Moskwa 1945. ?Sowetskaja Nauka". 11. K ell a w a y C. H, Cowell S. J.: J. of Phy- siol. 57, 82 (1923), (cyt. wg Feldberga i Schilf a (5). 12. Lewin H., E. S c h ii f.: Arch exper. Path. u. Pharmakol. 142, 70 (1929) (cyt. wg F e 1 d- berga i Schilfa (5). 13. Levy J., E. Mich el-B er: Journ. Physiol. 46, 11-24 (1954). 14. Meltzer S. J., Auer C. M.: Amer. J. Physiol. 11, 28-51 (1904) (cyt. wg Cannona i Rosenbluetha (1). 15. Olivecrona H.: J. Pharmacol. 17, 141 (1921) (cyt. wg Feldberga i Schilf a (5). 16. P o- pielski L.: Pflug. Arch ges. Physiol. 178, 214 (1920) (cyt. wg F eldber g a Schilfa (5). 17. Wada, Fuzil, Sibuta, Sakurai: Endocrinol..26, 1107 (1940) (wg Guggenheima (9). 18. Went I., E. Varga, E. Sztics, 0. Fehe r: Acta Physiol. Hung. 5, 121-126 (1954). 19. Went I., E. S z ti c s, T. K ova c s: Acta Physiol. Hung. 6, 47-55 (1954). Ananua AelleTeun rucTamHila 507 ? P E 3 ID M E AnTopamn npu nomoutu 6nonorngeminx meToloe nceneRoBannn, (Dasy manTnnHoo6pa3nux B itsosnipoBainibtx TOIIHIIX imuniax Iwo:rum, nmanannyio rucTamn- nom, cneueT npnrincaTb o6pa3poine1ycn B mattrix cumnaTinty. ritcrastint, LeIICTBYa na naosinpollanniile TOuiiIC 1iIIflnI1 B Non- uenTpaunn 1:1200000 ? 1:600000, neptionagaJmno BbI3bIBaeT yeenn. 'Jenne BbICOTIA mannunioo6paa11b1x 11BuIel1IIii npn yeeinmennom ToHyce nem', 110 3aTCM nacTynaeT OTTICTRIIBO empantennoe amp- montenne amrinnTyum coRpamennii nnnie nexollnoil BbICOTbI rip coxpaintswemat yBenuttenitom Tonyce (pile. 1), unit npit Tollyce nepitymemcn H cnoemy nopmambnomy COCTOTIIIIII0 (pm. 2 a 6). Mutt-tom TIIpOga, B3fITag C nenocpeAcTsennoro coceAcTna neTan B neptioll Topmonieturn, 13fl1ITaH B Apyroli _cocymni CO BTOpOil TIC- -TJICii, BbI3b1BaeT aaTopmontenne nocnenneii. 3Ta nnegeniiai - B connyto ampino IoInnII, ycbumennoil nocpeAcTnem ypeTana, BbI31,IBaeT puny-mune Tonyca TpeTbero Berta (pnc. 5c), a nepenn- Daeman tiepea coc3rA1cTb1i npenapaT JIFJrYWHII BbI31,IBaCT aameTnoe ymenbluenne rsonnnecTna Harienb nbrreitamineil nHgIOCTiI (pnc. 6a, 6). - B iintottellint pa6ont awropm o6paulatoT Buitmaime, IITO OflIt- canuoe nmn annenne FIBTIfleTCH nhluth (pparmenTom 6enee o6uiero BJIHFJHIIFI rucTamnna. Hai; cenpeTopnoro urnmyyra, BbI3bIBaI011.1Cr0 nbmeannne camnaTnna (aApenamma) B paanmx opranax. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 l 4 , It 111 508 Jaroslaw Billewicz-Stankiewicz, Czeslaw Popik ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKLODOWSKA LUI3LIN?POLONIA SECTIO D 1955 'VOL. X, 22 Z Zakladu Fizjologii Czlowieka Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik: prof. dr Wieslaw Holobut A '??; 1" 1 k II `14.1 3 ?il SUMMARY Using biological methods the authors prove that the inhibitory phase of pendular movements of the isolated small intestine of the rabbit caused by histamine should be related to sympathin released in tissues. Histamine acting on the isolated intestine in concentration 1: 200 000-1 : 600 000 causing initially an increase in the amplitude of pendular movements at an increased tonus of the loop, later cau- ses distinct inhibition of the amplitude of contractions below the initial level at a maintained raised tonus (fig. 1), or on the backgro- und of the tonus, which returned to the normal level (fig. 2). Ty- rode's solution collected from the direct surrounding of the loop during inhibition, transferred to another vessel with another loop, causes inhibition of movements of the latter. This solution introduced into the carotid artery of ?a cat anaesthetized with urethane causes increased tonus of the nictitating membrane (fig. 5c), perfused through a blood vessel prepairation of a frog' causes a distinct decrease of the number of drops of the solution flowing away. (fig. 6a, b). The authors draw attention, to the fact that the described phe-- nomenon is a fragment of a more general biological action of hista- mine as a secretory impulse for the, secretion of sympathin (adre- nalin) in various organs. Papier druk sat. III kl. 80 g Format 70 x 100 Drnku 14 str. Annales U. N. C. S. Lublin 1955. Lub. Druk. Prasowa w Lublinie Zan] 1498 30.1V.1956 r. 825 egz. A-7-2240 Data otrzymania manuskryptu 30 I V.1956. Data okonezenia druku 8.X.1956 r.. 11 Jerzy RYBACKI Viptyw odnerwienia zatoki szyjnej na obraz zapaici pohistaminowej Bnnanne Aeuepeaunn napoTnAnoro comyca Ha sairremy nornc-ramsonoeoro mon& Influence of denervation of the carotid sinus on posthistamine shock Dzialanie histaminy na ustroj, a w szczegolnoici na kralenie i oddycha- mie bylo przedmiotem wielu badan, kthre doprowadzily z biegiem czasu postepu w metodYce prac dogwiadczalnych do coraz to lepszego poznania :mechanizmu tego dzialania. Dale i wspolpracownicy wysuneli jako przyczyne wstrzasu histaminowego, objawiajacego sie przede wszystkim ogolnym -spadkiem cignienia krwi ? rozszerzenie wlogniczek, przedwlogniczek oral drobnych tetnic na obwodzie ciala. Inni badacze tego i poiniejszego okresu Aciglej lokalizowali narzady, ktOre pod wplywem histaminy mialyby szcze- golnie oddzialywae, doprowadzajac do wstrzasu. W tym okresie badali pow- :staly teorie istnienia tzw. zapory plucnej i watrobowej (M autner i Pic k) ? naczynia iylne tych obszarow mialyby pod wplywem histaminy zwelae sie, -nie dopuszczajac dulej iloAci krwi do serca prawego. .Przez dlukszy :okres czasu panowaly poglady, ie histamina bezpogrednio -nie uszkadza dzynnogci serca, a depresja cignienia tetniczego spowodowana jest wylacznie rozszerzeniem naczyn na obwodzie. Obecnie dziki .pracom lisieckiego i Holobuta opartym na badaniach ruchti fotohemota-. chometrem Cybulskiego oraz pracom Holobuta nad zachowaniem sie -pojemnogci wyrzutowej serca stab o sie jasnym, e przyczyna pohistamiriowego spadku cignieriia tetniczego jest rownoczesne, pierwotne uszkodzenie akcji .serca obok dolqczajacego sie rozszerzenia naczy? krwionognych. na obwodzie. Ponadto, jak wykazaly niedawne dogwiadczenia Holobuta i Slawik a, 'histamina wywiera rowniei odruchowe dzialanie na kralenie poprzez zatoke :szyjna. the Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ??? 1. 1 '4, 1! !' 1 14 14 LI 1 2 It 1, 510 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Jerzy Rybacki W cytowanej pracy autorzy stosowali metode perfuzji izolowanej zatokf szyjnej, przy czym do perfuzatu byla dodawana w rozmaitych steieniach histamina. Perfuzje te stosowano przy stalym, niezmieniajqcym sie ci?nieniu w zatoce szyjnej. Efekt jej dzialania polegal na spadku cignienia krwi, wyno- szqcym od 30 do 50 proc., oraz zmniejszeniu amplitudY oddechOw i ich rytmu. Odnerwienie zatoki znosilo calkowicie i trwale powyisze efekty, zag znieczu- lenie jej nowokainq znosilo je calkowicie lub czegclowo na pewien okres czasu. Powytsze depresyjne, na tie odruchowYm dzialanie histaminy tlumaczq autorzy bezpogrednim jej wplywem na chemorecePtory zatoki szyjnej. W gwietle dotychczasowych badan dzialanie histaminY na krqienie file przedstawia sie prosto, lecz ujawnia doge zloione mechanizmy zarol.vno humo- ralnej jak nerwowej natury, ktOrych wspoldziaIanie daje ostateczny efekt ogolnego spadku cignienia tetniczego. W poszczegOlnych czlonkach skompli- kowanego mechanizmu dzialania histaminY na krqienie kryje sie zapewne wiele jeszcze dotqd niepoznanych dodatkowych mechanizmOw, o czym gwiad- czq np. ostatnie prace W e n_t a i wspOlPracownikow o wplywie histaminY i adrenaliny na izolowane serce. Z prac tych okazalo sie, ie perfuzat z za- wartogciq histaminy ujawnia faze depresyjnego, wiaLciwego histaminie dzia- lania, jak i nastepujqcq po niej faze wzmoienia czynnogci, ktora pochodzi od wydzielenia sie z tkanki sercowej substancji adrenalino podobnej, przypusz- czalnie noradrenaliny, na skutek dzialania histaminy. W pracy niniejszej ograniczono siq do zagadnienia jaka rola przypada mechanizmowi odruchowego depresyjnego, wplywu hista- miiny, zachodzacego wedlug badan Holobuta i Slawika poprzez zatok q szyjnq, w ogolnym, zespolowym obrazie zapaki pohistaminoWej. Zadanie obecnej pracy polegalo w pierwszyrn rzqdzie na wykryciu ewentualnych rdinic w zachowaniu siq spadku cignienia tqtniczego w ogolnym obrazie wstrzqsu histaminowego w warunkach zachowanej i odnerwionej zatoki szyjnej.. Wykonano,27 doga.viadczen na psach wagi od 10 do 22 kg, uiywajqc jako grodka usypiajqcego evipanu sodowego, podawanego doiylnie w dawce 0,06-0,08 na kg wagi ciala. Cignienie tetnicze zapisywano manometrem rte- ciowym Ludwiga z tetnicy udowej, oddechy bebenkiem Marey`a, polqczonym z rurkq tracheotomijnq. Odpowiednio preparowano obydwie zatoki ? szyjne, przy czym przed przystqpienieni do podawania histaminy sprawdzano kaido- razowo ich odruchowq sprawnoge, przez wywolanie odruchu presyjnego na drodze jednoczesnego, pare gekund trwajqcego zaciskania obu wspOlnych tetnic? szyjnyCl. Histamine podawano w kaidym dogwiadczeniu dwukroinie, po raz pierw- szy przy zatokach szyjnych zachowanych, oraz p? raz drugi, po okresie czasu od 30-45 minut, w ktorym to okresie cignienie tetnicze wracalo do normy, przy czym odnerwiano w tym czasie sposobem thechanicznym obie zatoki szyjne. Dokladnoge odnerwienia zatok sprawdzano ponownym prObowaniem.' Wplyw odnerwienia zatoki szyjnej 511 wykonania odruchu presyjnego przez okluzje tetnic doglowowych, jaki sie jut. nie pojawiai w tych razach. Histamine podawano w pewnej ilogci dogwiadczen do tyly udowej, w pewnej za? ilogci dogwiadczeri rownoczegnie do obu wspolnych tetnic dogio- wowych. Dawki histaminy wynosily 0,3-1 mg. ? 40 10 10 80 0 ?s3 1.1,sem.;o7 do .citiceral,.$ pried ?dries spiel:dem. c ? ? lick' ??? 4- . tr ??,'? to 0-j .;;. .1' ? "t?-? C; %eigooie4," po ?doe, viersile Ryc. 1. DOW.iadczenie Nr 8 z dnia 15.X1.1954 r. Pies wagi 13 kg. Obja-- gnienia w tekAcie. Oznaczenia od gory do dolu: 1. krzywa cignienia tetniczego 2. krzywa oddychania 3. sygnal Deprez`a 4. sygnal czasu co 1 sek. Ryc. 1 przedstawia fragment do?wiadczenia 8 z dnia 15.XI.1954 r. W czOcl pierwszej ryciny widae efekt wStrzykniqCia 0,3 mg histaminy do iyly udowej przy zachowanym unerwieniu zatok szyjnych. Z wartoki wyj?ciowej 110 mm Hg -cignienie skur- czowe opada po utajonym okresie 9 sekund do 25 mm Hg, osiaga- jqc tym maksymalny spadek w 30 sekundzie liczad od poczqtku ws.trzykniqcia. Do wartoki pierwatnej cAnienie powraca po okre- sie czasu wynoszacym okolo 3 minuty, co wynika z dalszego prze- . biegu tego doswiadczenia nieuwidocznionego na rycinie. Jedno- czegnie zachodzi znaczne przyspieszenie oddechOw i zwiqkszeriie ich amplitudy. Druga czqga ryciny przedstawia efekt podania takiej Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 -512 :samej dawki histaminy do Zyly udowej po odnerwieniu obu zatok szyjnych. Ustalone .na skutek odnerwienia zatok szyjnych ciAnienie na wyiszym poziomie wyjkiowym, nii poprzednio, wynoszqce .obeorde 120 mm Hg, .spada na skutek podania takiej samej dawki histaminy do wartogdi 30 mm Hg. Spadek cigniervia rozpoczyna siq w 9 sekundzie, a swe maksimum osiqga w 30 sekundzie liczqc od momentu podania histaminy. Widzimy zatem, ie w warunkach podawania histaminy doiy1- :nie odnerwienie .zatok szyjnych nie zmienia okresu latencji spadku, ani jego glqbokoki, gdyi w obu razach spadek cignienia tqtniczego wynosi okolo 100 mm Hg. Pohistaminowy spadek ci?nienia tqtni- czego w warunkach odnerwienia zatok trwa dluiej, a powrot do -normy ustala siq dopier? po okresie 4 minut. Co siq tyczy ruchow oddechowych to poglqbily siq one znacznie, a rytm ich stal siq rczqstszy, podobnie jak w warunkach dzialania histaminy przy zachowanym unepwieniu. Celem lepszego uwidocznienia przebiegu zachowania siq cignienia tqtniczego w tej senii dogwiadczen przed- stawiono graficznie przebieg jeszcze jednego dogwiadczenia (nr 11 Jerzy Rybacki 'Rye. 2. Dogwiadczenie Nr 11 z dnia 6.XII.1954 r. Pies wagi 18 kg. Obja- ,Snienia w tek?cie. Oznaczenia: linia ciagia ? 'poziom cignienia tetniczego przed ,odnerwieniem zatok szyjnych, linia przerywana ? poziom ciLnienia tetniczego odnerwieniu zatok szyjnych. Strzalki oznaczaja moment podania histaminy. Wplyw odnerwienia zatoki szyjnej 513 z dnia 6.XII.1954) na Tyc. 2, ktorego dokumentacja oryginalna uwi- doczniona jest we fragmentach na ryc. 3 i 4. W dogwiadczeniu tym pohistaminowe spadki cignienia tqtni- czego rozpoczynajq siq w tym samym czasie 8 sekund przed jak i po odnerwieniu zatok szyjnych, i dochodzq do prawie jednako- wych wartoki 40 i 35 mm Hg. RoZnica w zachowaniu siq ciLnienia zaznacza siq w powrocie do normy. W 'warunkach zachowanego unerwienda zatok szyjnych, powrot Tozpoczyna siq wczegniej i za- chodzi prqdzej osiqgajqc poziom wyjkiowy w 140 sekundzie. pod- czas gdy przy zatokach odnerwionych cignienlie wznosi siq mniej stromo i dochodzi do pierwotnej wysokoki dopiero o minutq po- niej, bo w 210 sekundzie liczqc od momeritu podania histaminy. W 18 doAwiadczeniach tej serii z doZylnym podawaniem hista- miny uzyskano podobne efekty. Spadkd cignienia tqtniczego zarow- -no ,przed jak i po odnerwieniu byly tej samej glebokoki i zachodzi- ly w tym samym czasie, natomiast powrot do poziomu wyjgcio- Ryc. 3. Kim. ogram z do?wiadczenia Nr 11. Podanie 0,3 mg histaminy do Zyly udowej przed odnerwieniem zatok szyjnych. Oznaczenia od. gory do .dolu: 1. krzywa ciAnienia tetniczego, 2. krzywa oddychania, 3. sygnal Deprez`i, .4. sygnal czasu co 1 sek. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 514 Jerzy Rybacki Rye. 4. To samo do?wiadezenie. Podanie 0,3 mg histaminy do iyiy udo? wej po odnerwieniu zatok szyjnych. Oznaczenia jak na rye. 3. wego byl mniej stromy i dluiszy od 1-2 minut w warunkach odner- wienia zatok szyjnych. W drugiej serii dogwiadczen wstrzykiwano histamine w takich samych dawkach lecz jednoczegnie do obydwu tetnic szyjnych wspolnych przed i po odnerwieniu zatok szyjnych. -Zadaniem tycli dogwiadczen bylo wprowadzenie histaminy w taki.sposob, by dzia- lala najpierw na receptory zatoki szyjnej, a nastepnie docieraIa do darszych obszarow, krwiobiegu. Na rycinach 5 i 6 widzimy fragmenty z dogwiadczenia 24 z 15.11.1955. Rycina 6 przedstawia zapis oddy- chanda i ciAnienia krwi po wstrzykniecill 1 mg histaminy do obu tetnic szyjnych wspolnych przed odnerwieniem zatok szyjnych, rycina 7 to samo po wykonanym odnerwieniu. Okres od poczqticu wstrzylcniecia. do chwili wystqpienia Spadku.ci?nienia wynosl przed odnerwieniem 5 sekund, p0 odnerwieniu .14 sekund, przy czym poziom cisnclenia w obu Tatach obnia sie o 95 i 85 mm Hg. Spadek ciAnienia tetniczego w warunkach zatok zachowanych osiqga swe- maksimum w 38, po odnerwieniu zaS w 61 sekundzie. Inne doSwiadczenie (26 z dnia 18.11.1955) tej serid przedstawia_ na wykresie ryc. 7. INplyw odnerwienia zatoki szyjnej 515 I w tym doLwiadczeniu depresje cignienia tetniczego byly wczegniejsze przy zatokach zachowanych, nii po odnerwieniu. Wyraialo sie to w wartogciach okresu latencji spadku 8 sekund wobec 15 sekund. Tak samo, jak w innych doSwiadczeniach tej serii najwieksze spadki zachodzily w warunkach zatok utrzymanych daleko wczegniej, bo w 23 sekundzie ni2 po odnerwieniu, kiedy to wystepowaly zawsze poiniej, jak np. w 100 sekundzie w doSwiad- czeniu omawianym. We wszystkich dogwiadczeniach tej serii uzyskano podobne wyniki wyraiajqce sie wczegniejszym rozpoczeciem reakcji depre- syjnej oraz wczegniejszym osiqgnieciem najniiszego poziomu depresji histaminowej przy zachowanych zatokach szyjnych w porownaniu z odnerwionymi. Co sie zaS tyczy powrotu cignienia tetniczego do normy to rowniez zaznaczaly sie w tej serii doSwiad- czen powaine roinice w warunkach przed i po odnerwieniu zatok. Polegaly one, podobnie jak i w pierwszej serii dogwiadczen na tym, ie w warunkach iyjqcych cignienie tetnicze o 1 do 2 minut Rye. 5. DoLwiadczenie Nr 24 z dnia 15 11.1955 r. Pies wagi 16 kg. Poda- nie 1 mg histaminy do obu tetnic szyjnych' wspolnych przed odnerwieniem zatok szyjnych. 'Oznaczenia jak na rye. 3. 1 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 516 Jerzy Rybacki szybciej powracalo do swego stanu wyjkiowego nii w warunkach uprzedniego zniszczenia zatok szyjnych. Aby sie przekonae, czy uzyskane ro2nice zachodzqce zarOwno w okresie utajonym reakcji spadku pohistaminowego, jak i zacho- wania gig krzywej ciSnienia tetniczego przy powrocie do normy, moina rzeczywikie uzaleiniae od istnienia lub braku czynnokio- wego mechanizmu zatok szyjnych, wykonano trzy dcAwiadczenia kontrolne, w ktorych wstrzykiwano histamine jui. to do4-Inie, ju2 to dotetniczo wprowadzajqc jq di,vukrotnie, z odczekaniem takiego samego czasu jak w doSwiadczeniach I i II serii, z tmoinicq, ie nie dokonywano odnerwienia zatok. Wyniki tych do?wiadczen stwierdzily brak jakichkolwiek roinic w zachowaniu siq spadku pohistaminowega wywolanego pierwszym i drugim podaniem hista- miny. Na ryc. 8 przedstawiajqcej graficzny wykres jednego (27 z dnia 5.111.55) z tych doSwiadczen, widae, ie oba spadki pohi- staminowe w warunkach zachowanyc.h zatok szyjnych, wywolane kolejnym, w odstepie 45 minut, podaniem tych samych dawek 10.4 JuLKK,Aohmilissilidie 1m9 hisioani ay S4.1.???? ?1 Rye. 6. To samo dogwiadczenie. Podanie 1 mg histaminy do tetnic szyj- nych wspolnych po odnerwieniu zatok. Oznaczenia jak rye. 3: Wplyw odnerwienia zatoki szyjnej 517 histaminy dotetiniczo posiadajq ten sam okres latencji reakcji ? 9 sekund, te samq maksymalnq glebokok uzyskiwanq w 40 sekun- dach, jak rownieZ ten sam charakter powrotu cignienia do normy, co sie wyraia nieomal identycznym wzniesieniem kriywej cignie- nia, oraz tym samym czasem 200 sekund osiqgniecia poziomu wyj- kiowego. ,/ Set 40 CO 80 100 IN 340 1CO te0 ZOO ZIA /SD 110 ZEO SOO U0 SG 340 SIO SOO 420 Rye. 7. Dogwiadczenie Nr 26 z dnia 18.11.1955 r. Pies wagi 19 kg. Obja- gnienia w tekkie. Oznaczenia: linia eiggia ? poziom cinieniatetniczego pried odnerwieniem obu zatok szyjnych, linia przerywana ? poziom ciflienia tetni- czego po odnerwieniu zatok szyjnych. Strzalki oznaczaj4 moment podania histaminy. Analizujqc wyniki doSwiadczen stwierdzie naleiy, ie przy podaniu doiylnym histaminy obraz zapaki narzqdu krqtenia wyra- iony nzachowaniem sie cgnienia tetniczego Malo sie rozni w warun- kach zatok szyjnych yja-cych, wzglednie zniszczonych. Spadki ciS- nienia tetniczego zarowno co do czasu wystqpienia, jak i maksi- mathej glebokoki, sq te same. Jedyn-a rothica jaka sie daje zauwa- Zye w tej serii dogwiadcze? jest zwolniony, jak gdyby leniwy powrot do normy wyjkiowej obniionego cignienia. tetniczego w tych razach, kiedy brakuje mechanizmu ,odruchowego zatok szyj-- nych. Wydaje sie z tych dogwiadczen, ie-W ogOlnym zloionym humoralno-odruchowym mechanizmie zapaki histammowej kom- ponenta odruchowego dzialania histaminy na zatoke szyjnq, tak Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 518 Jerzy Rybacki jasno wystqpujqca w warunkach izolowanej perfuzji zatoki (H 0.1 0- but i Slawi k), gubi siq, wzglqdnie jest zamaskowana przez sil- niejsze wplywy na serce i naczynia knvionogne. Wplyw zatoki szyjnej wyraia siq niemniej jeclnak w ,szybszym powrocie do normy obniionego histaminq cignienia tqtniczego. Rye. 8. DoAwiadczenie kontrolne Nr 27 z dnia 5.111.1955 r. Pies wagi 17 kg. Podanie histaminy do tetnic szyjnych wspolnych przy zachowanym unerwieniu zatok w odstepach czasu 30 minut. Oznaczenia: jak na rye. 7. Sprawa przedstawia siq nieco inaczej przy podaniu histaminy do tqtnic doglowowych (druga seria dogwiadczen). W tych razath komponenta odruchowa ujawnia siq szybszym spadkiem cignienia tqiniczego przy zatokach zachowanych, do ktorych histamina do- ciera najpierw i uruchamia mechanizm odruchowego spadku do ktOrego nieornalZe natychmiast dolqczajq siq dalsze mechanizmv, wywolujqc ogOlny obraz zapaki kr#enia. Mona bylohy siq spo- dziewae, ie wylqcznie unerwienie zatokowe powinno siq wyraiae mniejszym spadkiem pohistaminowym, dowiadczenia jednak nie potwierdzily tegb. Co wiqcej, okazalo siq, ie Zyjqce zatoki szyjne jakkolwiek z jednej strony przyczyniajq siq do wczeftliejszego spadku cignienia, to jednak z drugiej strony sprawiajq jego szybszy powirot do normy. W do?wiadczeniach naszych niszczylimy calok fl? Wplyw odnerwienia zatoki szyjnej 519 unerwienia zatokowego, na jakie siq skladajq zarowno wlokna ,chemoreceptorowe, jak i baroreceptorowe. Odruchowa komponenta dzialania histaminy zaleiy w pierwszym rzqdzie od chemorecepto- row, albowiem w doSwiadczeniach H o1obuta i S1a w ik a per- fuzja histaminq izolowanej zatoki dawala efekty depresyjne przy niezmnieniajqcym siq cinieniu w samej zatece. Naleiy przypusz- czae, ie zatoka szyjna uczestniczy w mechanizmach ogolnej zapaSci histaminowej, cz-yni to poprzez chemoreceptory, jakie ulegajq uszkodzenlu, przy czym mechanizmy regulujqce cignienie krwi zal&Lne od barareceptorow sq w dalszym ciqgu czynne i przyczy- niajq siq przez swq czynnok regulacyjnq do sprawniejszego, szyb- szego wyprowadzenia uszkodzonego narzqdu krq2enia z wywolanej zapaki. 1. D ale H. H., wika. 2. W. Holob lobut i Z. Slaw VI. 1951 r. str. 362. Schmiedebergs: 5. I. Went, E. War Bung. T. V. 1954 r. PISMIENNICTWO Laidlaw p. P. cyt wg W. Holobuta i Z. Sla- u t: Acta Physiol. Pol. Vol. IV. 1953 r. str. 53. 3. W. H o- i k: Annales Uniw. M. Curie-Sklodowska, Lublin, Vol. 4. A. Klisiecki_ i W. Holobut: Naurorn ? Arch. f. Pharmakologie T. 186. 1937 r., str. 57. g a, E. S z u c s, 0. Fetid r: Acta Physiol. Ac. Scient. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 520 Jerzy Rybacki P E 3 10 M E B 27 aucnepumen-rax, flOII3BCILCIlIlbI tia co6auax, BBOJUITICH rucTammt B goaax 0,3-1 Mr HMI Burrpnuenuo, B 06e commie ?apTepuu onuoapemenno B yCHOBIlalti coxpauenuoii ymmomeu- Hat mmepnauum Hapoingubtx cnnycoB. B cnytme nneaeunn rncra- mina Biryrpnnenno na6moganlicb npu genepnuponannbIx Bap01111J- Imix cunycax paBlinum B noneReinin namenennii aprepnanblioro Aannenun no cpannenino c ananormmoin II3MCIICIIIIHAIII, HOCHO nueTkeuun Talioro 'He HOJIIItICCTBa rucTamnua B ycno- BlIfIX `.:oxpaueritroii inniepBanini cnnycoB. 3T11 paaantnin aamotia- nucb B 6onee mellaenuom, na 1 ? 2 miniyrbi noanie nacrynarmien nonpainennu aprepimabnoro JaBJTCJiIIfl J110 nopliaabnoro norlicrammionbie naRenun aprepnaabnoro nannenun B 3T0ii CC 1111 ancnepnmeirron xapaBrepnaoBanucb notrrn Bcerita ogunalcoBoii HU- TCHCIIBIIOCTbIO II nacTynanu nocne ommauonoro nepuona naTemum, neaaancnAto OT Toro, 6bina JIll coxpanena nan yuntrromena nunep- Baum' Haporninibix. cnnycoB. B netioTopom noannecTue 3HCIICI)11:11CIIT0B BBOAIIIICH rucTamun OAHOUCAICIE10 B ABC COIIIIbIe apreplIn B yCJIOBIIFIX HiiBbIX II Benep- Birponannmx naporinnimx cnnycon. nOC.TIC neuepaanun nacTynaa 6031ee npononninTenbumli, iia necuonbuo ceuynn, nepung naTemum nomeTammionoro naltenun aprepnanbuoro aannennn, nputiem na- Aenne Aannemin gocrnrano cBoer6 matccnmyma iia IICCHOJIbH0 iecni- ROB CeIVIIH HO3Hie, tICAI nocne nneneunn raBoii ;Be 1103bI rucTainnua B yentomnx 7HITIMIX cnnycon. Ananormino, HaI npu Buyrunnelluom nneBenun rncramnim, BpuBan aprepnanbnoro HaBHeIIIIH npu neuep- nnpoummbrx HapoTunubtx cmlycax mega xapauTep meuee upyToii, gannenue me Boanpamanon H nexomlomy cnoemy COCTOMIIII0 B cpeg- nem 2 Mliii. nomie, gem npu cnnycax c coxpanennoli inmepnanueli. Honrponbmile aBeneplimenrbi, B uoTopux BBOTHIHC71 rucTalum B Ta- tum HeAoaax nnTrpnueuno rum nnyxupaTuo o6e conume aprepun, HO 6ea Aenepnaunn Hapornmibix cnnycon, noBaBann OTCyTCTBIIe Icamix-a160 paanunuil B Haprime mom. HaponiAtioro citityca 521: Ha ocuouannu uccneaouanuil ncno pncyercn poab inniepnauna Baporugnoro cnnyca na (Done o6uleii Hamlin! norucraminionoro? Iconnanca. nocne AenepBaunn uapornAubtx cinlycoB Bcerita na6mo- Aanocb menee nenpaBnoe, 6onee meanennoe BbineBenne annapara icpo- Bo06pa1nenun c Bbianannoro Bonnanca. CneRyer npeRnonaram, LITO B ycnouunx HllBb1X uapoTiumbix cullycou 6onbuiyio ponb urpaloT Eau 6apo xemopeuenropubie nom:mina, HOTOIMIC B onucan- IlbI DHCIIC1311411CIITaX 6b13111 ynnwroniaembi. SUMMARY In 27 experiments conducted on dogs histamine in doses 0,3-1 mg has been administered intravenously or simultaneously into both cephalic arteries under conditions of preserved or destroyed innervation of the carotid sinuses. In cases of an intra- venous injection of histamine under conditions of denervation of sinuses differences were observed in arterial pressure in compari- son with similar disturbances appearing in case of the administra- tion of the same dose of histamine under conditions of preserved sinuses. The differences were manifested by a slower, 1-2 minutes delayed restoration of arterial pressure to the initial level 1A.rhen sinuses were denervated. Drops of the posthistamine pressure were in this series of experiments almost always of uniform depth and appeared after uniform period of latency independently of the pre- served or destroyed innervation of carotid sinuses. In a certain number of experiments histamine has been admi- nistered simultaneously into both cephalic arteries under condi- tions of living and denervated sinuses. In such cases following denervation there appeared always a prolonged by several seconds period of latency of posthista,mine drop of arterial pressure, whe- reby the drop reached its peak by over 20 seconds later than in cases of injection of the same dose of histamine when sinuses were living. Analogously, as by intravenous introduction of histamine, the course .of the curve of arterial pressure has been less steep when sinuses were denervated. The pressure returned then to the. , initial level on the average by 2 minutes later than when sinuses were preserved. Control experiments, in which histamine has- been administered in the same doses intra,venously or into both. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 :522 Jerzy Rybacki cephalic arteries twice, but without denervation of sinuses showed an absence of any differences in the picture of the shock. The results of experiments indicate the role of innervation of the carotid sinus on the background of the general picture of the posthistamine shock. After the denervation of the carotid sinuses it has been always observed that the circulatory system is from the provoked shock led out less efficiently and slowly. It may be assu- med that under conditions of living sinuses a considerable role -play baro- and chemoreceptor fibres, which were in the described experiments destroyed Papier druk sat. III kl. 80 g Format 70 x 100Druku 14 str. Annales U. M. C. S. Lublin 1955. Lob. Druk Prasowa w Lublinie Zam 1497 30 1%1.1956 r. -825 egz. A-7-2239 Data otrzymania manuskryptu 30 I V.1956. Data ukoficzenia druku 9.X.1956 r. ANNALES 'UNIVERSITATIS MARIAli CURIE-SKLODOWSKA LUBLIN?POLONIA 5E010 D 1955 VOL. X, 23 Z Zakladu Patolcgii OgOlnej Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik: doe .dr J. Billewicz-Stankiewicz Jaroslaw- BILLEWICZ-STANKIEWICZ, Dionizy GORNY i Michal CZERMINSKI Histamina a oddychanie tkankowe Porn. rileTaPAMHai B THalieBOM 1blXaH11111 Histamine and tissue respiration Wyraiony przez niektOrych autorow ,poglqd, e histamina wzglqdnie ciala histaminopodobne uwalniae siq maja, w przebiegu wstrzqsu urazowego, nasuwa pytanie, jaki jest wplyw histaminy na oddyc.hanie tkankowe i czy powstajqce w przebiegu wstrzqsu zmniejszenie zuiycia tlenu nie jest czqSciowo zwiqzane z dziala- mem histaminy na procesy oksydacYjne. Zagadnienie powyisze wylonilo siq rowniei w zwiqzku ze stwierdzeniem przez H o 1 o- bu t a i Slawika wplywu histaminy na zakoficzenia nerwowe w zatoce tqtnicy szyjnej. Powstalo pytanie, czy histamina nie oddzialuje na metabolizm tkanki nerwowej i czy zmiany te nie powodujq wahan w zuiyciu tlenu w obrqbie tej tkanki. W dostqpnym nom pigmiennictwie znale?limY pracq G y e r- m e k a. Autor ten stwierdzil, Ze zuZycie tlenu przez szczury, uSpione--uretanem, znacznie wzrasta po podskornym podaniu hista- miny w iloSci 8-10 mg/kg wagi, gdy temperatura otoczenia wy- nosi 30?C. Widoczny jest przy tym wyrainy wzrost cieploty ciala. W temperaturze otoczenia 24?C histamina prowadzi do nieznacz- nego tylko wzrostu zuiycia tlenu, przy czym cieplota ciala pozo- staje niezmieniona. W temperaturze 20?C zuiycie tlenu nie zmie- nia sig a cieplota ciala ulega obniteniu. U szczurow, pozbawionycn nadnerczy, histaanina nie wzmaga zuiycia tlenu. Dzialanie hista- miny na przemianq materii szczurow wykazuje wahania sezonowe -podobne do wahan w dzialaniu adrenaliny. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 524 J. Billewicz-Stankiewicz, D. Gorny i M. Czerminski Crane i Davis badali zmiany zuZycia tlenu blony gluzo- wej Zolqdka aby, wystqpujqce pod wplywem histaminy, i slwier- dzili, ie zuiycie tlenu wzrasta rOwnolegle do wzmagania siq czyn- noSci wydzielniczej. Jak wynika z ohu tych prac, histamina posiada Taczej wtorny wplyw na przemianq materii; wzmolenie przemiany materii u szczu- row zachodzi tylko w przypadku zachowanych nadnerczy, a w-iqc poSrechtio, najprawdopodobniej poprzez wzmoienie wydzielania adrenaliny, Mora, jak wiadomo, wzmaga procesy utleniania. Zolq- dek iaby zuZywa wiqcej tlenu w zwiqzku ze zwiqkszonq -syntezq I wydzielaniem HCI. Nie znaleiligmy w dostqpnej nam literaturze prac, ktore zaj- mowalyby siq bezpogrednim dzialaniem histaminy na przemianq tkanek izolowanych. Dlatego uwaZaligmy za wskazane zajqcie si? tym zagadnieniem. Metodyka I wyniki doLwiadczen ZuZycie tlenu tkanek wyosobnionych oznaczaliSmy w atmo- sferze czystego tlenu w aparaturze Warburga. Wykonane zostaly trzy serie pomiar6w: pierwsza glowna na skrawkach wqtroby, dwie inne orientacyjne z zawiesinq komorek wqtroby i mozgu. Skrawkr wqtroby kroliczej mialy gruboge nie przekraczajqcq 0,3 mm. Gru- boge skrawkow kontrolowana byla za pomocq waZenia skrawka i mierzenia jego powierzchni przy uwzglqdnieniu ciqZaru gatun- kowego tkanki wqtrabowej (Dixon araz Umbrei t, Burris i Stauffe r). Skirawki osuszane byly bibulq i waione na wadze torsyjnej. Waga skrawkow wahala siq w granicach 118-460 mg. Plyn Ringera-Krehsa przygotowywaliSmy przez zmieszanie 100 mi 0,9% NaC1, 2 nil 1,2?/o KC1, 2 ml 1,76?/o CaC12. ? 6H20 i 20 ml 1,26% Nal-1CO3. Dwutlenek wqgla pochlaniany byl przez bibulq, zwilionq trzerna kroplami 20% NaOH. Ubr,vanie tlenu odczyty- wane bylo na .skalach manometrow w odstqpach dziesiqciominu- towych w ciqgu 50-60 minut. Wyniki byly przeliczane i wyraZane- w zuZyciu tlenu w mm3 na gram tkanki i godzinq. Histaminq dada- waliSmy do plynu Ringera w trzech stqieniach 1: 6.000, '1 : 5 000- i 1: 3 000. W rownolegle prowadzonych pomiarach kontrolnych warunki dogwiadczen byly dokiadnie takie same, tylko, ie nie- dodawaliLily histaminy. ObjqtoSa plynu Ringera-Krebsa w naczyn- Histamina a oddychanie tkankowe 52') kach manometrow wynosila od 2,5 ml do 3,0 ml w zaleinoki od ttywanego stqierila histaminy. Wyniki pomiarow podane sq w tabelach I, II, III. Sredni blqd wartoki gredniej (tie) wahal siq w granicach od 4% do 13?A. Roinice Lrednich z pomiarow kontrol- nych i pomiarow z dodatkiem histaminy oceniane byly sposobem powszechnie stosowanym w statystyce matematycznej. Roinicq dzieliligmy przez redni blqd roinicy y =ihrml 0.14 ,a otrzy- manq liczbq porownywaliLmy pry pomocy tablic statystycznych Kollera z wartogciq ?t", odpowiadajqcq danej liczbie stopni swo- body (liczbie pomiarow zmniejszonej o 2). W ten sposob mogliSmy .ocenie czy badane roinice sq statystycznie istotne, czy tei sq one tylko przypadkowe, a wiqc niezaleine ad dzialania histaminy. Druga i trzecia seria pomiarow byla przeprowadzona na 300/0 zawiesinie tkanki wqta-obowej (30 g miazgi ? 100 ml p.lynu Ringe- ra-Krebsa) oraz na 20?A zawiesinie tkanki mozgowej (20 g miazgi +100 ml plynu Ringera-Krebsa) bialych myszy. Objqtoge zawiesiny w naczynkach aparatu Warburga wynosila 1 nil. Porniary kontrolne wykonywa-ne byly bez histaminy, reszta z dodatkiem histaminy Lp 1 2 3 Zuiycie 02 w mm3 na gram tkanki I godzing. Watroba w ply- nie Ringera- Krebsa (pomia- ry kontrolne) 2094,8 2606,2 1963,7 - 126,5 + 384,9 -257,6 G 7-=: 2221,3 7.1.7 195,9 -M2 1/ 2 2 .1 cN11?1v12 - 1,19 : Tabela I d2 Lp 16 000 1 2 66 036 3 4 5 6 148 200 ZuZycie 02 w mm3 na gram tkanki i godzing. IATatroba w ply- nie Ringera- Krebsa-Fhista- mina 1: 6000 2013,2 1905,8 2060 2466,2 1533 1646,7 + 75,7 - 31,7 + 122,5 + 528,7 -4045 990,8 d2 5 730 1 005 15 000 279 500 163 620 84 570 M2 ? f3 M2 1937,5 ? 135,3 4,53. Poniewai 4,53 > 1,19 roinica - M2 283,8 jest nieistotna Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 526 J. Billewicz-Stankiewicz, D. GOrny i M. Czerminski w stqieniach 1: 2 000, 1: 3 000, 1: 5 000. Tkanki .w cylindrycznym naczyniu szklanym z gcigle dopasowanym tiocz- kiem. Niedogodnoge tej metody polega na tym, ie przez nie tkanki powoduje siq nie tylko dezintegracjq poszczegOlnych elementow tkankowych, lecz rowniei iiszkodzenie struktury komo- rek, co pociqgalo za sob q osiabienie czynnoki szeregu enzymow tkankowych. Poza tym uzyskana zawiesina w trakcie pipetowania bardzo szybko sedymentowala, co bylo przyczynq nie zupanie rownomiernego Tozmieszczenia masy miazgi itkankowej w poszcze- golnych probkach. Poniewa2 jednak blqd systematyczny przy pobieraniu probek kontrolnych ?badanych" w poszczegolnych seriach byl ten sam, wyniki, ktore otrzymaligmy, pomimo znacz- nego rozsiewu wziqligmy pod uwagg jako uzupelniajqce do tych, ktore uzyskane zostaly na skrawkach. Pomiary .zuiycia tlenu przez zawiesiny tkankowe nie wykazaly jakichkolwiek istotnych Tonic, wystqpujqcych pod wplywem histarniny, ani tei stalej kierunko- woki zmian w obrqbie wahan statystycznie nieistotnych. Tabela II Lp ZuZycie 02 I111113 na gram tkanki i godzine. Wqtroba w ply- nie Ringera- Krebsa (pomia.- ry kontrolne) d2 Lp 1 1063,7 - 516,8 267100 1 2 1541,2 - 39,3 1544 2 3 2061,5 +481 231400 3 4 1655,6 + 75,1 564 4 5 ?1' a M1 = 1580,5 ? 204,2 6 7 M1 -M3, 1/ 2 / a M1 2 + a M2 ZuZycie 02 w mm3 na gram tkanki i na godzinq. Wqtroba w ply- nie Ringera- Krebsa+hista- mina 1 :5000 1058,7 1032 1352,6 1944,7 1550,7 1671,6 1552,8 c12 - 393,2 154600 -419,9 176500, - 99,3 9860. + 492,8 242900, + 98,8 9761 + 219,7 48260 -I- 100,9 10190 N42 +1// a N12 = 1451,9 + 125,5, - 0,53 : t9 = 4,09. Poniewai 4,09 > 0,53 toinica /.41 - M2 = 128,6 jest nieistotna Histamina a oddychanie tkankowe Tabela III 527" Lp ZuZycie 02 w mm3 na gram tkanki i na godzine. Wqtroba w ply- nie Ringera- Krebsa tpomia- ry kontrolne) d2 Lp Zutycie 02 W mm3 na gram tkanki i na godzinq. Wqtroba w ply- nie Ringera- Krebsa+hista- mina 1 :3000 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1798,4 1837,7 2080.8 1963,6 2022,6 2136,6 2140,7 1490,4 2462 2196 1766,7 771,6 1923,4 - 16,25 264 1 + 23,05 531,3 2 A-266,15 70870 3 +148,95 22200 4 +207,95 43260 5 +321,95 103000 6 +326.05 106400 7 -324,25 105200 9 +647,35 419100 +381,35 144700 10 - 47,95 2299- 11 -1043,5 1088000 1123 +108,75 11830 14 M1 ?1/ a ML = 1814, ? 116,5 1645 1738 2200,9 1998 1872,8 1771,2 1997,9 1609,3 2605,4 2108,3 1573,6 1363,5 1889,3 2084,4 (11 -244,8 59930 -151,8 23043 +311,1 96160, +108,2 11700 - 17 289 -118,6 14060. +108,1 11680 - 280,5 78680 +715,6 512100 + 218,5 47730 -316,2 99990 " 0526.,35 277000 0,25- +194,6 37870 , ?1/a M2 = 1889,8 ? 83,5 M2 - MI 0,52 : t25 = 3,33. Poniewai 3,33 > 0,52 Minica 2 2 a M1 + a M1 M2 - M1 = 75,1 jest nieistotna OmOwienie wynikow Jak wynika z danych wszystkich serii dogwiadczen, roinice wartoki grednich zuZycia tlenu pomiarow kontrolnych i pomia- row. z dodatkiem histaminy nie sq istotne w znaczeniu statystyki matematycznej. Na podstawie tego moiemy wyciqgnqa wniosek. o znaczeniu ogolnym, ie zuZycie tlenu przez skrawki izolowanej Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 .528 J. Billewicz-Stankiewicz, D. Gamy i M. Czerminski tkanki wqtrobowej, jak rownie? przez zawiesinq komorek wqtroby .oraz ukladu nerwowego, nie ulega zmianie pod wptywem histaminy. Wyniki nasze, jako uzyskane na tkankach wyosobnionych, znajdujqcych siq poza ustrojem w warunkach grodowiska sztucz- nego, wymagajq ostroinego wnioskowania. Tym nie mniej, jeieli uwzglqdnimy dane prac Gyermeka oraz Cr an e'a i Davis a, wspomniane we wstqpie, i zestawimy z naszymi wynikami, to motna uznaa za pewne, ie w warunkach pracy ustroju, jako histamina nie wywoluje w tkankach zmian zuiycia tlenu. Dziala- nie histaminy na tkanki nie jest wiqc zwiqzane z tlenowq fazq me- tabolizmu, co zdaje siq bye w zgodzie z danymi E. Miqtkie w- skieg o (doniesienie ustne na I Konf. Pol. Tow. Fizjol. w Lublinie), ie hypotensyjny efekt histaminy nie ulega zmianie w przebiegu .hypotermii u psa, podczas gdy zuiycie tlenu wyralnie zmniejsza siq. Streszczenie W pracy niniejszej wykonano przy pomocy aparatu Warburga pomiary zuiycia tlenu przez skrawki wqtroby kr?lika, przy czym nie stwierdzono, aby histamina w stqieniach 1: 3 000-1 : 6 000 powodowala zmiany w zuiyciu tlenu przez tkankq wqtroby. Po- dobne wyniki uzyskano w pomiarach na zawiesinach komorek wqtroby i ukladu nerwowego bialych myszy. PISMI ENNICTWO 1. Crane E. E., Davis R. E.: Bioch. J. 49, 169-175 (1951). 2. Dixon M.: -Manometric Methods. III Ed. Cambridge 1951. 3. Gyermek L.: Arch Exp. Path. Pharmakol. 209, 456-4.64 (1950). 4. Holobut W., Slaw ik Z.: Anna- les UMCS sect. D 6, 361 (1951). - 5. K oil e r S.: Graphische Tafeln zur Beur- teilung statistischer Zahlen. Dresden 1943. 6. Umb reit W. W., R. H. Burr i s, -J. F. S tauf f e r: Manometric techniques and tissue metabolism. Minnea- polis 1951. Histamina a oddychanie tkankowe 529 P E 3 10 E ABTOpbi aaml3llicb uccaegonannem u annapare Bap6ypra micnopoga cpemoin neuenonuoil THUM HpOZIIIHOB, a Tailace cycncimicii (inneubio) Henn tiepin-wit THUM II nenenn 6e21mx go6annenimit H pacrnopy Piniruepa?I-cpe6ca B nonueirrpaunnx OT 1:2000 go 1 :6000, ne BbI3LaBB.TI B nonnuecr- 13011110AI OT1IOWCI11111 unuanux cyineurneinibix ll3MeuelIlui B noTpe- micuopoga imoniiponainiboni ConocTaunnii peaylibTaTbi co6c.rueinibix uccaegonaniiii c gainibr- Mu naynuoit uirrepaTyphi, awropbt npiixogur H 3anniouenino, TO Ii B ycnoniinx pa6oTht opraininma, Nan egnuoro uenoro, rucTamuir Ile BbI3b1BaeT uenocpegurneinio u3MeIiemm B nurpe6nenini MICRO- poAa SUMMARY The authors examined in Warburg's apparatus the consumption of oxygen by slices of liver tissue of rabbits, by suspensions of cells of nervous tissue and liver of white mice. Histamine added to Ringer-Kreb's solution in concentrations 1: 2000 to 1 :6000 did not cause statistically significant changes of consumption of oxygen by 'isolated tissues. On the basis of comparison of the authors' results with data from the literature a conclusion is reached, that also under working conditions of the organism as a whole histamine does not cause directly any changes of consumption of oxygen by tissues. Papier druk. sat. III kl. 80 g Format 70z100 Druku 7 str. Annales U. M. C. S. Lublin 1955 Lub. Druk. Pras. w Lublinie Zam. Nr 1499 30.1V.56 r S25 egz. A-7-2242 Data otrzymania manuskryptu 30.11%56. Data ukonezenia druku 2.X1.56 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ANNA LES UNIYERSITATIS MA RIAE CURIEr SKLODO W S KA . ? LUBLIN ? POLONIA VOL. IX . SECTIO 1954 1. St. Grzycki i J. Stasz y.c:.Badania dbAwiadczaine nad ukladem ma- krofagow w plucach. Experimental investigations on the macrophage system in the lungs. 2.. W. Staik a: Zrniany szybkoLci krwl w tetnicach obwodowych przy' pre- syjnych I depresyjnych odruchaar z zatoki szyjnej. Changes in the 'flow rate in peripheral arteries resulting from pressiVe and depressive reflexes in sinus caroticus, -3. St. Grzycki L. Blaiewski: Badania nod wl6knistYm ukladem czynnaciowym skory ludzkiej. Investigations on the activity system of fibres in human skin. 4. St. Mahr bur g: Badania nad wplywem wyciagu loiyska, sporzadzo- nego metoda Filatowa, na przeszczepialnoge i rozw6j miesaka Crockera u myszy. Studies on the influence of placentar extract prepared according to Filatow's method on the transinoculation and growth of Crocker's tumor in the mouse. 5. St Grzy cki: Arsen i chemiczne zwiazki arsenowe w blcmie gluzowej przewodu pokarrnowego. - Arsenic and its compounds in the mucosa of the digestive system: 6. St Grzycki Blaiewski i J.. Staszyc: Badania nad w161cni- syli thcladem skorno-naskorkowym skory ludzkiej chorobowo zmienionej. Investigations on the fibrillary dermo-epidermal system of hu- man skin pathologically changed. 7. M. St eI masia k: Wspolzaleinoia pomiedzy przedmurzem a innymi cechami morfologicznymi mozgu u czlowieka. Correlation of the claustrum to other morphologic characteristics' of the cerebruin An the man, 8. M. S t elm a siak: Wsp6lialeinOia pomiedzy 'cilugoc1 p?lkuli rriozgti a komora, boczna m6zgu u czlowieka. Correlation of the length of the. cerebralhemisphere to the lateral cerebral ventricle in the 'Man. 9. T. Bar kowsk i,. A. 11.. TuszkfeWICZ Chromatograficzna kacja proby galaktozowej w ocenie czynnoki watroby: Die .chrornatogaPhische Mcidifikation der GalaktoSe-Probe in Beurteflimg cler Leber-Funktion. 10.. 1ff, Smir n w: Wsp6lzaleirmg6: wystepowania rzesistka pochwowego (trichcmonas vaginatis) I objaw6w pafologicznych riarzacin rod- , nego.kobie.ty, Correlation of the occurrence of trichompnas, vagfrtalls. and patho-- ? logic symptoms of the genital organ in the woman. : Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 '11 IT 11. J. St a szy c: Badania nad wplywem wycitigu tylnego ,plata przysadki mozgoWej na wyspy Langerhansa w trzustce. Experimental studies on the influence of the extract from the posterior lobe of the pituitary, gland on the Langerhans islets in the pancreas. 12. H. K wit o w a i W. 0 k t a.b a: Ocena i analiza statystyczna materialu klinicznego i szpitalnego dotyczacego umieralnogci noworodkow w latach 1946-1950. . Statistical analysis and. estimation of tile mortality of the newborn ? in the years 1946-1950. 13. J. D an iplsk 0 spadku umieralnogci niemowlqt. On the decrease of infant mortality. 14. B. Dyle ws k Badania nad drogami powietrza oddechowego w nosie Studies of the tracts of the respiratory air in the nose. . 15. M. Czo chr a: Ocena czynnogci trzustki w chorobie wrzoilowej w sta- . nach przed i pooperacyjnych. Estimation of the activity of pancreas in gastric, duodenal ulcer disease in pre- and postoperative states. 16. Z. 'Um las t o wsk a: Uszkodzenia aparatu wiezadloweko wqtroby. Injury of the ligamental apparatus of the liver. 17. 3.Billewicz-Stankiewicz, W.Mizgalski i D. Gorny: 0 nie- . ktorych wlageiwaciach farmakologicznych estru dwuetylopara- nitrofenylofosforowego. On some pharmacodynamic properties of the. diethyl-p-nitrophe- s nyl-phosphoric ester. 18. H. B omanowsk Wykrywanie i ilogciowe oznaczanie dwuetylibainidu kwasu nikotynowego (kardiamidur koraminy) w recepturze me- ted kolorymetrycznq. Detection and quantitative determination of diethylamide of nico- tinic acid (cardiamide, coramine) in prescriptions by the colori- metric method. 19. H. My s akowsk a: Badania cytologiczne wYmazow oplucnych pobiera- pych przy pleureskopii. Cytologic studies on pleural smears collected at pletiroscopy. 20. J. Kr a w zy sk Wplyw kationow akrydynowych na bialka suro- wicy i niektOre enzymy. Influence of acridine cations on serum proteins and some enzymes. 21. S t..G rzy cki i I. K r erl ik owsk a: Bddania nad zaWartaciq gliko- ' gent' w wqtrobie iab wodnych (Rana escutenta esculenta) podda- nycir d?ialaniu roinych temperatur otocienla. . Studies on the content of glykogen in the liver of Rana esculenta esculenta submitted to various temperatures of the environment. . . . Adresse: UN1WERSYTET MAR11 cuRIE-skt000wskiEJ BIURO WYDAWNICTW 'LUBLIN Plac Litewski 5 P 0 L op NE. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11 : CIA-RDP81-01043R002200170001-4 )1(YPHAJI MilKPOI3140.4011414 311FIUMUOJI011414 14MMYHOB140J10.11414 1957 ME4T14.3 MOCKBA Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11 : CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ? .143VIEHHE HA KYPI4HbIX 9MBPHOHAX BHPYJIEHTHOCTI4 IIITAMMOB BR. ABORTUS BOVIS 19, BA m 24 BAUTCIC, 10. HapHac 14 C. Ify6ep Katimpbt mimpothionorim m --e,Towifiracort alcaRemim B .11936Jutme H rocy,aapcmemoro Haytmo-liccneAo9aTenbacoro HHCTHTTra ce.mcKoro Tpy,11a H niniemd (rlorryniina perlatcuitio 16/XI 1956 r.) MLA 11p0BeJTH uccne,aoaam451 C LICJIblO onpeueneuusi qyBCTBHTeJlbHOCTH AypI4Hbrx 3M6pHOHOB K cTaiwayruhrm mTammam 6pyugza (Br. abortus bo- vis 19, BA ii 24). IIITamm Br. abortus bovis 19 ? pa3HOBHJIHOCTI3 ubwe.nemforo OT KOpOBbI B 1923 r. Korrouom H ByKom B CIA. C Tex. flop II1TaMM 19 IlpH3Hall ace- AuTao KK Hau6anee ripirrozunlil ,a.na uarotibmemsi mumoil asupy.nelimoci BaKLIFIHb1 npurus 6pyLte.n.fle3a. MHOFOITHCJICHHble ucc.neAosamisi, KoTopme 11p0BOILSITCH B pa3uhrx cTP4- max, nokaat;maxyr, tiTo urramm 19 aaupy.nerrreu Azir mopcxxx CBITHOK H 96.71a- .uaeT CT011KHMH ummytIoremihnuu caoficraamu. 1.1.1ramm BA Mb! IT0JITHIJI1-1 OT npoci). F1. O. 31Lpo4toacKoro fi3 MOCKBEI ,(1955). B noucicax urram.ma, npuro,rworo AAR 133rOTOBJIBITH51 BaKILITIMI 4(.1151 ojie 113 qncjia COECTCKIIX ICOJIJIBKIWOHliblX WTaMMOB 6pyLIBIIJI, BepIIIHJI0Ba H Ap. (1950) HaWJIH urramm Tuna bovis, KOTOpbIll, HO HX MHeHIII0, o6za,uaeT TMH >ice cuoncTaamu, H urramm 19. B npeubLayntux 1rccae4oaaffni1c HapHaC H `X011ICOBC1HA AoKaaa.rui aux- :pyJIBHTHOCTb H ummyuoreaaocTb LuTamma BA. 0,rwoupeme1-iHo OHII OTMeTHJTH 6o.nbluylo K AHCCOUHaLttill y 3T0T0- unamma no cparweunno C TICX0,TIHbIM wTammom 19, nonygeinibus,4 HaMTI OT CTa6abcloopTa. ? II1Tamm Br. abortus bovis 24 YIBJIABTCH Haulm CO6CTBeHHIAM MOLLBJ1b- HEIM InTammom, xapaKTepuayrounimcn 69J1b11fOrl BI3py.11e1ITHOCTb10, TITO 6bIJI0 AoK33aHo 6aKTepao.norutiecimm HrucTonaTo.noratieciaim meTouamn Komixa n Ilam-lac (1955). BbnueynomnuyTue ILITaMMbT MN aaceaaau B Cpeity Bpayua, noure tier? TIOMOLL1b10 mo.amimuiposamloro meTo.aa Feupu H MeT0)10B Bpayua H 3 ?KM91-1, N2 9 33 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 BepueTa onpe.nemum cTenenb Auccou,Haium, rionbByHcb HCK.11101-111TenbH0 ,K0J10- HIISIMI1 B %cud' S-cpopme. IlpHroTomemmumi TaKI1M meTo.nom B3BeC5IMI1 Mb BapaHomc )10113bIe 'vim-cue am6puolibt B BoBpacTe OT 3 JI,0 9 /welt. 3apawanir mem B 3KeJITOK, BBOX1 0,1 MJI B3BeCII, codnepKaBuiett 10, 100, 1000, 10 000 6pyuen.n B 1 m.n. 110J1b3y51Cb yKaBamium MeTO,ROM, MbI Bapami.nu 350 Kypinibtx 3M6p110H013 urrammom 19, 336 am6pHottoB urrammom BA 11 364 3m6pHoHa ? =am- Mom 24. rIoc.ne BapameHHH strata nomeuiami B TepmocTaT npti 36? 11 mexieBice, Kotrrpo.ntiponami )101311eCHOCO6HOCTb 3M6pHOHOB. kypimbie 9m6pHoHbt, B KO- TOpbIX He maBa.nocb o6HapymTb npH3HaKoB >K1131114, BCKpb113a.1111, lia6J110,aa: Jut naTo.noroaHaTomunectute immeHemin B mix H 6panit Ann nocesa )1(eJIT0K, ammoninecKylo )1111,11KOCTb u y 6-9-,n,HeBHux 9m6pHoH0B ? netteHb. MaTeptca.n cen.nn B nucTorc KympType Ha nnacTiundi Bpayua, noc.ne gem, ycTanamiwa.nit ,tmccoutiamuo noceBa. Mcc,nekiorsanust Bb15IBHJIII 3a1311CIIM0CTb mexuty BonacTom Kypimoro Ba- pon,bnua, mulnw,upyioutert 1Lo3oft H 6bICTpOTOil ni6e.nu. IloKasallo, ii 3-4-,Ememcble 3M6p11011bI noru6a.nH, Haniittaa c 3-5-ro AHH Houle mupeKuitn, 5-, 6- H 7-,1tHemtbie 3m6puotim norit6a.nn COOTBeTCTBeHHO Ilexc,u,y 3 H 7 A1-15111114, 8- 11 9-,EtHeBHue am6pHonbt norn6am, Hanmian c 4-ro ,EIHR noc.ne inulnutupo- Bamw. HeKoTopbie 113 1111X, Bapmeimbie B 10 na.noneK, ocTaBaJnicb Nu3necnoco6Humil B Tenet-we 9 Anil (cpoK Ha6.mo,neHHH). AHanorlinubte C130fiCTBa 6bLnic KoncTampoBalibt y wTamma BA: 3- If 4-,tuteStwe 3m6pHoubt norn6.nu nepe3 3-6 AHeri noc.ne umpenwit, 8-/men- nue ? norit6mi B nepHoli c 3-ro no 7-ft AeHb noc,ne HIKPumtpoBamig (9-x-tumble am6pHoicbt Mb! He o6c.ne.1toBaJui). IlpH sapa>Kelani urrammom 24 3- H 4-Aneutibte 3m6pHoHbt noru6a.nH, Hanwcan co 2-ro H no 4-11 ,neHb mute HiKpinuipoBamin, B TO spew' Kai( 5-, 6- ihnii 7-iticemibte norH6a.cm c 3-ro no 5-11 AeHb, a 8- 11 9-AHemibte? nepes 3-6 .ciHect noute mulniwiposamin. tIpH 3TOM 6bt.nn oTmenena c.neApouitte naTanoroaHaTomuttectuie tiBme- HeHliff: 1) xoptioH MyTHbIii H CHJIbH0 runepemlipoBaH, xpoBeHocHbie cocy,n,bi npoiumaembi, Kanimnscpbt o6pa3yloT Kp01351HliCTbIe 111411J1bTpaTbI; 2) ammioninecKan >1111)1KOCTb 11PM Hamitnivi ninepemmi mirpemmx op- raHoB IIHTeHCHBHO oxpaimmanacb KpOBbIO, a 3M6p1I0HbI 6b1J111 cimeBaTo- 6,ne1LHumn (Km= BapaHcami Amami' B 1000 H 100 na.nonex), emit )KILEI- KOCTb 6bina c,na6o oxpalueHa, opraHm H MbI11111,b1 613IJI11 CIIJIbH0 runepemtipo- BaHbI (100 11 10 nanoneK B 1 M.11). 9TH H3meHeHH5i He Ha6.1no,Ramicb y KOHTp0.1113HbIX am6pHoHon; 3) mimemme opratim yBentineHbi, MbI1111.1bI cKe,neTa itHor,na pe2Ko Hpo- BOTOTTHJIII; 4) no Bempunce 9m6pHoHbt OTJIH4J1HCb OT KOHTp0J1bHbIX B 3aBHCIIMOCT11 OT IlHcjmtu1pylouieH J103bI. Koma Aosa yBeamtuwa.nacb, 3m6pHoH CTaHOBILTICAI meHbwe (cKopee norm6aA). Onucalucbte 113MeHeHI111 Haoluo,nia.rutcb y 3m6pHoHoB, Hp141311TbIX HUH- Tyembnin 111TaM1.1aM11 19, BA H 24, Haii6o.nee peso OHH 6buni BbipmeHbi V 31s141101-10B, Bapaxcemibtx 111TaMMON1 24. 1/13yneHHb1e 111TaNIMbI Br. abortus bovis 19, BA, 24 6b111I1 BlIpyXelITHbI no oTHoweinHo K Kypicium smopuoHam mill 3apmefrim 1103aMII 1000-10 na.noTieK. FIrm 3TOM HaH6o,nee mtpy.yreHTHbrm 6b1n LLITaiNINT 24. Bnpy.nenTHocTb 6pyu.e.1.n, onpezte.nemiym no >K113HeCII0C06HOCTI1 Kypic- HbIX 3M6p110110B noc.ne BapammtH, xapawrep1I3yioT .naHHbie, npriBeAemible 13 Ta6,nnue. OH11 no,a,THeNKAatoT 6011ee BbICOKy10 mipy.neHTHocTb mamma 24. ,L(oKaBaira 'mime Koppengulin meKriy cmcfmuupyiouleci J1O3Ofi, BoBpacTom 91%14110Na, IIIITeHCIIBHOCTb10 naTanoroaHaTominecKicx immeHeHicil H 6b1CTp0- T011 rll6e.nit Bapmetworo 3m6pHoHa. Br. abortus bovis, KyabTimupyembie 43 Ha Kypuirbtx am6pHoHax, nmeloT Temletrumo K aTirminicomy pocTy, npono- Jououipoot 13 Hamm"' Barmy C KOJI0H115111111 S-1130p111 MII0r0t111CJICHHbIX KO- JI011hI? R-cpopm ii npommyTonicbtx ? I-cpopm. fipH 3TOM y paBlibix wTammoB 6pyitezn 21iccouciauun 11p051BJIHJIaCb 13 pa3.nlitIHOil cTenemc: urramM 19 co- .1tepican 200/o R- ii npomemyTotwbrx I-cpopm, IIITaMM BA ?300/o R- ii npo- meHuTotnibix I-cpopm, urramm 24 npe,n- /le noun napa? cTaBJ151.71 C06011 quelyto xpibTypy nt. S-cpopmbr. 19 BA I 24 01111CBIIIIbIe orlblmr riponextenbr Ha 986 Kypicnix 9m6pHoicax, He cturran 2.11 1C011TpOJIbIllsIX II TeX norH6umx 3apo.abr- 3-ri Kuropbre o6.riaAa.rm HcA.Inotnlye.ribuo 4-11 BbICOKOil 1IyBCTBIITeJ1bH0CTMO K mcpy- ? 6-11 7-11 B-ft KOAH4M1TO DUMMBWHX 9m6pnonon (n nimenrax) film napancenun Gpynennamn n xammerrne 1000, 100 n 10 nanogerc IUTastst 6pystenn J1e1-1THbI:s1 H aBupy.newricum Br. abortus bovis (B OTHOLLICHIIII mopcmcx C131111011). 011bITbI .E10Ka3bIBalOT TaK)Ke tlyBCTBIITeJ1b- 110CTb tcypitHbix, 3M6p110H013 IC AIIIHIIISIBAB- 11b1111 ,noBam na.nonek (okozo 10 6akTe- Ta1Can tlyBCTBIITe./1bHOCTb He BcTpe- naeTcH HH y =coil 6llanorimecxoil mo- Aum. BOT nonemy c,ne,gyeT KoncTaTHpoBaTb, tITO KypicHblii 3m6puoir ? arc- wan cpe,na .n.nn nocenon Kp0B11, TO nonnepKneHo Hcc.neitoBaminni Icappapa, Py 06mee mantle- CM? 3apa- xcenumx 3M- 61)110110B . . 100 100 99 68,7 27,4 9,8 4,8 4,2 4 300 100 100 91,7 63,2 21,2 7 288 100 93,3 61,6 31,2 5,6. 0,8 0 342 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ss, 011??????????????????? C 1957 r. 13 Ilpare Hatnniaer Bb1X03.11Tb U auyx tiapanneabitbix 113aati1nx 110116111 MOH- Apiapoaltbirt iHypitan critritetia, mitxpo6Honorun ii ummylionorlino. Claim maim 6y.aer nettararbcti Ha pyccKom 51361KC, BO uropom unannit 6yayr tioNtemarben crarbit Ha altraitilcimm, clipatiuyacHom it nemeuxoNi 31361K3X. K yttacritto u x7 Dor. Gros. 6 fp Bar. Alt. PS Bier. Top. 11 Izoaglutynacja 4 1 . 8 1 10 1 : 32 Kontro- 1:t Druga grupa obejmowala 19 klaczy porzutek i ogiery, ktore sta- nowily te klacze. Konie tej grupy, tak samo jak konie grupy pierwszej zbadano w kierunku salmonelozy, brucelozy, leptospirozy, toksoplazmo- zy i zakainego wirusowego ronienia klaczy. Nie stwierdzono w iadnym przypadku u klaczy 1 ogierow przeciwcial w stosunku do S. abortus aqui i B. abortus. Z antygenami leptospirowymi 4 klacze daly dodatni odczyn aglutynacyjno-lityczny z antygenem Lept. gt., a 1 klacz z anty- genem Lept. icth. Dodatni odczyn wiazania dopelniacza z antygenem za- kanego wirusowego ronienia klaczy stwierdzono u 9 klaczy 1 ogier6w wynik. watpliwy ? u 3 klaczy i ogierow. Wstepne badania w kierunku izoaglutynin w surowicach klaczy, wy- Prace podjete w porozumieniu z Instytutem Hematolbgii DziaI Serologii jako badania zespolowe. 2 Badania przeprowadzila dr Dymowska i wspolpracownicy PZH w Warszawie. .1 [5] T. 67-E-4 ? Przypadek ronlenia klaczy ? I. 1,111e-Szyszkol.vicz, S. Woyclechowska 4-10 kazaly izoaglutynack zawieszonymi w roztworze fizjologicznym krwin- kami ogiera, kt6rym stanowiono clang klacz tylko w 3 przypadkach. Tabela 2 Izoaglutyniny klaczy porzutek Porottienle w ntleslactt claty Batlano poporo- nlenitt w (lulu Surowlca ; Krwlnki klaczy ?glom Itozeienezenle surowicy 1 K0111111- 1 : 2 1 : 4 I 1 : 8 1 .10 1 : 32 I" 1 4 mies. 5 dni 96 Koh. Har. 2 4 mies. 21 dni 85 Cypr. Pyhr. ? ? :3 10 mies. 77 ATM. Korn. + + ? ? ? 4 2 mies. 11 dni 91 Brit. Dir. +++ +-I-- + + + ? 5 ? ? Boo. Barn. _ ? ? ?, ? ? 6 8 mies. 61 Ram. Bryl. + + .4- 4- ? ? 7 8 mies. 83 Dal. Pyhr. ? ? ? ? ? ? 8 10 mies. 98 Pa. Dol. ? _ ? ? ? ? 9 10 mies. 34 Mad. Dol. _ _ ? ? ? 0 10 mies. 43 Kan Dol. ? ? ? ? ? ? 1 11 mies. 7 Ryn. Dol. _ _ _ ? ? ? 2 7 mies. 10 dni 96 Dan. Aid. _ _ _ _ ? ? 3 8 mies. 8 dni 60 Jol. Leh. ? ? ? ? ? ? 4 10 mies. 42 Gi? Mar. _ _ _ _ ? ? 5 _ Pr. Schw. _t. _ _ ? ? ? 6 9 mies. Ep. Jam. _ _ _ ? ? ? 7 ? Lan. Jam. . ? ? ? ? ? 8 _ _ Bar. Bain. ? ? ? ? ? ? 9 ? Nas. Der. ? ? ? ? ? ? SzczegOlowe zestawienie bada? w kierunku izoaglutynacji jest przed- stawione w tabeli 2. Zwrociligmy uwage na przypadek klaczy Brit., kW- rej surowica w 94 dniu po poronieniu aglutynowala krwinki ogiera Dir. zawieszone w roztworze fizjologicznym do miana 1,32, a wiqc ? do naj- wyszego poziomu spoArod wszystkich dotychczas otrzymanych wynik6w. Poniewai u klaczy Brit. nie stwierdzili?/ny serologicznie poronienia ani na tie bakteryjnym, ani wirusowym ? postanowilimy przypadek ten przebadae szczegolowo z punktu widzenia poronienia na tie izoimmu- nizacji. Kariera stadna klaczy Britannica. Klacz Brit. polkrwi angieLskiej ur. 21. I. 1944 r., po raz pierwszy pokryta 21. VI. 1948 r. przez ogiera Dir. poronila w 9 miesiacu ciaZy dnia 18 IV 1949 r. Przyczyna poronienia ? nie ustalona. W 1949 r. kryta ogierem Boh. urodzila w terminie rebi, ktore padle w 7 miesiacu po urodzeniu na zapalenie pluc. W 1950 r. kryta ogierem Bryl. urodzila w terminie rebi, zgladzone w 8 mies. iycia, wskutek urazowego niedowladu.koriczyn tylnych. - Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 4.77,77?77?a?ens Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 450 pakrew angielska Nazwa Briiannica rcl .5;71 urodzenia C.) Panstwowa Stadmna Koni zo Racocie Wye110WaWea? do st. napiastk. bide PAN-KNR ? Paristwowy Instytut Weterynaryjny ? RNR to nt, o 0 4 n. n. O ". .... -.. E' >-/?TA C3 2: 1 :: i to. 2 u ":-.: to .tt tt , .tz, 7.1 ,..? --t'l 0 :71 C Ct. o t; --o, .._. -s.- c ctoe-E co. II c a ti Q. O Ci en 9 1171 ill '"C rn 4.- 0 O MI ......... '-n z ? ,-, t In, 0 0. 0 ... . "Ip 'n 0 o. 2 ,.. C) .k-r? cs C:0 ? t.'0 0. C.) C:. C,t 7: -,: Fo Q. urodzila 7.drotoe ???:) I ?t, ? S-41 a ...k N 1 E i 1 t: oT 7:7 -c:-L. C) r. .E r., .- o 7.- G iD7o 74 1 S:4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 PAN-KNR ? Patistwowy Instynit Weterynaryjny ? RNR ? .152 _ Dogwiadcz eni a. Z kariery stadnej klaczy Brit. wynika, te klacz kryta ogierem Bryl. rodzila w terminie normalne trebiqta (3 ciqie), kryta ogierem Dir. ? ronila (2 ciqte). Ujmujqc poronienie jako wynik izoim- munizacji, przeprowadzono badania .przeciwcial w surowicy kl. Brit. w ko- jarzeniu Brit. ? Brylant (tab. 3). IS] Tabela 3 Przeciwciala w surowicy klaczy Brit. w kojarzeniu z ogierem Bryl. Data badanIa KrwInIci ogiera Krwinki zawleszone 1 : 2 Surowica klaczy 13rit. 1 : 1 I 1 : 8 1 : 16 1 : 32 5. V. 1954 I Bryl. r. fizjolog. macrodex 5. V. 1954 Dir, r. fizjolog. macrbdex +++ ??-1- , ++ -1- 5. V. 1954 Dir? r. fizjolog. macrodex Surowica klaczy Dal (kontrola) Z dawiadczenia wynika, te surowica klaczy Brit. zawiera izoagluty- mny dla krwinek ogiera Dir. do miana 1:32, dla krwinek ogiera Bryl. ? do miana 1:2. Surowice klaczy badano z krwinkami ogierow zawieszonymi w plynie fizjologicznym i w dekstranie. W tab. 3 zestawiono wyniki badati. W przypadkach wqtpliwych zastosowano pokedni odczyn Coombsa, uty- wajqc surowic badanych do uczulania krwinek ogierow. Surowicq anty- globulinowq do odczynu Coombsa przygotowano, szczepiqc kroliki pre- cypitatem alunowo-potasowym surowicy koliskiej. Jak widae z tab. 2, surowice badanych klaczy, aglutynowaly krwinki ogierOw tylko do miana 1:4, bult tet nie aglutynowaly wcale. Tylko w przypadku klaczy Brit, surowica 3ej aglutynowala krwinki ogiera do miana 1:32. Pr ob a bio lo giczn a. W celu sprawdzenia, czy klacz Brit. jest uczulona na krwinki ogiera Dir., wykonano probq biologicznq, stosowanq w celach diagnostycznych u kobiet, u ktorych podejrzewa siq (W iene r) izoimmunizacjq. Proba ta, w przyPadkul,vyniku dodatmego miala wykazae wzrost miana u klaczy Brit. uczulonej jut na antygen krwinek ogiera Dir. wskutek przebytej obcogrupowej ciqty. Dnia 26. I 1954 r. przetoczono 1 klaczy Brit. 100 ml krwi ogiera Dir. W 20 dni po przetoczeniu krwi, dnia 15. II. 1954 r. pobrano krew klaczy 1 Transfuzji dokonal lek. wet. K. Malicki, st. asystent Zakladu Mikrobiologii Wydz. Wet. Warszawa. t L9l T. 67-E-4 ? Przypadek ronlenla klaczy ? I. Lille-Szyszkowicz, S. Woycicchowska 453 w celu wykonania odczynu izoaglutynacji. Okazalo siq, te to jednorazo- we wstrzykniqcie krwi ogiera Dir. wystarczylo, by miano w surowicy kla- czy Brit. podnioslo siq wybitnie. Surowica klaczy Brit. przed transfuzjq zlepiala krwinki ogiera Dir. zawieszone w roztworze fizjologicznym do miana 1:4 w surowicy ? 1:32; po transfuzji zlepiala krwinki ogiera zawieszone w roztworze fizjologicznym do miana 1:4 zawieszone w suro- wicy ? do miana 1:64 000. Rownolegle przeprowadzona kontrola krwi- nek ogiera Dir. z surowicq klaczy kontrolnej wykazala brak aglutynacji zarowno w plynie fizjologicznym, jak i w c;rodowisku bialkowym. Kontrola doLwiadczenia polegala na przetoczeniu rowniet 100 ml krwi ogiera Dir. klaczy, ktorej surowica przed przetoczeniem nie zlepiala krwinek ogiera Dir. Transfuzji dokonano dnia 22. V. 1954 r. W czasie. za- biegu stwierdzono lekkie oslabienie tqtna, po zabiegu ? oslabienie ape- tytu. Dnia 1. VI 1954 r. pobrano krew do odczynu izoaglutynacji. Surowica klaczy dogwiadczalnej uczulonej nie zlepiala krwinek ogiera Dir. zdwie- szonych zarowno w roztw. fizjologicznym, jak i w surowicy oraz dekstra- nie (tab. 4). Kontrolne badania surowicy Brit., wykonane w kilka miesiqcy po sztucznym uodpornieniu, wykazaly spadek przeciwcial do miana 1:8. W tym czasie klacz byla stanowiona po raz trzeci tym samym ogierem Dir. Kontrola przeciwcial w czasie ciqty nie wskazywala na uodpornie- me klaczy antygenem krwinkowym plodu. Przeciwciala mialy tendencjq do stalego spadku. W kolicu aglutynowaly krwinki ogiera Dir, do mia- na 1:4. Analogicznie do przypadkow spotykanych u ludzi wytlumaczenie spad- ku przeciwciala mote bye dwojakie. Po pierwsze ? klacz wytwarza przeciwciala, ktore sq wychwytywane przez obcogrupowy plod i wow- czas moina spodziewaa siq uszkodzenia plodu in utero. Po drugie ? klacz nie wytwarza wcale przeciwcial, gdyi brak jest bodica antyge.no- wego, kt6ry uodpornialby klacz w czasie ciqty. Plod wowczas bylby grupy zgodnej z grup q klaczy. W okre.Qonym terminie klacz Brit urodzila trebiq zupelnie zdrowe. Krwinkitrebiqcia nie wykazaly tadnych gladow uczuleni& W surowicy klaczy nadal nie stwierdzono przeciwcial- odpomokiowych w stosun- ku do krwinek trebiqcia. W tym czasie otrzymaligmy dziqki unrzejmoki dr Eyquema dyrektora laboratorium grup krwi w Instytucie Pasteura, surowice wzorcowe do oznaczania grup krwi u koni 1. ? Badania krwinek klaczy Brit. ogiera Dir. i nowonarodzonego trebiqcia 1 W tym miejscu pragniemy podziekowae dr. Eyquemowi za surowice. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 454 PAN-KNR ? Panstwowy Instytut Weterynaryjny ? RNR ------- - - ? CO [10] [11] T. 67-E-4 ? Przypadek ronienta klaczy ? I. Lille-Szyszkowlcz, S. Woyciechowska 455 6 ... 41 3 , II I'I I 1 I , CO = aI I+ '-' ? 02 t- t- ,.ti .: I 1 I I I i 1 .___:_-____ 7, ni E" ? ? ? ? 1.1 ? 4. ,- ??S - I ? I I -I- I I I + -?? ? -I- -I- + -I- -I wykazaly, ?e krwinki klaczy Brit. aglutynowane sq przez surowicq anty A i anty E, krwinki ogiera Dir. ? przez surowicq anty A i anty C, krew irebiqcia ? przez surowicq anty A i anty E. Zrebiq wiqc nie odzie- dziczylo cechy C po ogierze Dir. a krew )ego wykazala zgocInoge serolo- gicznq z krwiq klaczy matki (tab. 5). Nie bylo wiqc bodica do izoimmu- nizacji, plod zgodnogrupowy nie wywolal uodpornienia matki .i irebiq Tabela 5 Antygeny grupowe klaczy Brit., ogiera Dir. i irebigcia (odczyn wykonano -surowi- cami otrzymanymi z Instytutu Pasteura ? dr Eyquem) Krwinki Surowice nnty? A C Kontrola krwinek Brit. I ++ ++ Dir. 2rebig mialo wszelkie dane, aby urodzie siq zdrowe. Surowica klaczy Brit, aglu- tynowala krwinki ogiera Dir. do miana 1:4, krwinki nowonarodzonego irebiqcia nie byly aglutynowane przez surowicq Brit. Mo2liwe, e w po- przednich ciqiach, w ktorych klacz ronila, krwinki plodow zawieraly cechq C i byiy serologicznie niezgodne z krwinkami matki. Jest to tylko przypuszczenie, poniewai antygeny grup krwi poronionych plodow, w owym czasie nie mogly bye okrdlone. WYNIKI BADAN W SWIETLE PISMIENNICTWA Wobec rOinorodnoki cech grupowych u koni, sprawa izoimmunizacji klaczy w czasie ciqZy zdaje siq nie wzbudzae iadnych wqtpliwoki. Przemawiajq za tym spostrzeienia wielu badaczy, ktore przedstawiamy porniej. Jak jui wspomniano, opisy przypadkOw wskazujq, e izoaglutyniny wytw&rza- ne w czasie cigiy w krwi matki, dopiero z siarg przedostajg sig do organizmu irebigcia (B rune r, H u I I, Doll,Hunt, Walsh i inni: Zwierzgta karmione siarg matki ging wkrotce, wLrod objawow nasilajgbej sie niedokrwistoki i 261- taczki. Gdy natomiast takie irebig karmione jest przez klacz ? mamkg, zgodng grupowo z grupg krwi irebigcia ? objawy chorobowe nie rozwijajg sig i irebig pozostaje zdrowe. Wzorujgc sig na dogwiadczeniu konfliktu serologicznego u ludzi wprowadzono te same metoay badan serologicznych w stosunku do zwierzgt. Badania przepro- wadza sig riad wlasnokig zlepng surowicy klaczy w Stosunku do krwinek ire- bigcia i krwinek ogiera. Miano przeciwciai w surowicach klaczy cigiarnych waha Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 456 PAN-KNR ? Panstwowy Instytut Weterynaryjny ? RNR sie zazwyczaj w granicach od 1:4 ? 1:16 \V plynie fizjologicznym, miano izaglu- tynin wzrasta w rodowisku biaIkowym (albumina) 1:8 ? 1:32 (W alsh i Hunt) (79). Jak stwierdzili Br une r, Hull i Dol miano surowicy i siary waha sie w zaleinoki od okresu, w ktorym przeprowadza sie badania. Zwykle w przy- padkach niezgodnoki serologicznej miano narasta w miare zblitania sie porodu. Badania wahan miana surowicy i siary w czasie porodu i najblitszych godzin lub dni pa porodzie wykazalo, e miano przeciwcial surowicy utrzymuje sie przez czas dluiszy na jednakowym poziomie, miano przeciwcial w siarze spada szybko. W jednym z cytowanYch przez autorow przypadkOw surowica klaczy bezpogred- nio przed porodem zlepiala krwinki ogiera, ktery jq stanowil, do rozcieticzania 1:64, siara tej klaczy zlepiaIa te same krwinki w rozcieliczeniu 1:128. Dwanakie godzin pa porodzie miano surowicy nie uleglo zmianie, miano siary opadlo do 1:8. Po uplywie tygodnia miano mleka wynosilo jut tylko 1: 2 przy mianie przeciwcial w surowicy utrzymujqcym sic przez wiele tygodni pa porodzie. Autorzy podajq, e zazwyczaj, jeMi miano surowicy nie jest wyisze nit 1:2, a miano siary ? 1:8 wowczas treble mote ssae wlasnq matke bez obawy wystq- pienia toltaczki hemolitycznej. Jeteli natomiast miano surowicy wynosi 1:4, a siary ? 1:16, wowczas, jak wykazaly obserwacje autorow, wystepuje toltaczka 'hemoli- tyczna o przebiegu lagodnym. Gdy miano surowicy i siary jest wyisze ? niebez- piecznie jest dopuszczae treble obcogrupowe do ssania wiasnej matki. Ponadto Bruner i wspolpracownicy zbadali przebieg izoimmunizacji d o- w i a d c zalnej u 5 klaczy. W tym celu na 3 miesiqce przed porodem przeta- czano klaczom dotylnie w odstepach 7-dniowych pa 30 ml krwi cytrynianowej ogie- row, ktore je kryly. Dalsze uodpornianie wykonywano szczepiqc klaczom w od- stepach tygodniowych pa 20 ml krwi cytrynianowej podskornie. U trzech klaczy otrzymano miano izoaglutynin w rozcieficzeniu 1:2, w siarze ? 1:16. U jednej klaczy, miano w surowicy w stosunku do krwinek nowonarodzonego trebigcia wynosilo 1:512, w siarze ? 1:1024. Iloge cialek czerwonych krwi trebiecia wynosila 12 800 000 w 1 mm. W krwi trebiecia nie stwierdzono hemaglutynin. W 10 godzin pa urodzeniu, gdy irebie dopuszczano do ssania matki, krwinki ire- biecia wykazaly wybitnq autoaglutynacjq; iio?rwinek czerwonych irebiecia spadla do liczby 5 600 000 w 1 mm. Po 24 godz. Hoge cialek czerwonych krwi wy- nosila jui tylko 2 800 000; wystqpila bardzo wyraina ieltaczka. Od 3 dnia, gdy miano w siarze klaczy znacznie sie obnitylo (1:8), toltaczka u trebiecia powoli ustepowala, Had cialek czerwonych wzrastala i pa tygodniu osiqgnela liczbe 5 600 000 w 1 mm. Surowica irebiecia nie wykazywala jui tadnych zdolnoki zle- piania wlasnych krwinek, mimo, te miano w surowicy klaczy utrzymywalo sie na poziomle 1 : 512. Jak wynika z badan Gr ootenhinsa (40), zdarza sie, e rebie pada na cho- robe hemolitycznq przy odczynach serologicznych zaznaczonych bardzo slabo lub z wynikiem wqtpliwym. Du iq pomobq w wyja?nieniu izoimmunizacji jest stosowana przez wielu auto- row prowokacja, dokonana zastrzyknieciami krwi ogiera. Podwytszenie miana mot- na niekiedy uzyskae jut pa jednym zastrzyknieciu krwi. W przeciwienstwie do pozytywnych wynikOw izoimmunizacji dogwiadczalnej, popartej. rowniei przez nasze badania, badacz jugosiowiatiski Kolic (52) nie uzy- skal podwyiszenia miana izoaglutynin u 41 szczepionych koni. Nie jest ostatecznie wyjaklione, w jaki sposOb dochodzi do uodpornienia cietar- nej klaczy w przypadku konfliktu- serologicznego. Analogicznie do izoimmun z a cji w ciqt y u ludzi moina sqdzie, te antygeny grupowe krwinek plodu, jako rozpuszczalne glukoproteidy, przenikajq do ustroju klaczy i w razie niezgodno?ci ? uodporniajq jq. Przy dzisiejszym stanie wiedzy o grupach krwi u koni, nie zo- 13] T. 67-E-4 ? Przypadek ronienia klaezy ? I Litle-Szyszkowlez, S. Woyclechowska 457 stab o jeszcze ustalone, czy i ktory z antygenow grupowych krwinek koriskich jest czeAciej spotykany w przypadkach choroby hemolitycznej trebiqt. Ponad wszelkq wqtpliwok, jak wynika z pigmiennictwa, klacz w wiekszoki przypadkOw gru- Powo niezgodnej ciqty, zostaje uodporniona, a w surowicy jej stwierdza sie prze- ciwciala blokujqce i czesto dodatni paredni odczyn Coombsa. Badania serologiczne przeto dowodzq istnienia procesu izoimmunizacji. _Naj- wieksze trudnoki nastreczajq pray wytlumaczenia samego mechanizmu powsta- nia choroby hemolitycznej nowonarodzonych trebiqt. W przypadku konfliktu serologicznego u ludzi nie ulega tadnej wqtpliwoki, powstale u matki przeciwciala blokujqce przenikajq przez loiysko i uszkadzajq krwinki plodu. Zostalo to wykazane dogwiadczalnie przez wielu badaczy. Dodat- ni bezpogredni odczyn Coombsa, stwierd'zany prawie zawsze w przypadkach cho- roby hemolitycznej noworodkow ludzkich, dowodzi uczulenia krwinek plodu in vivo. W chorobie hemolitycznej irebiqt autorzy podajq, e zwierzeta rodzq sie zdro- we i chorujq dopiero pa wyssaniu przeciwcial z siarq. 0 przepuszczalnoki przewodu pokarmowego dla przeciwcial w pierwszych dniach pa urodzeniu gwiadczq dogwiadczenia Bessis a, o ktorych wspomniano na wste- pie, a ponadto ? spadek cialek czerwonych krwi u nowonarodzonych trebiqt i przeciwciala, ktOre po karmieniu siarq matki mogq bye wykryte we krwi trebiqt. Przekonywujqcy jest przypadek autoimmunizacji, obserwowany u nowonarodzo- nego trebiecia bezpo?rednio pa karmieniu siarq zawierajqcq przeciwciala (B runer I wspolprac.). Nie wydaje sie jednak prawdopodobne, by to byla jedyna droga, Mom przeciwciala dostajq sie do krwi noworodka i uszkadzajq jq. Brion (10) i Brion i Gor et (11) podajq, te niekiedy, aczkolwiek rzadko, ire- bieta rodzq sie jut chore Ponadto poczyniono spostrzetenia, e zwierzeta domowe rodzq niekiedy mlode z ogolnym obrzekiem, i to nie tylko zwierzeta o loiysku przepuszczalnym, ale rowniet i takie, ktorych lotysko uchodzi za zupelnie nieprze- puszczalne (np. krowa). Wirth przypuszcza, ie mote to bye nastepstwem izoimmu- nizacji zachodzqcej wewnqtrzmacicznie. Podobne przypadki obrzeku ogolnego u kro- likow opisujq Nachtheim i Klein. Podstawowym problemem w zjawisku izoimmunizacji u koni, jest problem przechodzenia przeciwcial i antygenu przez 10.2 yska kla- czy cietarne j. Problem ten wiqte sie z budowq anatomicznq lotyska, o ktorej krotko wspomniano na wstepie naszych rozwaian. Schneider i Szathamary podzielili loiyska zwierzqt ssqcych, na podsta- wie budowy histologicznej, na 4 grupy, zaliczajqc lotysko klaczy do grupy lotysk nabionkowo-kosmowkowych (placenta epithelio-chorialis). W tej grupie lotysk krwio- bieg matki oddzielony jest 'od krwiobiegu plodu siedmioma warstwami tkanek, stanowiqcych naturalnq ? wedlug autorow ? bariere dla przeciwcial rrfatki. W gwietle tych poglqdow odporno?e biernq treble uzyskiwaloby Po urodzeniu do- piero pa wyssaniu siary. Poglqd wypowiedziany przez Schneidera i Szathmary o nieprzepuszczalnoki lotyska klaczy dla przeciwcial wytworzonych w organizmie matki, zyskal w ciqgu lat nastepnych potwierdzenie zarowno w badaniach prowadzonych przez innych autorow na klaczach naturalnie izoimmunizowanych, jak i doAwiadczalnie uodpor- nionych antygenem bakteryjnym. Bruner i wspeapracownicy uodpornili antygenem S. abortus equi 5 klaczy w dziewiqtym miesiqcu ciqty, uzyskujqc miano 1 : 5 000. Po porodzie miano suro- wicy klaczy utrzymalo sie bez zmian, miano siary wynosilo 1 : 10 000. Surowica nowonarodzone0 trebiecia przed wyssaniem siary aglutynowala S. abortus .equi do miana 1 :100, w 12 godzin pa wyssaniu siary ? 1 : 1000, po tygodniu ?:1 : 500. Roczniki Nauk Rol T. 67-E-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 45S PAN-KNR ? Panstwowy Instytut Weterynaryjny ? RNR [14] Miano siary po wyssaniu przez irebiq obniiylo siq do 1: 200, miano, surowicy kla- czy utrzymalo siq bez zmian. Bruner i wspolpracownicy wykazali rowniei nieprzepuszczalnoge layska dla izoprzeciwcial. Badania przeprowadzali na 12 klaczach, kt6re w poprzedzajqcym sezonie urodzily irebiqta z objawami choroby hemolitycznej. W sezonie, w ktOrym przeprowadzono dogwiadczenie, pokryto je ogierami, ktore posiadaly antygeny krwinkowe niezgodne. Odczyn wykonany bezpogrednio przed porodem wykazai zle- pianie krwinek ogiera przez odpowiedniq mu surowicq klaczy do miana 1 : 64. Siara pobrana od piqciu dowolnie wybranych klaczy zlepiala krwinki odpowiada- jqcych im ogierow do miana od 1 : 8 do 1 :128. Surowice piqciu nowonarodzonych irebiqt, ktore jeszcze nie ssaly, w iadnym z piqciu przypadkOw nie aglutynowaly krwinek odpowiednich ogier6w. Po 12 godz. od wyssania siary, surowice irebiqt zlepialy krwinki odpowiednich ogierow do miana 1: 2 do 1: 32. 2rebig, ktorego surowica wykazywala miano 1: 32, padlo w niedlugim czasie po urodzeniu. W ostatnich latach, wskutek coraz szerzej prowadzonych badan w tym kierunku, zaczynajq siq pojawiae zastrzeienia co do talc bezkrytycznego uznawania nieprze- puszczalnoki loiyska klaczy za pewnik. Doll np. zaobserwowal na 45 niezgod- nych grupowo przypadkow ciqiy, 6 przypadkow reimmunizacji. Autor mogl zba- dad loiyska tylko dwOch nieimmunizowanych klaczy. W obu przypadkach loiysko wykazywalo zmiany chorobowe; w pierwszym z nich bylo zrogniqte w wielu miej- scach z blonq gluzowq macicy tak, ie usuniqcie loiyska wymagalo zabiegu rqcz- nego, w drugim przypadku ? loiysko zawieralo ogniska martwicze, doge licznie rozsiane w laysku oraz blizny, wskazujqce na zrosty z blonq gluzowq macicy klaczy. W innym przypadku klacz przed urodzeniem irebiqcia z 2oltaczkq poro- nila,a a loiysko bylo obrzqkle, z ogniskami martwiczymi, zrogniqte z blonq gluzo- wq macicy, wykazujqcej ropny stan zapalny. Na podstawie tych trzech zbadanych przypadkow Doll wysunqI poglqd, e o przechodzeniu antygenu krwinek plodu do ustroju matki decyduje stan loiyska. Loiysko chorobowo zmienione (na razie autor nie zastanawia siq nad etiologiq) staje siq latwo przepuszczalne dla antygenu, loiysko zdrowe ? jest barierq hamujqcq izoimmunizacjq klaczy. Zmiany chorobowe loiyska powodujq naturalnq immunizacjq klaczy przeciw antygenom krwinek. Podobne wnioski moina by wyciqgnqe przypuszczalnie w odniesieniu do przecho- dzenia przeciwcial przez ioiysko od matki do plodu. Lemetayer i wspOlpracow- nicy (56) wykazali, e przeciwciala tqicowe wstrzykniqte klaczy ciqiarnej moina bylo wykrye we krwi irebiqcia po urodzeniu, zanim jeszcze zostalo ono dopuszczo- ne do ssania siary. Przy tym stwierdzono, ie bylo to zaleine od wysokogci miana i wymagalo przynajmniej jednej jednostki antytoksycznej. Pigmiennictwo dotyczqce schorzen loiysk klaczy jest slcqpe. Studienco omawia zagadnienia schorzenia loiyska u koni, opisujqc glownie zmiany wystq- pujqce w zakaieniu S. abortus equi i drobnoustrojami ropotworczymi. Uwaia on,. ie o przyczynie ronienia naleiy decydowae nie tylko na podstawie badania plodu, ale tei ? loiyska i blon plodowych. Obraz anatomopatologicznY plodu i blon plo- dowych moie dae- dopiero wyczerpujqce podstawy do rozpoznania etiologii poro- nienia. Na zakonczenie rozwaian o przepuszczalnoki loiyska u klaczy, wspomniee na- jeiy o pracy Flexnera i Gellhor n a, ktOrzy zbadali przenikanie jonOw izo- topu sodu przez loiysko zwierzqt ssqcych. Autorzy wykazali, e najmniej prze- puszczalne sq loiyska epiteliochorialne, najwiqcej ? hemochorialne; przez 1 g 10- 2yska hernochorialnego w ciqgu 1 godziny przeszlo u czlowieka w 9 miesiqcu ciqiy ? 4,5 mg promieniotworczego sodu, w loiysku epiteliochorialnym u gwini w 16 ty- godniu ? 0,026 mg. Loiyska klaczy nie byly badane; mo2na wnioskowae, e jako naleiqce do typu loiysk epiteliochorialnych, bqdq rownie2 wykazywaly malq prze- ? [15] T. G7-E-4 ? Przypacick ronienla klaczy ? I. Lille-Szyszkowicz, S. Woyciechowska 459 puszczalnoge. ?eine uwagi, odnoszqce siq do przenikania jonow izotopu sodu przez loiyska zwierzqt ssqcych wykazaly, ze ?przenikanie do czqgci matczynej 10- 2yska, odbywa siq bardzo szybko (okolo 4 min), lecz bardzo powoli ? do kosm1cOw czqgci plodowych loiyska (12 ? 18 godz.). Szybkoge przenilcania zwiqksza siq z wic- kiem i jest mniej wiqcej rownolegla do masy plodu. Pod koniec ciqiy u kotki przepuszczalnok jest 50 razy szybsza ni2 na poczqtku ciqiy, u Swinki morskiej ? tylko 10 razy szybsza, co najprawdopodobniej wiqie siq z budowq i powstawa- niem loiyska.1 W szeregu opublikowanych prac, dotyczqcych izoimmunizacji klaczy, autorzy nie zajmujq siq problemem loiyska, tak, ie w obecnym etapie badan, loiysko i ewentualne jego zmiany w izoimmunizacji klaczy stanowi jeszcze jednq ?nie- wiadomq-. Jest bardzo moiliwe, ie w przypadkach patologii ciqiy, do jakich zaliczye naleiy proces izoimmunizacji naturalnej, loiysko klaczy, normalnie nieprzepuszczalne, ule- go jakimg zmianom, ktore czyniq je przepuszczalnym dla przeciwcial. Sprawa ta wymaga dokladnych badan. Obser w a cj e kliniczn e. Zgodnie z pierwszymi doniesieniami o chorobie hemolitycznej 2rebiqt (P arry i wspolpr. 1949), zwierzqta rodzq siq przewainie nor- malne i dopier? po kilku godzinach do 5 dni wystqpujq pierwszc objawy choro- bowe o rozmaitym nasileniu ? od bardzo ciqikich (z hemoglobinuriq) do liejszycli, ledwo dostrzegalnych. Ociqialoge, niechqe do ssania mogq bye pierwszq oznakq choroby. Nastqpnie na pierwszy plan wysuwa siq bladoge powlok i nasilajqca siq ioltaczka. ROwnoczegnie z bladokiq i ogolnym oslabieniem wystqpujq zaburzenia sercowo-naczyniowe. Mocz bywa ciemny z duiq zawartokiq bilirubiny, niekiecly (wskutek hemoglobinurii) ? ciemno-czerwony. Anemia posuwa siq szybko naprzed; w rozmazie krwi nie stwierdza- siq wyrainej retikulocytozy, nieslychanie rzadlco zdarzajq siq pojedyncze erytroblasty. Poilcilocytoza, anizocytoza lub mikrocytoza ? wystqpujq rzadko. Opornoge krwinek jest znacznie zmniejszona, krwinki wylcazujq czqsto wyrainq autoaglutynacjq. Leukocytoza waha siq pomiqdzy 8 ? 15 tysiqcami i wykazuje przesuniqcie w lewo. Choroba hemolityczna irebiqt konczy siq przewainie gmierciq, zdarza siq jed- .nak, ie niektore zwierzqta nawet zupelnie nie leczone zdrowiejq samorzutnie. Ta- kie przypadki opisal Parry i wspolpracownicy. W zaleinoki od objawOw chorobowych moina wyroinie w chorobie hemolitycz- .nej 3 postacie: bardzo ostrq, ostrq i podostrq. W przypadkach bardzo ostrego przebiegu choroby hemolitycznej, pierwsze objawy w 8-36 godz. po urodzeniu zaznaczajq siq ciqikq anemia wywolanq gwal- townq wewnqtrznaczyniowq hemolizq, wybitnq hemoglobinuriq i wybitnym po- wiqkszeniem gledziony. Postae ostr a zaznacza siq w 2-4 dni po urodzeniu, a z objawow klinicznych na pierwszy plan wysuwa siq ioltaczka. Postae po dostr a wystqpuje w 4-5 dni po urodzeniu, przy czym objawy chorobowe sq slabo zaznaczone i przechodzq niekiedy niespostrzeienie. Leczenie i zapobiegani e. Podobnie jak w chorobie hemolitycznej ludzi metodq leczenia z wyboru chorych irebiqt jest przetaczanie krwi. Dawcami krwi mogq bye konie z doldadnie okreglonq p6c1 wzglqdem serologicznym grupq krwi. Krew naleiy przetaczao irebigtom moiliwie natychmiast po urodzeniu, zanim hemoliza wewnqtrznaczyniowa osiqgnie znaczne rozmiary i spowduje nieodwracalne zmia- ny w krqieniu i w ogrodkowym ukladzie nerwowym. Najlepsze wyniki daje prze- taczanie krwi wymienne tj. przetoczenie krwi zgodnej grupowo przy rownoczesnym 1 Cytowane wedlug Bagi ski eg o (1). Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 .160 PAN-KNR - Panstwowy Instytut Weterynaryjny - RNR - ------- --------- [16] wypuszczeniu tej samej i1oci krwi chorego irebiecia. Podobnq transfuzje zastoso- wal B essis (4) w stosunku do chorych nowonarodzonych mutat. Parr y (66) po- daje, e najlepiej jest przetaczae krew konserwowana cytrynianem, w celti unik- niecia wtornych zakaiefl stosuje sie Lrodki antyseptyczne. Przetoczenie wykonuje sie metoda kropelkowa (120 kropel na minute), aparatem zamkniqtym, jak do prze- taczania krwi u ludzi. Czas trwania transfuzji - 30-45 minut. 'loge przetaczanej krwi za1e2y od nasilenia objawow anemii. Z obserwacji Parrrego i wspolpracownikow wynika, ie jeieli objawy chorobowe sa bardzo cielcie. to Hb spada do 3 g i poniiej, przy Hb = 4,5 g ciqkie objawy znikaja. Wzrost Hb o 1 g wymaga 500 ml krwi cytrynianowej. Wynika z tego, po to, by Hb wzroslo o 1,5 g koniecztle jest przetoczye choremu irebieciiu o ciqiarze. 50-60 kg okolo 750 ml krwi. Nie jest to zupelnie pozbawione niebezpieczefistwa Badacze obSerwowali przypadek spowodowany przeciaieniem kraienia, przy ktorym wystqpil obrzek pluc, w celu zmniejszenia niebezpieczefistwa przeciaienia kraie- nia proponuja utycie zageszczonej masy krwinkowej, ktera podwyisza ilo?zer- wonych cialek krwi, a nie zwieksza zbytnio objetoSci krwi kraiacej. Parry obli- cza ok. 10 ml na kg cieiaru, 500-600 ml krwi dla irebiqcia o cieiarze 50-60 kg. W zapobieganiu choroby hemolitycznej irebiat najwieksza role odgrywa dobeir rownogrupowego ogiera, ktory ma stanowie klacz. Ponadto naleiy zwrecie uwage na karmienie. Poniewai przekonano si e z sia- ra matki do przewodu pokarmowego irebiecia dostaje sie wiele przeciwcial, ktore sa absorbowane przez krwinki irebiecia, wskazane jest stosowanie karmienia przez klacz-mamkq lub w razie jej braku podawanie mleka klaczy matki po kilkukrot- nym Sciagnieciu siary tak, by Hoge przeciwcial w niej zawartych zncznie sie zmniej- szyla. Po 36 godz. niebezpieczenstwo ustepuje, miano przeciwcial jest niskie, a re- sorpcja ich przez przewed pokarmowy znacznie maleje (W i r t h, 81). Wykazano, ze zrebie, ktere piatego dnia po urodzeniu po raz pierwszy dostalo siare z prze- ciwcialami dla choroby hemolitycznej, nie zachorowalo i we krwi jego nie znale- ziono przeciwcial, ktore byly obecne w siarze (B Tuner i wspolpracownicy). Je- ieli irebie jest tak slabe. e nie ssie moina (Parry i wspolpracownicy 66) podae za pomoca sondy Zoladkowej 1-2 razy dziennie 200-400 ml roztworu fizjologicz- nego z 4 glikozy i 3% dwuwqglanu sodowego. Na zakoficzenie naleiy zauwaiya. ?e prace nad znaczeniem izoimmu- nizacji w patologii ciaiy u zwierzat sa w Polsce dopiero zapoczatkowane ? Trudno dzig orzec, czy bed mialy te. wage w medycynie klinicznej we- terynaryjnej, jak e maja w medycynie ludzkiej. Prace te napotykaja na trudnoki, przede wszystkim ze wzgedu na duia rozmaitok grup i czynni- kow skrwi zwierzat. ktOre dotychczas nie znalazly dostatecznego uwzgled- pienia w pracach polskich. Brak tei wskutek tego w Polsce surowic wzorcowych do oznaczania grup krwi koni. Ma to znaczenie nie tylko dla prac z zakresu patologii ciaiy, lecz rowniei. da krwiolecznictwa innych c.horob zwierzecych. Badania loiysk klaczy z przypadkow izoimmunizacji mop rzucie nowe ?wiatlo na pojecie ?przepuszczalnoki" loiyska w zwiazku z ich budowa anatomiczne. Nie wydaje nam sie, by sprawa ta byla bez znaczenia dla hodowli kra- jowej. A wymaga to pewnych ram organizacyjnych i wykwalifikowa- nych pracownikOw. [17j T - Przypadek romenta klaczy - I. Lille-Szyszkowiez, S. Woyciecnowska 461 Jeieli praca niniejsza przyczyni sie do rozwoju tej nowej galezi me- dycyny weterynaryjnej w Polsce, jak to .ma miejsce w innych krajach, cel jej bedzie osiegniety. Streszczenie W pracy podano przeglad pinuennictwa dotyczacego izoimmunizacji w patologii ciaiy u zwierzat oraz przeprowadzono analogic z iz9iMMU- nizacj4 w konflikcie serologicznym u ludzi. Opisano przypadek roniema klaczy, ktory na podstawie anamnezy porodowej i wynikow badati grup krwi klaczy; ogiera i irebiecia, autorki probuja tlumaczye izoimmuniza- cja. Wykonana proba biologiczna wg Wienera (stosowana u ludzi) pozwo- lila uzyskao odpornokiowe przeciwciala w surowicy klaczy (anty - C) do miana bardzo wysokiego. Autorki omawiaja moiliwok wnikniecia przeciwcial do plodu przez loiysko, ktore, mimo specjalnej budowy anatomicznej, w warunkach pa- tologicznych moie stae sie przepuszczalne dla przeciwcial niepelnych. LITERATURA 1. Ba ginski S. (1951) - Iozoto- py promieniotworcze oraz ich zasto- sowanie w biologii i medycyniP. PZWL. Warszawa. 2. Balakrishnan C. S. I Yeravdekar S. N. (1949) - In- dian Vet. Journ. 28, str. 86. 3. Balakrishnan C. S. i Ye- r a v dek ar S. N. (1950) - Indian Vet. Journ. 26, str. 355. 4. Bessis M. (1947) - Rev. He- matol. 2. 5. Bernstein F. (1924) - Klin Wochenschr., str. 1495. 6. B rill J. (1934) - Wiad. Wet., nr 162. 7. Br ill J. (1931), - Wind. Wet. nr 129. 8. B rill J. (1933) C. R. Soc. Biol. 114, str. 199. 9. Brill J. (1930) - 'Wiad. Wet. 12, str. 69. 10. Brion A. (1949) C. R. .Acad. Sc. 228, str. 1614 - 1616. 11. Brion A. Goret P. (1949) - Rev. med. vet. 100. str. 355. 12. Brion A. (1951) - C. R. soc. Biol. 143. 13. Bruner D. W., Hull F. E, Edwards P. R., Doll E. R. (1947) - The Blood Horse 50, str. 654. 14. Bruner D W., Hull F. E., Doll E. R. (1948) - Journ. Amer. Vet. Med. As., Vol. IX., nr 32, str. 237-949. 15. Bruner D. W., Hull F. E. Edwards P. R., Doll E. R. (1948) - Journ. Amer. Med. Vet. As., nr 112 str. 440 16. Bruner D. W., Edwards P R., Doll E. R. (1948) - Journ. Amer. Med. Vet. As. nr 4 str. 363-366. 17. Bruner D. W., Brown R G., Hull F. E. (1949) - Journ. Amer. Med. Vet. Ass. nr 115, str. 94. ' 18. Bruner D. W., Doll E. R., Hull F. E., Kinkaid A. S. (1950) - Am. J. Vet. Res. Vol. 2 sir, 22. 19. Bruner D. W_, Doll E. R. (1953) - Corn. Vet., Vol 43, nr 2. 20. Caroli J., Bessis M. -(1947) - C. R. Acad. Sc. 224, str. 969. 21. Caron J., Bessis M., (1947) - Rev. Hematol. Vol 2 str. 207. 22. Caroli J., Bessis M. (1947) - C. R. Soc. Biol. 141, str. 387. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 462 PAN-KNR - Panstwowy Instytut WeterynaryJny - RNR 23. Caroli J., Bessis M. (1947) - C. R. Soc. Biol. 141, str. 386. 24. Coombs R. R. A., Mouran A. E., Race R. R. (1945) - Brit. J. Exptl. Path. 26, str. 255. 25. Coombs R. R. A., Mouran A. E., R ace R. R. (1946) - Lancet, str. 264. 26. Coombs R. R. A., Crow- hurst F. T., Day D. H., Heard I. T., Hinde T., Hoongstratem J., Parry H. B. (1948) - J. of. Hyg. 46, str. 403. 27. Coombs R. R., Crowhurst F. T., D a y D. H., Heard I. T., Hi n- de T., Hoongstraten J., Parry H. B. (1948) - J. Hyg. 46, str. 483. 28. Doll E. R., Richards M. G., Wallace E., Bryans J. T. (1952) - Corn, Vet. 42, str. 4. 29. Doll E. R. (1952) - Amer J. Vet. Res., nr 13, str. 504-508. 30. Doll E. R. (1953) - Corn. Vet nr 43, str. 44-51. 31. Duj a rri c de la Rivi?, By quem A (1953) - Les groupes sanguins chez les animaux. Paris. 32. Eyquem A., Podliachouk L., (1952) - Ann. Inst. Pasteur, Vol , 83 str. 57. 33. Eyquem A., Podliachouk L., (1953) - Ann Inst. Pasteur Vol. 85, str. 621. 34. Eyquem A, Podliachouk L., (1953) - Ann. Inst. Pasteur Vol 85 str. 127-130. 35 F our ie P. J. (1955) - Ooder- spoort J. Vet. Sci. Vol. 4 str. 7. 36. Farrelly B. T., Belonje C. W., C r onin M. T, (1950) - Vet Rec., Vol. 62, str. 4 37. G erm an W. A. (1948) - reliwanje krowi u loszadiej i drugich domasznich iiwotnych. Moskwa 38. Godlewski E. (1950) - Embriologia zwierzqt kregowych. - Warszawa. 39. Gotze R. (1950) - Lehrbuch der Tiergeburtshilfe. Berlin. 40. Grootenhins (1952) - Tijd- schr. Diergenesk., nr 77, str. 291-296 41. Hagan W. A., Bruner D. W., (IS] (1951) - The infectious diseases of domestic animals, Ithaca N. Y. 42. Heard D. H., Hinde I. T., My nor s L. S. (1949) - J. Hyg. Camb. Vol. 47, p. 119. 43. Hirszfeld L., Przesmyc- c k i F., (1923) - C. R. Soc. biol. 89, 1360. 44.Hirszfeld L. - Lille - -Szyszkowicz I. (1947) Pol. Tye', lek. II str. 28-31. 45. Hirschfeld L., Lille- - Szyszkowicz I. (1947) Fourth in- ternational Congress for microbiology. Copenhagen. 46. Hir szf e.1 d L., (1948) - Im- munologia ogolna. 47. Hirszf eld L., Lille - Szy- szkowicz I., (1949) - Med. Dov i Mikrob. 1, 2. 48. Howard F. A., Cronin A T. J. (1955) - J. A. V. M A. Vol. 126, nr 935, p. 93-95. 49. Hunt S., Walsh R. (1952) - Australian Vet. Journ. Vol. 28, nr G. p. 159-163. 50. Janowski H. (1949) - Med Wet., nr 11. 51. Kaemp If er (1932)- Zeitschr Immunitiitsforsch. 61, 261. 52. Kolic (1951) - Acta Vet. Bel- grade 1, p 142-148. 53. Landsteiner K., Wienel A., (1940) - Proc. Soc Exper. Biol and Med. 43, 223. 54. Leclainche (1929) - Rev Gen de Med Vet. Vol. 38, nr 447. 55. Lemetayer E., Nicol L.. Jacob L., Girard 0., Corvazier R. R (1946) - C. R. Soc. Biol. Paris 852. 56. Lemetayer E., Nicol L.. Girard 0., Corvazier B., Chey- zoux M. (1950) - Vet. Bull. 20, 367 57. Lehnert E. (1950) - Vet Archiv, 20, 357. 58. Levine P., Burnham L. Katzin E., Vogel P., (1941) - Amer. J Obstet. Gynec. Vol. 42, ID 925. 59 Levine P. (1941) - Amer. J. Clin. Path. 11, 12. 60. Lille-Szyszkowicz I -- 191 T. 67-E-4 - Przypadck ronienta klaczy - I. Lille-Szyszkowlcz, S. Woyclechowska 463 (1948) - Wet. Pol. nr 2, R. VI. str. 73-76. 61. Lug ow o j (1938) - Sow. Wiet. nr 4/5. 62. Mason ,J. H., Dalling T., Gordon W. S. (1930) - J. Path. and Bact. 33, 783. 63. Majilton E. A., Kelley L. L. (1951) - Vet. Med. Vol.. 46 p. 226. 64. Orlow, Ratner J., Gromy- k o (1938) - Sow. Wiet. nr 8/9. 65. Parnas J., Kunicki-Gold- finger Wl., Stepkowski S., (1949) - Ann. Univ. M. Curie-Skio- dowska Vol. IV. 11, Sectio DD, str. 217-272 66. Parry H. B., Day F. T., Crowhurst R. C. (1949) - Vet. rec., Vol. 61, p. 435. 67. Podliachouk L., Eyquem A. (1952) - Ann. Instit. Pasteur, Vol. 83, p. 405-407. 68. Podliachouk I., Eyquem A. (1953) - Ann. Instit. Pasteur, Vol. 84, p. 966-968. 69. Prioureau M. (1950) - Rev. Med. Vet., Vol. 128, p. 79-96. 70. Saint Martin Rev. Med. Vet. Vol. 103 p. 263-268. 71. Sandber K. (1927) - Med Inaug Diss Wien, refer. BTW. 72. Schermer S. (1934) Twelfth International Veterinary Con- gress Vol 3, p. 536 73. Tierheilkunde und Tierzucht (1937) - Stang V., Wirth D., T. I. str. 98-111. 74. Schneider L., Szathma- ry J., (1938) - Ztschr. f. Immuni- tatsf. 94, 465. 75. Schneider L., SzathmarY L., (1939) - Ztschr. f. Immunitatsf. u. Exp. Therap., Vol. 95, str. 465-474. 76. S imm ons R. T. (1946) -?-?? Na- ture, Vol. 158, p. 486. 77. Szabuniewicz M., (1949) - Med. Wet., nr 4, str. 276-280. 78. Studiencow A. P., (1953) - Wietierinarnoje akuszerstwo i ginieko- logja Moskwa. 79. Walsh R. J. (1952) - Austral. Vet. Journ., Vol. 28, nr 6, str. 159-163. 80. Wirth D. (1950) - Grundla- gen einer klinischen Hamatologie der Haustiere. Wieden. 81. Wirth D. (1952) - Tierarztli- che Umschau, nr 17/18, str. 297-301. 82. Viebr ock (1935) - Zeitschrt. f. Veterinarkunde, nr 9. 83. Young L. E., Chrostian R. M., Er vi n D. M., D av is R. W., O'Brien W. A. Swisher S. N., Yuille C. L. (1951) Blood Vol. 6, p. 291. 84. Woyciechowska St. (1950) - Patologia Polska, nr 3/4. str. 343- -358. 14. JI .n ,n - 1,11111COBH,I. 11 CT. BOAIleXOBCKa CJIYLIA171 Y ROBbIJIM KAI< 110CTIEACTI3FIE CEPO.TIOFHLTECKar0 KOlicNIFIKTA P e 3I0M ilpeAcTaanex o63op nwrepaTypnbix rkaHHIAX 6TH005IIAIIXC5I K naTonornn 6 epemeHHomi y SKIIBOTHIAX ; npone,aeua aHanorm c naonmmymmanneil ceponorwlecHoro KoinDnnwra y nouralkeil. OrnicaH cutlet a6opTa y RO61,IJIbI, HOTOpblrI Ha OCII013aBIIII anamHeaa 14 pe3yIlbTaTOB uccengosamiii rpynn Hp cant y Ho6binm, ncepe6na ii }Hepe6enHa, asTopr.,I rip o6yroT 061)11CH11Tb naonmmynnaanneg. Ilpoxiase,aeno 6nonorwiecHoe ncnbrranne no . BnHepy (npumenHemoe y JIIOJELert), B p.e3yhbiaTc '201 - >20 I 1 do 15 7 * rozklad mocznika w minutach ? urea decomposition after minutes ** aglutynacja slabo zaznaczona ? agglutination very weak Szczepy Brucella suis wydzielone ze Lwin w Polsce la II Characteristics of isolated Brucella strains Wia?ciwaci bakteriostatyczne barwikow Bacteriostatic test _ 1Metoda Picketta ? Pickett's method fuksyna ,zasadowa tionina basic thionin fuchsin C) fiolet I metylo- jpyroninal WY methyl pyronin I al violet I Metoda Cruickshanka Cruickshank's method Aglutynacja z surowicami monospecyficznymi Agglutination test in monospecific sera Titer ! fuksyna zasadowaltioninal an _ anty- 1 t abortus basic thionini melttensis fuchsin 121 Typ okre?lony Type diagnosed 45 25 30 45 25 32 45 25 32 40 I 1 37 , 40 1 45 25 32 40 1 1 25 20 25 30 ' 1 I 25 35 20 25 1 25 35 17 20 0 20 32 15 15 ., 0 20 32 17 22 32 20 22 33 20 20 25 18 15 1 15 0 1 20 1 1 15 I 0 ? ? ? ? ? ? ? ? ? 200 ++++ 200++++ 200++++ 200 ++++ 100 ++++ ? 400++++ ? 200 ++++ 50++++ ? 100++ 100++++ ? 200+? 200++++ ? 400++ 100++++ ? 200 ++ ? 400 ++++ B. suis var. thontseni - B. suis var. thomseni - B. suis var. thomseni - B. suis var. thomseni - Brucella. Typ przejgciowy - B. abortus - B. abortus - B. abortus - B. abortus - B. abortus - B. abortus atypowy - B. abortus I atypowy 25 22 35 Control strains 35 20 22 25 20 30 30 30 35 1 1 1 200 ++++ 200 ++++ 400 ?-- +** B. abortus B. melitensis B. suis Characteristics of types according to literature 20-25 35-401 20-25 30-35 2 20-25 20-25 20-25 30-35 3 35-40 20-251 30-35 35-40 1 *** odmiana amerykariska wytwarza H2S American variant is HAS positive, Danish type ? nie badano ? not examined Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 B. abortus B. melitensis B. suis odmiana duliska nie wytwarza -H2S is HAS nagtive 22 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 J. Brill i S. Golebiowski a w szczepach B. melitensis 20 : 1. Typ B. suis pod wzgledem wyposa-- ?enia antygenoWego zbliiony jest silnie do typu B. abortus, lecz zawie- ra wiecej antygenow M. .W zwiazku z tym przy pomocy surowic jedno- swoistych wyprodukowanych na krolikach odroinie moina jedynie szcze- py typu B. melitensis od szczep6w dwoch pozostalych typOw. W naszych badaniach serologicznych stosowaliSmy odczyn zlepny, uiywajac surowic jednoswoistych produkcji Instytutu Medycyny Pracy i Higieny Wsi. Kaidy badany szczep sprawdzany byl przy pomocy trzech surowic, to jest jednoswoistej surowicy anty-abortus, jednoswoistej anty- melitensis i normalnej surowicy kroliczej. Surowice jednoswoiste roz- cieficzano w probowkach aglutynacyjnych do wysokoki miana. Do kai- dej probowki dodawano na 0,5 ml rozcieficzonej surowicy jedna kroplq (0,05 ml) zawiesiny badanego szczepu w 0,85-procentowym roztworze soli kuchennej; gestoSO zawiesiny okolo 1010 bakterii w 1 ml. Zawiesine przygotowp,vano z 48-godzinnej hodowli szczepu Brucella na skognym agarze odiywczym o pH 7,0, z dodatkiem 1?A glikozy i 5?/o surowicy koriskiej inaktywowanej. Probowki wstrzasano i umieszczano na 24 go- dziny w termostacie o temperaturze 37?, po czym pozostawiano na dwie godziny w temperaturze pokojowej i odczytywano wynik odczynu zlepnego. WYNIKI BADASI IZOLACJA SZCZEPOW BRUCELLA Przedstawiamy szczegOlowo jedynie badania tych materialOw, z kt6- rych udalo sie nam wyizolowae szczepy Brucella. Badania zakoriczone ujemnym wynikiem nie bedq omawiane. Szczepy Brucella udalo sig nam wydzielie jedynie dwukrotnie: raz z ropnia najadrza knura a drugi raz z wyplywu dr6g rodnych maciory. 1. Badanie najadrza knura. Knur w wieku okoIo 1 roku rasy wielkiej biaIej angielskiej, za zycia bez klinicznych objawOw chorobowych..Proba aglutynacji i OWD w kie- runku brucelozy ujemna. Sekcyjnie makroskopowo stwierdzono w ogonie najadrza nieotorbiony ropien o bialo2oltej plynnej treSci, wielkoSci ziarna grochu. Badanie mikroskopowe bezpogrednie (preparat barwiony metoda Koziowskiego) ujemne. Posiewy, bezpogrednio na podIoie stale, jak tei i pogrednio poprzez podIoie plynne, daly ,wynik ujemny. W dniu 26 maja zakaiono: jedna Swink e morska tregcia ropnia na- jadrza i jedna Swinke morska rozcierem najadrza. W obu. wypadkach badany material Wstrzykiwano podskOrnie. Kontrolne badania serolo- giczne krwi gwinki Nr 1 zaka2onej treScia ropnia przeprowadzono kolej- no w dniu 20 i 30 czerwca; zachowanie sie miana zlepnego surowicy Szczepy Bruce/la suis wydziclone ze ?win w Polsce 123 - gwinki wedlug kolejnoSci badati przedstawialo siq nastqpujaco: pierwsze badanie ? aglutynacja w rozciericzeniu 1 : 80 + + ++, drugie badanie 1 : 200 + + + +. W dniu 30 czerwca gwinke Nr 1 uSpiono. Sekcyjnie stwierdzono ostry obrzqk gledziony. Badanie bakteriologiczne narzgdOW wewnetrznych i wezlOw chlonnych gwinki dab o wynik ujemny. Roicierem narzadOw wewnqtrznych i wezIow chlonnych Swinki Nr 1 zakaiono natychmiast po sekcji gwink e Nr la. Krew tej Swinki zbadano serologicznie dnia: 27 lipca, 17 sierpnia, 29 sierpnia, 14 wrzegnia i 21 wrzegnia. Miana zlepne surowicy badanej gwinki przedstawiaja sie we- dlug kolejnoki badati nastepujaco: 1) ?, 2) ?, 3) 1 : 40 + + + +, 1-: 80 ++, 4) 1 : 80 ++++, 1:160 ++, 5) 1:80 ++++. W dniu 21 wrzeLnia Swink e Nr la uSpiono. Sekcyjnie stwierdzono w watrobie szarobiaIe ogniska martwicze wielkoSci gIowki szpilki -oraz ostry obrzek Sledziony. Wykonano badania bakteriologiczne narzadow wewnetrznych i wqzlow chlonnych (metodyka badari patrz rozdzial 2). Badania daly wynik ujemny. Natychmiast po sekcji rozcierem narzadOw wewnetrznych i wezlOw chIonnych Awinki Nr la zakaiono kolejnq gwin- kg Nr lb. Krew Sw.inki"Nr lb badano serologicznie w siniach 12 pai- dziernika, 24 paidziernika i 2 listopada; miana zlepne surowicy Przed- stawialy sie nastepujqco: 1) ?, 2) 1 : 160 ++++, 3) 1 : 640 ++++. W dniu 2 listopada gwink e Nr lb uLpiono. Sekcyjnie stwierdzono bardzo silne powiekszenie wszystkich wezlow chIonnych oraz ropieri w wq21e chIonnym krezkowym. Wykonano badania bakteriologiczne na- rzadow wewngtrznych, wezIOw chlonnych oraz ropnia wgzIa chIonnego, krezkowego. PaIeczki Bruce/la wyhodowano z posiewu bezparedniego na podlo2e stale z treAci ropnia wgzla krezkowego (szczep Nr 1) oraz z posiewu poSredniego wezlOw chlonnych tuszy (szczep Nr 2) poprzez podloie plynne; posiew bezpogreclni wezIow chlonnych tuszy na podloie stale dal wynik ujemny. Badania kontrolne serologiczne krwi Lwinki Nr 2 zakaionej rozcie- rem najadrza przeprowadzono w dniach: 20 czerwca, 30 czerwca, 7 lipca, 21 lipca, 4 sierpnia, 17 sierpnia i 29 sierpnia; zachowanie sie miana zlep- nego surowicy Swinki Nr 2 wedlug kolejnaci badari przedstawialo sie -nastqpujaco: 1) ?, 2) 3) ?, 4) ?, 5) ?, 6) 1 : 40 + + + +, 7) 1 :40 + ++ +, 1 : 80 + +. Swink e Nr 2 ugpiono w dniu 29 sierpnia. Sekcyjnie stwierdzono w watrobie liczne rozsiane ogniska martwicze szaro:biaie, wielkoSci gIowki szpilki. Badanie bakteriologiczne dab o wynik ujemny. Od dalszych pasaiy materiaIu na ?winkach morskich odstapionb ze wzgledu na uzyskanie szczepu Brucella z ropnia tego samego najadrza: 2. Badania wycieku z drOg rodnych maciory. Badanie bezpogrednie mikroskopowe (preparat barwiony metoda Ko- zlowskiego) ujemne. Posiewy bezpoArednie na podloie stale oraz pared- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 12.1J. Brill i S. Golebiowski nie, poprzez podloie plynne, daly wynik ujemny. W dniu 26 maja 1955 r. badanym materialem zakaiono wink e morskq Nr 3. Kontrolne badania serologiczne surowicy zakaionej LwinIci w kierunku brucelozy przeprowadzono w dniach 20 i 30 czerwca, 7 i 21 lipca, 4, 17 i 29 sierp- nia. Miana zlepne surowicy przedstawialy sie w kolejnaci badan na- stepujqco: 1) 1 : 5 ++, 2) ?, 3) ?, 4) ?, 5) 1 : 40 +?++,6) .1 : 60 +1. -1- -F, 1: 320 -I- -F, 7) 1 :160 + + -F. Swink e Nr 3 ugpiono w dniu 29 sierpnia. Sekcyjnie stwierdzono podostry obrzek gledziony. Badanie bakteriologiczne wezlow chlonnych i narzqdOw wewnetrznych dab o wynik ujemny. Jednoczegnie rozcierem narzqdOw wewnetrznych i wezlow chlonnych gwinki Nr 3 zaka2ono gwink e morskq Nr 8a. Krew Lwinki Nr 3a badano serologicznie w dniach 21 wrzegnia i 10 paidziernika; mia- na zlepne surowicy przedstawiajq sie nastepujqco: 1) ?, 2) 1 : 20 -F, 1 : 40 + W dniu 11 paidziernika gwinka Nr 3a padIa. Sek- cyjnie stwierdzono due, szarobiale ogniska martwicze w wqtrobie, ostry obrzek gledziony, silne powiekszenie wzl?w chIormych krezkowych. Posiewy bezpogrednie parzqdow wewnetrznych i wezlow chlonnych daly wynik ujemny. Z posiew6w pogrednich poprzez podIoie plynne uzyskano wzrost paleczek Brucella z rozcieru wqtroby i gledziony (szczep Nr 3) oraz z wezlOw chionnych (szczep Nr 4). CHARAHTERYSTYKA WYDZIELONYCH SZCZEPOW BRUCELLA Cechy charakterystyczne czterech, wydzielonych przez nas od dwOch win, szczepOw Brucella zebrane sq w tabeli II. Szczepy te weszly w sklad kolekcji drobnoustrojow Muzeum Polskiej Akademii Nauk, odno- Sne numery muzealne odnotowane sq w notce na stronie 115. W tabeli II zamiegciligmy jednoczegnie dla porownania wlasnoSci 8 szczep6w Brucella wydzielonych przez Wojewodzki Zaklad Higieny Weterynaryjnej w Lodzi z piodow bydla. WgrOd tych szczepow szczep oznaczony Nr C-T pocho- dzil wlagnie z tego samego gospodarstwa, w kt6rym stwierdziligmy bru- celoze gwin. Jako kontrole prawidlowego przebiegu badan przy okreSlaniu cech poszczegolnych szczepow sluiyIy nam szczepy typowe Brucella abor- tus N.r 24 (szczep Nr 584/54 Kolekcji drobnoustrojow PAN), Brucella me- litensis Nr 167 i Brucella suis Nr 114 (otrzymane z Muzeum Instyttitu Medycyny Pracy i Higieny Wsi w Lublinie) oraz szczep Brucella abortus 544 (z Vet. Labor. Weybridge, Kolekcja drobnoustrojow. PAN 673/56, szczep Brucella melitensis C (ze Statens Serum Institute, Kopenhagen, Nr Kolekcji Drobnoustrojow PAN 174/47) i Brucella melitensis M16 (z Vet. Labor. Weybridge, Kolekcja drobnoustrojow PAN 675/56). W oparciu o dokonane badania wydzielone ze gwin 4 szczepy Brucella okregliligmy ostatecznie jako typowe Brucella suis var. thomseni. Wy- Szczepy Brucelia suis wydzielone ze ?win w Polsce 125 dzielone przez nas szczepy zostaly kontrolnie przebadane przez prof. dr A. Thomsena ze Statens Veterinere Serumlaboratorium, Kopenhaga oraz przez Instytut Medycyny Pracy i Higieny Wsi w Lublinie. Oba za- klady potwierdzily nasze oznaczenia. Odnanie pozostalych 8 badanych szczepow wydzielonych przez WZHW w Lodzi z bydla, to przed szczegOlowym ornowieniem ich cech uwa?amy za stosowne ()ramie niezgodnaci jakie zaistnialy migdzy wy- nikami naszych badari przy okreSlaniu wlagciwoLci bakteriostatycznych barwikow metodq Picketta, przy zastosowaniu tabletek z barwikami produkcji Roskilde Medical Company Ltd. Dennmark a tabelq Bendtsena, opracowanq ?przez autora w oparciu o tabletki barwikowe tej samej firmy. Raiqcq niezgodnoge stwierdziliSmy w zachowaniu sie szczepow w stosunku do NDDTC; wedlug Bendtsena typowe szczepy B. melitensis powinny dae w obecnoki NDDTC 3 strefy zahamowania wzrostu, a B. abortus 2 strefy, gdy tymczasem w naszych badaniach szczepy -typowe i szczepy wydzielone z bydla o cechach pozostaIych odpowiadajqcych B. abortus daly w tym tegcie tylko jednq strefq zahamowania wzrostu lub w ogOle rile stwierdzono dzialania hamujqcego NDDTC na wzrost nie- ktorych szczepow. Ju po dokonaniu tych badan w rozmowie osobistej z profesorem Renoux moglem wyjanie, 2e stosowanie NDDTC w po- staci tabletek diagnostycznych jest obecnie nierealne, albowiem produkt ten ? jak sie okazalo ? ulega szybko rozkIadowi. Due roinice w zachowaniu sie szczepOw stwierdziligmy w naszych badaniach w porownaniu z wynikami podanymi przez Bendtsena w od- niesieniu do tabletek barwikowych z fioletem metylowym i pyroninq. Naleiy jednak podkreglie, e roinice te wystqpily jedynie przy okregla- niu 8 szczep6w wydzielonYch z bydla, zachowanie sie szczepOw typowych muzealnych w stosunku do tych dwOch barwikow odpowiadalo ,nato- miast caIkowicie danym zawartym w tabeli Bendtsena. Moe to przema- wiae z jednej strony za slusznogciq wynikow Bendtsena, z drugiej za pewnq odmiennogciq w zachowaniu sie szczepow B. abortus Swieio wy- ? dzielonych z ? materiaIow terenowych w stosunku do tych dwoch bar- wikOw. Prawie calkpwitq igodnae naszych wynikow z wynikami Bendtsena stwierdza sie w dzialaniu fuksyny i tioniny na szczepy typowe, jak i na szczepy wydzielone z materiaIow terenowych. Z tych te wzgleclOw przy okreglaniu typu 8 badanych szczepow wydzielonych od bydla, jeffi cho- dzi o wlakiwaci bakteriostatyczne barwikow, bierzemy pod uwage tylko zachowanie sie szczepOw w stosunku do fuksyny zasadowej i tioni- ny, pomijajqc testy z fioletem metylowym, pyroninq i NDDTC. --U.w,zgledniajqc powyisze zastrzeienia naleiy uznae szczepy Nr 789, 25$,1318-, 721, 633 za B. abortus-typowe, szczepy Nr C-T, 170 za B. abor- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 126 J. Brill-i S. Golebiowski tus-atypowe. Szczep Nr C-T roini sie od szczepu typowego B. abortus wiekszq aktywnokiq ureazy, a szczep Nr 170 mniejszq wrailiwokiq na toning. Na specjalne om6wienie zasluguje szczep r?,F 300. Budowa antyge- nowa tego szczepu odpowiada budowie antygenowej B. abortus lub B. suis. AktywnoLe ureazy, zachowanie sie w stosunku do tioniny odpowia- dajq szczepom B. suis, zapotrzebowanie CO2 I zachowanie 'sie w stosunku do fuksyny zasadowej odpowiadajq szczepom B. abortus. Wytwarzanie H?S moie przemawiae bqdi za przynaleinokiq do typu B. abortus, bqdi B. suis (odmiana amerykariska). Tak wiec na podstawie przytoczonych wynik6w badari szczep ten nie moie bye zakwalifikowany ani do typu B. abortus, ani do typu B. suis. Jest to szczep o cechach wybitnie przej- Lciowych. OMOWIENIE WYNIKOW Wydzielenie szczepOw Brucella ze Lwin po raz pierwszy na terenie Polski wymaga Lcislego ich okreLlenia. Ze wzgledow epizootiologicznych oraz epidemiologicznych nie jest rzeczq obojetnq, czy wydzielony szczep jest typem B. abortus, B. suis czy tei B. melitensis. Wiadomo bowiem, 2e jakkolwiek wszystkie typy Brucella sq chorobotwOrcze dla ludzi i bez mala wszystkich gatunkow zwierzat domowych, niemniej jeclnak, jeLli chodzi o czlowieka, specjalna chorobotworczokiq cechujq sie w pierw- szym rzedzie B. melitensis i B. suis, odmiana amerykariska. W szczeg61- noki szczepy B. melitensis, pochodzqce bezpoLrednio od koz i owiec, sq wybitnie chorobotworcze dla czlowieka, gdy tymczasem szczepy typowe B. abortus, pochodzqce od bydla cechy tej ? jak to podaje S t a- bl ef orth (1953) ? sq raczej pozbawione. B. suis odmiana amerykariska naleiy rowniei do szczepOw silnie cho- robotworczych dla czlowieka, gdy tymczasem B. suis odmiana duriska, roiniaca sie od pierwszej tylko niezdolnokiq do wytwarzania HnS, uwa- iana jest raczej tylko za wyjatkowo chorobotworczq dla czlowieka (H u dies on on 1943, Parnas i Tuszkiewicz 1956). Przytoczone powyej ro2nice chorobotwOrczoki poszczegolnych typ6w paleczek Brucella dla czlowieka jui same przez sie stanowiq pelne uza- sadnienie dla przeprowadzenia szczegolowych badan nad typowaniem -wydzielonych przez nas ze Lwin szczep6w. Procz powyiej podanego aspektu uzasadniajqcego potrzebe. typowania paleczek Brucella, Iqczy sie jeszcze. z typowaniem zagadnienie zmiennoki drobnoustrojow. Gatunek Brucella obejmuje nie tylko 3 podstawowe typy, lecz take szereg szczepow atypowych lub przejkiowych. Roinice pomiedzy szcze- pami typowymi a atypowyrni sprowadzaja sie do roinic w spektrum ak- tywnoki biochemicznej, wzglednie do roinic struktury antygenowej. Po- mijam w tym miejscu zagadnienie, czy mow* o typach Brucella nie Szczepy Bruce/la suis wydzielone ze gwin w Polsce 127 powinniLmy ewentualnie ? wzorem profesora Parnasa ? mowie jedyf nie o odmianach zamiast o typach, mam jednakowo wraienie, ie dysku- syjnie znacznie bardziej zrozumiala staje sie sprawa typowania _bruceli, jeieli staniemy na stanowisku reprezentowanym przez bez mala wszyst- kich badaczy tej dziedziny mikrobiologii, kt6rzy rozroiniajq trzy zasadni- cze typy bruceli Graz ich odmiany czyli warianty. - Wspomniane r6inice w niczym nie wykluczajq morfologicznej, ?sob- niczej zmiennoki oraz zmiennoki wzrostu na podloiach. Od czasu klasycznych badari Pasteura nad zmiennokiq drobnoustro= jow, uzyskiwana przez pasaie badanego szezepu w roinych warunkach Lrodowiskowych, wiemy, ie zmiennoLe drobnoustrojow moina osiqgnqe stosunkowo Iatwo. PolipatogennaLa paleczek Brucella stwarza dla tego drobnoustroju wyjatkowo dogodne warunki bytowania w roinych gr.& dowiskach, co zapewne zaleine jest od duiej adaptywnoki enzymatycz- nej tego gatunku. RoinorodnoLe Lrodowiska, w ktorym Brucella mogq bytowae, musi tei odwrotnie wywierae wplyw na staIoLe lub zmiennoLe przynajmniej niektorych cech drobnoustrojew. Prace badaczy angielskich podkreLlajq wyjatkowa anomalie, jakq zaobserwowano wgrod typowyth szczep6w B. melitensis wydzielonych z pokainej liczby kr6w na prze- strzeni ostatnich lat w Anglii. LudnoLe miejscowa, ktora pila mleko od krow zakaionych B. melitensis, nie chorowala. Odnosi sie wraienie, pasaie przez krowy wyhodowanych w Anglii szczep6w B. melitensis spowodowaly obniienie charakterystycznej dla typu B. melitensis zjadli- woki w stosunku do organizmu czlowieka. Uzyskiwanie zmiennoki typu przez pasai poprzez organizm gospo- darza ?niewiakiwego" bylo przedmiotem badan wielu autor6w. W a s h- k o, B ay, Donh am, Hut c hing s (1951b) z 22 Lwiri zakaionych dla celow doLwiadczalnych szczepami B. abortus wydzielili w 4 przypad- kach szczepy B. suis. Gilma n, Milks i Birch (1934) probowali zmienie charakterystyczne cechy szczepow B. abortus przez pasaie na Lwiniach. Uzyskane wyniki byly jednak ujemne, pomimo e pasaiowano szczep B. abortus kolejno przez 6 Lwin. -W ashko i wspolpracownicy (1951a) badali wlakiwoki chorobo- twOrcze szczepow B. abortus wydzielonych ze wi? przez Mc Cullogha I doszli do wniosku, ie nie r6iniq sie one pod wzgledem chorobotwOrczoki dla Lwiri od szczepow B. abortus wydzielonych z bydla. Cameron i Meyer (1952) pasaiowali serYjnie szczep Brucella S 19 przez 21 Lwin, czas przebywania szczepu w organizmie wi? wynosil 406 dni. Szczep wyhodowany w koncowej fazie doLwiadczenia nie wy- kazal odchylen w por6wnaniu ze szczepem wyjkiowym w tekie tole- rancji wzgledem barwikOw oraz w tekie zjadliwoki, mierzonym uszko- dzeniami Lledziony zakaionych Lwinek morskich. ^ Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 128 J. Brill i S. Golebiowslci Ten kr6tki przeglqd prob sterowanej zmiennoki cech charakteryzu- jqcych poszczeg6lne typy Brucella drogq eksperymentu biologicznego zdaje siq wskazywae na to, ie niektOre szczepy poszczegolnych typ6w mogq wykazywae zmiennoge przynajmniej pewnych cech. Poza tym nie- ktore dane wskazujq, na to, 2e kaidy z typ6w Brucella, natrafiajqc na wrailiwego gospodarza sparod roinych gatunkow zwierzat, moie stae sie dla niego paso2ytem nie zmieniajqc przy tym charakterystycznych cech wyjkiowych. Zagadnienie zmiennoki paleczek Brucella drogq bio- logicznego eksperymentu przez wspoIhodowle in vivo w organizmie kury zalsaionej Salmonella pullorum, bylo przedmiotem badari i publikacji Brilla (B rill i Fr en dzel --1936). W wyniku tych badari uzyskano z organizmu kur wspolzaka2onych szczepami Brucella i szczepami S. pullorum szczepy Brucella zlepiajace sie surowica swoistq anty- pullorum. P-a rnas (1956) donosi o moZliwokiach wywolania zmiennoki nie- ktorych cech charakterystycznych dla typu przez wspolhodowle dwoch roZnych typow paleczek- Brucella in vitro (hybrydyzacja wegetatywna). Staloge cech nabytych w ten sposob nie zostaIa przez autora sprawdzona ze wzgledu na zaginiecie szczepu. Badane przez nas szczepy Brucella, okrelone jako Brucella suis ? LOcli 1, 2, 3, 4, wydzielone ze gwin okazaly sie szczepami typowymi B. suis, odmiana duriska. Stwierdzenie tego faktu ma due znaczenie epi- demiologiczne, poniewa2 odmiana duriska w przeciwieristwie do odmiany amerykaliskiej naleiy do szczep6w malo chorobotworczych dla ludzi. Tym te2 naleZy przypuszczalnie tlumaczye fakt, 2e pomimo niezwykle due- go rozprzestrzenienia sie brucelozy wkod trzody chlewnej PGR-Turzy- now, a tym samym du2ego zagqszczenia zarazka w Arodowisku w zwiqzku z czestymi ronieniami i nie przestrzeganiem przez personel obslugujacy przepisow sanitarno-higienicznych, obsluga chlewni w liczbie 3 ?sob po- zostala ? jak mogligmy stwierdzie na podstawie wywiadu i badari sero- logicznych ? w pelni zdrowia. Szczep Brucella wydzielony z plodu bydlecego a pochodzqcy od kro- wy z tego samego gospodarstwa, w ktorym stwierdzono u wi? szczepy B. suis, okregliliAmy jakp B. abortus atypowy (Nr C-T). Wgrod 6 osOb personelu obslugujqcego bydIo w PGR Turzynow stwierdzilimy 2 przy- padki brucelozy, co mo2e bye zwiqzane z wiekszq zjadliwokiq szczepu Brucella dla ludzi w ogolnoki lub ze zwiekszonymi mo1iwociami za- kaZenia sie ludzi przy kontakcie z bydlem. Je1i bowiem chodzi o ob- sluge chlewni, to zaka2enie ludzi moglo dojge do skutku przez kontakt lub te2 drogq aerogennq podczas oczyszczania pomieszczeri, natomiast w -przypadku obslugi obory naleiy wziqe pod uwagg ? w wigkszym jeszcze stopniu ? trzeci sposob zakaZania ie paleCzkami Brucella, mia- Szczepy Brucellu suis wydzielone ze w Polsce :129 _ _ nowicie drop pokarmowq przez picie surowego mleka i stosunkowo znacznie wiekszy kontakt czlowieka z bydlem przy porodach. Nie bez wplywu bedzie take w takich wypadkach i1o?arazka z jakq siq styka czIowiek przy porodzie lub w wypadku poronienia krowy za- kaZonej. Odnanie zmiennoki paleczek Brucella naleiy podkreglie nastePu- Ace obserwacje. W naszych dodatkowych badaniach natrafiligmy ai na trzy szczepy, ktore bezwzglednie przemawiajq za wystepowaniem zja- wiska zmiennoki aktywnoki biochemicznej i wrailiwoki na grodki bak- teriostatyczne wkod szczepow naleiqcych do rodzaju.Brucella. Szczep NT 300 jest tego przekonywajqcym dowodem. Szczep ten w oparciu o przeprowadzone przez nas badania (stosowana metodyka stanowi obec- nie bez mala wszedzie podstawe do okreglania typu) nie moe bye zakwa- lifikowany ani do typu B. abortus, ani do typu B. suis. Jest to szczep o cechach wybitnie odbiegajqcych od cech typowych, a moie on sie'' ?wywodzie" zarowno z typowego szczepu B. abortus, jak i z typowego szczepu B. suis. Szczep ten zostaI przez nas wyizolowany z poronionego piodu bydlecego. Na specjalne om6wienie zasluguje metodyka i technika izolacji szcze- p6w B. suis. Naleiy podkreglie, 2e wydzielenie ?primokultury" B. suis z materialu zaka2onego jest, jak wynika z naszych badan, zwiqzane z duiymi trudnokiami. Zastosowanie do badan bakteriologicznych jedy- nie tylko podloiy staIych i plynnych, specjalnie przydatnych do wzrostu paIeczek Brucella, w naszych badaniach pomimo przeprowadzenia setek posiewow nie dab o w Zadnym przypadku dodatnich wynik6w. Przypuszczalnie jest to zwiqzane ze zbyt malai1ocia zarazkow w ba- danym materiale. Dopiero dzieki u2yciu do badari gwinek morskich, a za- tern prOby biologicznej, udalo nam sie wydzielie szczepy B. suis. Jednak I w eksperymencie biologicznym natrafia sie na trudnoki. Hodowle za- Io2one na poiywkach wybiorczych stalych i plynnych z zakaonych or- ganow gwinek morskich mogq bye ujemne pomimo wysokiego miana zlep- nego surowicy gwinki (miano 1 : 200) oraz zmian sekcyjnych gwiadczq- cych o zakaieniu (ostry obrzek gledziony). Dlatego tei dla uzyskania do- datnich wynikow konieczne jest kolejne zakaienie tiastepnych Awinek w pasabi do pewnego stopnia glepym, ai, do uzyskania w hodowli poszu-- kiwanego szczepu Brucella. W naszym przypadku szczepy B. suis ozna- czone numerami 1 i 2 wydzieliligmy dopiero po.trzecim pasaai ?glepym" na gwinkach morskich, a szczepy numer 3 i 4 po drugim. Z tego rodzaju trudnokiami spotykali sie rownie2 i inni badacze, np. Tie woso w- i Annagiew (1956) oraz Kolomakin (1956). Donosza _oni o dodat- nich mianach (1 : 160) zlepnych u zakaionych gwinek, z ktorych pomi- mo to the uzyskano szczepow Brucella. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 130 J. Brill i S. Golebiowski Poza tym naleiy uznae wy?szok poiywek wybi6rczych plynnych nad stalymi przy zakladaniu hodowli z materialu zaka2onego, nie za- nieczyszczonego postronnq florq bakteryjnq. Z takim to wiaAnie materia- lem mamy przewainie do czynienia przy badaniu narzqdow gwinek mor- skich uZytych do prob biologicznych. Wysiew na podloie plynne umoili- wia namnoienie sig paleczek Bruce//a, ktorych ilo? tkankach zwie- rzqt zakaionych ? jak to czqsto bywa ? jest nieznaczna. W naszych badaniach na 4 wyizolowane szczepy Brucella 3 wyhodowano jedynie dziqki stosowaniu podIoiy plynnych (posiewy bezparednio na podloia stale byly ujemne), a zaledwie 1 wyhodowano z wysiewu bezpogrednie- go na podlole stale i to z ogniska, w ktorym nagromadzenie zarazka mu- sialo bye silq rzeczy due, a mianowicie z ropnia wezla krezkowego. Odnogilie czasu obserwacji gwinek morskich zakaionych materialem badanym na obecnoge Brucella, to w oparciu o nasze dawiadczenia, czas ten powinien bye przedluiony do 12 tygodni. Obserwacja 6-tygodniowa, powszechnie zalecana, nie pozwala na uchwycenie wszystkich zwierzqt, ktore by mogly ewentualnie zareagowae dodatnim mianem serologicznym wskutek zakaienia. T.JApienie gwinki morskiej serologicznie ujemnej jui po 6 tygodniach obserwacji i przeprowadzeniu w tym czasie badan bak- teriologicznych daje mniej szans wydzielenia zarazka nii przeprowadze- nie badan bakteriologicznych po wystqpieniu pozytywnego miana zlep- nego. W naszych badaniach gwinka morska Nr la zareagowala serolo- gicznie dodatnio miqdzy siodmym a dziewiqtym tygodniem od chwili za- kaienia, gwinka morska Nr 3 miqdzy osmym a dziesiqtym tygodniem, a gwinka Nr 2 miedzy dziesiqtym a dwunastym tygodniem. 1. Jako przyczynq ronienia macior ustalono zakaienie wywolane przez Brucella suis var. thomseni (B. suis odmiana duliska). 2. Jeden szczep wydzielono z ropnia najqdrza knura (szczep B. suis LOdi. 1), drugi z wycieku organOw rodnych maciory (szczep B. suis LOcii 4)*. Wydzielone szczepy B. suis posiadaly wszystkie cechy typowe dla B. suis odmiana duriska. 3. Szczepy B. suis zostaly wydzielone ze gwin po raz pierwszy w PoIke. 4. Drogq posiewow bezpogrednich na wybiorcze podloia stale i plyn- ne nie udal6 sig wydzielie szczepow Bruce1/a, pomimo licznych bardzo prob. Szczepy Brucella wydzielono dopiero?dzieki zastosowaniu ,,lepych" * Szczepy znajdujq sie w Kolekcji DrobnoustrojOw Polskiej Akademii Nauk pod sygnaturami: 730/56/1, 731/56/4. Szczepy Brucella?suis wydzielone ze ?win w Polsce 131 pasaiy badanych materialow przez winki morskie (dwa wzglgdnie trzy pasaie). 5. Zalecany powszechnie 6-tygodniowy czas obserwacji zakaionych eksperymentalnie gwinek morskich okazaI siq w stosunku do naszych szczepow niewystarczajqcy. Swinki morskie zakaione badanym materia- lem zareagowaly serologicznie dopiero migdzy 7 a 12 tygodniem od chwili zakaienia. 6. Szczep Brucella wydzielony z plodu bydlqcego z tego samego gos- podarstwa zostal okre6lony przez nas jako Brucella abortus ?atypowy". 7. Przebadane porownawczo szczepy Brucella wydzielone z plodOw bydlqcych z wojewodztwa Iodzkiego w 5 przypadkach wykazaly cechy charakterystyczne dla typu B. abortus, w 1 przypadku cechy atypowe B. abortus a w 1 przypadku cechy B. abortus typ przejgciowy. 8. Test bakteriostatyczny barwikowy wedlug metody Picketta z za- stosowaniem tabletek produkcji Roskilde Medical Company Ltd. Denn- mark okazai sie w uZyciu praktyczniejszy od innych testow bakteriosta- tycznych barwikowych. 9. Test Renoux z NDDTC (sodium diethylthiocarbamate) w postaci tabletek okazal siq nie przydatny, przypuszczalnie wskutek rozkladu pre- paratu w skladowych tabletkach. Bendtsen H. 1954: On type Med. 6: 355. Brill J., Frendzel J. 1936: drobnoustrojow hodowanych T. XXIi: 418. Brill J., Golebiowski St. 1956: Bruceloza ?wizi. Med. Doaw. i Mikr. 2: 244. Brill J., Golebiowski St. 1957: Kompleksowe Lroclowiskowe badania bru- celozy. Rocz. Nauk Roln. T. 68?E-1: 93. Cameron H., Me y er M. 1952: An Attempt to a Alter the Characteristics of Brucella Abortus by Serial Passage Through Swine. The Cornell Vet. 1: 42. Gilman H., Milks C., Birch R. 1934:- Passage of Bovine Brucella through Swine. J. Inf. Dis. 54: 171. HtOdleson I. F. 1943: Brucellosis in Man and Animals, New York. The Com- monwealth Fund. Kolomakin G. A. 1956: Rol kleszczej siemejstwa Ixodidae w epizootiologii bru- celleza. Wiet. 6: 33. LITERATURA differentiation of Paraaglutynacja razem in vivo Brucella Bacteria. Nord. Vet. doLwiadczalna dwoch gatunkow w kurze. Med. Doatv. i Spol. Parnas J., Tu s zk iewicz A. 1956: Bruceloza. PZWL. Warszawa. P a r n4s J. 1956: Pray doiwiadczalnego przeobraiania cech odmian paleczek Brucella. Acta Micr. Polonica. Vol. V: 45. Rozanow H. 1952: Mikrobiologiczeskaja diagnostyka zabolewanij s. ch. i. Sielchozgiz, Moskwa. Stablef or th A. W. 1953: World Health Org., Monograph Series. Nr. 19. Ad- vances in the control of zoonoses. Geneva. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 132 J. Brill i S. Golqbiowski Tiewosow A. M., Annagiew A. A. 1956: Ku woprosu o prirodnych oczagach brucelleza. Wiet., 6: 33. Thomsen A. 1934: Brucella infection in swine. Kopenhaga. Washko F., Hutchings L., Bay W., Donham C. 1951a: Studies on the Pathogenicity of Brucella suis for Cattle ? II. Amer. .T. Vet. Res., 12: 165. Washko F., Bay W. W., Donham C. R., Hutchings L. 1951b: Studies of the Pathogenicity of Brucella abortus for Swine ? I. Amer. J. Vet. Res., 12: 320. Harn a c h R. 1957: Epizootologicka komplexnost brucelozy. Pokroky vo VSrskume Brucelozy; Vyd Slov. Akad. Vied. Bratislawa: 65. Thomsen A. 1957: Brucellainfektion beim Schwein und ihre Beziehung zur Brucellainfektion beim Haasen. Pokroky vo Vjrskume Brucelozy; Vyd. Slay. Akad. Vied. Bratislawa: 184. Niznansky F. i wspolprac. 1957: prispevok k epizootologii brucelozy polnSrch zajacov na Slovensku. Pokroky ku VS,skume Bruceliky, Vyd. Slay. Akad. Vied. Bratislava: 199. Katalog Drobnoustrojow. 1956: Wyd. PAN. Komisja Naukowa dla Spraw Kolekcji Drobnoustrojow. Warszawa. J. Bril/ and S. Golgbiowski THE FIRST ISOLATION OF BRUCELLA SUIS FROM PIGS IN POLAND Summary Many cases of abortion in sows obserwed in one of Goverment Estate were shown to be due to infection with Brucella suis var. thomseni. Two strains were isolated ? one from the abcess of a epidymis of a boar, second from the secretion of female genital tract. These strains, were diagnosed as typical B. suis strains. It is the first case of isolation of B. suis from pigs in Poland*. It was found that for the isolation of B. suis the method of choice is the passage of infectious material through guinea-pigs. In most cases at least three ?blind" passages are needed before the isolation on nutrient media in possible. The period of observation of infected guinea-pigs should be prolonged up to 12 weeks; the formation of specific antibodies very often in observed not earlier, then 7-12 weeks after the infection. Routinely used selective liquid and solid media were shown to be not sui- table for isolation of B. suis directly from infected animals. In the district, where above mentioned strains have been isolated, number of animals were examined. One atypical strain of B. abortus was isolated from aborted bovine foetus? Among seven strains isolated at the same time from bo- vine foetuses in LOdi-Voievodztwo five were diagnosed as typical B. abortus, one as atypical B. abortus and one as intermedium B. abortus. It was - shown that in differentiation of Brucella species the most useful is Pickett's test (bacteriostatic action of dyes) performed with dye ? tabletes produ- ced by Roskilde Medical Co LTD. The results obtained with NDDTC (Renoux's test) were inconclusive, pro- bably due to the decomposition of the active substance during storage. * The strains mentioned are included in the collection of Microorganisms of Polish Acade- my of Science under the numbers: 730/56/1 and 731/56/4 ODBITKA Z ,,MEDYCYNY WETERYNARYJNEJ" Nr 3 ? 1954 r. ALFRED CHODKOWSKI1 Stan epitoocjologiczny zakainych schorzeii wymion u krow' w Polsele Z Katedry Zoohigieny Wyclzlalu Wet. 1ThICS oraz z Wydzialu Mtkroblologit P.I.W. w Pulawach Kierownik: boc. dr ALFRED CHODKOWSKI Niedostatcczne zainteresowanie zakainym zapale- niem wymion u krow w P-olsce byto spowodowane brakiem danych statystycznych'z terenu catego Kraju oraz badan Inajacych na celu poznanie drobnoustro- jOw .biorticych udzial w,tym schorzeniu. Prace Pi j a- nowskegio i wspo/pr. (1937), Kuntickiego (1949), Staikiewicza (1949), jakkolwiek b. cen- ne, dotyczyty jedynie woj. krakowskiego i lubelskiego. Brak bliiszych danych w naszej literaturze wetery- naryjnej &knit ranie jeszcze w crok-u 1941 do grun- townego tebretycznego przestudiowania tego zagad- nienia a ad roku 1943 do zajecia sit nim praktycznie (laboratoryjtnie if terenowo). Poniewai w wielu innych krajach wykazamo jak wielkie straty ekononiiczne tqczq sic z tym schorzeniem, przeto uwaialem za konieezne przeprowadzenie u alas masowych i (bk. ladnych badan, tymbardziej, ie wiadomo z jakiego powodu utarto sic przekonanie, jakoby paciorkow- W pracy tej brali czynny udzial nastepujacy pra- cownicy naukowi ?Wydzialu Mikrobiologii P.I.W. w Pu- Iawach: lekarze wet: Czeslaw Kurek, Tadeusz M.4-czk, Boienna Sokolowska, Cezariusz Zorawski, mgr. Zdzislaw Swiatek, oraz asystenci techniczni Hanna KawalsIca i Karol Piwowarek. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 oowe zapalenie .wymion u krow w IPo'see nie wystg- powato, wzglgdnie nie miato migkszego zna'czenia dla gospodarki hodoWlanej ii produkcji mleka. Prace badawcze na ten temat rozpoczqtem w maju 1951 r., a? zakoAczytem w paidzierniku 1953 r. Objgly one 628 oirodkow produkcji mleka o tqcznej ilodi 8,345 kr6w. Byl to pierwszy etap prac (Ba .zorientowania sig co do stopnia nasilenia, rozprze- strzenienia oraz wystgpowania strat gospoclarczych zwiqzanyeh z tym schorzeniem co jest podstawq do wtageiwego zwalczania przewliclzianego w nastypnym etapie. . , Znaczenie ekonomiczne schotrzenia Jak. Ifynika z badan przeprowadzonych przeze mnie w ostatnich trzech latach, okoto 27 0/0 naszych krow jest zakaionych przez paciorkowliec bezmlecznoki (Streptococcus agalactiae). Pierwsze wyniki badan . przeprowadzone nad skuteeznokiq leczenia tego scho- rzenia, .oplisane w Med. Wet. Nr 5. 1952 r. i w ? Med. Wet. Nr 1. 1953., oraz w niniejszej pracy wykazujq, e przez wyjatawianie penicylinq zakaio- nych wrinion moina uzyska6 zwigkszonq produkcjg mleka od 0,5 do 2 litrow (przedigtnie 1 1. dziennie) u kaidej sztuki. Z tego wynika, e okolo 1.000.000 zakaionych, nie leczonych krow (przyjmujqc 270/0 zakaionych na posiadane 3 miliony krow dojnych) traoi przecigtnie ?dziennie .okoto 1.000.000 I. mleka, co w sumie daje okoto 3.000.000 zt strat dziennie, a roc,znie okoto 1 miliard zt, nie uwzglgdniajqc strat spowoclowanych gorszq jakokiq pozostalej ilodi mleka pochodzvego od zakaionych kr6w, strat zwiq- zanych.ze schorzeniami przewodu pokarmowego cielqt skarmianych zakaionym nilekiem,. strat zwiqzanych z koniecznoiOlq wymiany krow nieuleczalnie chorych oraz strat sspolecznych w zwiqzku Ze zmniejszonq podalq. tego najlepszego S'rodka odlywczego. P ij a- n owski w sivoim podrgczniku ?Chemia ti higiena mleka" oblieza prawdopodobne straty spowodowane zakainym zapaleniem wymion u kr6w na okoto 1/2 miliarda I. inleka rocznie. 2 Nal* obawila6 sig, e paciorkowcowe zapalenie ? wymion, rozszerzy sig na wligkszq flog krOw obOr - szczegOlnie w gospodarstwach patistwowych i uspoteez- nionych, je.eli nie rozpoczniemy z nim energicznej walki ,podobnie jak z kaidq thorobq zaralliwq. Organimacja badati 1) Badania laboratoryjne opisane w Med. Wet. Nr 11. 1948, byty oparte na bakteriologicznym roz- poznawaniu flory bakteryjnej wyosabnianej z jalowo pobranych prObek mleka .od krow zakaionych lub podejrzanych o zakalenie i ustalaniu flory, co z kolei bylo uzaleinione od trwajqcych okoto roku prac przygotowawczych polegajqcych na: zorganizowaniu specjalnego laboratorium, wyposaleniu jego w odpo- wiedniq aparaturg, szklo, chemikalia, polywki, wysoko- wartokiowe surowice prccypitacyjne itp., oraz na przeszkoleniu pracownikow laboratoryjnych w pra- cowni ziarenkowc6w Wydzialu Mikrobiologii P. I. W. w Pulawach. 2) Badania terenowe ? opisane w Med. Wet. Nr 11. 1949, polegaly na jalowym pobieraniu prob mleka .od krow chorych rpodejrzanych o zarailiwe zapalenie wymion wraz z przeprowadzeniem odpo- wiedniego wywiadu i klinicznego badania wyntion przez specjalnie wyszkolony w tym kierunku personel lekarzy wet. Pobrane prObki mleka wysylano natych- miast albo do pracowni ziarenkowc6w Wydzialu Mik- robiologii P. I. W. albo do najbliiszego laboratorium W.Z.H.W., dla roinicowego rozpoznania zarazkow biorqcych udzial w zapaleniu wymion. Otrzymane wy- niki ,badmi byty podstawq do leczenia, odkaiania obOr i krow oraz zapobiegania scliorzeniu w oparciu o strukcjg dla zwalczania zaralliwego zapalenia wymion. Organizacja walki Organizacja walki z paciorkowcowym zaralliwym zapaleniem wymion u krow na terenie catego Kraju. polegata ma: 1) zaznajomieniu .zaawansowanych bak-? teriolog6w lekarzy wet., wydelegowanych z poszcze- gOlnych. WZHW, na tygodniowym kursie w Wydziale Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 3 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ? Mikrobiologii P.I.W. w tPutawach ? z r6inicowym rozpoznaniem ziarenkowc6w .wYosabirianych z ma- terialow zakaionych, z produkcjri poiywek wybi6r- czych, surowic precypitacyjnych i zaopatrzeiriu w od- powiednie 'przepisy oc1noiric ich pracy. Ponadto ucze- sttrikow kursu zaopatrzono w potrzebne szklo, chemi- kalia, cukry, surowice, szczepy paciorkowcowe ko- nieczne do produkcji grupowych surowic precypita- cyjnych oraz w instrukcje dla zwalczania zakainych Rozmieszczenle, paclorkowcowego zapalenin wymlon u krow w obornch P G.R. Ocionsk ?Iprivz Stur5k. fr% /5;3 53 % .o 015ziy...a ? Etk 24% ?4,6%.1. ?-7 C24 !...,Byafgosz.c.e ? ' 53.37. .57 % liarozo.... a Poznail ? ?A, ? I. ;I; i. .(op? r R2oszoi... ' 22%, % schorzen wymion. W czasie ruchomej akcji naukowej ekipy laboratoryjnej Wydzialu Mikrobiologii P.I.W. przeprowadzano w r6.inych terenrich Kraju szkolenie w tym kierunku pracownikow laboratoryjnych WZI-IW. 2) Specjalnym szkoleniu i zaznajainianiu lekarzy wet. PZLZ d PGR. z teoretycznymi d praktycznymi metodanii zwalczania zakainych schorzeti wymion w, oparciu o instrukcjg opracowanq na iypzerrie C. I. R. na: a) czterech kursach urzlidzonych przez P.I.W. w Pula- wach w 1952 d 1953 r., b) kursie zorganizowanyin dla lekarzy wet. wojew. poznafiskiego w Rzeini Miej- skicj w Poznaniu w 1953 r., c) praktycznych kursach dla micjscowych lekarzy wet. , urzasizadych w czasie terenowych badan przeprowadzanych w poszczeg61- nych okrpgach (krakowskim, wroclawskiin, poznali- skim, szczeciiiskim, bydgoskim, warszawskim, gcla?- skim, elkowskim, kieleckim, 16dzkim, lubelskim, prze- myskim, olsity6skim). Uczcstnikow kursu zaopatry- wano w instrukcje dla zwalczania paciorkowcowego zapalenda wymion 11 kr6w. Ogloszono .na ten ternat popularne artykuly oraz wygioszono pogadanki r?o- we. Radiowgzel Warszawa i Pulawy 1952/53. Dane o r ozmneszczeniu zakainych schorzen wymion w Kraju Badania przeprowadzone we wszystkich czgkiach Kraju wykazuk, Ze przyczyng zapalefi wymion u krow w ogroinnej przewadze ho w 89 0/o sz paciorkowce bezmlecznoki, w 9?/o gronkowce, w 23/o inne drobno- ustroje (paciorkowce grupy ?C", uberis, paleczki okrpinicy i ropne paleczki z grupy dyfteroid6w). Procentowe rozmieszczenie paciorkowcowego zapale- Fria wymion uwidoczniono na zakczonej maple epi- zoocjolog,icznej. SzczegOtowe wyniki hada? w oborach: PGR, Panstw. Inst. Naukowych, SpOldz. Prod. iprywat- nych malorolnych, przedstawiaja. sip w spos6b nastp- pujqcy: 1) Ob,ory Palistwowych Gospodarstw Rol- nych. ? Masowe badania objgly 168 wigkszych oirod- kOw produkcji mleka (ob6r) znajdukcych sip w 16 duZych okrpgach w thinych czpkiach Kraju o hcznej ilorki 6,897 ,kr6w. Na 168 ogrodkow produkcji mleka 151 (90 0/o) obor i na 6.897 'krow 2.023 (29,4 ?A) sztuk bylo zakaionych przez ,paciorkowce bezmlecz- Klirricznych przypadkow bylo 547 (8 ?M. Zapaleri wymion- na tie gronkowc6w z klinicznymi objawami stwierdzono u 209 (30/o) krow a ponadto pojedpicze przypadki zakaien przez paciorkowce nale- Zrice do lancefield'owskiej grupy ?C" w 5. (0,721/0) 5 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 przypadkach oraz przez maczugowce ropne w 3. przy- padkach (0,43?A). 2) Obory Patistwowych Instytutow Naukowych. ? Na 21 przebadanych ogrodkow produkcji mleka (obor) w 5. roinych okrggach o tucznej itoici 705 kr6w, w 18. (85 0/o) oborach 1 u 183 (24,5 0/0) krow stwierdzono zakaienia paciorkowcem bezndecznogei. Zmiany kliniczne stwierdzono w wymieniu u 62 (8,80/0) krow. Stany zapalne wymion ze zmianami klinicznynd na tie gronkowcow wykazano u 26 (3,67 ?A) kr6w a pojeclyincze zakaienia przez pacior- kowca Sir. uberis w 2. (0,280/o) przypadkach, przcz paciorkowce grupy ?C" w 1. (0,140/o) przypadku i przez maczugowce ropne w 1. (0,140/) przypadku. 3) Obory Spoldzielni Produkcyjnych. ?? Badania objgly 7 ogrodkOw produkcji mleka (ob6r) w trzech okrggach: lubelskim, kieleckim, przemyskim o tucznej iloki 72 krOw. Na 7 przebadanych ogrodkow 5 (570/0 byto zakaionych przez paciorkowce beznilecznoki a na 72 krowy 14 (19,4?/o) sztuk byto zakaionych przez paciorkowce bezmlecznoki a jcdna przez gron- kowce (1,38 0/0). 4) Obory prywatnych oirodkow produkcji mleka ? matorolnych... ? Badania objgly 432 ?mniejsze ogrodki produkcji mleka o tqcznej iloki 671 krow w 3. wigkszych gromadach, w tym 51 obor mniejszych o tucznej 'Aoki 73 krOw (wtasnoie chlopOw malorol- nych okolic Putaw). Na 432 przebadanych obOr paciorkowiec bezmlecznoki stwierdzono w 52 oborach (120/0) a na 671 przebadanych krow zarazek ten stwierdzono w wymieniu 53 krow (3 o/).Przypadki kliniczne stwierdzono u 8 badanych krow (1,8 ?M. Ponadto stwierdzono zakaienia wywolane przez gron- kowce w 16 przypadkach (2,38 0/0), przez pateczki okrginicowe w 7. (1 ?A), przez paciorkowce grupy ?C" w 4. (0,0560A) a przez paciorkowiec Sir. ttberis w 2. przypadkach (0,03 ?A). Leczenie Ivletody lecz cm o badania erria zostaly opisane przeze nmie w opar- - Ste blef ort ha i wspotpr. (1949) 6 w Med. Wet. Nr 11, 1949, oraz instrukcji o zwalczaniu zapalenia wymion? Leezenic paciorkowcowego zapale- nia wymion polega na trzykrotnym wprowadzeniu do wymienia, przez kanat strzykowy, penicyliny w ilogci od 20.000 do 100.000 jedn., do kaidej 6wiartki wymie- nia, przcz 3 dni z rzgdu, bezpoirednio po udoju wicczornym. Najlepszu postaciu leku jest mak' peni- cylinowa w tubkach, w braku ktorej moina stosowae perticyling w Toztworach wodnych z zastrzeieniem, dla kaidego wymienia naley uiywa6 strzykawek i kateterow mlecznych wyjalowionych bezpogrednio przed kaidym zabiegiem, dla uniknigela moIiwoci przeniesienia zarazkow gruiliczych 1 innych z wymie- ilia jednej krowy do drugicj. Jecii po kilkakrotnym leczeniu penicyling dalsze badania kontrobic wyka4 obecnog6 zarazkow w prOb- kach mleka, moina zastosowae dowymieniowe. wpro- wadzenie po 50 ml 30 0/0 zawiesiny sulfamidu w czy- stym .oboktnym oleju mineralnym. do kaidej 6miartki wymienia. Jeieli kilkakrotne leczenie nie wyjatowi wymienia krowy zakaionej paciorkowcem bezmlecz- noki to nal* ju. jako nic uleczalnu i irOdlo zaka- ienia usunuo z obory najlepiej na ub6j. Zapalenia wymion na tie wszystkich typliw paciorkowc6w ti na tie gronkowcow naleiy leczye penicyling wedle poda- nych dawek, 2apalenia na tie pateezek okrginicy strep- tomycynu po 0,5 lub 1 g ,do kaidej 6wiartki po ostat- nim udoju wieczornym raz lub dwa razy. Leczenie zapalenia wymion na tie maczugowcow ropnych jest trudne, jednakie niekiedy parenteralne podanie wick- szych iloki penicyliny oraz usunigcie ropy mac uratowaC krowg przed ewentualnu gmierciu. SkutecznoS6 leczenia Niektore wyniki leezerria zoitaly przeze mnie *- sane w Med. Wet. Nr 5 1952 i Nr 1, 1953 r. Obecnie podajg dalsze. 1) AV ?bone PGR Stupia poddano badaniom nicznyrn ti pobrano prObki mleka ,od 20 krOw. W wy- mionach 7 krOw stwierdzono paciorkowce bezmlecz- noki. 5 krow iii zapuszczonych poddano leczeniu 7 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 )r-Let.; gron- maczu- gowce E. con kowce ropne 8 6 8 2,5 1. 7 2 3 0,8 5,58 1,6 , 12 2 22 3 14 8 1,5 1926 4 15 355 , 9 28 5 1,3 4,6 . 1 32 7,4 1 2,5 7 1,3 1 11 2 3 2,5 1.1 , 18 3.6 1 Krowy ZaKLIZOIIC pacior- paciorkowce kowce bezmlecznaci tiberis grupy (Mr. agaluettac) cl co N.10 10 0 Ns in ? -t ot et 01 .0 CO Cs .4-s Cs Cs ...0 et CO --/ OD Is- try Ns trs e? Cs ?4 10 tr1 et .0 10 10 sC IC'. 10 et UN in ?. in 1-s- Cs co .0 tioSitupeq Awla 95?1! "100 Obory zakaionc przcz pacior- kowce bcznileoz- nogci Otn000000in00000.M0 COv-00000000OCDCPCZ+CD,..00 ....... ... ........... ..... ?, 0 Cs `Cc sC/J 0 .--4 .--, .14 cc c0 ... N. ?4 10 10 ..-. .c.1 GO in tel Cs 01 10 ..-, ...I .1.1 v.. ?4? ...t * .-1 ?-.4 UN .... rpluoing a9qo 9501! InI1920. in ?. aD 'cc-4 t"- ". UN in tel ?4 co u-, tel Cl tel tel co ee t..0 Ce r.., ...X 0 ,-.. ? Cs: .- > '.... r r r ?-? ..x tsi a t-, ,..... t...1 0 >,,...., cn ? ?-? ,o -- ,-. i.4 ,_36d....-.1PUDO4UCCIP40C/).400P-1 . ?0.. 10. 01 0 .1. ??-? s.0 SO tel CV ?IC? Cs- 0 Is- ee 01' CO CO CO cs 01 - e. ee CV 'R. 0 CO N. N. CI CI 10 VI 01 N. CO 01 s.0 et 10 s,0 Irs 00' CO UN UN ON tel te tel 0 CD CD CD N 0000 CO CI tel e-4 tel ee OSI Produkcyjnych 0 0 In1 tel SQ I 11;1 I I Is- et .0 I 01 I I inCCO..0 in 00 tel , set CV Obory prywaine-maiorolnych CO irs Cv tel??1 00] CO tr. ? C' COO'! ?????1 CID 01 e-4 IA SQ 01 .4-4 Cs Is- N-1 CV CO C, CV ee 0 CO ?? ts SASQ - -? C C. r." 0 ? ???7C1' d 0 0 0 p., p 0 Wszystkic Imbibe ogrodki produkcji mleka (obory) N. N co Irl tel tel tel tel 01 tel Cl S0 CC 01 e-1 01 01 01 e-4 PI tel 0C" 0 01 0] CV SQ CR, tn, CC CO GO N. 01-4 CO 't CV et Cs V.- ? * tel In lel ot GO ?I Ifs 01 N. UN CV ON CD C.- C- OD Is- 0 SQ CD IT 1>-C! CNCOW* ?4 OD 01 --. Ifs CO ee N. CV CV tel et Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 makiq penicylinowq w tubkach w i1oci pa 50.000 jedn. do kaidej 6wiartki. Ilogo wyprodukowanego inleka przez wymienione 5 krOw przed leczeniem w ciqgu tygodnia wynosila 310,5 I. W tydzieti pa le- czeniu 386 1. Og()Ina produkcja 5 leczonych krOw podniosla sig w ciqgu 7 dni o 75,5 1., czyli przecigtnie od ,kaidej krowy w ciqgu 7 dni o okoto 15 1., trii. dzienny wzrost produkcji mleka .1 krowy wyniOst 2,14 1. Mow pod uwagg 9-ciomiesigczny ,okres lak- tacji moiemy przyjq6, le przecigtna roczna produkcja 'nicks 1 krowy pa leczeniu wzrosla o 577 1., co odpo- wiada wartoki 1731 zt. Odliczajqc koszty leczenia wynoszqce przecigtnie 165 21 od sztuki nalely stwier- dzi6, le leczenie jest oplacalne. 2) W oborze PGR Lowinia ,poddano badanioin klinicznym i laboratoryjnym 23 krowy, vr?d kto- rych 11 sztuk zakaionych bylo paciorkowcem bez- inlecznoki, przy czym 8 z nich wykazywato zmiany kliniczne. Zakaione krowy, leczone jak poprzednic wyprodukowaly w ciqgu 7 dni przed leezenicm 521,5 1., a w ciqgu 7 dni pa leczeniu 567 1. OgOlna pro- dukcja mleka u 11 leczonych krow wzrosta. zatem o 46 1. w ciqgu 7 dni. W stosunku rocznym jest to wzrost o 1782 1. mleka, co w przeliczeniu na pie- niqdze daje 5.346 21, kwotg ktOra nie tylko pok- rywa koszty leczenia ale przynosi doch6d..W doSwiad- czeniu tyin wynik byl stosunkowo mniej korzystny prawdopodobnie dlatego, poniewal wystqpily tu sil- niejsze ziniany kliniczne oraz czgkiowe, nieodwracalne zmiany w wydzielniezej tkance gruczolOw mlecznych. 2) W oborze PGR Etk pa leczeniu zakaionych krow penicylinq wykonanyrn przez miejscowego lekarza wet. produkcja mleka od poszczegolnych sztuk wzrosla przeaigtnie o 2 1. dziennie. 4) W oborze PGR Katrynowo ,po przeprowadzeniu leczenia, produkcja mleka od kaidej krowy wzrosla przeciptnie o 0,6 1. dziennie. 5) W oborze. PGR Gorajowice ogOlna produkcja mleka pa zakonczonym leczeniu podniosla sig. . 10 Wnio ski Wyniki badmi przeprowadzpnych w ciqgu 3 lat na 8.345 krowach, na terenie calego Kraju iv rolnych ogrodkach produkcji wykazujq ie: 1) OgOlnie biorqc, na 8,345 zbadanych krOw .w Polsce, 2,549 (30,540/o) wymion bylo zakaionych rOlnyini drobnoustrojami chorobotwOrczymi, z czego przypada na paciorkowce bezmlecznoki (Sir. aga- lactiae) 2,273 (27,25 0/0) zakaionych wymion, na gronkowce 252 (3,020/o) zakaionych wymion a na inne jak Str. zooepidenticas, Sir. uberis,Str. dysgala- ctiae, B. coli i C. pyogenes ? 4 (0,27No) wymion. Na 2,549 zakaionych wymion ranyrni drobnoustro- jami, na paciorkowce bezmlecznoki przypada 2,273 (89,170/0), na gronkowce 252 (9,840/o) a na inne drObnoustroje 24 (0,990/o) zakaionych wyrnion. 2) Zarazki te a szczegOlnie paciorkowce bezmlecz- noki powodujq u zakalonych krOw zapalenie wymion, czego nastgpstwem jest zmniejszona produkcja mleka przecigtnie o 1 1. dziennie na sztuk, a okolo 3 milio- ny 1. u wszystkich zakaionych ,krOw w Kraju, co w przeliczeniu daje okolo 1 miliard 21 strat rocznie, nie liczqc strat innych. 3) Schorzeniont i stratom tym naleiy zapobiegaC przez organizowanie skutecznej walki w skali paristwo- wej drop.: a), bakteriologicznych bada? prObek mle- ka pobieranych periOdycznic od wszystkich krOw, le- czenia zakaionych wymion oraz odkalania krOw i ob6r, b) baktoriologicznych badan prObek mleka kaidej kro- wy przed wprowadzeniem jej do wigkszej obory pan- stwowej wolnej od zarazy (kwarantanna), segregacji kr6w, zakaionych paciorkowce.m bezmlecznoki oraz stosowania higienicznych SrodkOw zapobiegajqcych rozszerzaniu sig choroby, szczegOlnie iv czasie udoju, iv oborach w ktOrych zarazek ten dominuje. Praca niniejsza. zostala ukonczona ,dzigki finansowej pomocy udzielonej przez DepartamentoProdukcji Zwie- rzgcej *Min. PGR oraz dzigki stwot:zeniu pFzez uprze- dnio wymienione Id-adze WarunkOw umoiliwiajqcych 11 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 przeprowadzenie terenowych badaii naukowych w r?- nycli .ogrodkach produkcji inleka poszczegOlnych ok- rmach PGR. PiSmiennic two 1) Bogdanow W. M. ? Mikrobiologia. Tom XIX, Moskwa. 1950. 2) Chodkowski A. ? Med. Wet. Nr 11, 1948, Med. Wet. Nr 11, 1949, Med. Wet, Nr 5, 1952, Med. Wet. Nr 1, 1953. 3) Kunicki - Go ldf i n- g e r W. Annales UMCS, sectio DD, Vol. IV, 1949. 4) Kr asy 1.n ikow N. A. ? Str. agalactiae Lehman i Neuman. Moskwa, 1949. 5) Kuirnin W. W. ? Weterynarnaja Mikrobiologia. Moskwa, 1948. 6) Li t- t 1 e R. B. &,Plastridge W. N. ? Bovine Masti- tis. McGraw Hill Book Com. N. York, 1946. 7) Munch-Petersen E. ? Bovine Mastitis. Imp. Bureau of Animal Health. Rev. Ser. No 193, Univ. of Sydney, Australia, 1938. 8) Pijanowski E.. S u- pifiska J. i Matuszewski R. ? Roczniki Len. Nr 1, 1937. 9) Stableforth A. W., Hulse E. c., Wilspoin C. D., Chodkowski A., Stuart P. ? Vet. Record Vol. 61, 357, 1949. 10) St aSkiewicz G. - Annales UMCS, sectio DD, Vol. IV. 1949, A. X041,KOBC01 31111300TM1IECKOE COCTOAHNE HFIcIDEK- U,1,10HHbIX 50I1E3H1,1171 BbIMEHM Y KOPOB B 110.11bWE Pe3 iome Aarop apHao,awr pe3yabrorm 3-nermix MOCCOBbIX Hccne- noBaHmil Ha reppwropHH uenora nOfIbWH OTHOCHT0/11,H0 HO- /WIWI H pacapocrpaHeHma HHoeKumoHHIAx 3a6oneaaHHil BbIMBHH y KOpOB (C OCO6BHHbIM rierom HHqeKLHH Str. agalactiae) H 3K0H0MH4BCKHX norepb npH4HHeHHbix 3TON 6one3Hbio. Cpenti 8.345 nposepepffibix' shimem 2273 (27,25%) 6bino micoeumpoBaubtx Str. agalactIoe, 252 (3,02%) cTocoHno- KOKKOMH H 24 (0.27%) A pyriomi tomKp06amm. 3KoHomm- vectote norepti MO>KHO npeitynpeivirb nyrem maccosori 12 60pb6b1 C 3TOrl 6one3nmo, 6aKTepmonormecKmmu Hccne- Aoaonpoimm npo6oK M0110K0 nepHoiroimecKti nonyvaemax OT Bcex KOp0B, oco6enno B 60AbWHX CKOTHbIX sopax, ne- SeHP151 CIperiTOKOKKOBbIX MOCTHTOB neHtnotnnitHom H 1-H- nieHmecko-npo4mnaKnimectaimm meponpmstrusimit. A. CHODKOWSKI EN EPIZOOTIC PICTURE OF INFECTIOUS -BOVINE MASTITIS IN POLAND Surnmary The author performs the results of three years inve- stigations in Poland, regarding the existence, incidence, distribution and economic losses due to infectious bo- vine mastitis, caused by various organism, with particu- lar reference to Sir. agalactiae. Out of 8,345 examined bovine udders, 2,273 (27,25%) were infected with Str. agalactiae 252 (3,02%) with Staphylococci and 24 (0,27Vo) with other organisms. Great economic losses can be avoided by organised control of bovine mastitis, using bacteriological diagnosis of milk samples, treat- ment by sterilisation with penicilline of streptococcal infected bovine udders and by prevention the spreading of contagious mastitis caused by Str. agalactiae. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 tub. Druk. Prim ? Bliczka 12. ? Zam. 997 15 111-54 ? 28.1V-54 Nakl 50 szt ?Papier_druk sat kl V format 81 x 86, cm 70 g A-5 UM Imprim6 avec le periodique u Annales de l'Inslitut Pasteur ? N? d'ordre 2630. ? (Extrait Aoftt 1957. ? Tome 93, p. 266.) ETUDE DES SOUCHES DE BRUCELLA ISOLEES EN POLOGNE par A. CHODKOWSKI et J. PARAS (Institut des Maladies professionnelles el de l'Ilygiene rurale, Lublin [Directeur : professeur J. PAnNAs]) On a d? proc? a l'analyse microbiologique de la premiere collec- tion des souches de Brucella isolees en Pologne. Le but du present article est le typage des souches de Brucella isolees en Pologne. Cate elude est necessaire, car nous importons des ovins de differents pays dans lesquels la brucellose n'est pas rare. Les resultats des recherches de Chodkowski et Parnas [1955] (1) out montre que l'on a isole en Pologne des souches de Brucella des varietes abortus bovis typiques et atypiques (dont quelques-unes representent des variotes intermediaires), ainsi que des souches de Br. suis et Br. melitensis. Les souches de Br. suis isoloes en Pologne se comportent comme les varlet& danoises de Br. suis. Nous decrirons ici les resultats du typage de 39 souches recemment isolees qui nous oni etC envoyees do differenles regions de Pologne, en particulier de l'Institut. Vetorinaire de Pulawy et du Service d'Epide- miologie de l'inslitut d'Hygiene d'Etat de Varsovie. TECTINIQUE. ? La technique employee a eto (Mcrae par Chodkowski et Parnas [1955] (1) Nous decrirons id i seulement quelques modifica- tions que nous avons apportees a la methode de typage par l'emploi d'un milieu bacteriostatique constitue par des bandes de papier impre- gnees de thionine (1/800) et de fuchsine basique (1/300). A la surface du milieu, verticalement par rapport aux bandes de papier, on &ale tine anse de souches standards de Br. melitensis, Br. suis et Br. abortus, en suspension dans tine solution physiologique, a raison de 100 millions par millilitre ; cet etalement est repoto quatre fois Puis la souche type de forme smooth, cultivOe quarante-huit heures, en suspension en eau physiologique (1 milliard/ml) est otalee a la surface du milieu ; ta (1) A. Chodkowski el T Parnas, Annales Unwersitatis Marine-Curie Sklo- dowska, 1955, 10, I. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 2 ANNALES DE L'INSTITUT PASTEUR mihne souche est alors mise en suspension en eau physiologique a raison de 100 millions de germes par millilitre, puis alai& quatre lois avec une anse ; avec la memo anse, on fait ensuito deux nouveaux etale- meats a l'extremite libre du milieu. La culture est incubee a 37?, avec 10 p. 100 de CO3, pendant quatre a cinq jours, et on lit le resultat. L'amelioration que nous avons apportec a la methode consistait a dtendre a la surface du milieu bacterioslatique trois souches temoins ((Br. bouts, Br. suis et Br. melitensis), puis la souche a examiner. Les resultats ainsi obtenus ont ete bien meilleurs que precedemment. Les autres reactions (bosoms en CO2, production d'ILS, activite catalasique et ureasique, emploi des serums monospocifiques) ont ete tulles suivant les methodes usuelles. Les resultats que nous avons obtenus ont ete les suivants. Sur 39 souches examinees, nous en avons classe 18 comme des varlet& bouts typiques, 6 comme des varlet& bouts atypiques, 10 comme des varieles suis typiques, 4 comme des varier& suis atypiques et 1 comme variete me/itcnsis atypique. Cette derniere, provenant de l'Instirut de Microbiologic de l'Academie des Sciences de Sofia (Arige- loff), avait old class& a Sofia comme une variete melitensis typique. On salt qu'une epreuve unique dans le typage des souches de Brucella peut donner des resultats divers ; c'est pourquoi nous avons employe plusieurs epreuves, en tenant toujours compte de l'animal qui avail fourni la souche. Les souches nOS 203, 204, 206 et 213, envoyees par le Service d'Epido- miologie de 'Institut d'Hygiene de Varsovie, isolees de bovins et d'un lievre, ont prosente des caracteres particuliers ; aussi les avons-nous etudiees avec un soin special. Du point de vue morphologique eL cul- tural, dies se component comme des souches de Brucella normales. Elles prosentaient les proprietes biochimiques suivantes croissance sur milieux depourvus de CO,, production d'H?S pendant huit jours ; Factivite ureasique de la souche n? 203 etait sept minutes, celle de la souche no 204, hull minutes, colic de la souche n0 206, sept minutes, cello de la souche n? 213, sept minutes. NUNIg110 DE LA SOUCIIE 203 201 206 213 Epreuve des glucides. LACTOSE GLUCOSE MALTOSE SACCE %ROSE MANNITOL -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- Action des colorants bacteriostatiques. ICUNItittO DE LA soucne 203 201 206 213 rucusn'in DASIQUE TIIIONESE SOCIETE FRANCAISE DE NIICROBIOLOGIE 3 Epreuve serologique avec l'immunserum monospecifique anti-bovis suis (litre 111 GOO) et monospecifique anti-melitensis (litre 11400). NUNIgI10 SIIRUNI MONOSPI:CIFIQUE SERUM moNosplcunQun DE LA soucun AN-ri-bovis suis Axri-melitensis ? ? ? 203 1/50 201 1/50 200 1/50 ? 213 1/50 ? Epreuve avec l'anti.serum de lapin (litre WOO). NUNII:RO DE LA SOUCIIE 203 201 206 213 TITRE nu silnum Alvn-bouis suis 1/25 1/25 1/25 1/25 TITRE DU sgnum Ayri-mclitensis Les reactions oft etC pratiquees plusicurs lois avec les memos resultats. Ileactions serologiques avec l'immunsertim monospecifique anti?bovis suis (1/1 GOO) et anti-melitensis (11200). NUNIglIO DE LA SOUCIIE 203 20% 206 213 vrrun nu sinum AN-Tx-bouts suis 1/25 1/25 1/25 1/25 TITRE DU SERUM mvri-tnclitensis Les reactions d'agglutination out CAC faites avec les serums suivants ? NUNIg110 DE LA SOUCIIE 203 204 206 213 Solinunella Salmonella Salmonella ANTI.Shigella typhi PARA A PARA B POLYVALENT CONCLUSIONS. ? L'analyse microbiologique des souches de Brucella nO! 203, 204, 206 et 213 a montre qu'elles representaient des varieles tres particulieres de type intermediaire, avec faible agglutinabilite et foible pouvoir antigenique. Nous avons entrepris l'etude de ces carac- teres parliculiers. Sur 39 souche 8 de Brucella examinees, nous avons trouve Brucella Louis, variales typiques Brucella Louis, vari616s atypiques Brucella suis, varieti:s typiques Brucella suis, variOes atypiques Brucella melitensis, variCt6s atypiques SOUCIIES Is 6 10 4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 4 ANNALES DE L'INST1TUT PASTEUR Sur 164 souches de Brucella isolees en Pologne de 1952 a 1956, nous avons trouve : BruceIla bouts, varia6s typiques BruceIla boots, vari6t6s a typiques BruceIla suis, varia6s typiques ............... . . Brucella suis, varieles atypiques Brucella melitensis, variihis typiques Bruce/la nzelitensis, variiitils a typiques Tmuatu. ? Types des souches de Brucella provenant de Pologne et de l'etranger. Origin? des souches Br. bovie Br. suis Br. melitensis Total Typ. Atyp. Total Typ. Atyp. Total Typ. Atyp. Total Typ. Atyp. Total Pologne Etranger Total 127 8 11 1 138 9 14 7 9 1 23 8 1 3 2 ? 3 3 144 16 22 2 164 20 135 12 147 21 10 31 4 2 6 160 24 184 SUMMARY STUDIES ON STRAINS OF Brucella ISOLATED IN POLAND Microbiological analysis of strains n? 203, 204, 206 and 213 has shown that !hey are very peculiar varieties of intermediate types, NN ith low agglutinability and weak antigenic properties. linprimd par l'Anctin twin do la Cour d'A ppel, 1, rue Cassette, a Paris (France). 334, irZ4 ;13.. Reprinted from "The Journal of Comparative Pathology and Therapeutics," /949. l'ul. 59. No. 4 THE DISTRIBUTION Oil STR. AGALACTME OUTSIDE TI BOVINE UDDER AND ITS SURVIVAL By A. CHODKOWSK illinisity of :Igriculture and Fisheries Veto-nun y Laboratory, Wcybudgc I N TROD UCTION IT has long been known that the main reservoir of Sir. agalactiae is the bovine udder and its secretion. Recent work has indicated, howo er, that this organism can commonly be isolated froth the outside of the teats, udder or other parts of the skin and from utensils and various parts of the cowshed, and these sites may provide a source of infection. This aspect of the disease becomes of special importance when the eradication of the disease from whole herds is the goal. The presence and survival of Sir. agalactiae outside the bovine udder has been dealt with previously by several workers. Kling- muller (1930) found that in 40 per cent. of tubes containing straw and bedding which had been inoculated with Sir. agalactiae viable organisms were recovered after three and a half months. Bryan (1934) recovered Sir. agalactiae in the litter and in the dust of dairy barns 20 to 30 clays after removing the infected animals, in sterile sand after 66 days, in sterile soil after nine clays and in tap water after 65 days. Bull et al. (1940) isolated Sir. agalactiae from the lesions (sores and cracks) of the teats and udder and from the faeces of seven cows. According to Harrison (1941), Sir. agalactiae may be present for many days on the hands of persons who have been in couplet with infected milk. Hay (1941) recovered Sir. agalactiae from milking machine cups. Watts (1941) reported that agalactiae can survive outside the animal body for several months, but gives no details. A group of British workers (Report, 1944), reported the recovery of Sir agalactiae from normal and abrased teats, from the air of the cowshed, from the churn handles, broom handles, door knob, etc Spencer et al. (1946) demonstrated. Str, agalactiae as resident flora on milker's hands. They also found that these organisms were usually dead in bedding after 24 hours. but a few survived up to nine clays. In the present paper further work on these problems is reported using the Modified Method and selective liquid and solid media which have been deqcribed in a previous paper (Chodkowski and Lancaster, 1949). Colonies suspected zt Sir. avlactiae were identi- fied by precipitin test in all doubtful cases and in a large proportion of other cases. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 276 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 DISTRIBUTION OF STR. AGALACTIAE THE RECOVERY OF Str. agalactiac FROM VARIOUS SITES ON THE OUTSIDE OF THE COW'S SKIN, FROM VARIOUS PARTS OF THE COWSHED AND UTENSILS IN INFECTED HERDS The first observations (Table I) were made in the laboratory herd during the course of a transmission experiment in which the animals were being milked with infected hands, swabs being taken six to 16 hours after milking. This circumstance accounts for the high percentage of positive results from the teats and skin of the udder. It vill be seen that Sir. agalactiac was recovered also from a high percentage of various other sites on the cows, as well as from utensils, the floor, air and workers' boots. TABLE I Site Number of swabs taken ? Number of swabs positive Percentage swabs positive A. Cow Teats 06 90 94 Udder 4 4 (100) Nostrils ... 19 1 Mouth 19 1 Masseter muscle skin 10 2 20 Neck ... 10 0 Chest ... 84 21 25 Shoulders 84 28 33 Flank. . 89 34 38 Abdomen 12 4 33 Thighs 91 38 42 Tail. . 28 5 17 Rectum 30 Vagina 4 B. Cowshed Air (samples) 8 7 85 Floor ... 13 10 77 Faeces on floor 36 5 14 Cleansing utensils 6 2 133) Hose pipe ... 2 2 (100) Metal manger 2 0 Wall ... 1 0 Doors 3 0 Straw ... 1 0 Hay ... 1 0 Manure 2 1 (50) Roof ... 1 0 Milking stools Milking pails 3 0 3 1 (100) (50) C. TVorkers Milkers' boots 5 4 (SO) Milkers' clothes 3 0 It is worthy of note that after treatment of all these cows atid disinfection of cows and cowshed at a later date (Stuart & Lancaster, 1949) thorough examination by the same methods showed no Sir. agalactiae. A. CHODKOWSKI 277 The next series of observations were made in 13 farm herds. The results from the first nine herds have already been reported as part of an article on the eradication of Sir. agalacliae (Stablcforth ct al., 1949). The findings in the whole 13 herds may be sum- marised by stating that Sir. agalactiac was obtained from the teats of 185/489 cows (38 per cent.), from the skin of the body of 24/489 (5 per cent.), from 19/48 pairs of milkers' hands (39 per cent.), from the clothes of 8/39 (20 per cent.) and from 22 per cent. of all other cowshed tests, including the air 12/40 po per cent.), floors 14/71 (20 per cent.), cleaning utensils 5/37 (17 per cent.) and milking stools 9/12 (75 per cent.). 'rim ASSOCIATION OF SORE TEATS WITH Sir. agalactiae INFECTION In two infected herds a comparison was made of the carrier rate in cows with and without sores or abrasions, the examination of the swabs being carried out as previously described. The results are given in Table TI, from which it will be seen that Sir. agalacilac could be isolated much more frequently from cows with sores or abrasions than from those with none. TABLE II RECOVERY OF Sir. agalactiae FROM THE TEATS OF Cows WITH AND WITHOUT SORES OR ABRASIONS Farm A No. of cows No. of cows % Cows' teats without Cows' teats with Date examined with infected +ye sores sores teats No. No. infected % No. No. infected % 23.6.48 31 13 42 24 7 99 7 6 86 2.7.48 7 6 86 6.7.48 31 13 42 25 7 98 6 6 100 13.7.48 30 9 98 26 5 20 4 4 100 21.7.48 30 8 26 27 7 26 3 1 33 27,7.48 30 6 20 27 3 11 3 3 100 3.8.4S 30 0 28 0 2 0 10.8.48 30 6 90 9S 4 14 2 9 100 16.8.48 31 0 39 0 1 0 8.9.48 31 7 99 99 5 18 2 2 100 Total 274 62 24 246 3S 15 37 30 81 Farm B 29.6.48 96 15 58 16 5 31 10 10 100 12.7.48 97 16 59 20 10 30 7 6 86 15.7.48 17 1 6 11 1 9 6 0 22.7.48 20 0 93 0 3 0 9.8.48 97 2 7 27 2 7 0 0 21.9.48 95 3 12 25 3 12 0 0 Total 148 37 25 122 91 17 26 16 61 In this experiment treatment with C.T.A.B. cream was instituted. Details will be published later. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 278 DISTRIBUTION OF STR. AGALACTIAR THE SURVIVAL OF Sir. agalactiae ON VARIOUS MATERIALS CONTAINED IN TUBES DURING SUMMER TIME (MAY TO JULY) AND WINTER TIME (NOVEMBER TO FEBRUARY) Various materials, normally found in the cowshed, were cut or broken into small pieces and placed in glass tubes, each material in a separate series of tubes. A number or the tubes were plugged with cotton-wool and autoclaved at 20 lb. for 30 minutes, the re- maining tubes being left open and not sterilised. The material in the tubes was then soaked with a Sir. agalactiae broth culture or with naturally infected milk for several hours and the excess culture withdrawn. The same strain of test organism was used through- out. The approximate number of Sir. agalactiae inoculated into the tubes was estimated by plate count. The tubes were kept at various temperatures and examined at short intervals until several negative results had been obtained. In the summer experiment small pieces of material were trans- ferred with sterile precautions into a tube of udder broth and after incubating for 20 hours at 37?C., a loopful of the top liquid was streaked on a plain blood agar plate. The plates were read after 48 hours' incubation at 37? C. Details and results arc shown in Table III. TABLE III DAYS OF SURVIVAL DURING MAY, JUNE AND JULY (All materials were previously autoclaved in cotton wool plugged tubes and soaked with diluted broth culture containing 4,000 viable Sir. agalactiae per ml.) Time of survival (in days) Cowshed Laborat. Refrig. Incubator 20?-24? C. 20-26? C. 80 C. 37? C. Dung ... 60 60 27 0 Soil . 43 38 8 Woollen cloth 38 25 38 2 Linen cloth 30 32 32 2 Hair ... 29 46 24 11 Straw . . 10 0 IS Rubber ??? 0 9 Wood ... 0 ?) _ Glass balls 0 Broth ... 46 46 27 In the experiment .carried out in winter-time, seven series of tubes containing various materials were prepared. Details are shown in Table IV. The plugged and sterilised tubes were examined as in the experiment carried out in the summer-time, except that the udder-broth subculture I'as plated on selective solid medium as well as on plain blood. nutrient agar. From the open non-sterilised tubes separate pieces of material were transferred into tubes of sterile milk and liquid selective medium (see above). These were incubated for A. CIIODKOWSK I 279 20 hours at 37? C. and one loopful of cream streaked on the surface of a plain blood agar plate and on the surface of the selective solid medium. The plates were incubated for 48 hours at 37?C. If any of the subcultures yielded Sir. agalactiae the result was recorded as positive. TABLE IV DAYS OF SURVIVAL DURING NOVEMBER, DECEMBP11, JANUARY AND FEBRUARY Cowshed 3-15?C. Izzezi- tory bator Refrig. Material Sterilised and plugged Non-sterilised and not plugged Sterilised am! plugged N. I.M. 11.C. N. I. M. 11.C. N. I .M. I.M. I.M. Dung ... 15 24 13 23 17 3 105* Soil ... ... 21 24 13 17 14 8 105* Woollen cloth ... 21 15 14 4 105* Linen cloth ??? 30 4 13 14 33 20 Hair ... 30 24 13 14 17 3 105* Straw ... 21 14 15 14 33 3 28 Rubber ... 3 3 13 14 3 17 Wood ... 21 1 15 14 11 3 105* Glass balls 21 4 21 14 18 a Leather Paper 3 9 1 11 15 13 14 14 4 4 3 2 3 Cork 21 13 14 17 3 2:0 Metal ... 0 8 1:1 14 4 3 Lime . 21 ii 13 14 17 3 90 Brick ??? 41 24 15 17 33 3 105* Concrete ... ... 2 1 2 1 1 0 Milk broth ..? 41 1 21 14 9 2 20 Meat broth ... 41 43 21 14 20 26 28 Glucose broth ... 91 1 13 14 4 2 28 Key : N.I.M. means naturally infected milk containing two million Sir. agalactiae and 80,000 haemolytic staphylococci per ml. B.C. Means broth culture of Sir. agalactiae. Tests marked * were discontinued at the 105th day because no further material remained in the tubes. The results of these two experiments show that, when non- sterilised materials of various kinds were soaked with naturally infected secretion and kept in open tubes in the cowshed at 3?C. to 15?C, survival for two weeks was usual. The results with sterile materials in closed tubes were much more irregular, but showed that considerably longer periods of survival can occur under favourable conditions. TIIE SURVIVAL OF Sir. agalactiac ON VARIOUS ARTIFICIALLY .. INFECTED MATERIALS KEPT IN AN INFECTED COWSHED Various parts of a cowshed, materials, utensils and clothes which would normally be exposed to contamination with Sir. agalactiae were examined and shown to be free from this organism. These Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 280 DISTRIBUTION OF STR. AGALACTIAR sites were artificially infected with Sir. agalactiae naturally-infected milk. Daily examination of the areas was carried out, until two to three negative tests had been obtained, according to the technique previously described. TABLE V SURVIVAL OF Sir. agalactiae ON MATERIAL IN COWSHED Material Days of survival Floor ... ... ??? 4 Window ... 5 10 Cement wall ... Lime wall ... 7 Wooden partition 1 Broom handle 5 Milking stool 1 Bucket S 13 Straw ... Hay ... 20 Uddercloth 7 Linen coat ... 2 Rubber coat ... 2 Rubber boots 4 Paper box ... 4 Iron manger ... 4 The results are shown in Table V; they indicate that of the materials examined Sir. agalactiae survived longest on hay (20 days). The survival time on the bucket was eight days, on the wall ten or seven days, on the udder cloth seven days, window ledge and broom five days. The shorter period of survival as compared with the previous experiments may possibly have been due to the greater mechanical difficulty of recovering material from the infected sites. The areas of the wall used for these observations were then sprayed with 5 per cent. aqueous solution of cresol. Two days later Sir. agalactiae was implanted on this area and subsequent examina- tions showed that this organism did not survive 24 hours. When Sir. agalactiae was again implanted on this area 14 days' later, sub- sequent examinations showed that the organism survived only two days. THE suRviyAL OF Sir. agalactiae ON VARIOUS AREAS OF THE SKIN OF FOUR COWS Selected areas of the skin of three cows and of a heifer pre- viously found to be free from Sir. agalactiae were smeared with broth or milk culture of this organism or with naturally infected milk, once or twice daily for three days in order to implant the organisms on the skin. Swabs were then taken every day from these areas until several negative tests were obtained. The method of recovery of Sir. agalactiae was similar to that used in the previous experiments. t.t1 g7.1 or. tn 0 ta a tc. 0 C/2 z o < E-1 CO g?tt 0 4-3 ?.?? CD co Duration of infection (in days) Guernsey heifer II March, April, May Marc!:, April, May March, April, May A. CIIODKOWSKI 0 Cl 0 0 CC CD B.C. Ci CI 0 CI CC CC ? V) CI CI '14 CC Co Ci CC C; CD CD Ci 261 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 282 DISTRIBUTION OF srn. AGALACTME Table VI shows considerable variation from cow to cow. On the skin of cow Lo, one of two older cows. the organisms survived for a longer period (up to 26 days) than on that of the younger cow G.I. or on the heifer G.II, where the maximum time of survival was eight days. From some areas of cows' skin, e.g., head (base of horn), tail (base) and neck Sir. agalactiae was recovered for three weeks following infection, while on the teats and on the udder Sir. agalactiae survived for only three to four days. DISCUSSION The results described have confirmed previous observations re- garding the occurrence of Sir. agalacliae in an infected herd in various sites other than the milk. With the help of the method and medium described it has also been possible to show that it is much more widespread than previously believed. This observation, together with the demonstration that Sir. agaladiac may survive for two weeks and possibly much longer (selective methods can never give 100 per cent. recovery from highly contaminated materials and mechanical difficulties are also involved in cowshed work), suggests that infection of cows may occur from sources other than milk and that disinfection of the cow's skin and her environment is likely to aid considerably in eradication of the infection from the herds. The much higher incidence of infection found on the teats showing sores as compared with those from which they were absent suggests also the importance of attention to sores and abrasions and the need, when choosing disinfectants for cowshed use, of avoiding any which arc likely to cause damage to the skin. The importance of sore teats as sources of infection is also emphasised by the fact, frequently observed but not dealt with in this paper, that, by impression cultures, Sir. agalactiac can often be cultivated from such sores in large numbers. SUMMARY Using methods already described, the incidence of Sir. agalactiae in various sites other than milk has been determined Observations in a highly infected laboratory herd showed a wide- spread distribution of the organism on the outside of the cow's body, and parts of the cdwshed and utensils. Observations in 13 farm herds showed that Sir. agalactiac was recovered from 38 pr cent. of teat examinations, 5 per cent. of skin examinations. 38 per cent, milkers' hands (pairs), 20 per cent. of clothes and 22 per cent, of tests of air, utensils, floors, etc. In two herds, Sir. agalactiac was obtained from 61 and 81 per cent. of teats with sores and from 15 and 17 per cent. of those without sores Various materials or sites artificially infected in time cowshed remained positive for one to 20 days. Unsterilised materials (dung, hair, wood, cloth, brick, etc.) soaked with Sir. agalacliae milk cultures kept at cowshed temperatures in summer and winter, usually re- A. CIIODKOWSKI 383 mained positive for about two weeks. Sterilised materials were positive up to two months showing that Sir. agalactiae could survive for this period under favourable conditions. agalaellae in milk or culture smeared on various parts of the cows' skin could be recovered for one to 26 days. ACRNOWLEDGAIENT I wish to express my gratitude to Dr. A. W. Stableforth for facilities during this work and for his help in the preparation of this paper. REFERENCES . (1944). Imp. Bureau an/m. Health Rev. Ser., No. 2. Bryan, C. S. (1934). Vet. Med., 29, 334. Bull, L. B., Munch-Petersen, E., and Murmane, D. (1940). Bull. Coun, sci. indust. Res. Aust., No. 134, p. 53. Chodkowski, A., and Lancaster, J. E. (1949). 7. comp. Path., 59, 2(15. Harrison, J. (1941). 7. dairy Res., 12, 18. Hay, J. R. (1941). Amer. 7. vet. Res., 2, 297. Klingmuller, 0. (1980). Milch. Wirt. Forsch., 10, 481. Spencer, G. R., McCarter, J., and Beach, B. A. (1946). Amer. 7. vet. Res., 7, 82. Stableforth, A. W., Hulse, E. C., Wilson, C. D., Chodkowski, A., and Stuart, P. (1949). Vet. Rec., 61, 357. Stuart, P., and Lancaster, J. E. (1949). 7. comp. Path., 59, 31. Watts, P. S. (1941). Vet. Rec., 53, 61. [Received for publication May 2nd, 1949] Printed in Great thitain by H R GRUBB, LTD., Croydon Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Reprinted from "The British Veterinary Journal," May, 1950 vol. 106, No. 5, pp. 181-196 THE BACTERICIDAL EFFECT OF VARIOUS DISINFECTANTS ON STR. AGALACTIA E ON THE SKIN AND IN THE ENVIRONMENT OF THE COW By A. CHODKOWSKI Ministry of Agriculture and Fisheries, Veterinary Laboratory, New Haw, Weybridge, Surrey Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ? THE BACTERICIDAL EFFECT OF VARIOUS DISINFECTANTS ON STR. AGALACTliE ON THE SKIN AND IN THE ENVIRONMENT OF THE COW By A. CHODKOWSKI, Ministry of Agriculture and Fisheries, Veterinary Laboratory, New flaw, Weybridge, Surrey. THE eradication of Sir. agalactice from infected herds often presents difficulties, in spite of effective treatment of individual animals, largely because of the frequency and persistence of the organisms outside the bovine udder. The survival time of Sir. agalactice on various objects and materials has been shown by many workers to be from a few days to several months: Bryan (1934), Harrison (1941), Klingmuller (1930), Report 2, Imperial Bureau of Animal Health (1944), Watts (1944). Munch-Peterson, et al. (194o), found large numbers of Sir. agalactia in sores on teats and udder. Chodkowski (1949, in the press) has demonstrated that Sir. agalactia can survive on parts of the skin and on various objects in an infected cowshed, for periods up to three weeks. Taking the work of Price (1938) as an indication, it seems likely that Sir. agalactia is present only temporarily unless it multiplies in sites such as sores on the teats, when it may continue to survive. In the work here reported considera- tion was given to skin autodisinfection, i.e., spontaneous disappearance of the organism from the skin. In this respect Norton and Novy (1931) and Arnold, et al. (1930), showed that a proportion of the organisms implanted on to the human skin disappear without the use of any disinfectant. If the skin or some part of it which is more liable to outside soiling is covered with all kinds of dust, dirt, grease, etc., various pathogenic and nonpathogenic bacterial strains will survive there for a longer period. After removing the dirt and the grease from the skin, by using soap and water or any detergent, the power of the outer layer of the skin destroys the temporary pathogenic and nonpathogenic bacterial flora within a short period of time. Because of the well-recognised fact that the action of disinfectants should be tested in the presence of organic matter, this was given due consideration in the present work; Sir. agalactice outside the udder is almost always attached to organic matter of various kinds, e.g., protein, grease,, hay, bedding, dust, etc., which protects the organism, and so the power of disinfecting agents is reduced. According to Colebrook (1941), transient flora, when implanted on the skin, disappears spontaneously, or can be removed by washing and antiseptics. Baker (194i) describes the bactericidal action of synthetic detergents on gram- positive and gram-negative organisms in vitro. Williams 0943), gives the results of the antiseptic effect of CTAB on human skin and wounds and the sterilising effect on surgical instruments and utensils. Barnes (1942) reduced the number CTAB, or " Cetavion," is the trade mark for a quarternary ammonium compound and synthetic cationic detergent, containing 75 per cent of cetyl-trimethyl-linmonitun bromide, Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 4 of bacteria on normal skin arid was able to sterilise dirty bowls and baths by using CTAB solution. The purpose of this work was to find the most effective disinfectant, and the concentration, base and mode of application, which would destroy Sir. agalactiw outside the udder, encourage the healing of Str. agalactice infected sores on the teats and be harmless to the skin and mucous membrane of the eye. Many experiments were carried out, but only the most representative will be described. Media Four media were employed : (a) Sterile milk. (b) Udder broth, prepared (i) in a manner similar to ordinary meat extract broth, except that instead of meat, lactating or non-lactating udder tissue was employed; (ii) as a trypsin- digest udder broth, made according to modified Douglas trypsin broth. (c) Two selective media (Cliodkowski and Lancaster, 1949), viz. : (i) a selective milk medium, consisting of sterile milk containing potassium telluritc I : 20,000 and boracic acid i : 56o, final concentrations; and (ii) selective solid medium, con- sisting of sheep blood-agar plates, containing crystal violet I : 750,000, thallium sulphate I : 3,000, and zesculin in i : i,000, final concentrations. Methods (a) In vitro. A number of tubes, containing one or other of the above media, were inoculated with known numbers of Sir. agalactice. After incuba- tion for two to six hours at 37 degrees C., a loopful of the contents of each tube was inoculated on a blood agar plate to test for the presence of the organism. Measured amounts of different disinfectants were added to each of the tubes, and the contents were then thoroughly mixed and incubated at 37 degrees C. At various intervals of time thereafter a small quantity of the mixture from each tube was plated on blood agar in order to test the survival of the organisms. The plates were read after incubation at 37 degrees C. for 48 hours and the colonies identified. In these experiments milk medium was included, because Str. agalactia' is spread naturally by infected milk, so con- taminating the environment, and because the effects of disinfectants on organisms in the presence of the organic matter in milk is in some respects similar to the condition in which these disinfectants act on the skin. In the first tests, sodium oleate was used in adequate proportion in an attempt to neutralise the action of CTAB on the organisms in liquid milk media. Tests were carried out in two series of tubes containing Sir. agalactice milk cultures and CTAB in varying concentrations. Sodium oleate was added to one series. Both series of tubes failed to show any difference in viable count, and so the use of sodium oleate was discontinued in subsequent experiments. (b) In vivo. The teats and shaved and unshaved areas of the skin were used. The skin of the upper parts of the left and right flanks was shaved to form rectangular areas parallel to the spine 4" by 21" in area. This was done at least two days before the commencement. of the experiment. All the areas were examined for the presence of Sir. agalactice, according ? to the method 5 described by Chodkowski and Lancaster (1949). The selected areas were then rubbed with cotton-wool swabs moistened in Str. agalactice-naturally infected milk, or in 24 hours scrum broth culture of Sir. agalactice, once a day for three consecutive days in order to implant the organisms on the skin. ' On the third day following the last implantation, the areas were left to dry for about 15 minutes and were then swabbed to prove the presence of implanted organisms. The shaved areas were divided into squares of four inches and marked with grease pencil for identification. An estimated amount of a known concentration of different disinfectants was then rubbed on each of these areas by means of cotton-wool swabs. Tests for the duration of survival of Str. agalactice were carried out at various intervals, using the previously described swabbing tech- nique, until three negative results were obtained. Since the disinfectants and the previously applied soap, in addition to natural skin autodisinfection, have an inhibitory effect on the organisms on the skin, sterile milk without dyes was used to eliminate further inhibitory action. The Effect of Various Disinfectants on Str. Agalactia' in Vitro Four series of tubes of different liquid media were used. Each of three series, i.e., sterile milk, selective milk medium and udder broth were inoculated with o.i ml. of Str. agalactice broth culture, containing approximately two million organisms, and were incubated for four hours at 37 degrees C. along with a fourth series of tubes containing Sir. agalactia?-naturally infected milk. Tests were carried out as described under "Technique in vitro." TABLE I. . Timo of Action of Dioinfoctant 15 mina 2.,1- hr. 18 hrs. 2* hrs. ]5'213. hra. hrs. hrs. 18 hra. Sts. a?81? Disinfectant Final Milk Selective Udder naiuml Concont Liquid Broth ilike.44 Medium milk Acriflarine P (51G ?&,8 asi.') n) 6 G vi i.-,v ro 8 8o P., 0 '1' o ? 8 . 8 8 8 \A +. 0. o c, H ? .. g. -'0 , ? 0 I I 0 0 0 0 0 .0 00 I I 1 0 +++ +++ +++ +++ +++ +++ Chloro. ++ ++ ++ ++ - +++ CTAB - - - - - - CTAB - - - - - - Dottol +++ - 4+4 Iodino 3% in 70 Spirit - .- - - - Iodine 3% in 6% K.I.equeous solution Iodino 4% in ointment +++ +++ +++ ++ +++ +++ +++ Liquid Soap +++ ++ +++ +++ - - +++ Methylated Spirit +++ +++ +++ +++ +++ +++ +++ Sulphapyridine +++ ++ +++ +++ +++ +++ +++ Penicillin + + + - + - - Teapol +++ +++ 0 0 0 0 0 Teepol and Chloroa +++ +++ 0 0 0 0 0 Lyaol 0 ++. 0 0 0 0 0 o = Not tested. ? = No growth. = 1-20 colonies of Str. agalactia?. ++ = 20-100 colonies of Str. agalactice. +++ := 100-500 colonies of Str. agalactia'. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 6 Table I shows that the most effective disinfectants for Str. agalactice milk and in broth culture are CTAB, i : 500 to I : I,000, final concentrations, and iodine solution I : 500 to i : 800, final concentrations. The other disinfect- ants appeared to be less effective, more especially in milk than in broth cultures. The Effect of CTAB on Str. Agalactim in Vitro The effect of CTAB on Str. agalactice in whole milk, in milk with go per cent plain water and in udder broth was studied. Each of the series a tubes containing the three different media was inoculated with 0.2 ml. of 24 hours' serum broth culture of Str. agalactice incubated for two hours at 37 degrees C. : the test was carried out as in the previous experiment. "a4 2 24 hrs 21- 3 " 0 0 0 .0 " 9 0 ? 30 mil 'V a z 8 10 a 0 O 5 I.11 1 TABLE II. -7777777 / / /fill reC ? ? t Mill/ WV 4 MY1111171777 0.% UMCCOCC{ NM/ ? ? . +CCUOGOCX /Mil ? ? X XX XXXX. /// /// /// X =Wk. ///////711//11#///11/ ? ? X. ? ,/c/0/0/0/c/c./e/H WCC,C.00.,7 / I / / / //UM / /// ////iliN/11/ /77777777' //PM 11///billillAilill///11///// ///////////n/ XXX.. 4 =COM ////n/ /////// (11/11/////////gilfift Mil///////// 00000000 .00000000000000000000000000?.. ,114/111f??.110 /////// Hil/////////illlilll///////// 00000000.00000000000000C ? 01 000000001,00000000000000C 00000000.00000000000000C XXXXYa. 14 ean a Amo , 7,Coo4 Various concentrations of CTAB lethal to Str. agalactice after at 37 degrees C. for various lengths of time. Concentration of CTAB exposure XXX X XX represents milk culture. 000000 If 10 per cent milk culture in water. ////// broth culture. Each horizontal column represents those concentrations of CTAB which were lethal to agalaciice within the stated time. Table II shows that the concentration of CTAB lethal for Str. agalactice was /I,000 in whole milk within one minute, 1/3,000 within one hour, and 1/4,000, final concentration, from 2 hours upwards. The lethal concentration of CTAB for Str. agalactim in i o per cent milk culture in water was 1/3,000 in one minute and 1/5,000 within 30 minutes. The bactericidal concentration of CTAB for Str. agalactim in broth was 1/5,000 within TO minutes, r/ 10,000 'within 30 minutes, and 1/20,000 within 24 hours. 7 The Effect of Disinfectants on Str. Agalactim-infected Skin The teats and shaved flanks of an eight-year-old cow, Lo., were infected with 24 hours' Str. agalactia serum broth cultures once a day for three days. After disinfection, swabs were taken at intervals and agitated in the milk media and udder broth, these media being examined as before. TABLE HI. Area Disinfectante Amount 15 mine 2 4524 hrs. nine 511 hr? ? hrs. Applied on the area 1$311, /wir Udder Broth mrilv gdder ,,,,,ir , Teat LF - Control - ++ ++ +++ + ++ + 2 LH Penicillin Cream 450 mgmei + + + + + + * RF 14 CTAB aqu. sol. 2 mls - - - - - - * RH 5% Iodine in 70% spirit 2 * - - - - - - 4" square flank are A - Control - ++ +++ +++ ++ ++ ++ B 4% Iodine ointment 400 mgms + + + +++ ++ ++ C 0.1% Acriflavine 2 mls ++ ++ ++ ++ ++ ++ D 2?1, Sulphapyridin 1 ml. ++ ++ +++ +++ ++ ++ E 5% Dattol 2 mls ++ ++ + + ++ + F 17 Liquid Soap 2 " ++ ++ + + ++ + G Meth. Spirit 2 " + + + + ++ + H 3% Iodine in 6% K.I.aqueous solution 2 * - - - - - - I 2% Chloros 2 " + ++ + + ++ ++ J Water 2 " ++ ++ ++ ++ ++ 4-4- K - Control - +++ +++ +++ +++ +++ +++ ? = No growth. + = 1-20 colonies of Sir. agalactice. +-I- = 20-100 colonies of Sir. agalactia'. +++ = 100-500 colonies of Sir. agalactia. Table III shows that I per cent CTAB aqueous solution, 3 per cent iodine in 70 per cent spirit, and 3 per cent iodine in 6 per cent potassium iodide aqeuous solution sterilised the areas in 15 minutes, while the other disinfectants, e.g., penicillin cream (t,000 units per gram), 4 per cent iodine ointment, 0.1 per cent acriflavinc, 2o per cent sulphapyradine, 5 per cent Dettol, 2 per cent Chloros* (2,000 p.p.m. of available chlorine) methylated spirit and i per cent liquid soap did not appear to have much bactericidal effect on Str. agalactice on the skin, since the organisms were recovered up to 22 hours after the disinfectants had been applied. The Effect of CTAB, Soap, Teepol and Chloros on the Skin In this experiment the same cow as in Experiment 3 was used. Flank areas only were infected on three consecutive days with Str. agalactice-naturally infected milk?and the test was carried out as in Experiment 3. The results showed that i and 0.5 per cent aqueous solution of CTAB alone, or mixed with * Chloros is the trade mark for sodium hypochlorite, containing about 10 per cent of W/W available chlorine up to three months from the date of despatch, when stored in a dark, cool place. All Chloros used in these tests was stored in this way. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 8 t per cent soap or with 0.2 per cent Teepol," or with 2 per cent Chloros, killed Str. agalactice on the skin within 15 minutes, while soap, Teepol and Chloros used separately and a mixture of Chloros and Teepol of the above strength used without CTAB failed to kill the organisms within 24 hours. The control, untreated areas yielded Sir. agalactice up to 24 hours. The Effect of Aqueous Solution of CTAB, CTAB Cream, Penicillin Cream and Iodine on the Skin In this experiment two different animals were used, a six-year-old cow, G.t, and a three-year-old heifer, G.2. The flanks of both animals were shaved and infected with Str. agalactice-naturally infected milk, except one flank of heifer G.2, which was infected with a 24 hours' serum broth culture of Str. agalactice. The experiment was then carried out as in the previous tests. It was found that t, 5 and i o per cent aqueous solution of CTAB, 5 per cent CTAB TABLE IV. Infested With Serum and Glucose Broth Culture Str.agalactiao naturally infected Serum Broth Culture Animo Cow Lo. 32 Cow 0.1 Heifer 0.2 Area Disinfectant Swabbed after Swabbed after Swabbed after li bra 24 ,bra 48 bra 72 ,hrs 96 hrs 14 hr; 24 hrs 48 hr 72 bra 96 hrs 14 hr 24 .hrs 48 hrs 72 hrs. Loft Plahk A .1 " B n " C n n D " E ft 0 p II o a a N " " I ? ? .1 Right " E ? " L " " U if "N ? " o m " P " " Q ? is R Nw . s " " T Teats L.P. " L.H. 3 R.H 0.05% CTAS aqueous- solution 0.1% ., " "f 0.2$ ? a . 0,3% ? ? ? * fl II II 2A a a ? 5s ii ii 0 1 ? ? ? 51Chloros - Control - 4% Iodine Ointment Penicillin Cream 100Q units/grm. 0.057 CTAB Cream 0.1% CTAB Cream o.2% a a O. ? ? ? 1 ? ? 2'.% w w 5% , 0 it 10 a a 3.0A ? ? Penicillin Cream 100 unite/grin - Control - 2% CTAB Cream + + - +++ +++ + * + + + + + - ? - + + + + + + - +++ +++ - - + + + + + - ? + 4- - + + - - 44+ +++ - - + + + - - - ? - - - - + + - - +++ +++ - - + + + - - - ? - - - - + - - - -+++ +++ - - - + - - - - ? - - - - + + + - , *+ +++ ++44 - + + + + + - ? - - + + + + + - ++ +++ +++ - + + + + + - ? - - - + + + + - - ++ + - + + + + + - ? - - - - - + + - - ++ + - + + + + + - ? - - -. - - -+++ .. - ,- - ++ - - - + - + - ? - - - - +4 + - + ++ 444 0 + + + + + - ? 0 0 0 0 +++ ++ + - + ++ ++ 0 + + + + + - ? 0 0 0 0 - + ... - + ++ - 0 + + - - + - ? 0 0 0 0 - - .. - r + - 0 + - - - + - - 0 0 0 0 = 1-20 colonies of S r agalactice. ++ := 20-100 colonies of Sir: agalactice. + + + = 100-500 colonies of Sir. agalactice. ++++ = Above 500 colonies of Sir. agalactia. ? = No. growth. 0 = Not tested. * Teepol is a trade mark for a synthetic cleaning detergent. 9 cream in lanoline, lanette wax and paraffin base, penicillin cream (1,000 units per gram) and 3 per cent iodine in 70 per cent methylated spirit, destroyed Str. agalactice on the skin within 2i? hours, while the other disinfectants used, failed to kill these organisms within 72 hours. The control, non-treated areas on both cows yielded Str. agalactice up to 72 hours. Estimation of the Minimum Bactericidal Concentration of CTAB on Str. Agalactim-infected Skin In order to estimate the most effective concentration of CTAB in aqueous solution and in cream on the shaved skin of the flank, and on the skin of the teats, three animals were used. The teats and shaved flanks of cow Lo. and the shaved flanks of heifer G.2 were infected with 24 hours' Sir. agalactice serum broth culture, and the cow 0.1 with Str. agalactice-naturally infected milk. Tests were carried out as in previous experiments. As seen from Table IV, the efficiency of CTAB concentrations in aqueous solutions and in cream, whether used on the flanks or on the teats, appeared to be similar on the skin of all three animals. The lowest effective concentration of CTAB aqueous solution appeared to be i per cent. The maximum concen- tration of CTAB cream which failed to sterilise the skin was 2 per cent, and the minimum tested concentration which killed Str. agalactice on the skin was 5 per cent. The higher concentration of CTAB cream (between i and 5 per cent) necessary to sterilise the Sir. agalactice-infected skin as compared with CTAB aqueous solution (i per cent) was probably caused by the presence of lanette wax, a dispersing agent in the base of the cream which partly inhibits the action of CTAB (Slavin, 1949). Penicillin cream (t,000 units per gram) appeared to be less effective; 4 per cent iodine ointment and 5 per cent Chloros aqueous solution showed very little bactericidal effect on Str. agalactice on the skin. Comparison of the Effect of Spraying and Brushing CTAB and Chloros on Str. Agalactire-infected skin, and the Effect of' Cresol on the Loose-box::: (a) Selected areas of the skin of cow G.' and heifer 0.2, especially the upper part of the tail, base of horns, the flanks, legs and teats and the loose-box were infected with Str: agalactice-naturally infected milk?on three consecutive days?by the use of large cotton-wool pads, to implant the organisms on to the skin and hair. On the last day of infection the presence of the organisms was confirmed, and the whole of the skin of cow 0.1 was sprayed thoroughly with 0.5 per tent CTAB aqueous solution and the skin of heifer G.2 with 2 per cent Chloros. After transferring the animals to a field, the loose-box was sprayed with 5 per cent cresol, and the disinfected animals were then returned to it. On the following day, swabs were taken from the various areas of the skin and from the loose-box to test for the presence of Str. agalactice. Swabs from the cow G.1 were negative, while the swabs from heifer 0.2 were positive, Sir. agalactice being recovered from three out of the seven swabs, viz., from the base * "Loose-box" includes manger, cleaning utensils, buckets, milking stools, etc. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 II) of the horns, base of the tail and from the neck, where the organisms survived for two days. Str. agalactice was also recovered up to the fifth day from the window ledge of the loose-box, in spite of spraying with 5 per cent cresol. (b) The same animals were used as in (a), but at a later time. After infection, both animals were disinfected by spraying and brushing, particular attention being paid to the previously infected areas. Cow G.1 was treated with 2 per cent Chloros and Ilene'', G.2 with 0.5 per cent CTAB aqueous solution. Swabs taken from the skin of both animals on three consecutive days were negative. It appears, therefore, in comparison with (a), that efficient and careful spraying and brushing, with particular attention to infected areas, gave better results than spraying alone. Even Chloros, which is. less efficient than CTAB, killed Str. agalactice on the skin by this method. (c) Selected parts of the skin of four cows were infected with Str. agalactice- naturally infected milk. Cow Lo. was sprayed with o.5 per cent aqueous solu- tion of CTAB, and i per cent CTAB solution was brushed on to the skin of cow 928. Cows 964 and 968 were sprayed with per cent CTAB solution. Swabs taken after treatment from cows Lo. and 928 were negative for three consecutive days. Str. agalactice could not be recovered from cows 964 and 968 at 24 hours, and when they were artificially reinfected, 24 hours after disinfection, no Str. agalactite was recovered on three consecutive days. This shows that 0.5 per cent CTAB aqueous solution was efficient and bactericidal for Str. agalactice, and that the disinfecting power of CTAB on the skin lasted for at least 24 hours. (d) The skin of cow Lo., and the loose-box were infected on three consecu- tive days with Str. agalactice-naturally infected milk. After swabbing all areas to confirm the presence of Str. agalactice, the cow was sprayed with 0.5 per cent CTAB and the loose-box with 0.2 per cent CTAB aqueous solution. Swabs taken on three consecutive days were negative for Str. agalactice, except those from the hairy base of the horn, where the organisms survived up to 24 hours, but were absent at 48 hours. This suggests that some areas of skin, e.g., massed hair at the base of the horn, neck, upper part of the tail, are more difficult to disinfect, and require special attention as compared with the udder and teats, which are comparatively easy to disinfect. (c) Twenty-four cows in the Laboratory cow-shed were used for this experi- ment. The base of their horns, upper parts of the tails and the teats of each cow were heavily infected with Sir. agalactice-naturally infected milk on three consecutive days. Twelve of these cows were disinfected with i per cent CTAB aqueous solution, six of which were sprayed and six brushed. The other twelve cows were disinfected with 2 per cent Chloros (2,000 p.p.m. available chlorine), six being sprayed and six brushed.. The result of this experiment showed that Chloros failed to remove Sir. agalactice completely on three out of twelve cows, one brushed and two sprayed. The organisms survived on the base of the 'tails of two cows up to 24 hours, and at the base of the horns of one cow, up to two days. All twelve cows sprayed and brushed with CTAB solution were negative, It II with the exception of cow 988, in which an unhealed sore on the teat did not respond to penicillin cream, nor to 3 per cent CTAB cream treatment. The Effect of Iodine Vapour on Str. Agalactire-infected Skin and Loose-box The experiment consisted of two consecutive tests, in each of which the same cow and loose-box were used to test the effect of iodine vapour. Test (A): The cow and loose-box were infected with Sir. agalactice-naturally infected milk ?once a day on three consecutive days. Daily examinations were carried out until three negative tests had been obtained, to estimate the duration of survival of the organisms. Test (B): The same cow and loose-box were again infected witti Str. agalactice on three consecutive days. Six hundred g. iodised carbon (96 per cent iodine) was exposed in six Petri dishes in various positions, including suspension from the ceiling. The loose-box was kept closed, except for the opening of the upper part of the door which was necessary for ventilation, and the test was carried out as previously described. The results of these tests showed that Str. agalactice survived under natural Londitions on, the body up to eight days (test A), and when exposed to iodine vapour up to seven days (test B). The amount of iodine in the air of a loose- box after one week's exposure of iodine carbon was 6.5 /lg. per litre, and 20 mg. of iodine was found per 100 grams of cow's hair. In 100 grams of hair from a normal cow housed in the next loose-box, less than 0.1 mg. of iodine was found. The Bactericidal Effect of Disinfectants on a Str. Agalactire-contaminated Loose-box and on Dairy Utensils, Milkers' Clothing, Udder Cloths, and Teat Cups, etc. (a) The effect of formaldehyde on Str. agalactice was tested. Materials and equipment usually found in a cowshed and dairy, e.g., cleaning utensils, milking utensils, milkers' clothing, woollen and rubber clothes, boots, paper, sacks, cow's hair, straw, hay, dung, bricks, concrete, etc., were placed in a sealed room of 342 cu. ft. capacity. The interior of the room, including the lime- washed wall and the contents, were smeared with Str. agalactice-infected milk on three consecutive days. A glass dish containing 225 gr. potassium perman- ganate was placed on the floor of the room, and into this was poured 225 ml. formalin. The room was then quickly sealed and the contents left exposed overnight to the penetration of formaldehyde so produced. Str. agalactice was not recovered from the swabs taken from the different contents of the room on the following day. It seems, therefore, that formaldehyde is highly effective as a bactericidal agent against Str. agalactice. (b) The effect of disinfectants on Str. aga/actice-contaminated udder cloth was tested. A number of pieces of udder cloth, :r x were sterilised by autoclaving, dried, and soaked for one hour in Str. agalactice-infected milk. Each piece was treated with a different disinfectant for a different period of time, then immersed in sterile milk medium and incubated at 37 degrees C., following which samples, were plated on solid medium. Str. agalactice was destroyed on the udder cloth within five minutes when treated with i per cent CTAB aqueous Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 12 solution, within 30 minutes when treated with 0.5 per cent CTAB solution, and within one hour when treated with o.1 and 0.2 per cent CTAB solutions. Up to five hours' treatment with a per cent Chloros (2,000 p.p.m available chlorine) was necessary to destroy Sir. agalactice on the udder cloth. Str. agalactice were still present on the udder cloth after 48 hours' treatment with tap water only or with a per cent solution of liquid soap. (c)) The effect of disinfectants on Sir. aga/actice-contaminated milk bottles was tested. Each of seven sterile bottles was subjected to contact with Sir. agalactice-infeeted milk for one hour. After removing the milk, each bottle was rinsed`for one minute with a different disinfectant. After pouring off the dis- infectants, each bottle was rinsed with 20 ml. sterile milk, which was transferred to a McCartney bottle, incubated at 37 degrees C., and then plated. The organ- isms were destroyed within one minute when washed with 1, 0.5, 0.2 and 0.1 per cent aqueous solution of CTAB, but they were recovered from bottles when treated in a similar manner with plain water, a per cent soap, or 2 per cent Chloros. (d) The effect of disinfectants on Sir. aga/actice-contaminated milking buckets was tested. Seven sterilised buckets were contaminated with Sir. agalactice-infected milk for go minutes. After removing the milk, the buckets were rinsed with plain water for one minute and then each was rinsed with a different disinfectant for 30 seconds. After pouring off the disinfectants, each bucket was rinsed with sterile milk, which was transferred to glass jars, incubated at 37 degrees C., and plated. The organisms were destroyed when the buckets were treated with aqueous solution of and 0.1 per cent CTAB, or with 70 per cent methylated spirit, but they were recovered following treatment with plain water only, a per cent soap, or a per cent Chloros. (e) The effect of disinfectants on Sir. aga/actice-contaminated hand brushes was tested. Eight sterilised brushes were contaminated with Sir. agalactia'- infected milk for 30 minutes. The brushes were rinsed in plain water for three- five seconds and then each was rinsed in a different disinfectant. Following this, each brush was dipped three times in sterile milk medium which was incubated at 37 degrees C. and plated. Sir. agalactice was destroyed on the hand brush treated with LID and 0.1 per cent CTAB aqueous solution: the organism was obtained from the brushes treated in a similar manner with plain water only, 70 per cent methylated spirit, 2 per cent soap, or 2 per cent Chloros. (f) The effect of disinfectants on Sir, aga/actice-contaminated milking machine teat-cups was tested. Eight teat-cups, sterilised by steam in the usual manner in the dairy, were placed in Sir. agalactice-infected milk for one hour. Each -contaminated cup was dipped three times in plain water and then three times in a disinfectant. The cups were washed in sterile milk medium, which was then incubated at 37 degrees C. and plated. The organisms were destroyed within three seconds by I, o.5 and o.i per cent CTAB aqueous solution, but they were recovered from the teat-cups, treated in similar manner with plain water only, 70 per cent methylated spirit, or 2 per cent diloros. 13 The Effect of CTAB on Cows' Skin and the Mucous Membrane of the Eye CTAB was used as a solution in saline or tap water on the mucous membrane of the eye and on the cows' skin, and as a cream with lanoline, lanette wax and paraffin base, on the skin of the teats, udder and flanks. (a) The Effect of CTAB on the Mucous Membrane of the Eye Various concentrations of CTAB solution in saline or in tap water were instilled in 0.5 to x ml. quantities with the aid of a syringe under the lower lid of one or both eyes. Occasionally, for control purposes, one eye was instilled with CTAB solution and the other eye with saline only. Reactions were observed for 48 hours and the results recorded. A test was carried out on the mucous membrane of the eyes of four animals, three cows and one heifer, commencing with a o.00i per cent solution of CTAB in saline and gradually increasing to a 5 per cent solution in water used during a period of several days. No reaction was observed on the mucous membrane of these animals from up to 24 hours when using concentrations of CTAB up to 3 per cent. A definite reaction was observed from 0,- up to 24 hours after treatment when using 4 and 5 per cent CTAB solutions, but the symptoms dis- appeared within 48 hours without any permanent injury to the eye. Finally, a test was carried out on 24 cows at the laboratory using 0.5, I and 2 per cent CTAB aqueous solution in order to find the maximum concentration which would bd harmless. A slight transitory irritation to the mucous membrane of the eye of some cows was found with i per cent within 30 minutes of applica- tion, and the symptoms disappeared in less than two to six hours; while using 2 per cent a slight reaction started within 30 minutes from the beginning of the treatment and lasted for less than 24 hours. One cow (1198) was particularly sensitive to a per cent CTAB solution, but even here the symptoms disappeared within 24 hours without lesions or apparent ill effect on the eye. (b) The Effect of CTAB on the Skin of the Teats Various concentrations from 0.02 to 10 per cent CTAB in aqueous solution or in cream were applied once or twice daily with the aid of cotton-wool swabs on the skin of the teats of four cows, for periods of five, seven and eight days. The reaction of the skin was observed, and the results were recorded during and for two days following the final treatment. CTAB aqueous solution of the above concentrations did not cause any visible lesion on; the skin of the teats, except that after seven days' treatment with 5 or 10 per cerA CTAB solution, the skin appeared to become dry and glossy. These symptoms disappeared in one or two days after discontinuing the use of the disinfectant. One to io per cent CTAB cream applied daily on the teats for seven or eight consecutive days did not have any apparent ill effect either during treatment or np to three days after treatment. (c) The Effect of CTAB on the Skin of the Udder Two cows were used to test the effect on the skin of the udder of CTAB aqueous solution and CTAB cream. On cow Cn, 1, 2, 5 and io per cent CTAB Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 1 14 aqueous solutions were applied to the four quarters of the udder skin. on four consecutive days. With 2 per cent CTAB solution, slight reaction (redness, heat) appeared after 48 hours and lasted for two days after the final application. Stronger reaction (redness, pain and swelling) appeared after 24! hours when 5 and i o per cent were used, and the reaction was present up to the last day of observation, i.e., two days after the final application. The use of i per cent CTAB aqueous solution on four consecutive days did not have any apparent ill effect, although the udder appeared to be more sensitive to these solutions than did other parts of the cow's body. On cow Lo., 2, 3, 4, 5 and to per cent CTAB cream as applied to various parts of the skin of the udder, once a day for three consecutive days. With 2 per cent a slight reaction appeared on the fourth day; with 3 per cent a stronger reaction (redness, pain) appeared on the fourth day; with 4 per cent and with 5 per cent a strong reaction (redness, heat and pain) appeared on the third day; and a very strong reaction (redness, heat, pain and swelling) appeared on the third day when to per cent was applied. These reactions persisted up to two clays after the last application; observations then ceased. (d) The Effect of CTAB on.the Skin of the Flank Areas of shaved skin on the flanks of four cows were used for this experi- ment, and the effect of CTAB in aqueous solution and in cream was observed. (1) One, 2, 3, 4, 5 and to per cent CTAB aqueous solutions were applied to the skin once a day for three to seven consecutive days. Three per cent solution caused a reaction (dark discoloration and pain) on the seventh day, while 4 and 5 per cent solutions caused a similar reaction on the second and third day after the commencement of the treatment. A strong reaction (swelling, dark discoloration, pain and heat) was observed when to per cent was used. One cow and a heifer did not react to the 5 per cent solution, and the heifer showed only slight reaction on the fourth day following application of t o per cent CTAB solution. When i and 2 per cent CTAB solutions were used no apparent ill effect was caused to the skin. (2) When 5 and to per cent CTAB cream was applied to the skin of the flank of four cows for three consecutive days, one cow reacted very markedly (heat, dark discoloration, swelling, pain) to i o per cent CTAB cream after three days, but the reaction was less when 5 per cent was used. The second cow showed no reaction to 5 and to per cent after three days. The third cow showed no reaction to 5 per cent, but after three daily applications of to per cent CTAB cream a definite reaction was observed. The skin of the flank of the fourth animal, a heifer, failed to show any reaction during three daily applications of 5 and to per cent CTAB cream and during the following four days. It appears, therefore, from the above experiments that t per cent CTAB aqueous solution can be safely used for the disinfection of the skin; this con- centration has also been shown to be harmless to the mucous membrane of the eyes. Treatment of the skin of the teats, flank and udder with 3 per cent, 2 15 per cent and i per cent CTAB cream, respectively, can be continued up to three or four weeks, providing observations are made during the treatment, since some cows may show particular sensitivity to CTAB. In such sensitive animals, treatment should be discontinued whenever signs of irritation are seen. Use of Disinfectants in the Treatment of the Sores on Cows' Teats (a) Positive Milk Samples Due..to a Str. Agalactke-infected Teat Sore; It's Cure with Penicillin Cream, Followed by Negative Samples Milk samples from the cow concerned had consistently shown Sir. agalactice. Within a period of it days the cow received two courses of intramammary infusions, each of five daily injections of ioo,000 units of penicillin, and during this period the teats were treated with penicillin cream containing 1,000 units per gram. In spite of this treatment, milk samples continued to show infection. During the period of treatment it was observed that the cow had, at the tip of the left hind teat, a wet and deeply ulcerating sore which penetrated the teat canal. This sore was found to be regularly infected with Sir. agalactice, and impression cultures from it consistently showed large numbers of these organisms. Milk samples from this quarter also regularly showed heavy Sir. agalactice infection, while samples from other quarters were negative. It seemed possible that the samples from the left hind quarter were becoming contaminated during the passage of the milk over the infected sore. By inserting a large syphon into the teat and then sampling by means of a small syphon passed through the larger one, it was shown that contamination of the milk sample was occurring in this way, since the syphoned sample showed no Sir. agalactice. Attention was therefore directed to the treatment of the sore. All teats were smeared four times daily for 21 days with penicillin cream containing 5,000 units per gram, using 10 grams of cream daily. The cream was also inserted for a few millimetres into the LH teat canal. Seven days after the commencement of treatment, Sir. agalactice could no longer be detected in milk samples taken in the ordinary way, whilst the healed sore failed to yield cultures from the eleventh day onwards. Swabs and milk samples examined 25 times in the subsequent four months remained negative. The above observations show that milk samples may become infected from an infected teat canal sore. (b) The Treatment of Sores on Teats Using CTAB Cream Nine out of 24 cows (37.5 per cent) kept in a shed had persistent sores on their teats, in spite of treatment with penicillin cream, 1,000 units per gram, twice daily after milking over a period of two months. Sir. agalactice was recovered from the sores of five of the nine cows (55 per cent) when examined on the 2.6.4.8. One month later, 3 per cent CTAB cream in lanette wax, lanoline and paraffin base was applied to the teat sores twice daily after milking. Five days after the commencement of the treatment the sores on the teats of four cows had healed; eight days after the commencement of the treatment the sores on the teats of two more cows had healed; and on the 14.6.48, i.e., eleven Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 16 days after the commencement of the treatment, the sores on the teats of two of the remaining three cows had also healed. Thus, during a period of eleven days, using 3 per cent CTAB cream, the sores on the teats of eight out of nine cows were healed and Sir. agalactice could no longer be recovered. In spite of this treatment, one cow (No. 988) still had an unhealed sore, from which Sir. agalactite was recovered on the 11.6.48, but not on the 14.6.48. No skin irritation or lesion was observed on the teats treated with 3 per cent CTAB cream either during the eleven days' treatment or up to three days after the last application. (c) The Treatment of Sores on Teats, Using CTAB and Penicillin Farm A. This herd consisted of 31 cows, seven of which (23 per cent) had sores on their teats. When examined on 23.6.48, the sores on six of these seven cows were infected with Sir. agalactice. Treatment of the sores with 3 per cent CTAB cream, twice daily after milking, commenced on 23.6.48, and was con- tinued up to 27.7.48, when the sores on four o the seven cows (57 per cent) were cured. From the unhealed sores on the three remaining cows Sir. agalactia; was recovered. From 27.7.4.8 to 16.8.48, the teats and udders of all cows were washed with 0.2 per cent CTAB aqueous solution, followed by water, twice daily after milking, and, when dry, penicillin cream (1,000 units per gram) was applied to the teats. When examined on 16.8.48, one cow had a healing sore on the left hind teat, and swabs taken from it and from all remaining teats were negative. Farm B. Examination of this herd on the 29.6.48 showed that ten out of 26 cows (38 per cent) had Sir. agalactice-infected sores on their teats. Treat- ment commenced on 30.6.48, with 3 per cent CTAB cream applied to the teat sores twice daily after each milking. Clinical and bacteriological examination carried out on the 21.7.48 showed that seven of the ten cows (70 per cent) were cured, and swabs taken from the teats of all cows were negative. Further treatment from 22.7.48 up to 9.8.48 consisted of washing the teats and udders of all cows with 0.2 per cent CTAB aqueous solution, followed by water, twice daily after milking, and, when dry, penicillin cream (1,000 units per gram) was applied. Examination carried out on 9.8.48 showed the teats to be quite free of sores or lesions, but Sir. agalactia' was still recovered from the teats of two COWS. It seems, therefore, that (i) the dead tissue in unhealed teat-sores, smeared twice daily with milk during wet milking or stripping, is a medium specially suited for the multiplication of Sir. agalactia', and (2) CTAB and penicillin cream can encourage healing in a large proportion of the sores which may be a permanent and potential source of infection to the udder-secreting tissue and to the milk samples taken from the non-infected quarters. Summary and Conclusions The finding that Sir. agalactia' can survive up to three weeks on various objects in an infected cowshed, up to 26 days on some parts of the skin, and that it can multiply and persist in sores on the teats of non-infected udders 17 indicates that infection causing mastitis may arise from a source other than inside the bovine udder. The significance of the presence of Sir. agalactia'-infected sores on teats and at the outlet of the teat canal has been pointed out as a potential source of infection to the udder-secreting tissue and to the milk samples taken from non-infected udders. Efforts were directed to find the best method of eliminating Str., agalactia' from these sources. The effect of various disinfectants at different concentrations on Sir agalactia' was tested in vitro and in. vivo, to find the best agent which would remove or reduce to a minimum the number of organisms (a) from the skin, bearing in mind the existence of natural skin auto-disinfection, and (b) from contaminated objects and materials usually found in the environment of infected herds. To tcst the efficiency of the various disinfectants, special selective liquid and solid media were used. Sterile milk was chosen as the medium in some of this work, as milk is an agent in the spread of infection in the herd and because the effect of disinfectants on Sir. agalactite in the presence of the organic matter in milk is in some respects similar to the conditions in which these disinfectants act on the skin and on the contaminated objects outside the udder, where the organic matter present protects the organism and so reduces the power of disinfecting agents. The results of the experiments showed that CTAB in aqueous solution and in cream, and iodine solution were the most satisfactory disinfectants for the skin, while CTAB aqueous solution and formaldehyde gave the best results for the cowshed and its fittings. Of the disinfectants tested, o.i to i per cent CTAB aqueous solution proved the most satisfactory for dairy utensils.. CTAB and penicillin creams appeared to be efficient in the treatment of sores on the teats. The minimum effective concentration of CTAB for the disinfection of the skin by spraying or brushing was 0.5 to i per cent solution. Three per cent CTAB cream in lanoline, lanette wax and paraffin base was useful for teat disinfection and for the treatment of teat sores, provided that the skin reaction and sensitivity were observed and treatment discontinued when necessary. Penicillin cream 1,000 to 5,000 units per gram used alone, or following washing with 0.2 per cent CTAB aqueous solution and boiled water, was useful for the treatment of some persistent sores on the teats. Two per cent Chloros was used for the disinfection of the skin, care being taken to ensure that the available chlorine had not deteriorated and that spraying or brushing was carefully carried out, but was found to be much less effective than CTAB. The disinfection of a loose-box and its fittings, e.g., the wall, window ledge, cleaning utensils, milking stools, etc., by spraying with CTAB 0.2 per cent aqueous solution was effective. Formaldehyde vapour allowed to act for 24 hours on the Str. agalactice normally found on the objects in an infected cowshed?e.g., cleaning utensils, milking stools, sacks, clothing of cowshed attendants, etc.?was alsO very effective as a bactericidal agent. The use of this method of disinfection could be recom- mended for infected equipment on farms, providing that suitable accommodation for the purposes exists and that proper safety precautions are taken. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 18 One per cent CTAB aqueous solution can be used with safety without caus- ing irritation to the skin or to the mucous membrane of the eye, while 0.1 to 0.2 per cent is satisfactory for the routine washing of the udder before milking. Three per cent CTAB cream can safely be used on the skin of the teats, i per cent cream on the udder skin, and two per cent cream on the remaining parts of the skin. When using CTAB, observations should be made, as some individual cows may show particular sensitivity of the skin to this agent. Acknowledgment I wish to express my gratitude to Professor T. Dalling for his help in the preparation of this paper, to Dr. A .W. Stableforth for the facilities during this work, and to the Biochemical Department of this Laboratory for the iodine estimations. REFERENCES Arnold, L., et al. (1930): Amer. J Hyg., March, Vol. 11, 345-61 Baker, Z., ct al. (1941): J. E.rp. Med., 73, 249. Barness, J. M. (1942) : Lancet, 242, 531. Bryan, C. S. (1934): Vet. Med., 29, 384. Munch-Peterson, E., Murmane, D., Bull, L. 11 , et a/. (1940): Bull Coun. Sc,. Industr. Res. Airstr., No. 134, p. 53. Chodkowski, A. (1949): J. Comp. Path. & Therap. (in press). Chodkowski, A., and Lancaster, J. E. (1949) : J. Comp. Path. & Thcrap. (in press) Colebrook, L. (1941): Bulletin of War Medicine, 2, 73. Harrison, J. (1941) : J. Dairy Res., 12, IS. Klingmiiller, 0. (1930): Milchwirt. Forsch., 10, 431. Norton, J. F., and Novy, M. F. (1931): J. Pub. Health, Vol. 21., 1,117-25. Price, F. B. (1938) : J. Inf. Dir., 63, 301 Report (1944): Imp. Bureau Animal Health ROV. Scr., No. 2. Slavin, G. (1949): Private communication. Watts, P. S. (1944) : Vet. Rec., 53, 61. Williams, R. (1943): Limed, 244, 523. PRINTED IN GREAT BRITAIN BY SAMUEL TEMPLE A CO., LTD., 271s, SING STREET, HAVISERS1IT7S, w 6. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11 : CIA-RDP81-01043R002200170001-4 'OA x PROF. DR J. PARNAS - PROF. DR A. TUSZKIEWICZ INSTYTUT MEDYCYNY PRACY I HIGIENY WSI BRUCELOZA WARSZAWA 1956 PANSTWOWY ZAKLAD WYDAWNICTW LEKARSKICH Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11 : CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 PROP. J. PARNAS ? PROF. A. R TUSZKIEWICZ IVA R S ZAWA ? 1956 PANSTVVOWY ZAKLAD WYDAWNICTW LERARSKICH Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Redaktor odpow.: dr JERZY JANUSZKIEWICZ Redaktor techniczny.: JERZY BIELECK I Korektor technicznv: ALINA KOBUSZEWSKA PANSTWOWY ZAKLAD WYDAWNICTW LEKARSKICH, WARSZAWA, 1956 Wydanic I. Naklad 1.684 egz. ObjetoSa: 21 a. w. = 22,5 a. d. Papier ilustrac Id. V. 61x 86/16, 70g/m2, z Fabryki Papicru we Wioclawku. Oddano do skiadania 27 lutcgo 1956. Podpisano do druku 16 czcrwca 1956. Druk ukoticzono w czerwcu 1956. Zam. nr 188/56..M-7-15642 DRUKARNIA NARODOWA W KRAKOWIE UL. MANIFESTU LIPCOWEGO 19 Cena zl 27,30 11 nn A TTrT(IPAIxr ERRATA L. p. Od Strona gory On dolu Wyctrukowano Powinno bye 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 17 10 18 18 20 12 20 14 20 ? 23 5 24 ? 26 3 ? ? ? ? 22 ? 1 ? parmelitensis suis, lisbonnei), wok metylowego metylowego Kajtmazowej . hydralizaty gal.ektozy paramelitensis suis), lisbonnei wodq metylenowego metylenowego Kajtmatowej hydrolizaty galaktozy 9. podpis pod rye. 6 Cruideshanka Cruickshanka 10. 42 22 ? lupq lupq 11. 45 1 ? probOwki probowek 12. 81 ? 5 Guddleson Huddleson 13. 88 ? 3 zrosy zrosty 14. 104 ? 15 odmiany odmianq 15. 109 10 ? opisane - opisano 16. 132 ? 6 Carp entrer Carpenter 17. 182 ? 2 notowanej stosowanej 18. 199 ? 3 bruceliny brOceliny PD. 19. 205 ? 3 Bekamyszew Beklemyszew 20. 241 ? 2 rozplenu rozplemu 21. 247 ? 4 Beak Bonk 22. 248 6 ? Wohlwich Wohlwill 23. 317 ? 1 92 000 9 200 ?Bruceloza" Parnas i Tuszkiewicz nauama nasze wykazaly, e bruceloza stanowi w naszym kraju Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ..) OD AUTOROW W roku 1958 uplynie pal wieku od chwili rozpoczqcia w Polsce badan naukowych nad brucelozq (Julian Nowak, 1908). W ciqgu tych blisko 50 lat po"?wigcono zagadnieniom brucelozy w naszym kraju niemalo badan dogwiadczalnych i terenowych, dziqki czemu ujawniono istotny stan rozprzestrzenienia tej choroby w hodov,rli zwierzqt gospodarskich. Bruceloza ludzi nie byla w Polsce przed- miotem systematycznych badan. Dotychczasowe bardzo cenne pu- blikacje kliniczne zawierajq opisy pojedynczych przypadkow bru- celozy ostrej. 0 obrazie klinicznym brucelozy przewleklej pi- ftniennictwo polskie nie wspomina. Instytut Medycyny Pracy i Higieny Wsi, powolany do prowa- dzenia badan naukowych w zakresie chorab zawodowych pra- cownikow rolnictwa i przetworstwa rolnego, zwrocil uwagq na brucelozq ludzi i przeprowadziI w tym zakresie szereg systema- tycznych badan pracownianych, terenowych i klinicznych. Do ba- dan tych wiqczyly sig wojewodzkie stacje sanitarno-epidemiolo- giczne, i w wyniku tej wspolpracy moina byio stworzye pewien obraz sytuacji brucelozy jako choroby zawodowej pracownikaw rolnictwa. Niniejsza monografia jest wynikiem zespolowej pracy ZakIadu Antropozoonoz i Dzialu Klinicznego Chorob Zawodowych Wsi Instytutu, jako te2 niektorych szczegolnie zainteresowanych stacji sanitarno-epidemiologicznych (Olsztyn, Szczecin, Lublin, Krakow, Poznan, Zielona Gora, Wroclaw, Opole, i Badania nasze wykazaly, e bruceloza stanowi w naszym kraju Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 przede wszystkim zagadnienie zawodowe. Dlatego tet w pracy ni- niejszej poloiono duty nacisk na zagadnienia zawodowo-ePide- miologiczne i zapobiegawcze. Obserwacje okolo 70 przypadkow brucelozy pozwolily nam okreglie jej obraz kliniczny w Polsce. Druga, ilokiowo prawie rowna i1o?rzypadkow jest w opracowaniu. RownoczeSnie przed- stawiono wyniki badari mikrobiologicznych, dotyczqcych kolekcji szczepow krajowych paleczek brucelli, oraz wyniki badan epide- miologicznych (okolo 400 przypadkow). Zagadnieniem brucelozy zywo interesujq siq w naszym kraju specjaliki chorOb zakainych i epidemiologowie, bakteriolodzy i pracownicy slutby sanitarno-epidemicznej, jako tet inni specja- slutby zdrowia, a w szczegolnoki ci, ktorzy pracujq dla po- trzeb wsi. Piszqc monografiq kierowaligmy siq chqciq udzielenia metodologicznej pomocy zarowno lekarzom praktykom i klinicy- stom, jak tet pracownikom laboratoryjnym i epidemiologom. Biorqc pod uwage. szczuplok pigmiennictwa polskiego, zwlaszcza z zakresie metodologicznym, pozwohligmy sobie przedstawia roine metody in extenso, wychodzqc z zalotenia, te wplynie to na uje- dnostajnienie pracy rozpoznawczej i na podniesienie jej naukowo- technicznego poziomu. Bruceloza stanowi zagadnienie epidemiologiczno-zawodowe o rOinej specyfice w roinych krajach. Dlatego tet omawiajqc to zagadnienie z roinego punktu widzenia, staraligmy sig przedsta- wiO moiliwie wyczerpujqco spostrzetenia dokonane w Polsce. Oczywikie w naszych badaniach nad brucelozq jestegmy do- piero na poczqtku drogi. Osiqgniqciem w tym zakresie jest opra- cowanie jednolitej metodyki badari mikrobiologicznych i rozpo- znawczych, opracowanie metodyki badari klinicznych i ujqcie obrazu klinicznego roinych postaci brucelozy oraz opracowanie karty epidemiologicznej w naszym kraju. Celem tej pracy jest pobudzenie innych ogrodkow naukowych do prowadzenia dalszych prac badawczych, oraz wytworzenie wiqkszego zainteresowania lekarzy praktykow, lekarzy pracujqcych na wsi sprawq wlaCi- wego rozpoznawania i leczenia, oraz ? co jeszcze watniejsze ? naletytego zapobiegania tej chorobie. Niewqtpliwie praca ma wrele usterek i biqdow. Bqdziemy wdziqczni czytelnikom za skawie nadsyIane uwagi. 1 Poczuwamy sig do milego obowiqzku zloienia podziqkowania Paristwowemu Zakladowi Wydawnictw Lekarskich za pomoc w wydaniu monografii oraz naszym wspOlpracownikom ? adiunktowi Kazimierzowi Lazudze, st. asystentowi Irenie Mie- rzejewskiej, adiunktowi Tad euszowi Mierzejewskiemu, asysten- torn technicznym Stanislawowi Babi/onskiemu i Bronislawowi Prejbiszowi, asystentowi mgr Henrykowi Hryniewiczowi ? za pomoc okazanq w opracowaniu materialu wykorzystanego w mo- nografii. Pragniemy szczegolnie podziqkowaO pracownikom Insty- tutu prof. dr Alfredowi Chodkowskiemu i doc. dr Wito/dowi Szewczykowskiemu za cennq i wielce owocnq wspOlpracg. Wyra- tamy take podzigkowanie prof. dr Kazimierzowi Skorzyfiskiemu, ktory wykonal badania radiologiczne, asystentowi technicznemu B. Prejbiszowi za wykonanie fotografii naukowych oraz ob. Annie Hankiewicz za pomoc technicznq. Lublin, marzec 1955 r. AUTORZY Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 SPIS TRESCI Historia badmi nad brucelozq ? ? ? I. Czqge mikrobiologiezno-epidemiologiczna Mikrobiologia i immunobiologia paleczek brucelozy Bruceloza zwierzqt do?wiadczalnych . Epizootiologia brucelozy . ? Epidemiologia brucelozy . . ..... Profilaktyka brucelozy ludzi i zadania sluiby zdrowia vi POISCC . Metody wykonywania i oceny badan rozpoznawczo-pracownianych w kierunku brucelozy ludzi . ? ... Brucelozowe szczePionki lecznicze i ich wytwarzanie II. Cze?e kliniczna . ? ? Patogeneza brucelozy i jej postacie Anatomia patologiczna brucelozY . Symptomatologia brucelozy Rozpoznanie i rokoi.vanie . . . Obraz kliniczny brucelozy w Polsce Leczenie brucelozy u ludzi 7 16 16 69 80 95 133 160 211 218 218 236 250 981 293 330 351 Pi?miennictwo . ? HISTORIA BADAN NAD BRUCELOZA Bruceloza jest chorobq starq, a opisy podobnych do brucelozy schorzeri spotykamy ju? u Hipokratesa (450 p.n.e.).W wieku XVIII opisywano jq niejednokrotnie w krajach basenu Morza Srodziem- nego pod nazwami: gorqczka grodziernnomorska, gorqczka maltari- ska, gorqczka gibraltarska, gorqczka kreteriska, gorqczka neapoli- taliska itp. Lekarze wojskowi Baxter i Burnet (1814) donieli o go- rqczce maltariskiej. Badania naukowe nad bruce- - lozq zaczete zostaly w r. 1860 na Malcie. Tu wlanie opisal A Marston w r. 1861, a doklad- niejszy opis kliniczny gorqczki maltatiskiej podal w r. 1867 Charters. Na razie etiologia schorzenia pozostala nie znana. W roku 1886 badacz angielski Dawid Bruce spostrzegl zara- zek brucelozy w preparatach mikroskopow3rch sporzqdzonych z narzqdow 2olnierzy zmarlych na skutek tej choroby. Opisal wiqc pierwszy paleczki, nazwa- --- ne potem brucellami (dzisiejsza nazwa: Brucella brucei). W rok sis brucelli ? Dawid Bruce pOiniej udalo sie Bruce'owi wy- hodowae paieczkg gorqczki maltariskiej, ktorq nazwai Micrococcus melitensis. W dziesiqe lat potem (1898) wykazali Wright i Semple aglutyniny we krwi ludzi chorych na brucelozg 1 opracowali pod- stawowy dzig odczyn rozpoznawczy ? odczyn zlepny Wrighta. Rye. 1. Odkrywca odmiany meliten- 7 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 t Zbiornik paleczek Brucella byI na razie nie znany i nie przy- puszczano, 2e 2rod1em zakaienia ludzi sq zwierzeta. Poniewai choroba ta wystepowala masowo wArOd iolnierzy nizonu na Malcie, rzqd angielski wyslai tam komisje (Mediterra- nean Fever Commision), ktora przeprowadzila badania w latach 1904-1907. Komisja ta byIa zespoIem r&nych specjalistoW, w skladzie: D. Bruce (przewodniczqcy), klinicygci: Klein, Martin, Basset-Smith, bakteriolodzy: Zammit, Eyre, Shew, Horrocks," McNaught, Kennedy, epidemiolodzy: Johnstone, Clayton, Davies, McCulloch, Weir. Nie bylo wcale przedstawiciela przyrodoznaw- stwa i weterynarii. Odbilo sie to niekorzystnie na praaach epide- miologicznych komisji. Due wysilki zmierzajqce do przerwania. epidemii gorqczki maltariskiej przez poprawe warunkOw sanitarno- higienicznych nie daly wynikow. Zwrocono uwage na mo21iwok zakaienia sie czlowieka od czlowieka, na role stawonogow (much). Wszystkie te imudne badania nie ujawnily rezerwuaru paleczek gorqczki maltariskiej. Dopiero przypadek pomogI rozwiqzae za- gadke, wskazujqc na zwiqzek zachorowan ludzi z przebywaniem w grodowisku zwierzqt (kOz) i zadecydowal o wIqczeniu brucelozy do antropozoonoz. Lekarz miejscowy, Carruana Scichina, zwrocil uwage Zammita na kozy. Zammit uiy1 ich do badari dogwiadczal- nych w miejsce'gwinek morskich. Badajqc pierwsze kozy nieocze- kiwanie spostrzegl w ich surowicy krwi przeciwciala zlepiajqce brucelle. Okazalo sie nastepnie, e kozy maltariskie, bedqce w du- 2ym odsetku zakaione bezobjawowo, wydalajq z mlekiem zjadliwe, chorobotwOrcze dla czlowieka brucelle, a mleko koz jest na wyspie Malcie podstawowym skIadnikiem odiywiania ludzi. U koz tych wykazano potem w wielu przypadkach wIaciwogci zlepne suro- wicy w stosunku do paleczek brucelli. Stwierdzono dalej, e wy- stepujq one w mleku koz w duiym odsetku. Komisja ujawniIa tym samym zbiornik brucelli ? 2rodIo zakaenia ludzi. Wystar- czyIo wydae w garnizonie zakaz picia surowego mleka, aby liczbe zachorowan olnierzy obniiye z 643 (1905) do 7 (1907). W roku 1910 stwierdzono bruceloze u owiec (Dubois ? Francja), a potern take u innych zwierzqt w krajach basenu Morza Srodziemnego (krowy, konie, muly, osly,. Lwinie, wielblqdy, psy, koty, dr6b, i kroliki). Tak przedstawia sie pierwszy etap badari nad brucelozq. Drugi e tap badari zaczyna siq w Danii w r. 18,97. Byl to .8 - - _ - okres duiego rozwoju hodowli bydla. Intensyfikacja hodowli sprowadza na skutek niedoceniania wplywu czynnikow grodowi- ska zewnetrznego szereg niekorzystnych zjawisk hodowlanych. Na pierwszy plan tych zaburzeri wysuwa sie ronienie zaka2ne? kr6w i r&nego rodzaju powiklania rozrodcze. Lehnert i McFa- dyean, Nocard i inni zauwaiyli zaka2ny charakter ronienia krow. Nocard (1886) spostrzegaI w lo?ysku krow roniqcych bakterie wy- wolujqce zdaniem jego ronienie zaka2ne. Przyczyna zaka2nego ronienia krOw byIa nie znana do czasu odkrycia Banga i Stribolta. Badacze duriscy ujawnili w materiale zaka2nym (poronione piody, woda plodowa, loiysko) Gram-ujemne paleczki, nazwane przez nich Bacillus abortus bovis (paleczka Banga). W ten sposOb po- znano wlaAciwq przyczyne ronienia zaka2nego krow w.Danii, po- jawily sie opisy schorzenia wywolanego niq w innych krajach: na Wegrzech (Preisz, 1902), w Polsce (J. Nowak, 1908), w Anglii (McFadyean i Stockman, 1909), w Niemczech (Zwick i Zeller, 1910), we Wloszech (Belfanti, 1912) i w pozostalych krajach Euro- py, a potem w USA (McNeal i Kerr, 1910), w Afryce Poludniowej (Robinson, 1912), w Indiach, Australii, Ameryce Poludniowej itd. Nikt na razie nie zwrocil uwagi na to,'?e rownie2 u koz i owiec na poludniu wystepujq masowe ronienia, chociai wykazano w tych przypadkach podobnq paleczke, ktorq w r. 1899 opisal Durham. W roku 1914 zjawiajq sie nowe prace Trauma, a potem Gooda i Smitha (1916), dotyczqce przyczyny bakteryjnej ronienia zakai- nego wi?. Wyodrebniony w USA, a potem w Danii zarazek na- zwano B. abortus suis (Traum). Brak wspolpracy medycyny z medycynq weterynaryjnq spo- wodowal, ie nie zwrocono na razie uwagi na moiliwoge bliiszego pokrewieristwa lub to2samoki paleczki gorqczki maltariskiej, pa- leczki ronienia owiec, paleczki ronienia bydIa oraz paleczki ro- nienia wi?. Slusznie piszq o tym Lustig i Vernoni: ?Paleczka go- rqczki maltariskiej zostala odkryta w r. 1887, a paleczka Banga w r. 1897. Ale dopiero w r. 1918 ustalono cechy, ktore u obu pa: leczek zachowujq sie tak samo. Kaidy, kto bada obie paleczki, zwraca od razu uwage na ich due podobieristwo. Ale zupelny rozdzial patologii zwierzecej i patologii ludzkiej, ktory dziA do- piero zaczyna zanikae, stal na przeszkodzie badaniom porOwnaw- czym". 9 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Tr z eci et ap badati nad bruceloza rozpoczynajg znakomite prace A. Evans (1916). Wykazala ona mianowicie, 2e paleczka go- raczki maltaliskiej i paleczka Banga sa bardzo zbliione pod wzglq- dem morfologicznym, hodowlanym, biochemicznym i serologicz- nym. Wobec tego nazwano obie odmiany paleczki: Brucella. Dalsze badania stwierdzily, ie i paleczka ronienia gwin jest bar- dzo zbliiona pod wielu wzglgdami do obu odmian.Badania Hudd- /esona (1921-1929) wykazaly, 2e istnieja pewne roinice miqdzy tymi trzema odmianami i 2e moina je odrothie za pomoca odczynu zlepnego (odczyn wysycania aglutynin). Na tej podstawie wyr62- niono trzy odmiany gatunku Brucella brucei: melitensis (kozia i owcza), bovis (bydlgca) i suis (?wifiska). Dzig wyroinia sie jeszcze odmiany atypowe (varietas interme- dia). Wprowadzenie do diagnostyki brucelozy odczynu alergiczno- skornego Burneta (1922) i wskainika opsonino-fagocytowego Huddlesona ? ma tiu2e znaczenie dla sprawy ujawnienia tego zaka2enia w roinych krajach gwiata. Cz war ty e t a p badan wia2e sie z faktem opisania bruce- lozy u ludzi, wywolanej odmiana Brucella abortus bovis. Pierwszy przypadek brucelozy czlowieka wywolanej przez Brucella abor- tus bovis opisal Bevan (192E). Stwierdzil on w Rodezji 35 przy- padkow brucelozy ludzi wywolanej odmiana bovis. W trzy lata poiniej Duncan (Afryka pldn.) i Keefer (USA) opisali bruceloze ludzi wywolanq przez odmianq bydleca. Wyhodowano wowczas takie paleczki z krwi ludzi chorych. W rok potem Vivant i Evans opisali we Wloszech i USA brucelozq ludzi spowodowana zaka- 2eniem Brucelia suis.- Stab ? sig jasne, Ze bruceloza ludzi wychodzi daleko poza strefe 3.-odziemnomorska i moie zjawiaa sie u ludzi na tie zakaienia wywolanego przez wszystkie odmiany brucelli, niezaleinie od zoologicznego charakteru zbiornika (oWce i kozy, bydlo, gwinie i inne zwierzqta domowe, a takie i dziko iyjace). Dalsze badania Kristensenn (Dania, 1927-1928), Klinga (Szwe- cja, 1927) potwierdzily znaczenie odmiany bydlqcej brucelli jako czynnika chorobotworczego dla ludzi. Kristensen przebadal w Ko- penhadze 4600 surowic ludzi, stwierdzajac w 50.0 przypadkach dodatni odczyn zlepny; w 34 przypadkach udalo siq. wOwczas WY- 10 ?mammas azonamits==........, odrqbnie brucelle z krwi ludzi o dodatnim odczynie zlepnym. W Szwecji stwierdzono w latach 1925-1929 2339 przypadkow brucelozy ludzi, kt6rej irodiem byay krowy i gwinie. W historii badati nad brucelozq zajmuja powaine miejsce prace badaczy radzieckich. W Rosji choroba ta wystgpowala dawno i zna- na byla pod nazwq ?goraczki koziej". Stiepanow przytacza slowa znachora turkmeliskiego Kasym-Kuli, odnoszacych sie bez wat- pienia do brucelozy (1870): ?idzie koza i niesie worek (wymie) goraczki". Pierwszy opis brucelozy w Rosji dotyczy przypadku z r. 1911 (Marcinkowski). Jednak2e w Rosji carskiej nie pogwig- cono badaniom w tym zakresie naleiytej uwagi. W ZSRR zapo- czatkowuja badania Kriulcow i Smirnow (1922), a kontynuuje je Zdrodowski, dzi najwybitniejszy radziecki badacz brucelozy oraz inni. Poczatkowo opisy brucelozy dotyczyly obszarow le2acych w ba- senie Morza Czarnego, w Turkmenii, Kazachstanie. Potem ujaw- niono jej ogniska w grodkowych i polnocnych rejonach ZSRR. W caloksztalcie prac badawczych i organizacyjno-zapobiegaw- czych dotyczacych brucelozy w ZSRR nale2y podniege jako szcze- golnie vane w skali gwiatowej nastqpujace: 1. W roku 1935 organizowano siee badawczo-profilaktycznych stacji przeciwbrucelozowych. 2. W roku 1932 zapoczatkowane zostaly ekspedycje badawczo- naukowe do obszarow dotkniqtych brucelozq (Kaukaz, Turkmenia i in.). Wyniki tych badaii wnosza wa2ne dane do gwiatowej wie- dzy o brucelozie. 3. Szczegolnie doniosle znaczenie maja. badania dotyczace pro- filaktyki, szczepieri, leczenie brucelozy itp. W pracach tych wy- ro2ni1i sie: Zdrodowski, Wierszilowa, Pandikow, Rudniew, Bili- bin, zag z badaczy weterynaryjnych: Wyszelesski, Jugkowiec, Mu- romcew. Wiadze sanitartie USA zwrocily baczna uwagg na coraz to wiqk- sze rozprzestrzenianie sie brucelozy ludzi i zwierzat (byclia, owiec i koz, oraz gwin). Na szczegolne pocikreglenie zasluguje opraco- wanie szczepionki iywej przeciw brucelozie zwierzqt (S 19 ? Cotton i Buck, 1932). Szczepionka Ea znalazia zastosol,vanie w ca- aym gwiecie. Badania Huddiesona, Spinka i Harrisa wniosly do nauki o brucelli i brucelozie nowe, niezmiernie cenne dane, doty- 11 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 czqce roinicowania odmian brucelli, diagnostyki brucelozy i le- czenia antybiotykami. Z badaczy amerykanskich zasluguje na wyroinienie Castaneda (Meksyk), z angielskich Stabbleforth i Dal- ling, z wloskich Mirri, we Francji dokonujq pierwszych badati nad brucelozq Nocard (1890) i Dubois (1916); prace ich podejmuje (Aro- dek badan w Montpellier (Lisbonne, Taylor, Vidal, Roman, Ha- zeman i Quatrefage). WreszcIe po ostatniej wojnie powstaje z Mi- cjatywy Martina Kaplana w Sekcji Epidemiologii Swiatowej Or- ganizacji Zdrowia Narodow A Zjednoczonych komisja dla , sprawy brucelozy*. Czynnikiem koordynacji badan nad rezer- wuarem brucelozy w gwiecie staje sie rowniek pod kierow- nictwem Gastona Ramona Offi- ce International des Epizooties w Paryku. --- Rye. 2. Pierwszy polski badacz bru- celli ? Julian Nowak, Krakow. W Polsce zapoczqtkowal ba- dania nad brucelozq Julian No- wak (1908). Opracowal on zna- nq w ?wiecie metode hodowa- nia brucelli. Zaslugq Panka (1935) bylo opracowanie prepa- ratu alergicznego (abortotensy- ny), ktOry slukyl do ujawnienia zakakenia zwierzqt i wywolywai odczyny prowokacyjne. Legekyfiski opisal pierwsze przypadki bru- celozy ludzi (1928), opracowal i rozpowszechniI w praktyce odczyn wiqzania dopelniacza oraz odczyn antygenowy Holtha. Badania te podejmuje z powodzeniem Instytut PuIawski (1935-1939), w szczegOlnogci Zagrodzki**, ? Grycz**, Ratomski, Zylbertal*, Teklinski, Soitys, Parnas, a we Lwowie Rafinski i Maternowska. Badania nad szczepionkq przeciw brucelozie bydla prowadzi w tyni czasie S. Runge (Poznan). Przypadki pojedyncze brucelozy * Ktorego wspOlPracownikiem by! J. Parnas. ** Badania te zostaly wyroinione i nagrodzone przez Office International des Epizooties w Paryiu. 12 ludzi opisujq nastepnie: Goertz, Przesmycki, Wszelaki i Rosnow- ski, Felix, Kokotek i Poznanski oraz inni. Duke zaslugi w rozpo- wszechnieniu wiedzy o brucelozie poIokyI Leon Karwacki (1937). Karwacki stawia slukbie zdrowia i weterynarii zadania, kt6re tak okregla: ?na plan pierwszy wysuwajq siq tu zachorowania zwie- rzece, a zakakenia ludzkie sq ich nastepstwem; gdyby powiodlo sie opanowae plage te u zwierzqt ? brucelozy ludzkie zniklyby niewqtpliwie". Drugi czolowy badacz chor6b zakainych, Jozef Kostrzewski, obserwowaI w Krakowie przed i po wojnie ok. 16 przypadkow brucelozy (informacja ustna). Meisel, Stankowska i Szymanski ujawniajq surowice reaguAce dodatnio wgrod surowic badanych masowo w PZH. Z. Szymanowski i Frendziowa opisujq odmiane .Brucella paramelitensis, kt6ra jest faza, R paleczek brucelli. A. Ber prowadzi w tym czasie ciekawe badania nad patogenezq brucelozy u myszy bialych (1932). Panstwowy Zaklad Higieny wprowadza obowiqzek badania odczynu Wrighta z surowicami pochodzqcymi od ludzi z chorobami gorqczkowymi. Przyczynilo sie to do ujawnienia nieco wiekszej liczby przypadkow brucelozy, szczegolnie wgrod rolnikow, pracownikOw weterynarii i zootech- niki. W latach 1930-1939 przebadano w Polsce wiekszok dukych majqtkow i stwierdzono duke rozprzestrzenienie brucelozy bydla (15-100/0). Natomiast w hodowli chlopskiej stwierdzano te cho- robe bardzo rzadko (Stryszak, Parnas). Zastanawiajqc nad przyczynami rozbieknoki miedzy statystykq weterynaryjnq i me- dycznq (dukq ilo?wierzqt zakakonych i roniqcych. ? znikoma liczba zanotowanych przypadkow brucelozy ludzi), mokna by pro- bowae wytlumaczye je czynnikami, ktore wplywaly na niedo- itateczne rozpoznawanie brucelozy, jak: 1) brak wspolpracy miedzy sluibq zdrowia a sluibq weteryna- ryjnq, miqdzy naukq medycznq a weterynaryjnq; 2) niedocenianie znaczenia antropozoonoz; 3) slabo rozwinieta siee slukby zdrowia na wsi; 4) niedocenianie higieny i bezpieczenstwa pracy w rolnictwie (w hodowli) oraz w przetworstwie rolnym; 5) braki w wiadomogciach w zakresie chor6b odzwierzecych u lekarzy i lekarzy weterynarii. 13 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 W czasie okupacji nic sie w tym wzglqdzie nie zmienilo, a bru- celoza zwierzqt rozprzestrzenila sie jeszcze bardziej. W Polsce Ludowej sytuacja zmienia siq na lepsze dziqki coraz wiqkszemu zainteresowaniu antropozoonozami, w tym i brucelozq. Inicjatywa wychodzi m. i. z ogrodka lubelskiego (1944), gdzie w r. 1951 po- wstaje Instytut Medycyny Pracy i Higieny Wsi. Bruceloza staje siq tu jednym z glownych temat6w badan (Parnas, Tuszkiewicz, Chodkowski, Lazuga. Mierzejewski, Stqpkowski i in.). W Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdarisku rozpoczyna pracq nad brucelozq Blawat, w Paristwowym Instytu- cie Weterynaryjnym w Pulawach Grycz, Tekliui.ski, Lipnicki, An- czykowski. Du2ej pomocy metodologicznej udziela tu konsulent FAO* Martin Kaplan. Z inicjatywy Insty tutu Medycyny Pracy i Higieny Wsi wlqczajq siq do badari epidemiologicznych nad brucelozq jako chorobq za- wodowq na wsi i w przetworstwie rolnym wojewodzkie stacje sani- tamo-epidemiologiczne w Olsztynie (Zembrzuski, Kuzia, Hume- niuk), Szczecinie (Rozowski, Markowicz), w Poznaniu (Neyman, Zielonej Gorze (Cz. Zwierz), Krakowie (Lutpiski), Sta- linogrodzie (Szaflarski i Kaminska), Bydgoszczy (Barciszewski, Skonieczny, Bartoszuk). Dokonujq badan ankietowych wArod sluny wet. Malingiewicz i Osi?ski (niezale2nie od Instytutu ? So- biech). W okresie powojennym ukazujq sie znowu doniesienia ka- zuistyczne dotyczqce brucelozy ludzi (Goldschmied, Kodejszko i in.). Dzieki ujednostajnionej rozpoznawczej metodzie komplek- sowej, opracowanej przez Instytut Medycyny Pracy i Higieny Wsi, ujawnia sie na terenie kraju znacznie wiqcej nii dotqd przy- padk6w brucelozy objawowej oraz brucelozy bezobjawowej w PGR-ach, wArod zootechnikow i pracownikOw weterynarii, W przemyle miqsnym itd. Powstaje plan badari kompleksowych nad brucelozq w Polsce, koordynowany przez Instytut Medycyny Pracy i Higieny Wsi oraz przez Komisje Wspolpracy Medycyny z Weterynariq 'Rady Naukowej przy Ministerstwie Zdrowia. W r. 1960 obchodzie bedziemy setnq rocznice rozpoczecia nau- kowych badari nad bruceloiq. W ciqgu wieku znaczenie epizootiolo- giczne i epidemiologiczne brucelozy w 6wiecie powainie wzrosIo. - 14 * Food and Agriculture organisation. Slusznie pisze Zdrodowski: ?Bruceloza wgrod zwierzqt i ludzi ma obecnie zasiqg naprawde kosmopolityczny". Charles Nicolle prze- widzial, ie bruceloza Aciqgnie na siebie szczegolnq uwagq, piszqc w r. 1916: ?gorqczka maltariska jest w okresie ewolucji... przez swe objawy i swq przewlekloge stanie sie jednq z najczestszych I najuporczywszych chorob... gorqczka maltariska jest chorobq przyszlogci". Wspolpraca naukowa i praktyczna miqdzy medycynq a weterynariq oraz epidemiologiq a epizootiologiq, przyczynily siq do poznania w ciqgu tego wieku istoty brucelozy. Wspolpraca le- karzy, lekarzy wet. i ekologow-zoologow wskazala i na to, ie bru- celoza wystqpuje w postaci ognisk epidemicznych w przyrodzie (Pawlowski, Zdrodowski). Dookola naszego kraju (CSR, NRD, ZSRR) ujawniono ogniska brucelozy zwierzqt i ludzi wywolane odmianami melitensis i suis. Chodkowski i Parnas ujawniajq w Polsce obecnok szczep6w melitensis i suis. W CSR zjawiajq siq pierwsze przypadki gmiertelne u ludzi. Fakty te, przyjmowane rozwojowo, stawiajq w nowym Awietle zagadnienie brucelozy. Przeobraienia ustroj owe rolnictwa i hodowli stworzyly u nas lepsze warunki dla zwalczania tej choroby i dia nale2ytego zapo- biegania jej. W CSR, z inicjatywy Ninia?skiego i PatoCki, rozwiniqto ba- dania nad brucelozq zwierzElt i ludzi. Na konferencji miedzyna- rodowej w BratysIawie (1955) przedstawiono wyniki tych badari, dajqce sie ujqe nastepujqco: due skupienia zwierzqt (krowy, gwi- nie, owce, zajqce), obecnok odmian: melitensis, bovis i suis, okolo 500.przypadkow brucelozy ludzi (Bratyslawa, Koszyce, Brno, Pra- ga), przypadki 6miertelne wywolane zaka2eniem ludzi odmianq melitensis. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 I. czgsc MIKROBIOLOGICZNO-EPIDEMIOLOGICZNA ROZDZIAL, I MIKROBIOLOGIA I IMMUNOBIOLOGIA BRUCELOZY Przytoczone w tym rozdziale wyniki badari w ro2nych krajach uwzglqdniajq rownie2 badania w Polsce. Po raz pierwszy zebra- limy krajowq kolekcjg szczep6w Brucella (okolo 160), ktorq pod- da1i6my analizie mikrobiologicznej. 1. KLASYFIKACJA PALECZEK BRUCELLA Stwierdzenie to2samoki gatunkowej paleczek wyosobnionych od owiec i kOz, krow i win oraz ludzi (Evans 1918*) stwarza podstawg dla oznaczenia nowego, jednolitego gatunku: Brucella (Meyer, 1920*). Evans oznaczyla 2 wyodrgbnione odmiany bru- celli nazwami. BruceHa melitensis var. melitensis, Brucella me- litensis var. abortus. Huddleson (1929) wprowadza inne nazwy: Br. melitensis, Br. abortus, Br. suis w miejsce dawnych nazw: Micrococcus melitensis (Bruce), Bac. abortus bovis (Bang), Bac. abortus suis (Traum). Brucella stanowi osobny gatunek, zajmujqcy zupelnie odrgbne rniejsce wgrOd Gram-ujemnych paleczek, nie majqcy nic wspol- nego z gatunkiem Paste/LIT/la. Gatunek ten zostal ostatnio ozna- czony nazwq: Brucella brucei. Przyjmujqc moliwoge przeobra- 2enia sie wlagciwogci odmian brucelli w rednych grodowiskach 16 * Cyt. Huddleson, 1942. zwierzgcych i w ustrojyt ludzkim, na1e2aloby uznae za sluszne nazwy odmian: Brucella brucei var. melitensis, Brucella brucei var. bovis, Brucella brucei var. suis. Badania wielu autorow, w tym i nasze (Chodkowski, Parnas, 1954) wykazaly istnienie od- mian atypowych, przejgciowych, posiadajqcych cechy to jednej. to drugiej odmiany Brucella. Odpowiada im nan-va: Brucella brucei var. intermedia (Renoux, 1952). U psa opisana zostala odrqbna odmiana Br. brucei var. bron- chiseptica. Szczepy okreAlane dawniej nazwami Brucella pseudo- melitensis (Sergent, 1907*) i Br. parmelitensis (Negre, 1912*), a zbadane dokladnie przez Bassett-Smitha (1921*), okazaly sig fazami dysgenetycznymi odmiany melitensis (R, RS i in.). To sa- mo dotyczy opisanej przez Szymanowskiego i Frendzlowq od- miany Br. paraabortus. Renoux (1952) przebadal za pomocq no- woczesnych metod ro2nicowania odmian 2900 szczepow brucelli pochodzqcych z ro2nych stron gwiata i na tej podstawie wyrothil nastpujqce odmiany: melitensis, suis, thomseni (duriska odmia- na suis, lisbonnei), bronchiseptica. Biirgisser (cyt. Renoux, 1951) wyosobnil od zajecy szczep brucelli ro2niqcy siq od odmiany melitensis, bovis i suis: nazwal te odmian q var. leporis. Sarnowiec (1934) mial stwierdzie postaa przesqczalnq brucelli (fazg L). 2. WLASCIWOSCI MORFOLOGICZNE PALECZEK BRUCELLA BARWLIWOSC I WZROST M or f oIogi a. Podane tu cechy paleczek odnoszq sig w row- nej prawie mierze do wszystkich odmian Brucella. Sq to drobne paleczki Gram-ujemne, owalne lub nieco wydluZone, 0,6-1,5 did- gogci i 0,3-0,5 szerokoki. Paleczki fazy R ukladajq sig w krotkie laricuszki (2-3 egz.). Faza L (przesqczalna) ma grednicq 0,2 (Mi- norformen). Postacie przesqczalne namna2ajq sig szczegolnie do- brze w plynie galki ocznej krolika i rozwijajq siq tu do postaci prawidlowych. Ta postae jest przez niektorych oznaczana? jako faza G. W pracowni mikroskopu elektronowego PZH (Feltyno- wski) wykonaligmy liczne zdjgcia ro2nych preparatOw odmian brucelli, normalnych hodowli S i R oraz hodowli poddawanych * Cyt. Zdrodowski, 1948. Bruceloza 2 17 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 I-4 4 alI Ib N 0 N O 0. 0 W. S . N F; N g g 5 ..,70 c,0 t. 0 :I IX rt, N .su ...,. pi ,74* O o II o sc c4 '0 0 i i 0 t< 0 0 -... 0 I ?Cl rn ?-. i N I LNI Cr .17). 0 N? er? ON - Co N W 6' fi I CO 0 CD t< No co 0. SO ro .0 `C s 4t-D-' t< ro? 0 P. 5 .0 ,.. sv 0 O W ts t< 0 5 N 0 .-- N 0 co cA.. 0 . 0, O 0 r). + .-1 a N 0. CD N ? aa o ID Ca z 0, 0, 0 ol 6' -i " I Go t? cs = N. O. e ? P :1 :t :1 -t O 0 N. I 7). ? ? ..> W. 10 2. ? ''? .'' F E? 0, C -t g 0., 0 t< N ,, FS' N W E 0 I; u, - 9; o: co - ,-... N. 0 0 0 ? g ,-r. .., ri. I 0 o -.t to g: "- N 0. O 0 Ca. 2. E .8. Cz. 0 c7;* 4 z 2 2 - r, ro N c.... co t- co co ... 0 .n) .0 ......n) C a 9. tA" ' ',;,?? .. `.2. c..7 ,-, 0. C, 0 0 cn*,, .D.3 N. 0. 0 N '0 ,-: 0 u) siC to R 2. co N Z a) 0 O t< cn cr 23 CD ... 4 '0E 0.? 0 0 11) :6"g ,.: 15 0 a go E ... in"" .... O a 8' N < O CC, :1 1.0 loo O N- P 6- ... o .r.) fa) 0 co (p,30 X. c-c? :4 g P g. 0 0 I P cq co g O cr No O Z 4.D PC g -1 al 2 0. PD. '0 ? g 0 c-.: I co 0 A* g* co, 0 1.3 ,-I E ... co 0 p.o g 2 . t.-. . N ?-s 0. 0 z CD. 1... . Cd -? co tn CD CO ?. C,, :2 'd . ?. a) t< Os V) y cu no co act Z tn 0. tsz Ojj O r? n CO 0 Co 0. 0 a g -1 a S '2 ..-t 0 _(.t. .o e0 0 r)*.P.' tv - 2 ,,? II _ 0. to O 0 0 g 9 p g cn co Iii" :1 . co ? -t 6' V t.?, P ,.. to sco t< A $:, e? cu co ..-. 1,-? c.n co ..-. 0. O I co. cD 0 N p .9, 5..0 0 0 8 cr, ., -.., 0 , O 0 , 0 0 < .4 ...... act .. 10 I c,..c;; c?-? g ........, 0 i oo u) 1 oo 17, 0 1 co co .... r) 1 N 0 I A ''' 5. ' i -.I co. ....1 co )... co I c* U. I I 18 I dzialaniu rozbijajqcemu ultradiwiqkOw, iamra2aniu i odtajaniu. Paleczki brucelli wystgpujq w mikroskopie elektronowym w po- staci jajowatych komorek, oddzielnie rozmieszczonych w polu wi- dzenia; wykazujq jakby struktury wewngtrzne, otoczek ani rzgsek nie posiadajq (rye. 3). Zauwaa siq tu rOinice ksztaltu i wielkoki zachodzqce miqdzy paleczkami brucelli a paleczkami tularemil, paleczkami posocznicy krwotocznej i paleczkami rodentiozy gry- zoni. Brucelle p oz b a wione sq ru chu i rzqsek. Otoczki sq czasem opisywane. Przebadanie szczepow krajowych nie wykazalo ani razu obecno- gci otoczek. Miqdzy szczepami fazy S i R istniejq roLlice morfo- logiczne. Paleczki fazy S sq pojedyncze, jajowate w ksztalcie, : Ryc. 3. Brucella brucei var. bovis - fotografia w milcroskopie elektrono- i. tta_al:"" wym. Pow. 21.800>< (A. Feltynowski i J. Parnas). iywo siq barwiq. Paleczki fazy R sq wydluione, czasem ukladajq siq w krotkie lancuszki lub nitki, barwiq siq slabiej. Paleczki fazy S ukladajq siq w preparatach z hodowli staiej i plynnej w due, zbite masy, w odroinieniu od fazy R, ktora uklada sig mniej ma- sowo. Ruch brownowski paieczek fazy S jest iywszy ani2e1i fazy R. Paleczki fazy M (guzowatej) nie wykazujq luzowatych otoczek I ukladajq si mniej masowo, podobnie jak w fazie R. B a r wieni e. Brucelle sq Gram-ujemne. Zabarwione metodq Kozlowskiego majq barwq czerwonq, w odro2nieniu od innych batrterii, barwfrqcych siq zielono. 2* 19 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 SPOSOBY BARWIENIA PALECZEK BRUCELLI Sposob Romanowskiego-Giemsy. Preparaty utrwala siq w ciqgu 10 minut alkoholem metylowym i barwi siq mieszaninq 10 kropel barwnika Romanowskiego-Giemsy w 10 ml wody destylowanej, w ciqgu 15 minut: nastqpuje dzialanie 1?I0 roztworu kwasu octowego w ciqgu 1 se- kundy, splukanie wodq i wysuszenie. Paleczki brucelli sq zabarwione blado- niebiesko, elementy zaL tkankowe majq barwq roiowq. Spos?b Kozlowskieg o. Cienkie preparaty utrwala siq nad plo- mieniem, barwi siq 20/0 wodnym roztworem safraniny i podgrzewa do po- jawienia siq pierwszych pqcherzykow gazu; po splukaniu wodq barwi siq 0,75-1% wodnym roztworem zieleni malachitowej. W ciqgu 0,5-1 minuty, splukuje siq wodq i suszy. Brucelle majq barwq jasnoczerwonq, inne zaL pa- leczki sq zabarwione zielono. Zamiast zieleni malachitowej moina dad 1?/o roztwor blqkitu metylowego lub zieleni brylantowej. Metoda ta jest stoso- wana wowczas, gdy badany material zawiera zanieczyszczenia bakteryjne. Spos6b 'Custer a. Preparaty suszy siq i utrwala nad plomieniem, barwi je w ciqgu 2 minut, zasadowym roztworem safraniny ? 1,5 ml nor- malnego (5,6 g KOH na 100 ml wody destyl.) roztworu KOH+5 kropel 3?/o wodnego roztworu safraniny. Najlepiej przygotowad barwnik na gwieio. Po dokladnym splukaniu wodq umieszcza siq preparaty w 0,05% roztworze kwasu siarkowego na 15 sekund, bardzo dokladnie splukuje wodq i barwi siq uzupelniajqco 3?/o wodnym roztworem blqkitu metylowego w ciqgu 15-20 sekund; na zakoriczenie splukuje siq wodq. Brucelle sq barwy czer- wonej, inne bakterie niebieskiej. Spos6b Hansen a. 30 ml nasyconego alkoholowego roztworu blq- kitu metylowego miesza siq z 100 mi 0,04% KOH (100 ml wody destyl. + 4 ml 1?/0 KOH). Obok tego przygotowuje siq 30/o roztwor wodny safraniny (zago- towany I przesqczony). Cienkie preparaty na roztworze fizjologicznym (nie na wodzie dest.) suszy siq na powietrzu, barwi alkoholowym roztworem blqkitu metylowego w ciqgu 1 minuty, przemywa siq wodq, barwi siq 3?/o wodnym roztworem safraniny w ciqgu 15-20 sekund, splukuje wodq, i su- szy. Brucelle sq niebieskie, inne bakterie czerwone. Sposob Ziehl-Neelsena zmodyfikowany. Fuksyna kar- bolowa 100/0.? 3 minuty, kwas octowy 0,3?/o ? okolo 30 sekund; splukiwae wodq 1-3 minut. Blqkit metylenowy 1?/o ? 30 sekund. Wzr os t. Wymagania wzrostowe: pH = 7,0-7,2, temperatura 37?. Pierwsze pokolenia odmiany bovis wyosobnione z materialu zakaionego wyniagaj4 obniionej iloAci tlenu (mikroaerofilia). Uzy- skuje sig to w aparacie Nowaka, lub dodajqc do grodowiska wzro- stu brucelli 10% CO2 lub gazu gwietlnego. Dalsze pokolenia przy- stosowujqsi najczqgciej do warunkOw tlenowych powietrza i ro- snq bez truclnogci.' Oznaczenia gazowe grodowiska macicy i wy- mienia kr6w wykazaly, 2e znajduje sig tu okolo 100/0 CO2. Pa- 20 leczki brucelli iyjqc w takim grodowisku przystosowujq sig do niego dziqki swemu aparatowi enzymatycznemu, po przeniesieniu zag w grodowisko powietrza, z poczqtku nie rosnq; po pewnym czasie, dzigki duiym mo21iwogciom przystosowawczym, zaczynajq rosnqe coraz lepiej, a dochodzi do tego, ie wzrost paleczek w atmo- sferze powietrza odbywa sig prawidlowo. W gwietle tych zjawisk wydaje sig nieslusznym poglqd tych autorow (Braun, 1947), ktorzy zajmujqc stanowisko genetyki formalnej uwa2ajq, ie ro2nica wy- magan gazowych pokolen paleczek brucelli zwiqzana jest z auto- genetycznymi mutacjami i selekcjq opartq na doborze skladu ge- netycznego. Wgrod badanych przez nas 160 szczepow krajowych brucelli, 22 szczepy nie rosnq w atmosferze powietrza, mimo utrzymywania ich w tych warunkach w muzeum w czasie od kilku miesiqcy do kilku lat. Sq to pododmiany, nie posiadajqce w naleiytym stopniu rozwiniqtych wlagciwogci adaptacyjnych. Pozostajq one przez dlugi okres czasu mikroaerofilnymi. Widocznie ta cecha, lqczqca siq z enzymami komorek, utrwala sig w pewnych pokoleniach kon- serwatywnie i trudno jq ?rozchwiae". Metoda No a. Pod kloszem umieszcza siq plytki, z wysianym materialem badanym; na 4 takie plytki przypada 1 plytka agarowa z ho- dowlq B. subtilis (silny tlenowiec). Parafina odcina grodowisko tej hodowli od powietrza. W ciqgu 3-5 dni w temperaturze 370 wzrastajq w atmosferze mikroaerofilii paleczki brucelli. M et o d a Huddleson a. Ze Arodowiska szklanego eksykatora, w kto- rym umieszczono plytki lub probowki z wysianym materialem badanym, usuwa siq 1/10 powietrza i wprowadza z butli CO2. W tym grodowisku, za- wierajqcym 10?/o bezwodnika wqglowego, rosnq dobrze paleczki odmiany bovis i suis. Porownujqc thine metody hodowania szczepow krajowych stwierdziligmy, ie rownie dobrze roLnie odmiana bovis w aparacie Nowaka i w grodowisku 10% CO.; w grodowisku gazu gwietlnego roAnie gorzej. Szybkoga wzrost u: Pierwsze pokolenia brucelli wyho- dowane od ludzi czy zwierzqt rosnq wolno; kolonie zjawiajq siq dopiero po kilku dniach, a nawet trzeba na nie czeka6 do. 2, 3 i 4 tygodni. Szczepy muzealne rosnq szybciej, tworzqc k,olonie w ciq- gu 36-72 godzin, za1e2nie od skladu oaywczego podlo2a. Wzrost w bulioni e. Pojawia si tu delikatne zmqtnienie, ktore w nastqpnych dniach nieco siq nasila. Bulion z dodatkiem surowicy i cukru wykazuje bogatszy- wzrost. Szczepy rosnqce 21 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 1 w postaci fazy dysgenetycznej R lub RS wypadajq w buliOnie samoistnie, tworzq strqt (aglutynat), ktory rOini sig od.osadu (se- dymentu), jaki po pewnym czasie wykazujq szczepy fazy glad- kiej S. Hodowanie paleczek brucelli w bulionie o pH = 6 wywo- luje szybciej zjawianie sig faz R i RS. Czeste przesiczepianie pa- Ryc. 4. 'Wzrost paleczek brucelli na agarr.z:e Brauna. leczek brucelli sprzyja powstawaniu faz dysgenetycznych (S, SR, RS i in.). Wzrost na podloiach stalych. Kolonie brucelli ce- chuje zmiennoge, co omOwione bedzie dalej. Na 001 spostrzega sie kolonie wypukle, okrqgle, o rownych brzegach, prze6wieca- jqce, homogenne lub lekko ziarniste (ryc. 4). Kolonie sq z po- czqtku bardzo male, podobne do kropel rosy, putem stajq sie wiqksze, metniejq, czasem przybierajq zabarwienie brqzowawe. Cechy te sq zmienne, za1e2nie od fazy wzrostu kolonii. Wyglqd, i ksztalt kolonii zaleiy od skladu od2ywczego podlc4a, PODLOZA SLUZACE DO HODOWANIA PALECZEK BRUCELLI Zmierzajqc do ujednostajnienia techniki hodowania brucelli przedstawiamy podlo2a najwaniejsze, najczekiej zaA uiywane i wyprObowane w naszej pracowni oznaczymy gwiazdkq. Zwykly agar odiywczy*? o pH = 7,5 rozpuszcza siq i ochladza do 50?, nastqpnie dodaje siq 5% normalnej surowicy i 1% glukozy; pozo- stawia siq, aby ochlodl i zestalil siq w probowkach lub flaszkach. Suro- wica' koriska). wica nie moie zawierae przeciwcial zlepiajqcych paleczki Brucella (suro- P odIoie Hu d dleson a* ? 450 g micsa wolowego (oczyszczonego) gotuje sic w 500 wody przez 30 minut; sqczy siq i wyjalawia w temp. 110?. w ciqgu 30 minut. Do 500 ml wody miesnej dodaje siq 500 ml wody, 30 g agaru, 10 g peptonu, 5 g NaCI, ogrzewa siq to w .ciqgu 3 minut na laini 22 :4 wodnej, ochladza do 60?, ustala siq pH = 7,0 i dodaje 10 ml bialka jaja. Ogrzewa siq znowu ai do ukazania siq pary i po odstaniu zbiera siq czqge przejrzystq, doprowadzajqc pH do 6,6. Po wyjalowieniu (110?), dodaje siq fioletu goryczkowego w stosunku 1: 20 000. Agar wqtrobowy Huddlesona* ? (w modyf. Kajtmazowej). Swiq2q bydlqcq wqtrobq po usuniqciu tluszczu i otrzewnej oraz tkanki lqcz- nej miele siq na maszynce; farsz zalewa siq podwojnq objqtaciowo Haag wody destylowanej lub studziennej i zostawia siq na 2 godziny w chlodnym miejscu. Nastqpnie mieszaninq gotuje siq w .ciqgu godziny, sqczy przez sq- czek z waty i merli lub pie:dna i dolewa siq wody do pierwotnej objqtogci. Tak uzyskanq wok wqtrobowq wyjalawia siq w autoklawie (120?, przez 30-40 minut). Do wody wqtrobowej dodaje siq rownq iloLe wody, 1% pep- tonu, 0,50/o soli kuchennej, 2-30/o przemytego agaru. Mieszaninq gotuje siq w ciqgu 1 godziny w autoklawie, sqczy, ustala siq pH = 6,8-7,0, po czym rozlewa siq w riaczynia i wyjalawia w autoklawie (110? ?30 minut). Odczyn P0 wyjalowieniu pH = 6,6-6,8. Bulion wqtrobowy przygotowuje siq w ten sam spos6b, lecz bez dodatku agaru. Celem uzyskania plynu przejrzystego, bez zmqtnienia, dodaje siq do ochlodzonego (60?) agaru przed ostatecznym wyjaiowieniem bialko jaja (1 bialko na 11 poiywki). Podioie ziemniaczane (wg przepisu Huddlesona)*. ? 250 g oczyszczonych i pokrajanych drobno ziemniak6w zalewa siq 1 1 wody i zo- stawia w naczyniu zamkniqtym na floe w temp. 60?. Potem sqczy siq przez bibulq, dodaje siq wody do 1 litra z dodatkiem 5 g soli kuchennej, 10 g pep- tonu, 5 g wyciagu miqsnego lub 250 ml wody rniqsnej 1 : 2, 10 g dekstrozy (glukozy) i 20-30 g przemytego agaru. Ogrzewa siq mieszaninq do roz- puszczenia agaru, potem dodaje siq 20 ml gliceryny i ustala siq pH = 7,0 (po wyjalowieniu pH.= 6,8). Na gorge? sqczy siq przez watq higroskopijnq, rozlewa do naczyli, wyjalawia przy 0,7 atm. w ciqgu 20-30 minut (probowki, kolby). W naszej pracowni stosujemy infuzjq ziemniaczano-agarowq wg przepisu: infuzji ziemniaczanej 1000 ml, agaru przemytego 30 g, bacto-pep- tonu 10 g, wyciaku wolowego Liebiga 5 g, chlorku sodu chemicznie czystego 5 g, gliceryny ch. cz. 20 ml, dekstrozy 10 g. Podloie Staf set h a. 500 g oczyszczonego miqsa wolowego miesza siq z 500 ml wody, gotuje siq w ciqgu 4.5-50 minut; po przesyceniu i wy- jalowieniu dodaje siq do 500 ml wody miqsnej 500 ml wody, 5 g NaC1, 10 g peptonu, 20 g agaru, ochladza siq do 60?, ustala pH ? 7,0. Do 1 litra dodaje siq 1 bialko jaja, wyjalawia siq (30-120?), sqczy i ustala pH = 6,8. Dodaje siq teraz 5% gliceryny, 100/o normalnej surowicy konskiej, a nastepnie fio- letu goryczki 1 :250 000, zieleni malachitowej 1: 250 000 albo blekitu Wikto- rii R4 I : 250 000. Podloie dla wysiew6w brucelli z p1od6'w por on i ony ch i ml e- k a. Zwykly agar odiywczy o pH = 7,5 rozpuszcza siq i ochladza do +50?, po czym dodaje siq 50/a normalnej surowicy, 1% glukozy, zieleni malachito- wej do stqienia 1 : 250 000, floletu goryczkowego do stqienia 1: 50 000 i roz- lewa siq na plytki Petriego. 23 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 METABOLIZM PALECZEK BRUCELLI W1 ag ciwo6c i redukuj c e. Brucelle wykazujg nieje-, dnakovve wlakiwoki redukujgce. Odmiana bovis dziala silni-ej redukujgco ni odmiana melitensis. Uklad enzymatyc zny paleczek brucelli byl przedmio- tern licznych badan. Brucella naleiy do rzadkich drobnoustrojOw (obok B. Proteus, Corynebact. pseudodiphteriae, Past. rodentium i niektorych szekianek), kt6re zawierajg ureazg, rozkladajgcg mocznik. Wykazano w komorce brucelli obecnok katalazy nato- miast brak w niej fermentow, spotykanych u innych bakterii: tryp- - syny, kathepsyny, amylazy, iipazy i in. Zdolnok rozkladania cu- krowcOw jest roinorocina u roinych odmian i szczep6w. Szczepy zmieniajg swe wiakiwoki rozkladania cukrowcOw. Stosunkowo regularnie rozkladana jest arabinoza. Wykazano w paieczkacii brucelli obecnok fermentow: ureazy, katalazy, dehydrazy, fosfa- tazy, oksydazy. Di Aichelburg (cyt. Huddleson) zbadal 36 szczepow roinych odmian brucelli na cukrowcach. Z wyjgtkiem mannozy wszystkie ulegaly rozkladowi. Mona bylo zauwa2ye, 2e odmiana bovis rozklada glukozg regularniej nii odmiana melitensis. Szczepy krajowe badane przez nas na zjawiska rozkladania cukrowcow vvykazaly zdolnoge wolnej fermentacji wszystkich cukrowcow za wyjgtkiem mannozy. Na mleku brucelle rosnq dobrze, nie zmieniajqc pod1o2a, na mleku lakmusowym rosng bez zmian. Nie rozpuszczajg one 2elatyny, nie wytwarzajg indolu; redu- kujg azotyny; niektore szczepy wytwarzajg H25 (co omowione bgdzie dalej), ging w temp. 600 w ciggu 30 minut. Powyisze pr6by wykonane ze szczepami kolekcji krajowej nie wykazaly zasadniczych odchylen od wymienionych wlakiwoki. 3. BUDOWA BIOCHEMICZNA PALECZEK BRUCELLI Celem ustalenia rOinic biochemicznych zachodzqcych migdzy odmianami paleczek brucelli wykonano analizg chromatograficzng okreAlajgc sklad aminokwasow i cukrowcOw (Mierzejewski? Parnas, 1955). Jak widad z tabeli 2, hydralizaty frakcji bialkowej nie wykazujg.. 24 Tabela 2 Red/lice biochemiczne odmian brucelli i Past. tularensis, multocida i rodentium. Nazwa Brucella brucei odmiana ? bovis suis melit.I S 19* PD* Pasteurella tula- rensis Glukoza Galaktoza Glukozamina Fruktoza lub arabinoza Ksyloza Ryboza Alanina Arginina Kwas aspara- ginowy Kwas glutami- nowy Cystyn a Glikokol Histydyna Lizyna Leucyna, izo- leucyna Walina, metionina Prolina Tyrozyna Tryptofan Seryna Treonina Hydrolizat frakcji wielocukrowej I roden- multo- tium cida +++ +++ +++ +++ +++ J +++ +++ +++ + + + ++, + ;? ++? ' + +++ ? ? +++ +++ ++ +++ ++ + + +++ ++ +++ ? ++ ? ++ Hydrolizat frakcji bialkowej 9 ? + * Szczepy S 19 i PD (szczep wlasny) odznaczajg sig niezjadliwoftlq. 4- 25 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 roinic. W hydrolizatach frakcji wielocukrowej sq natoiniast r62- - nice dotyczqce zawartoki poszczegOlnych wielocukrOw (glukoza- miny, galektozy, fruktozy, arabinozy, ksylozy). Bye mo2e, ie. zwiqzane sq z tym ro2nice serologiczne. 4. JADY PALECZEK BRUCELLI Egzotoksyny brucelli nie sq znane. Wewnqtrz ich komorek mie- ci siq endotoksyna, ktorq wyosobnilo wielu badaczy (Burnet*,. Zdrodowski, Lisbonne i Monnier, Dubrowska, Parnas i Stqpkow- - ski, Parnas Mierzejewski). Jad wewngtrzny brucelli otrzymuje ? sie drogq rozbicia komorek lub w dltigotrwalych hodowlach na podloiach plynnych. Pod tym wzglgdem jest pewne podobieristwo migdzy brucellami a prqtkami gruilicy. Podobnie jak jad gru2liczy, tUberkuling, otrzymuje sig jad paleczek brucelli, nazwany melity- nq, brucelinq lub abortynq. Substancja ta zostala te nazwana abortotensynq. Zarowno tuberkulina, jak brucelina stanowiq jady ? wtorne. Brucelle zawierajq zatem jad wtOrny, ktory wprowadzony grodskornie wywoluje odczyn alergiczny (naciek, zaczerwienienie) tylko osobnikow zaka2onych i to najczgkiej w poiniejszych okre- sach zaka2enia brucelozq. Roine sq sposoby wyosobniania jadu bruceiji. McFadyean i Stockman** (1909) ogrzewali do 1000 w ciqgu 2 godzin 6-tygo- dniowq hodowlq brucelli na bulionie surowiczo-glukozo-glicery- nowym. Po przesqczeniu plynu otrzymywali substanck jadowitq. Burnet** (1913) uzyskal endotoksyng przez sqczenie hodowli plyn- nej, trzymanej w cieplarce w ciqgu 20 dni. Inni uzyskali endoto- ksyne drogq wytrqcania frakcji wielocukrowej przy u2yciu alko- ? holu albo otrzymali endotoksynq brucelli metodq Boivina, w po-. staci sympleksu lipido-wielocukrowego. Topping (cyt. Topley-Wil- son) otrzymal z paleczek brucelli cialo bezbialkowe, dajqce dodatni odczyn Molischa w rozciericz. 1: 20 000. Cialo to powodowalo od- czyn precypitacji z surowicq antibovis i antimelitensis. Huddle- son otrzymal cialo precypitowane przez odpowiedniq surowice w rozcieficz. 1 : 2 000 000. Ten endoantygen wielocukrowy byl toksyczny dla gwinek morskich; przy uiyciu tej substancji udalo Cyt. Harris. ** Cyt. Huddleson, 1942, 26 siq odroinie na drodze precypitacji odmiang bovis i suis. Metodq Boivina otrzymano substancje antygenowe skIadajqce sig z sym- ?" pleksu wielocukrow i kwasow tluszczowych, ktore wywolywaly odczyn precypitacji z surowicq homologicznq, do miana 1: 100 000, a z heterologicznq ? 1 : 10 000. Ciala te zachowujq sig w odczynie precypitacji gatunkowo swoikie i wywolujq w surowicy krolika gatunkowo swoiste przeciwciala. 0,1 mg tej substancji wywoluje x-niere myszy w czasie od 6 do 24 godzin w6rOd objaw6w duszno- Aci, niedowladow i drgawek. Jadowitok endotoksyn maleje w ta- kim porzqdku: odmiany suis, melitensis, bovis. Wywolujq one u zwierzqt zaka2onych brucellami alergiczny odczyn skorny. Stwierdzono, 2e wielokrotne zamra2anie i odtajanie zawiesiny brucelli w wodzie destylowanej oraz mechaniczne rozbijanie uzu- pelniajqce na trzgsawce, doprowadza do otrzymania endotoksyny paleczek brucelli (Parnas, Stqpkowski, 1947). Stwierdzono, 2e do tego celu nadajq siq wylqcznie szczepy S; szczepy R nie dajq en- dotoksyny brucelinowej. Uzyskano to rownie2 przez rozbijanie ko- morki bakteryjnej za pomocq ultrad2wigkow o sue 2800 Kcisek. ciqgu 90 minut (Parnas, Daszkiewicz,?1952). Uzyskali.my tei na drodze biochemicznej endotoksyne w postaci sympleksu wielo- cukrowo-bialkowego (Mierzejewski, Parnas, 1953). Stwierdzono, 2e endotoksyna paleczek brucelli jest czynnikiem decydujqcym o zjadliwoki odmian i szczepow brucelli. Jest ona w pewnym stopniu cieplostala i wytrzymuje ogrzanie do 80?, na- tomiast temperatura 1000 czasem znosi jej wlakiwoki. Wskazuje to na znaczenie frakcji bialkowej w sympleksie peptydowo-poli- sacharydowym brucelli. Nie udalo siq uzyskae anaendotoksyny brucelinowej. Wstrzykniqcie endotoksyny paleczek brucelli wy- woluje u zwierzqt doSwiadczalnyeh gorqczkq, oslabienie, nastro- szenie wlosow, brak apetytu, drgawki, czqsto zejkie Smiertelne. Nie zauwa2a si okresu wylqgania w dzialaniu endotoksyny. bru- celinowej. Male dawki endotoksyny uczynniajq dzialanie bialych krwinek; due dawki jadu wywolujq rozpad leukocytOw i leuko- peni.q. Surowica zwierzqt szczepionych endotoksynq brucelinowq wy- kazuje .w slabym stopniu obecnoSe przeciwcial zoboktniajqcych dzialanie jadu. ObserwowaliSmy dodatni fenomen Schwartz- mana (Parnas, Daszkiewicz, 1952). Wedlug Zdrodowskiego dzia- 27 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 11 1 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Ianie jadu brucelli wyraia sie nastepujqcymi zmianami patolo- gicznymi: 1) nieswoistymi, zapalno-zwyrodnieniowymi w narzqdach i tkan- kach; 2) swoistymi zmianami tkanek i narzqdow, ktore sq wynikiem dzialania uczuleniowego jadu wtornego (ziarniniaki); 3) nastepowymi zmianami, doprowadzajqcymi do marskoki na- rzqdow miq2szowych (wqtroby, nerek). Potrzebne sq dalsze badania nad jadami brucelli. 5. BUDOWA ANTYGENOWA PALECZEK BRUCELLI Punktem wyjkia badari nad budowq antygenowq komorki bru- celli sq prace Wilsona i wspolpr., ktore wykazaly, 2e w komorce tej (w fazie S) odgrywajq zasacIniczq role dwie substancje anty- genowe: A i M. Obie substancje wystepujq u wszystkich odmian brucelli, ale w niejednakowych i1ociach. Odmiana melitensis ma wiecej substancji M, zaA odmiana suis ma przede wszystkim sub- stancje A; substancji M-jest w odmianie suis wiecej ani2eli w od- mianie bovis. Stosunki te oznaczono ilokiowo w ten sposob: u szczepow od- miany melitensis stosunek ilokiowy A : M = 1 : 20, natomiast u szczepow odmiany bovis odwrotnie: A : M = 20 : 1. Substancje antygenowe A i M umiejscowione sq w komorce brucelli powierz- chownie i rozstrzygajq o przebiegu i nasileniu (mianie) odczynu zlepnego. Odczyn zlepny slu2y do serologicznego ujawniania obu antygenOw stanowiqcych podstawe rriozaiki antygenowej ekto- plazmy brucelli. Obecnok substancji A i M w kaalej komorce brucelli (fazy S) sprawia, e wszystkie szczepy sq zlepiane przez dodatniq surowice aglutynujqcq, niezale2nie od rodzaju zwierzecia zaka2onego. Dopiero zastosowanie analizy receptor6w z uiyciem odczynu wysycania aglutynin wg Castellaniego pozwolilo na opra- cowanie metody, kt?rq dziA stosujemy dla oznaczania odmian lbru- celli. Drogq wysycania aglutynin odmianami brucelli (substancja- mi A i M) uzyskuje sie surowice jednoswoiste (monospecyficzne), ' sluiqce do analizy xeceptorow. Nasuwa sie pytanie: czy jakoe i iloge antygenu A i M jest w od- - mianach brucelli stala i niezmienna, oraz czy decyduje o cechach _ 28 C.1 danej odmiany. Zasady wspOlczesnej mikrobiologii przemawiajq za tym, ie chodzi tu o procesy dynamiczne zwiqzane z przemianq materii komorek brucelli, uzaleinione od warunkow grodowiska bytowania paleczek. Poznanie stosunkow ilokiowych substancji antygenowych AiMu odmian pasoiytujqcych w ustroju ro2nych gatunkow zwierzqt stanowi jeden z immunochemicznych dowo- dow zaleinoki cech bakterii od warunkow 6rodowiska. Prawdo- podobnie przy zmianie tych warunkOw (iywiciela) zachodzi6 mogq najpierw ilokiowe zmiany w substancji antygenowej A i M, a p0- tern w miare gromadzenia sieiloci tych substancji ? mo2e do- chodzie do pojawienia sie nowej jakoki, nowej odmiany, ktorq mo2e by6 najpierw odmiana po6rednia (intermedia), a potem usta- lona (melitensis, suis, bovis). Wide bada? poAwiecono poznaniu substancji antygenowych wrietrza komorki. Zastosowanie roinych metod immunochemicz- nych doprowadzilo badaczy do wyodrebniania ciai antygenowych, antygenow niepelnowartokiowych i haptenow, stanowiqcych sym- pleksy tluszczowo-wielocukrowe, czyste frakcje wielocukrowe oraz sympleksy bialkowo-tluszczowo-wielocukrowe. (Topping*, 1934, Favilli, 1931). Parnas i Stqpkowski (1946) wyosobnili z paleczek brucelli sub- stancje wielocukrowe, ktore m. in. nadawaly sie do odczynu strq- cania, wywolujqc precypitacje w du2ych mianach z homologicz- nymi surowicami odpornokiowymi. Nie udalo sie tq drogq od- roinie odmian brucelli, co wskazuje na to, e sq to hapteny gatun- kowo swoiste, wspolne dla wszystkich odmian gatunku Brucella. Huddleson (1935) otrzymal z paleczek brucelli substancje we- wnqtrzkomorkowq, ktOrq oznaczyI literq S. Wywolywala ona od- czyn strqcania w rozciericzeniu 12 000 000. Substancja S wystepuje w wyciqgach wodnych paleczek. Miles i Pirie* uzyskali substancje zIoionq z fosfolipidOw, fosforanow i zwiqzkow formylowo-amino- wych, ktora wywolywala odczyn strqcania w rozciericzeniu 1/5 000 000. Sprawa poznania budowy antygenowej paleczek bru- celli wymaga dalszych badari. Sq one utrudnione pewnq chwiej- nokiq spotykanych u brucelli substancji antygenowych, i dlatego ro2ne metody dajq r62ne wyniki, a czesto doprowadzajq do.znisz- * Cyt. Topley-Wilson, 1946. 29 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 czenia czynnych immunobiologicznie frakcji. Prace Paterson'a i Pine" .wykazaly, 2e najbardziej czynne substancje zawarte w protoplazmie komorek brucelli, sq zblione do N-pochodnej po- lihydroksylaminy zwiqzanej z fosfolipidami. Polqczenia te Wy- stqpujg w skupieniach molekularnych, majqcych cigiar drobino- wy od 5 000 000 do 500 000 000. Brutalne metody biochemiczne niszczq te struktury antygenowe. Widzimy zatem, 2e w komorce brucelli trzeba wyrednie oprocz po1o2onych zewnqtrznie gatunkowo swoistych i odmianowo swo- istych substancji A i M, takie wewnqtrzkomorkowo uloione frak- cje antygenowe, stanowiqce sympleksy bialkowo-tiuszczowo-wie- locukrowe, odrqbne dla gatunku Brucella; nie pozwalajq one na odrednienie odmian brucelli, a dajq siq serologicznie ujawnie za pomocq odczynu precypitacji i odczynu wiqzania ciopelniacza. Sq one rownocze?nie substancjami alergenowymi o duiej swoistoSci gatunkowej. 6. ZJAWISKA BAKTERIOFAGII Wielokrotnie powtarzane proby wyosobnienia fagow swoistych dla brucelli nie dawaly wynikow. Rowniei i u nas pr6by te byly jak dotqd bezowocne. Natomiast udalo siq wyosobnie bakterio- fagi przeciwbrucelozowe Namsadze** (1939), Sergijenko** (1940), a zwlaszcza Droiewkinej** (1951). Dro2ewkina wyosobnila 10 szczepow fagowych dla odmiany me- litensis i 3 szczepy dla odmiany bovis. Fagi te doprowadzaly do pelnego rozpuszczenia BruceIli zarowno w grodowisku po2ywki plynnej, jak i na agarze. Fagi cechujq siq swoistoLciq gatunkowq i odmianowq. Fagi antimelitensis rozpuszczajq tylko szczepy od- miany owczej i koziej; fagi antibovis wykazujq dzialanie liiyczne w stosunku? do odmiany bydlqcej. Sq jednak szczepy oporne na dzialanie faga. Bye mcde, 2e fagi te odegrajq pewnq rolg w lecze- niu brucelozy i. w pr6bach oznaczania odmian Brucella Czy w do- ciekqniach epidemiologicznych dotyczacych frodel zaka2enia bru- cellami. 30 * Cyt.. Topley-Wilson, 1946. ** Cyt. Zdrodoivski, 1953. - 7 '1 7. METODY OZNACZANIA ODMIAN BRUCELLI I WYNIKI WLASNYCH BADAN SZCZEPOW KRAJOWYCH Epidemiolodzy nasi interesuj4 siq wystqpowaniem w Polsce red- nych odmian Brucella. Badania takie zostaly wykonane w zakia- dzie Antropozoonoz Instytutu Medycyny Pracy i Higieny Wsi (Chodkowski, Parnas, 1955). Wypracowanq na podstawie piSmien- nictwa i wiasnych dociekari metodykq pragniemy opisad, uwzglqd- niajqc potrzeby innych pracowni, przed ktorymi stanie w przy- sziogci zadanie oznaczania wyosobnionych odmian, nieza1e2nie od pracy ogrodka badania bruceloz. Opracowanie metodyki oznaczania odmian Brucella stanowi du2y postqp. Dziqki niej ustalono w wielu krajach wystqpujqce u zwierzqt i ludzi odmiany i przegledzono drogi zmiennoSci pale- czek brucelli oraz znaczenie epidemiologiczne tych zjawisk. Oznaczania odmian brucelli opiera sig na zespole prob; jednq lub dwie prOby nie mogq dae odpowiedzi na pytanie, z jakq od- mianq mamy do czynienia. Zespoi tych pr6b obejmuje: a. Odczyn aglutynacji z uiyciem surowic jednowathych. b. Dzialanie bakteriostatyczne barwnikow anilinowych. c. Oznaczenie potrzeb pierwszych pokolen paleczek .Brucella dotyczqcych CO2. d. Wytwarzanie H2S. e. Inne pr6by (na po2ywce Petragnaniego, na rednych gatun- kach mleka, na poiywce z ureazq). f. Dane epidemiologiczne (z jakiego zwierzqcia szczep badany zostaa wyosobniony, jaka postae brucelozy wystwuje w badanym terenie). ANALIZ A RECEPTOROW Badania Evans* (1918-1925) oraz Feusier* (1920) doprowa- dzily do opracowania metody serologicznego rri2nicowania od- mian brucelli. Pierwsze doSwiadczenia Evans wykazaly, 2e od- czyn aglutynacji krzy2owej przy u2yciu rednych surowic (anti- melitensis, antibovis, antisuis) oraz rednych antygenow (odmia- ny melitensis, bovis, suis) nie dajq wynikow. Zdawaio si.q, 2e od- czyn zlepriy nie o!legra 2adnej roli w rednicowaniu odmian bru- Jednakie Meyer i Feusier* wykazali, 2e takie roinicowanie * Cyt. Huddleson. 31 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 jest moiliwe przy uZyciu odczynu wysycania aglutynin wg Ca- stellaniego. Analiza receptorow wykazala, ie moina odroiniO od- mianq melitensis od odmiany bovis i suis. Nie moZna natomiast 0dt-62/lie odmiany bovis od odmiany suis. ODCZYN AGLIJTYNACJI W naszej pracowni zastosowano nastqpujqcq metodg w oparciu o wytyczne Stabblefortha 1950 (Chodkowski, Parnas, 1954). Punktem wyjkia jest otrzymanie zwyklych, nie wysyconych surowic aglutynacyjnych przez poddanie hiperimmunizacji dwoch grup (po 3-4) krolikow doroslych, duZych, dobrze odZywianych i pielqgnowanych, przy uZyciu zawiesin odmiany bovis i melitensis. I.J2yte do tego celu szczepy wlasne (odm. bovis nr 34) i zagraniczne (odm. Melitensis nr 82, 106 i 16 M) byly zawsze przed zastosowaniem poddawane dokladnym badaniom; musi je cechowae gladkoge formy S .oraz charakterystyczne dla odmiany bovis i melitensis wlakiwoki biochemiczne, bakteriostatyczne i serologiczne. Kroliki otrzymujq do2y1nie zastrzyki po 100 milionow do 5 miliardow ko- morek bakteryjnych w 1 ml zawiesiny 48-godz. hodowli, w odstqpach 7-dniowych, a2 do uzyskania aglutynacyjnego miana surowicy 1: 5000. WOwczas krolika skrwawiamy, a do surowicy krwi dodajemy 0,50/0 fenolu. Po otrzymaniu surowicy antimelitensis i antibovis przystepujemy do dru- giego etapu ? sporzqdzania surowic jednoswoistych antibovis i antimeli- tensis drogq wysycania surowicy antibovis paleczkami odmiany melitensis, i surowicy antimelitensis paleczkami odmiany bovis. Najpierw przeprowa- dzamy orientacyjnq, wstepnq standaryzacjq antygenu potrzebnego do naj- korzystniejszej dla wysycenia proporcji heterologicznych komorek bakte- ryjnych. Do szeregu malych probowek dodaje sie ro2ne iIocj komorek bakteryjnych, np. 1, 5, 10, 25, 50, 100 itd. miliardow w 1 ml zawiesiny po- przednio odwirowanych heterologicznych komorek bakteryjnych. Odmiane bovis dodaje siq do 1 ml surowicy antimelitensis. Po umieszczeniu na 6-8 godz. w cieplarce lub na okolo 2 godzin w laini wodnej o temp. +37? przy wstrzqsaniu co kilkanakie minut, pozostawia siq surowicq przez noc w lodowce a nastqpnie odwirowuje siq ciala bakteryjne. ? Wartoge wy- syconej surowicy sprawdza siq przy uiyciu antygenow bovis i melitensis o gestoki okolo 10 miliardow w 1 ml zawiesiny, przy rozcieficzeniach suro- wic,1 :10,. 1 :20, 1 : 40, 1: 80, 1 :160, 1 :320 ltd Jeieli surowica antibovis aglutynuje antygen-melitensis w rozcienczeniu powyiej 1 :10, a surowica antimelitensis aglutynuje antygen bovis w rozcieficzeniu 1: 10, wowczas danq surowicq poddawaliAmy ponownemu wysyceniu, uZywajqc do tego celu 0,25 do 0,50% ilokj komorek bakteryjnych w stosunku do pierwszego wysycenia, az do uzyskania dokladnych ro2nic co najmniej w czterech rozcieficzeniach p0wy2ej 1 : 10. Ze wzglqdow oszczednokiowych wstepne wysycenie przeprowadzaligmy przy uiyciu rozcieficzonych surowic w sto- sunku 1: 5 lub 1 :10, z odpowiednio zmniejszohq proporcjq masy komorek 32 bakteryjnych, a po otrzymaniu. standardu wysycaligmy surowice nie roz- cieficzone. Rdinicowanie odmian badanego szczepu paleczek brucelli przy uiyciu jednoswoistych surowic przeprowaclzali?my w sposob nastqpujqcy: do czterech szeregow, z ktOrych kaZdy skladal siq z 5 probowek aglutyna- cyjnych wprowadzaligmy w rozciericzeniach 1/10, 1/20, 1/40, 1/80, 1/160 i 1/320 eztery surowice; a) jednoswoiste antimelitensis, b) antibovis, c) nie- wysyconq surowicq antibovis i d) ujemnq surowicq krolika normalnego. Do kaidej z przygotowanych probowek dodawaligmy po jednej kropli przy- gotowanego antygenu, tj. 48-godzinnej gladkiej hodowli badanego szczepu, w ilocj okolo 10 miliardow kOmorek bakteryjnych w I ml zawiesiny; wstrzqsaligmy je i umieszczaligmy wraz z kontrolq, tj. kroplq antygenu w fizjologicznym roztworze soli, na 24-48 godzin do cieplarki, a nastepnie odczytywali?my wyniki. Zbadawszy 138 szczepOw kolekcji keajowej uzy- skano w 131 przypadkach wyniki typowe, natomiast 7 szczepow zachowalo sit atypowo, jako szczepy poArednie. DZIALANIE BAKTERIOSTATYCZNE BARWNIKOW ANILINOWYCH TQ waing dla oznaczania odmian brucelli metodg opracowal Huddleson. Cztery barwniki anilinowe, mianowicie: fuksyna za- sadowa, fiolet metylenowy, tionina i pironina B w odpowiednio durch rozcieticzeniach hamujg w sposob doAe staly wzrost r?i- nych odmian brucelli (tabela 3). Tabela 3 Odmiana melitensis Fuksyna zasadowa 1: 25 000 Tionina 1 : 25 000 Pironina B 1: 200 000 Fiolet metylenowy 1 : 1 000 000 Odmiana I Odmiana bovis j suis 0 Obj a Anieni e? + wzrost, 0 = brak wzrostu. Huddleson zastosowal nastepujqcq metodq badania wplywu bakteriosta- tycznego barwnika: 0,10/0 roztwory macierzyste barwnikow na wodzie de- stylowanej przygotowuje sie na gwie2o. ?Barwriiki dodaje siq do podlo2a z tryptazq lub tryptykazq w stq2eniu 1 :100 000 dla fuksyny zasadowej I tioniny. Po wyjalowieniu umieszcza sie plytki Petriego w cieplarce o temp. 37? na 24 godzin. Po dokonaniu wysiewu umieszcza sie plytki w temp. 37? na 72 godziny w atmosferze tlenowej albo zaWierajqcej 100/0 CO,) Stabbleforth zmodyfikowal nieznacznie metode Huddlesona. Do agaru zawierajqcego surowice i dekstr-o-k dodaje on barwniki w rozciericzeniu Bruceloza Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 33 I!! Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 1: 25 000 (fuksyna zasadowa), 1: 50 000 (tionina). Po wysiewie umieszcza plytki w atmosferze cieplarki w obecnoAci 100/0 CO. na 5 dni. Metode Huddlesona ujednostajnil Zdrodotvski (1935). OPIS METODY UJEDNOSTAJNIONEJ Poiywk a: 0,20/o agar na bulionie miesno-peptonowym, nie reduku- jqcy dodanych tu barwnikow dzikj temu, e dodaje sic peptonu malo (0,2?/o), woda za ? miesna nie zawiera wyciqgu wqtrobowego, (wody miesnej 500 ml, wody destylowanej 500 ml, soli kuchennej 5,0 g, peptonu 2,0 g, agaru 2,0 pH poiywki po wyjalowie- niu 6,8-7,0). , Barwniki: Zdrodowski uiywa tylko 2 barwnikow: fuksyny i tioni- ny; najdokladniej odwaione ilogci barwnikow rozcier-a siq w moidzierzy- ku z alkoholem, po czym rozpuszcza sie wodq destylowanq do 0,1%, tak aby alkoholu bylo 200/o. Roztwory barwnikow przechowywane sq ciem- nych butelkach. Bamniki muszq bye sprawdzane na szczepach wzorcowych brucelli i tylko te sq uiywane, More wykazujq prawidlowe dzialanie bakte- riostatyczne. Nastepnie, do polplyn- nego agaru (450) dodaje sie roztworu zasadniczego barwnika w talciej ilogci, aby uzyskae rozcieficzenie 1: 25 000 dla tioniny (4 ml na 100 ml poiywki), i 1: 50 000 dla fuksyny (2 ml roztworu barwnika na 100 ml pcy2ywki). Po dolciadnym zmieszaniu wylewa sie jalowo na plytki wg ilogci okolo 4 ml (ryc. 5). Plytici z agarem kontroluje sie na jalowoge, trzymajqc je 2 dni w cieplarce. W razie wystqpienia odbarwienia poiywka nie nadaje sie do prob. Plytki mo2na przechowywae w lodowce 10-15 dni. Wysiewy szczepow brucelli i ocer.w dzialania barwnikow:. wysiewa sie rOwnoczegnie szczepy badane i szczepy wzorcowe. Wysiewy brucelli na agarach skognych (po 48 godz. wylegania w cieplarce) splukuje sie roz- tworem fizjologicznym tak, aby uzyskae steienie bakterii okolo 100 000 pa- leczek w -1 ml (wedlug skali Browna). Do kaidej probowki ? zawierajqcej poiywke wsiewa sie 1 eze. tej zawiesiny brucelli; grednica ezy 2 mm za- wiera okolo 1000-2500 paleczek. Jegli ste2enie paleczek jest za due lub za male, otrzymuje sig .mylne wyniki. Szczepy wzorcowe uiywane do lcon- troli dzialanias barwnikow powinny cechowae prawidlowq wrathwogciq na dzialanie odpowiednich barwnikow. Istnlejq szczepy o zby,t duiej wraili- wo?ci i te nie nadajq sie jako wzorce. Wysiewy badanych szczepow i szc2e- Ryc. 5. Dzialanie bakteriostatycz- ne fuksyny (fuksyna zasadowa 1: 25 000). 34 pow kontrolnych przetrzymuje sie w cieplarce w ciqgu 6 dni. Wynik oce- nia SiQ wedlug tabeli 4 (Zdrodowski). Tabela 4 Odmiana Odmiana Odmiana melitensis bovis suis Fuksyna 0 Tionina 0 Po przeprowadzeniu szeregu prOb zmierzajqcych do znalezienia najlep- szych podloiy z barwnikami anilinowyini, ustaliligmy nastqpujqcy sposob przygotowywania poiywek pozwalajqcych okreglae rownoczegnie na jed- nej plytce Petriego wszystkie 3 odmiany paleczek brucelli. Jako podloia uiyligmy poiywki agarowej 30/o o pH 6,6-6,8 z doddtkiem 10/o glukozy 5?/o jalowej surowicy konia inaktywowanej w temp. 56? w ciqgu 30 min. Na dno dir2ej wyjalowionej plytki Petriego umieszczaligmy jalowo 2 po 0,5 cm szerokie paski cienkiej, laboratoryjnej, wyjalowionej bibuly, na zimno namoczonej w jalowych wodnych roztworach barwnikow. Jeden pasek bibuly moczono w roztworze tioniny 1: 800, drugi za ? w roztworze fuksyny zasadowej 1 : 300; oba paski umieszczano na dnie plytki rowno- legle do siebie w odleglogci okolo 60 mm, a na nie nalewaligmy podanq tu poiywkq AGS (agar, glukoza, surowica) na gruboge okolo 5-6 mm. Fulcsyne zasadowq standaryzowaligmy sami przy uiyciu szczep6w wzor- cowych. Z tioninq byly duie klopoty. Po przebadaniu roinych prepara- tow tioniny doszligmy do przelconania, ze nadaje sie tionina firmy Na- tional Anilina Chemical Co. New York-Standart. Nastepnym bardzo wa2- nym momentem okazala sie koniecznoge opracowania standartowej ilogci paleczek brucelli. Punktem wyjgcia byla zawsze 1 kolonia fazy S. Po wy- sianiu szczepu na agar skogny i przetrzymaniu w cieplarce w temp. 37? przez 48 godz., zawieszaligmy hodowlq w fizjologicznym roztworze soli do gestogci wedlug nefelometru Browna nr 1, a po rozcieficzeniu do okolo 3 milionow drobnoustrojOw na 1 ml, wysiewaligmy 1 oczko ezy (ok. 100 000 drobnoustr.), prostopadle _do paskow, po powierzchni poiywki. Na kaidq poiywke wysiewaligrny 5-6 szczepew, w tym 3 wzorcowe: melitensis, suis i bovis oraz 2-3 szczepy badane. Odczytywanie nastepowalo po 3-5 dniach wylegania w temp. 37?: odmiana melitensis rognie na poiywce w miejscu dzialania fuksyny i tioniny, odmiana suis rognie tylko w zasiegu dzialania tioniny, odmiana za g bovi? rognie tylko nad fuksynq. Za dodatnie uwa- iano hamowanie wzrostu w odleglogci 10 mm po obu stronach paskOw barwnikowych. Wyniki musialy bye ka2dorazowo zgodne z trzema wzor- cowymi szczepami wysiewanymi dla kontroli (ryc. 6). Huddleson przebadai 656 szczepOw, uzyskujqc typowe wyniki. Wierszilowa* przebadala 415 szczepow, i z wyjqtkiem 12 szcze- * Cyt. Zdrodowski, 1953. 3' Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 35 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 pow zachowujqcych sic atypowo, uzyskala prawidlowe wyniki. Stiepanowa* przebadala 214 szczepOw z podobnym wynikiem. Pierwuszin* zbadal 528 szczepOw i -z wyjqtkiem 6 szczep6w aty- powych, uzyskal prawidlowe wyniki. Zbadano 139 szczepOw kra- jowych i z tego 116 szczepow zachowalo sic typowo, 23 atypowo. Ryc. 6. Metoda Cruideshanka w modyfikacji Chodkowskiego. Lewy pasek napojony fuksynq, prawy tioninq. Od gory do dolu widoczne sq odmiany: melitensis, suis, bovis. Wszyscy autorzy zgodnie stwierdzajq, e metoda Huddlesona, ujecinostajniona daje cenne wyniki ro2nicowe i wraz z analizq receptorow stanowi zespol zasadniczy badania odmian. brucelli. 4 ZAPOTRZEBOWANIE NA CO2 U PIERWSZYCH POKOLEN BRUCELLI Z wyosobnieniem pierwszych pokolen odmiany melitensis _ suis, nie ma klopotu; rosnq one na odpowiednich podloiach I '! w 'warunkach tlenowych. Natomiast odmiana bovis nie ro6nie " 11 * Cyt. Zdroclowski, 1953. w pierwszych pokoleniach w atmosferze powietrza i wymaga wa- runkOw mikroaerofilnych. Te zjawiska pozwalajq w pewnych warunkach odroinie od- miany inelitensis i suis od odrrriany bovis. Oczywikie ta ro2nica nie jest stala; zdarzajq sic szczepy bovis rosnqce od razu bez do- datku CO2. WYTWARZANIE Wyniki tej pr6by nie sq stale u poszczegolnych odmian bru- celli; mimo to jednak nadaje sic ona do oznaczania odmian jako. proba uzupelniajqca inne wyniki. Zeller* zauwayl, 2e odmiana bovis tworzy H2S, a Huddleson zastosowal tc prObc do rO2nico- wania odmian. Zjawisko wytwarzania H2S wi#e sic z procesami metabolizmu paleczek Brucella. Kolonie ich wykazujq obecnoe NH3, CO2 i H2S, w zwiqzku z rozkladem aminokwasOw i proce- sami oksydo-redukcyjnymi. Wszystkie odmiany tworzq H2S, jed- nakie wystcpujq ro?nice ilokiowe micdzy nimi. Proba ta jest bardzo prosta, ale wymaga dokIadnoki i ujednostajnienia. Brucelle wysiewa siq na skognym agarze wqtrobowym Huddlesona o pH = 6,6. Powierzchniq agaru zasiewa sie 1 ezq hodowli (500 do 5000 komorek na powierzchniq agaru). Po wysiewie brucelli umieszcza siq w probowce pasek bibuly filtracyjnej (5X1 cm) zmoczonej nasyconym roz- tworem octanu olowiu, tak aby pasek przylegal do gciany probowki prze- ciwleglej agarowi skokemu. Pasek sigga od wacika do wysokoki agaru skognego i wychodzi koncem zewnetrznym miqdzy gciankq probowki a wa- cikiem. Wacik leZy swobodnie w otworze probeiwki, tak aby CO groma- dzqce siq w probowce moglo swobodnie uchodzie na zewnqtrz. Gromadze- nie sic CO2 wplywa na falszywy wynik proby. Zdrodowski zaklada w tym celu zgiqtq rureczke, ktora odprowadza CO2 na zewnqtrz. Hodowlq trzyma siq kilka dni w cieplarce, oglqdajqc na 2, 4 i 6 dzien barwq paska. W razie wystqpienia pociemnienia mierzy siq je, co daje obraz nasilenia wytwa- rzahia H2S. Pasek bibuly zmienia siq na 2 i 4 dzieri. Odmiany suis two- rzy HoS najenergiczniej i najdluZej (4-5 dni); odmiana bovis wytwarza ' mniej H2S i krocej; odmiana melitensis nie wytwarza H2S wcale albo bar- dzo malo i krotko (24 godz.). Bye mole, Ze miqdzy .odmianami suis i bovis nie ma ilokiowych roinic w wytwarzaniu H2S, a chodzi tylko o to, ie odmiana suis rokie bujniej. Obie odmiany mon wytwarzae HS do 10 dni. Badania wykonane przez ro2nych autorow wykazaly, 2e prOba _ na H2S daje niejednokrotnie odstcpstwa od normy. Wierszilowa* * Cyt. Zdrodowski. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 zbadala 415 szczepow brucelli i stwierdzila, ie niektOre hodowle odmiany melitensis tworzq H2S co najwyiej w pierwszych 24 go- dzinach, w ilo?ci gladowej, wiqkszok za6 nie tworzy H2S. Cza- 1191116 1 777 I dzieli /Vdve/i Rye. 7. Wytiwarzanie I-10S uwidocznione na paskach bibuly nasyconych 1 ? atypowa odmiana melitensis; 2 ? typowa odmiana metitensis, 3, 4 i 5 ? euro- pejska odmiana suis; 6, 7 ? typowa odmiana boots; 8 ? atypowa odmiana boy's; 9, 10, 11 i 12 ? typowa odmiana boots. sem w 4-5 dniu obserwacji hodowli szczepy odmiany melitensis wywolujq 61ady 'zabarwienia- na bibule, ale prAktycznie nie sq one brane pod uwagq. Szczepy odmiany bbvis wykazaly sling produkcjq H2S (w ciqgu 6 dni 3-4 mm, a nawet 8-9 mm rqbka sczernienia paska bibuly, ryc. 7). U szczepow odmiany suis stwierdzono bardziej energiczne powstawanie H2S (w ciqgu 6 dni 6-7 mm, 12-13 mm, 14-15 mm). Jednake 4 szczepy odmiany melitensis tworzyly H2S dok silnie, a 14 szczepow odmiany bovis nie tworzyto H2S. Duncan* przebadal 108 szczep6w nie spostrzegajqc iadnych odstepstw od normy. Okazalo Si, ie szczepy wqgierskie odmiany bovis wytwarzajq slabiej HS nii amerykariskie. Kristensen stwierdzit, 2e szczepy duriskie odmiany suis w ogole nie tworzq H2S. Meyer i Zobe/ przebadali 444 roinych szczepow brucelli. Wft6d 160 szczepow odmiany bovis 24 szczepy nie wytwarzaly H2S, wArod 119 szczepOw odmiany suis 8 nie wykazywalo AladOw H2S. Autorzy ci zwrocili uwage na zaleinok miedzy zjawiskiem wytwarzania HS a dysocjacjq ?szczepow brucelli. W naszych ba- daniach wgrod 138 szczepow 124 zachowywalo siq typowo. PROBA NA UREAZ Pewne znaczenie uzupelniajqce ma pr6ba na ureazq. Odmiana suis wykazuje na ?got znacznie wiecej ureazy, nii odmiany bovis i melitensis. Pr oba z czerwieniq f enolow q. Sklad podloia: 40/0 mocznika, 4,8% Na2HPO4, 12H20, 1,80/o K.H2PO4, 20 mg% wyciqgu droidiowego, 2 mg0/0 czerwieni fenolowej, pH koncowe: 6,8. Poiywke sqczy sie przez filtr Berkefelda. Do probowki aglutynacyjnej, dajemy 1 ml zawiesiny paleczek brucelli (gwie2a hodowla o gestoAci okolo 10 miliardow paleczek w 1 ml), a nastqpnie wprowadzamy 1 ml podloia, wstawiamy do laini wodnej o temp. 370 i obserwujemy. ,'W pewnej .chwili podloie przybiera barwg roiowq, i wowczas zapisujemy cz'as, 'jaki minql od chwili rozpoczecia obserwacji. Szczepy odniiany melitensis, wywolujq roiowe zabarwienie pa 55 minutach, podobnie zachowujq sig szczepy odmiany bovis. Natomiast szczepy odmiany suis, wywolujq powstawanie tej barwy podloia jui pa kilku minutach. Proba z odc zy nnikiem Nessler a. Do zawiesiny paleczek bru- celli (jak wyiej) dodaje sit podloie to samo co w prate poprzedniej; ale wolne od czerwieni fenblowej. Po 2 minutach od chwili zmieszania zawie- siny I podloia pobieramy pipetq 3 krople mieszaniny i przenosimy na oszli- fowane szkielko przedmiotowe z wglebieniem w grodku. Do tego dodajemy 1 krople odczynnika Nesslera: JeLli po dodaniu 1 kropli odczynnika nie Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 "s? wystapi zabarwienie pomaranczowe, dajemy jeszcze 1 kroplc, po 2-3 minu- tach obserwacji zapisujemy czas powstania barwy. Nasze badania nad roinicowaniem odmian probq na ureazg (Chodkotvski, Parnas, Hrynietvicz, 1955) daly wyniki nastgpujqce: szczepy odmiany suis rozkladajq mocznik znacznie szybciej (3- 15 min.). Szczepy odmiany bovis i ntelitensis wykazujq dzialanie ureazy dopiero po 30 minutach. PrOba ta ma znaczenie uzupelnia- jqce zespOl metod roinicowania ocimian brucelli. Aby odpowiedziee na pytanie, z jakimi odmianami mamy do czynienia w naszym kraju, zbadano 138 szczepow krajowych i szereg szczepow wzorcowych otrzymanych z zagranicy. Wszystkie szczepy zostaly zbadane na obecnog6 lazy S i R, a do pro]) ozna- czeniowych u2yte zostaly wylqcznie kolonie lazy S. Czgge szczepOw byla niedawno wyosobniona z plodow cielqt poronionych, wszy- stkie zag byly pasa2owane na bialych myszkach. Ka2dy szczep ba- dany byl przy uiyciu nastcpujqcych wskainikow: dzialania bakte- riostatycznego fuksyny i tioniny, wytwarzania HoS, potrzeb CO2, wytwarzania ureazy, analizy receptorow za pomocq surowic anti- bovis i antimelitensis. Wyniki tych badari przedstawiajq sig na- stgpujqco: wS"rOd 138 szczepow krajowych wyosobnio- nych Cd bydla rogatego, okreglono 2 jako od- mianq melitensis, 9 jako odmianQ suis, 20 jako aty- powe, pogrednie, a resztq jako bovis (Chodkowski, Parnas, 1955). Przytoczone dane wskazujq na to, 2e w Polsce wystgpujq od- osobnione szczepy bcdqce odmianq melitensis i suis. Fakty te majg znaczenie w epidemiologii. 8. ZMIENNOSe SZCZEPOW BRUCELLI (ZJAWISKA DYSOCJACJI) ? CECHY SZCZEPOW KRAJOWYCH W yoku 1912 opisane zostaly szczepy Brucella, odroiniajqce sie od innych szczepOw i okre?lone nazwq Micrococcus paramelztenis (Negre*). Podobne szczepy opisali potem Burnet, Szymanowski I Frendzlowa, Haddley*, Zdrodowski, Zagrodzki i Zylbertal oraz * Cyt. Zdrodowski, 1953. 40 wielu innych. Sq to szczepy, kt6re ulegajq odczynowi zlepnemu w warunkach nieswoistych. Temperatura zaA 90? wywoluje u nich mewoistq aglutynack (termoaglutynack). Wystqpuje u nich zja- wisko samoistnej aglutynacji w hodowli plynnej lub w zawiesinie roztworu fizjologicznego. Hodowla paleczek brucelli w rodowisku plynnym, z dodatkiem surowicy posiadajqcej przeciwciala dla brucelli, lub tei w grodowisku zawierajqcym produkty rozpadu szczepOw samozlepiajqcych sig ? doprowadza do dysocjacji i po- jawienia sig szczepow opisywanych jako odmiana paramelitensis 1 paraabortus. Podobne szczepy zjawiajq siq rowniei w starych hodowlach muzealnych. Haddley* i Zdrodowski zwrocili uwagq na to, 'ie sq to odmiany ?szorstkie" (R). Udalo siq wiele szczepow zmienie w kierunku szezepow R pod wplywem wysokowartokiowej, odpornokiowej surowicy anti-Brucella (Zdrodowski). Badania nad zmiennokiq kolonii brucelli wykonane przez Hen- ry'ego** rozszerzyly nasze wiadomoki o fazach wzrostu dysocju- jqcych szczepOw. Rye. 8. Oglqdanie kolonii brucelli w gwietle skoSnym oddolnym i odgOrnym wg metody Henry'ego w modyfikacji wlasnej. * Cyt. Zdrodowski, 1953. ** Cyt. Huddleson, 1942. 41 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Metoda badania cech kolonii brucelli .wg Henntego (w mody f ik a cji Wlasne j, ryc. 8). W duiych plytkach Petriego (naj- mniej 12 cm grednicy), znajduje sie agar Brauna. Podlote jest lekko wysu- szone (nie wiecej jak 10 min. w temp. 37?, tak aby czege plynu kondensa- cyjnego na powierzchni agaru znikla); na 24-48 godzin przed wysiewem na plytki, wysiewa sie na bulion wqtrobowy, tak aby uzyskae niezbyt silny wzrost. Najmniejsze oczko ezy zawiesiny bulionowej przenosi sie na agar Brauna, rozprowadzajgc potem kolankiem zgietej pipetki pasterowskiej material, dokladnie po calej powierzchni agaru. Wstawia sie nastepnie plytki Petriego do cieplarki o temp. 37?, ukladajgc je tam dnem na d61 (aby resztki Wody odparowaly na wewnetrzng powierzchni e przykryWki plytki). Po 24-48 godz. wystepuje obfity wzrost rozrzuconych i odosobnionych kolonii. Plytke umieszcza sie na stoliku lupy dwuocznej i rzuca sie na nig kolejno snop Lwiatla 2 lampek: 1 lampka jest umocowana na stelatu w odleglaci okolo 25 cin od stolika lupy, tak aby -snop Lwiatla padal na kolonie z gory, pod kgtem 45'. W takim oLwietleniu widoczne sq cechy kolonii: ksztalt, powierzchnia, polysk, konsystencja. Nastepnie gasi sie lampke gorng i za- pala lampke umieszczong od dolu w tej samej odleglo?ci (ten sam stela) pod kgtem 45?. W takim ogwietleniu zarysowujg siq wyrainie roinice miedzy koloniami S. R. SR. M itd. Po przejrzeniu kolonii barwi sie je metodg Henry-Brauna I znowu oglgda golym okiem oraz pod lupe. Kolonie S nie barwione cechujg sie niebieskg, zielonkawoniebieskg lub szaroniebieskg barwg, wilgotno?cig, polyskliwacig oraz miekkg, gladkg powierzchnig. Kolonic fazy R sq nie- przejrzyste, matowe, konsystencji suchej i kruchej, barwy bialawoioltej, o brzegu rownym, czasem na potywce nadmiernie wilgotnej brzeg jest po- szarpany, wykazujgcy klinowate wycinki. Przejgcie fazy S w R nie jest nagle, lecz stopniowe i sklada sie z faz pogrednich. Kolonie fazy J sq due, bujnie rosngce, o wyglgdzie przypominajgcym kolonie S. Kolonie J sq mniej zjadliwe i slabo antygenowe. Kolonie Sr sq z wyglgdu podobne do kolonii S, ale dajg zjawisko autoaglutynacji. Kolonie fazy RB majg charakterystyczng barwe: kasztanowobrgzowg; sq mniejsze od ko- lonii S i R, czasem wykaztijg cechy gluzowatogci (faza M). W koloniach fazy M wyrotniajg niektorzy dysocjanty Ma1, Ma2, Ma3, Haddley* opisa/ odrebng faze wzrostu kolonii brucelli oznaczong literg G. Kolonie tej fazy wystepujg na potywkach zawierajgcych dodatek wyciggu tkanko.wego ma- cicy zakaionej brucellg. Sg to kolonie gladkie, przejrzyste, lekko wzniesio- ne, o Arednicy nie wiekszej jak 0,5 mm. Huddleson podzielil kolonie lazy I na dwie podfazy: Ij i I.: miedzy tymi fazami zachodzg roinice w wytwa- rzaniu katalazy. Oznaczenie fazy S i R szczepow brucelli ma zasadnicze znacze- nie naukowe i praktyczne, nie moina bowiem uiywae szczepow 42 * Cyt. Huddieson, 1942, fazy R do wytwarzania alergenu, do oznaczania wskainika fago- cytarnego, do wytwarzania szczepionki i surowicy, oraz do innych celow badawczych i rozpoznawczych. PoddaliSmy analizie porow- nawczej ro2ne metody oznaczania szczepow S i R brucelli na ma- teriale okoio 160 szczepow (Daszkiewicz, Parnas, Lazuga, 1952- 1955). Metoda termoaglutynacji (Burnet, 1928). 3-dniowg hodowle splukuje siq plynem fizjologicznym, nastepnie gotuje na laini wodnej prze7 A Rye. 9. A ? Zjawisko termoaglutynacji spostrzegane od dolu. Faza S ? osad bakteryjny; faza R ? osad, a wokol nieswoisty aglutynat. B ? Termoaglu- tynacja paleczek brucelli. Faza S ? homogenna zawiesina paleczek; fa- za R ? aglutynat na dnie. 2 godziny. Wrnik proby odczytuje sie tut po gotowaniu, a potem na na- stqpny dzien, pozostawiajgc zawiesine w temperaturze pokojowej. Szczepy S pozostajg w zawiesinie jednolicie meinej, szczepy R wypadajg na dno w po- staci osadu charakterystycznego dla odczynu zlepnego, plyn ponad osadem jest zupelnie przejrzysty. Szczepy SR lub RS wykazujg mniejszy lub wiekszy osad (aglutynat) oraz przejaAnienie plynu. Spos6b ten wypadl w naszych probach bardzo dokladnie (rye. 9A i B). Odczyn zlepny z fuksyng zasadowg 1-2-dobowg hodowle agarowg brucelli zawiesza sie w wodnym roztworze fuksyny zasadowej (1: 2000) i wstawia siq na 2 godziny do cieplarki (37?). Szczepy R ulegajg aglutynacji nieswoistej w ciggu 5 minut. Szczepy S pozostajg w jednolitej zawiesinie. Szczepy SR lub RS wykazujg ob1e cechy zawiesiny brucelli. Aglutynacja akryflawinowa (trypaflawinowa). Pr 6- b a makr osk op ow a. 2-4-dniowg hodowle badanego szczepu spluku- jemy plynem fizjologicznym o pH = 7. Nie naleiy zeskrobywae ezg ho- dowli, zbyt dlugo splukiwae hodowle, agarowg, ani tei utywae hodowli star- szych nit 5-dniowe; takie postepowanie mote powodowae falszywe. wyniki (czgstki agaru ? obumarle drobnoustroje). Przygotowuje sie roztwor akry- 43 re? Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Ryc. 10. Czysta hodowla paleczki brucelli. Kolonie S zabarwione szarobilto, R fioletowo. Ryc. 11. Kolonie S (zabarwienie szare) i kolonie R (zabarwienie fioletowe) paleczek brucelli (foto B. Prejbisz). flawiny zasadowej lub obojetnej o steieniu 1 :1000. Do probowki agluty- nacyjnych dodajc sie 1 ml badanej zawiesiny brucelli (w plynie fizjolo- gicznym pH =-- 7,0) i 0,1 ml roztworu zasadowej lub obojetnej akryflawiny (1 : 1000). Szczepy S pozostaja w jednolitej zawiesinie; szczepy R zostaja zlepione i wytracone, wywolujac klaczkowaty osad (do 2 godzin w temp. pokojowej). W Arodowisku wody destylowanej ulegajq rowniei nieswoistej aglutynacji szczepy S (Ardrey). Szczepy fazy M wykazuja w Lrodowisku trypaflawiny aglutynacjq gluzowatq, fazy R ? aglutynacje ziarnista. Pr6b a mikroskopow a. Na szkielku podstawowym mieszamy wy- brang do badania Icolonie z 1 kropla plynu fizjologicznego ai do powstania jednolitej zawiesiny; dodajemy nastepnie 1 krople roztworu akryflawiny 1 ? 1000 i dokladnie mieszamy eza. Ogladamy potem kroplq okiem przez lu- pe lub w mikroskopie (obicktyw 3). Szczepy S pozostaja w jednolitej za- wiesinie, szczepy R wykazuja klaczki zlepionych paleczek. Aglutynacja riwanolowa (Zagrodzki?Zylbertal, 1938). Do pro-. bowek aglutynacyjnych dodajemy po 2 ml popluczyn 24-godzinnej agaro- wej hodowli brucelli i 0,5 ml 0,20/0 wodnego roztworu riwanolu, wstrzasa- my i wstawiamy na 24 godziny do cieplarki (37?). Odczyn ten pozwala na wykrycie 2-100/o domieszki szczepOw R. Aglutynacja kwagna w plynach buforowych. Plyn bu- forowy o pH = 2,4-5,6 (wg skali Sorensena) rozlewa sie do probowek, do ktOrych dodaje sie jednakowe ilogci paleczek badanych na dysocjacje. Szczepy fazy R wypadaja na dno. Zylbertal (1939) zauwaZyl, Ze szczepy fazy R i S brucelli zachowuja SiQ odmiennie pod wzgledem elektrowlosowataci. Paleczki fazy S maja la- dunki elektryczne ujemne, fazy R ? dodatnie. Pr 6ba Henr y'e go (1933). Badane szczepy wysiewa sie na poiywke w skladzie: 2,5% agar z dodatkiem 1?/0 glukozy i 50/o glicerolu Na lekko wysuszone poZywki wylane na plytkach Petriego wysiewa sit; badane szczepy, starajac sie uzyskae rzadko rozsiany wzrost kolonii. Po 96 godzi- nach wylegania w cieplarce zalewa sie powierzamie agaru roztworem fio- letu krystalicznego w wodzie destylowanej (1 :2000) na 15 sekund. Na- stepnie zlewa sie roztwor barwnika do naczynia z lizolem i oglada sie ko- lonie okiem oraz przez lupe. Ogladajac kolonie moina wyroinie obok ko- lonii S 3 typy kolonii niegladkich, mianpwicie. ,a) typowe R ? barwy sil- nie roiowofioletowej (10,0 P 4/10 tab Munsella); b) typowe M (gluzowate) ? barwy jasno-roZowo-niebieskiej (5,0 P.5/10 tab. Munsella), c) kolonie sluzo- wate odmiany suis (Huddieson) ? barwy purpurowoniebieskiej 110,0 PB 3/10 tab. Munsella). Proba termoaglutynacji Burneta*. i metoda Henry'ego (zmody- fikowana) okazaly siq w naszej pracy najlepszymi. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 WYNIKI BADAN WLASNYCH Za pomocq tych metod przebadali?my ok. 160 szczepow bru- celli pochodzqcych z roinych stron kraju, a wyosobnionych od bydia i od ludzi (2). Szczepy Awieko I'vyosobnione wystgpowaly w czystej fazie S. Szczepy diukej przechowywane w muzeum ule- galy dysocjacji, przy czym stwierdzilEmy w kolekcji wiasnej na- stqpujqce dysocjanty: S, R, Sr, Rs, M, Lazy przejgciowe I, kolonie pigmentowane oraz 3 nowe Lazy kolonii, nie qpisane dotqd w pi- ?miennietwie: kolonie z walem gluzowym (W) i kolonie K, skla- dajqce siq morfologicznie z podstawy okrqgiej R i niszowato wzniesionej kopuly S. Opcsano te k kolonie cechujqce siq promie- nistym prqkkowaniem, idqcym od rodka kolonii ku brzegom. Kolonie te opisal Huddleson. Badana przez nas zmiennoge dowo- dzi duiej plastycznoki paleczek brucelli. Czynnikiem wywolu- jqcym ich zmiennoge jest grodowisko bytowania z jego zmienia- jqcymi siq skladnikami jak: pH, wilgotnok, skladniki odkywcze, starzenie siq szczepu itp. 9. ZMIENNOSe ODMIAN BRUCELLI NA SKUTEK ZMIANY ZYWICIELA ORAZ 1\102LIWOSCI PRZEOBRAZANIA ODMIAN Jest zaslugq Burn eta ke zwrocil nalekytq uwagq na zmiennok paleezek brucelli, uwakajqc je za gatunek bardzo plastyczny i wyposakony w duke moiliwoAci przystosowawcze w roknych warunkach 6rodowiska bytowania. Podkregla ten poglqd rowniek Zdrodowski (1954). SzczegOlne znaczenie ma sprawa mo1iwocj wzajemnego prze- chodzenia odrnian brucelli i powstawanie szczepow bardziej zja- dliwych dla czlowieka, zwiaszcza na skutek wqdrowania (migra- cji) szczepow z jednych gatunkOw zwierzqt na drugie i na ludzi. Zdrodowski pisze o tym: ?Dogwiadczenia, zmierzajqce do wyja- gnienia tej sprawy, choe nieliczne, byly prowadzone przez r?k- nych Vadaczy, przy czym przeobrakenia odmian 'nikt dotqd nie stwierdzil. Trzeba jednakie stwierdzie, ke te badania ograniczaly sig -do jednokrotnego zakakenia zwierzqt bez odpowiedniej iloAci pasaky..." Burnet* (1928) zakaial odmianq bovis kozy; wykonujqc u 6 koz 26 wysiewow z krwi ? 1 raz wyosobnii brucelle. Odmiana bovzs Ryc. 12a. Kolonie z walem Aluzowym odmiany suis (M) oraz kolonie bez wait' Aluzowego tejie odmiany (S). Ryc. 12b. Kolonia 'kopulasta (R-S). Ryc. 13a. Kolonie S i Foto B. Prejbisz. po jednorazowym przejAciu przez ustrOj kozy nie zwiqkszyla zjadliwogei ala malp. Evans** (1925) zakazila cie.karnq krowg odmianq melitensis; z piodu poronionego na skutek zakakenia Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Rye. 13b. Kolonie S i kolonie R typu promienistego (S zabarwione szaro- 261to, R ? fioletowo). Rye. 14. Charakterystyczny typ kolonii odmiany bovis brucelli. Na plaskiej i ziarnistej podstawie R znajduje siq gladka, ioltobrqzowa faza S. Foto B. Prejbisz. wyosobnila odmian e melitensis, ktora niczym nie roinila sie ad szczepu wyjgciowego. Szczep -ten zachowai zjadliwoge dla malpy. Zdrodowski pisze dalej na temat moiliwoAci transformacji od- mian brucelli: ?Jak slusznie zauwaia Burnet, adaptacja nie na- stgpuje w ciqgu jednego dnia, a nowe wlagciwogci i zmiana zja- dliwoki nie zjawiajq sie tak gwaltownie jak meteor. Oczywikie sprawa ta moie bye wyjaniona drogq wiekszej i1oci dogwiad- czen, polegajqcych na krzyiowym zakaieniu zwierzqt o dlugich pasa2ach. Czy sq obecnie dane dla dopuszczenia mcffliwo.?ci trans- formacji odmian brucelli w warunkach naturalnych w wyniku migracji z jednego gatunku zwierzecia na drugi? Wydaje mi sie, ie tak postawiona sprawa ma uzasadnienie". ?Uwa2am, ie nie- ktore fakty mogq bye ocenione jako bezpogreclnie wyrazy tego rodzaju naturalnej transformacji w jej jeszcze nie zakoriczonym rozwoju". Zdrodowski i Ju?kowiec (1954) uwaiajq, e odmiana meliten- sis jest genetycznie zwiqzana z odmianq bovis i pochodzi ad niej, zmieniwszy sie pa przejgciu z ustroju bydla na male przeiuwacze. Czasem spotykamy szczepy odmiany melitensis, ktOie znajdujq sie niejako na drodze do ksztaltowania sie, wyka- zujqc jeszcze cechy zb1i2one do wlagciwoAci odmiany bovis. Ta- kie szczepy moina przyjmowae za pogrednie miedzy odmianq melitensis i bovis, znajdujqce sie na drodze transformacji zacho- dzqcej w przyrodzie". , Huddleson badal 263 szczepy wyosobnione ad krow, stwierdza- jqc 4 razy odmiang melitensis 110 razy odmian e suis. Huddleson przebadaI potem 656 szczepow, otrzymaI wyniki podane ta- bell 5. Dane jego wskazujq na role migracji odmian i szczepow w epidemiologii i epizootiologii brucelozy. Sq rOwniei pr6by doAwiadczalngo przeobra2ania szczep6w brucelli. Ciekawe dowiadczenie, zmierzajqce do przeobraienia odmian brucelli, wykonal Lisbonne. Hodujqc thine odmiany brucelli w parabiozie (rurka Aszeszofa), np. odmian e melitensis i suis, zauwaiyl, e odmiana melitensis zaczela roSnqa na tioninie i prze- stala wytwarzae H25. Przeszczepianie odmiany bovis na owcach ma upodabniae jq coraz bardziej do odmiany melitensis. W szcze- 48 Bruceloza 4 49 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ft Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 pach bye moie wYstgpuje mieszanina cech, ktOre zaleinie od wa- runkOw grodowiska przewaiajq w kierunku tej czy innej od- miany. Tabela 5 , Pochodzenie szczepu Ilo?C szczepOw Melitensis Bovis ? Suis Czlowiek . 233 73 67 93 Krowa 263 4 249 10 Swinia 55 0 0 55 Koza 35 ' 35 0 0 Koh . ? 16 0 11 5 Ptactwo 2 0 2 0 Nile znane 49 21 . ' 23 5 Razem 653 133 352 168 Nawiqzujqc do prowadzonych z Rydzakiem (1945) dogwiadczeri nad przeobra2eniem siq cech bakterii hodowanych w grodowisku zawierajqcym heterologiczne metabolity ? przeprowadzil Parnas (1953-1954) nastqpujqce dogwiadczenie. Szczepy fazy S odmian: melitensis, bovis, suis, S 19 oraz szczep niezjadliwy PD uzyskano w zawiesinie o gqstogci 15 miliardOw paleczek w 1 ml. Szczepy odmiany me/itensis, bovis, suis zachowywaly sig na podIoiu z fuksynq i toning pod wzglgdem wytwarzania H9S oraz w od- czynie zlepnym z surowicami monospecyficznymi typowo. Po tych wstQpnych probach poddano te zawiesiny bakteryjne roz- biciu przez wielokrotne zamra2anie i odtajanie (oraz rozbicie me- chaniczne). W ten sposob uzyskano substraty bakteryjne, zawie- rajq,ce metabolity i substancje antygenowe wymienionych szcze- pow paIeczek brucelli. Na tych substratach hodowano w ciqgu 7 dni, a nastqpnie przeszczepiano na identyczne podibie wyjgeio- we szczepy brucelli. Przeprowadzono 25 pasaiy (ok. 18-24 tyg.) wedlug nastqpujqcego porzqdku: = III = IV = V ,VI= 50. szczep PD/odmiana bovis na substracie odmiany bovis odmiana suis/odmiana bovis (25 pasaiy) , JP Mae ? melitensis (25 pasa2y) 33 SUiSI bovis (15 pasaiy) 3) bovis/ ? suis (25 pasaiy) If SUiSI ? melitefisis "(14 pasaiy) VII = odmiana bovis/ odmiana suis (14 pasaiy) VIII = SUiSI ? S 19 (25 pasaiy) IX = melitensis/odmiana suis (25 pasaiy) X = ft me/itensis/ ? suis (10 pasaiy) Dogwiadczenie wykazalo moiliwoge czggclowego (atypowego) przeobraienia odmian.Wzorcowe odmiany: melitensis, bovis i suis udalo sig tq metodq doprowadzie do odmian atypowych, po- grednich. Zjawiska tego rodzaju zachodzq prawdopodobnie w przyrodzie dajqc poczqtek nowym odmianom. 10. ZJADLIWOSC ODMIAN BRUCELL,I Najwiqksza zjadliwoge i chorobotWorczoge dla czIowieka ce- chuje odmian g melitensis. Zakaenie niq jest przewa2nie row- noznaczne z czynnq brucelozq. Choroba wystgpuje najczggciej epidemicznie (endemicznie), szybko sig rozprzestrzenia i obejmu- je du iq liczbg ludzi bytttjqcych i zatrudnionych w tym grodowi- sku. Zdrodowski podaje wyniki badan epidemiologicznych w go- spodarstwach hodowli owiec, koz i bydIa rogatego zaka2onych odmianq melitensis, wskazujqc na bardzo duiy odsetek zakaie- nia wgrod ludzi: 81?/o (Wierszilowa), 86?/o (Ka/inina i Daniszew- ska), 90,8-95,4% (Stiepanow). Widzimy wiqc, e na 100 ludzi stykajqcych siq ze irodlem? zakaienia paleczkami odmiany zachorowuje ad 80 prawie do 1000/0. W USA wybuchla wgrod pracownikOw naukowych i studentow pewnego instytutu naukowego epidemia brucelozy wywolana od- mianq melitensis; objea ona 80 chorych. W wiqkszogci pracowni naukowych, w kt6rych pracuje sig z odmianq melitensis, zdarza- ly siq zachorowania ludzi, niektore gmiertelne. -- Szczepy odmiany suis, wyosobnione w .USA, cechuje rowniei duia zjadliwoge dla czlowieka. Wywolujq one pojedyncze i gru- powo-gromadne zachorowania, przebiegajqce doge ciqiko i ostro. Szczepy amerykariskie odmiany suis dorownujq prawie zjadli- woAciq i chorobotworczogciq odmianie melitensis. Szczepy od- miany suis wyosobnione w Danii sq malo zjadliwe dla ludzi i rzadko wywoIujq nawet pojedyncze zachorowania, ustgpujqc chorobotworczogciq szczepom odmiany bovis. Wyra2a siq to tyth, w miejscowogciach z duiq ilogciq bydIa zaka2onego odmianq 4* Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ? 51 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 bovis zdarzajq siq zachorowania ludzi czgkiej aniieli w gospo- darstwach posiadajqcych gwinie zaka2one odmiana suis. Wedlug Zdrodowskiego rownie2 i w ZSRR odmiana suis odgrywa mniej- szq rolg jako czynnik chorobotworczy nii odmiany melitensis I bovis. Odmiana bovis jest rednorodna pod wzglgdem zjadliwo- ci i chorobotworczoki dla czlowieka; obok szczepow niezjadli- wych, powodujqcych co najwyiej zakaenia bezobjawowe, spo- tyka siq szczepy zjadliwe, wywolujqce najczOciej zawodowe za- chorowania. Zaka2enia pracowniane odmiana bovis sq rzadsze. Autorzy ro2nie oceniajq chorobotworczok odmiany bovis; jedni uwaiajq jq za niezmiernie mal, nawet 2adnq, inni przytaczajq dowody na du2q chorobotworczoge, dorownujqcq tu i owdzie na- wet odmianie melitensis. Mona sig w tej sprawie calkowicie zgo- dzie ze slusznym poglqdem Zdrodowskiego, ktory pisze: ?Dla grupy brucelli, bardzo plastycznej i mozaikowej, charakterystycz- na jest ro2norodnok cech biologicznych; dlatego trzeba a priori oczekiwae rownie2 rednorodnej zjaclliwoki. Jasne, Ze taka roino- rodnoge wystwuje te2 w odmianie bovis. Jegli tak jest, nic dziw- nego, e istniejq ogniska brucelozy bydla redne co do zjadliwo- ki szczepow brucelli dla czlowieka. Trzeba te2 przyjqe moili- woge zmian zjadliwoki szczepOw w danym ognisku brucelozy bydla. Innymi slowami, wiakiwoki plastyczne odmiany bovis sq takie, 2e same przez sig wyzwalajq mo21iwoki powstawania ognisk rednych pod wzglgdem chorobotwOrczoki dla czlowieka". Wykonano dotqd wiele badari szczepow brucelli w ro2nych kra- jach i stwierdzono, ie szczepy paleczek brucelli, a w szczegolno- ci odmiany bovis, dadzq sig podzielie na 3 grupy: zjadliwe, malo zjadliwe i niezjadliwe. Pojqcie zjadliwoki brucelli oznacza zja- wisko zmienne i rozwojowe. Szczepy zjadliwe mogq tracie Wiru- lencjg w przebiegu zjawisk dysocjacji. Szczepy malo zjadliwe mogq sig uzjadliwiae przy odpowiedniej zmianie..warunkOw ?6ro- dowiska bytowania i rozwoju. Szczepy zjadliwe dla jecinego ga- tunku iywiciela mogq tracie zjadliwok przy przejkiu do orga- nizmu innego ywicie1a. W gospodarstwie posiadajqcym np. cluq io?row zaka2onych brucellq i roniqcych, a wiqc rozsiewajq- cych zarazek zjadliwy dla bydla, stwierdza sig u koni lub Awi? brucelozq rzadko, mimo 2e niewqtpliwie zwierzgta te majq wiele sposobnoki do zetkniqcia siq z zarazkiem i zaka2enia siq. To sa- 52 mo dotyczy ludzi. Zauwaiono, 2e szczepy brucelli uzjadliwiajqce siq w stosunku do czlowieka, przybierajq na zjadliwoki dia ko- nia. Przeszczepianie brucelli na podio2ach sztucznych oslabia zja- stqd szczepy muzealne sq zazwyczaj niezjadliwe. Muzealne szczepy niezjadliwe mo2na uzjadliwiae przez pasa2e na myszkach bialych. Przebadalimy 40 szczepow muzealnych (od- miana melitensis, bovis, suis) na myszkach bialych; przeszczepia- jqc szczep na myszkach uzyskano takie uzjadliwienie szczepu, 2e wywolywaI ?miere myszki po dootrzewnowym wprowadzeniu malych dawek w ciqgu 1-4 dni. Dalsze pasaie wzmagaly dalej zj a dliwoge. Oznaczanie katalazy ? proba Huddlesona na zjadli- wog6 bruc e1.1 i. Wcdlug Huddlesona zjadlil.voge i cllorobotwOrczoge szczepoNir brucelli ma zaleiee od dzialania katalazy, enzymu zawartego w iyjqcych paleczkach brucelli (rye, 15). Dzialanie to oznacza siq na pod- stawie oceny zdolnogci rozkladania oznaczonej ilogci H202 w pewnych wa- runkach i w ciqgu okreglonego czasu. Pod tym wzglqdem odmiana suis ma najwiqcej katalazy, boats najmniej, a melitensis zaj- muje miejsce pogrednie. Dokladnok pro- by zaleiy od nastepujqdych czynnikow: podloia wzrostu szczepu Brucella, czasu hodowania szczepu, stopnia gqstoki pale- czek w badanym plynie, pH grodowiska, ujednostajnienia metody, temperatury, czasu wykonywania pray, szybkogci wstrzqsania plynu badanego, Had doda- wanego H202 i czystoki uiywanego szkla. Wedlug Huddlesona istnieje korelacj.a miq- dzy zjadliwokiq brucelli a ilokiq kata- lazy. Oznaczanie katalazy u szczepow kolek- cji wlasnej (Mierzejewski?Parnas, 1955) wykonywano wedlug nastqpujqcego spo- sobu: Szczepy .hodowano ? na skognym agarze wqtrobowym, w ciqgu 48 godzin w cie- plarce (37?). Bakterie splukiwano 0,050/0 roztworem tryptozo-peptonu w 0,50/0 NaCl. Roztwor ten byl wyjalawiany w autoklawie i sqczony przez filtr Seitz, pH = 6,9-7,0. Gqstok zawiesiny paleczek brucelli, oznaczano wedlug Browna i ustalano na okolo 700 milionow w 1 ml. 1 ml zawiesiny bakteryjnej przenoszono do kolby Erlenmayera, zawierajqcej 15 ml ochlo- 100 90 80 70 qao 10 tz ." ?0 C:r3 CZ:1 Rye. 15. Wykres aktywnoki katalazy 5 szczep6w Brucella brucei, odmiana bovis, suis,' melit., S --19 (siczep niezja- dliwy), PD (szczep wlasny od- miany bovis, atypowy). Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 53 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Ii 1:1 r-3 dzonego do 5? 1/15 n roztworu H202. Roztweir taki uzyskiwano przez do- danie do roztworu tryptozo-peptonowego 30% chemicznie czystego H202 (ok. 63 ml H202 na 1000 ml roztworu tryptozo-peptonu). Kolbq umieszczano w trzesawce, poddajqc wytrzqsaniu w ciqgu 20 minut. Nastqpnie dodawano 3 ml 1: 4 roztworu H2SO4 i miareczkowano przy uiyciu 0,1 n roztworu KNIn04. W czasie wytrzqsania enzyn bakteryjny brucelli, lcatalaza, rozkla- dal wok utlenionq. Ubytek wody utlenionej oznaczano za pomocq nadman- ganianu potasu ai do barwy lekkoZoltawej. Dodatek kwasu siarkowego ma na celu unieczynnienie katalazy w czasie miareczkowania. Na zalqczonym wykresie aktywnoki katalazy 5 wzorcowych szczepow brucelli (odmiana bovis, suis, melitensis, S-19 i szczep wlasny PD) uwidocz- niono w postaci slupkOw, pozottaloge HO 2 nie rozlotonej przez katalazg paleczek brucelli. Wykres wykazuje, ie odmiana suis ma najwiqcej aktyw- nej katalazy, nastepuje potem odmiana melitensis i PD, odmiana bovis (szczep 24 ? wlasny, silnie zjadliwy), odmiana za S-19 wykazuje najmniej katalazy. Nie zawsze wystepuje tu korelacja miedzy 2jadliwo?cig a katalazq. 11. WRAZLIWOSC PALECZEK BRUCELLI NA DZIALANIE ANTYBIOTYKOW Pierwsze badania w tym zakresce dotyczyly dzialania penicyli- ny; m. in. Parnas i wspolpr. (1945) wykazali, ie penicylina, nawet w bardzo duZych stqieniach, nie wywiera adnego dzialania na brucelle zar6wno in vitro, jak in. vivo. To samo stwierdzilikny odnoklie do dzialania sulfonamidOw (cibazol, sulfidyna, prontosil). Pulaski i Amspacher (1947) wykazali dzialanie bakteriosta- tyczne streptomycyny i sulfadiazyny zarowno in vitro, jak i w ba- daniu na zwierzqtach doAwiadczalnych. Jones i Wilson (1951) stwierdzili bakteriostatyczne dzialanie streptomycyny na zarod- kach kurzych zakaionych brucellami. Harris (1950) zauwaiy1 u zwierzqt dcAwiadczalnych slabe dzialanie streptomycyny, tlu- maczqc to tym, ie brucelle usadawiajq siq w komorkach ukladu siateczkowo-grodblonkowego, gdzie streptomycyna nie dociera. Gdy antybiotyk znika z krwi, nastqpuje ponownie wysiew bru- celli z zakaionych.komorek. Parnas i Stqpkowski (1949) wykonali badania na& skojarzonym dziaianiem streptomycyny i sulfadia- zyny, zwracajqc uwagg na zjawisko ustqpowania odczynOw serolo- gicznych i alergicznych u zwierzqt &thviadczalnych leczonych tymi Arodkami. Wykonano te2 dzialania histopatologiczne narzq- dOw gwinek morskich leczonych streptomycynq i sulfadiazynq. Zauwa?ono spadek miana odczynu zlepnego i odczynu wiqzania 54 1 dopelniacza. Zanikal tei odczyn precypitacji w toku leczenia i po leczeniu 6winek morskich. U kontrolnych gwinek morskich zaka- ionych brucellami zauwaiono w badaniu histopatologicznym ogniska rozplemu komOrek oraz zwyrodnienia, dochodzqce miej- scami do stanu martwicy. U iadnej ze gwinek morskich leczonych streptomycynq i sulfadiazynq nie zauwa2ono tego rodzaju zmian patologicznych. Stwierdzono, ie u gwinek leczonych duiymi dai.v- kami streptomycyny (7,5 mg na dol.* przychodzi do szybkiego ustwowania, a nawet calkowitego zaniku odczynOw serologicz- nych. Przy mniejszych dawkach (5,0 mg) streptomycyny cofanie siq odczynOw serologicznych na- stgpowalo slabiej. RownoczeAnie podawanie sulfadiazyny (0,12 g na dobq) przyspieszaIo nasilenie tych procesow. Zauwaiono, Ze najszybciej cofa sig odczyn zlep- ny, wolniej odczyn wiqzania dopelniacza, najwolniej odczyn precypitacji. Im wczekiiej sto- sowano leczenie Lwinek zakaio- nych brucellq, tym wyrainiej zarysowywaly siq te zmiany. W Zaclnym przypadku nie zau- waiono zanikania alergicznego odczynu skornego Burneta mimo leczenia duiymi dawkami strepto- mycyny i sulfadiazyny; dowodzi to bye mole pozostawania w glgbi narzqdow i w szpiku ognisk iywych paleczek brucelli. Lankford i Lacy* (1949) przebadali 22 szczepy odmiany bovis, 2 szczepy od- miany suis i 2 odmiany melitensis na wrailiwoge na dziaIanie anty- biotykow (ryc. 16). Szczepy odmiany suis nie rosly przy stqeniu 0,06 mg aureomycyny na 1 ml agaru z tryptozq. Aureomycyna wykazala 2-5-krotnie silniejsze dzialanie bakteriostatyczne 'ani- ieli streptomycyna. Badacze szukali szczepow opornych na dzia- lanie wiqkszych stqZeli antybiotykOw. Nie ujawniono szczepu opornego na aureomycynq, natomiast spostrzegano szczepy wszy- Ryc. 16. Strefa zahamowania wzro- stu paleczek brucelli wok& szczepu hamujqcego wzrost. * Cyt. Harris, 1951: 55 t. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 stkich odmian oporne na dzialanie streptomycyny. NiektOre szcze- py rosly dobrze w grodowisku zawierajqcym duie stOenie strep- tomycyny, a nawet zauwaiono zahamowanie ich wzrostu na pod- lou bez streptomycyny. Jeden szczep, ktory r?sl dobrze na po- iywce bez streptomycyny, nie wykazywal prawidlowego wzrostu w 6rodowisku zawierajqcym 30 mg streptomycyny w 1 nil agaru, w grodowisku za zawierajacym 600-1000 mg/lml wykazal optimum wzrostu. Dogwiadczenie to dowodzi dtiych moliwoci przystosowaw- czych paleczek brucelli do streptomycyny. Bricaire i Gennes (1949) stwierdzili w badaniu na zaroclkach kurzych zaka2onych brucella i na zwierzqtach dogwiadczalnych, 2e aureomycyna i chloromycetyna dzialajq silnie bakteriostatycz- nie na paleczki brucelli. Te badania wprowadzily aureomycyng i chloromycetynq do lecznictwa brucelozy ludzi. Stqpkowski, Parnas i Rukasz (1952) przebadali wplyw aureomycyny i chloromycetyny na brucelle in vitro i in vivo. Badania te wykazaly, 2e aureomy- cyna i chloromycetyna dzialajq na szczepy brucelli bakteriosta- tycznie, bakteriobojczo i wywolujq powstawanie postaci inwolu- cyjnych paleczek. Aureomycyna okazala siq zarowno in. vitro, jak i w badaniach na zwierzqtach dogwiadczalnych antybiotykiem silniejszym od chloromycetyny. Wykazano te 2 skuteczne dziala- nie lecznicze polqczenia aureomycyny lub chloromycetyny z bru- celinq PS w ostrej i przewleklej brucelozie 6winek morskich. Spink* badal na myszkach bialych i Awinkach zaka2ollych bru- celozq wplyw leczniczy skojarzonych Arodkow: streptomycyny i aureomycyny, streptomycyny i terramycyny oraz streptomycyny I chloromycetyny. Podawane razem wywieraly one skuteczniejsze dzialanie lecznicze. DoAwiadczenia te zapoczqtkowaly metok sprzOonego stosowania antybiotyk6w w leczeniu brucelozy. Wy- konano dogwiadczenia, majqce na celu wyjagnie sprawq dzialania antybiotykOw na brucelle zawarte w komorkach (leukocytach). Z antybiotykow zbadano: streptomycyng, aureomycyng, terramy- cynq i chloromycetynq. Dogwiadczenie wykonywano nastwujaco: doroslym szcztirom wprowadzano dootrzewnowo kazeinat sodu, a w 7 godzin potem, te i dootrzewnowo, zawiesinq hodowli od- 56 * Cyt. Harris. miany suis. Leukocyty zawierajqce brucelle badano w stanie 2y- wym i zabitym, dzialajqc na nie antybiotykami. Okazalo sig, 2e leukocyty chroniq brucelle przed dzialaniem antybiotykow (Spink, 1952). Aut6rzy amerykafiscy badali wplyw antybiotyk6w na losy paleczki brucelli w tkankach narzqdow Awinek morskich i myszy. Streptomycyna podawana lqcznie z sulfadiazynq wywoluje spa- dek iloei wyosobnionych ze gledziony i wgzlow chlonnych kolonii brucelli w porownaniu ze zwierzqtami kontrolnymi, szczepionymi szczepem zjadliwym brucelli. Chloromycetyna wykazala mniej- szy wplyw na zanikanie kolonii brucelli w wysiewach ze 61edziony i wqzlow chionnych zwierzqt zaka2onych. Zauwa2ono, ie chloro- mycetyna wplywa wydatnib na zmniejszenie siq wielkoAci 61e- dziony u 6winek morskich i myszy bialych zakthinych i leczonych, jednalde mimo to ilok kolonii wyosobniona z 1 g tkanki ledziony czy wgzlow chlonnych nie ulegla zmniejszeniu. Dlatego tei po- wrot gledziony do wielkoki prawidlowej nie mo2e stanowie do- wodu pelnego wyleczenia. Stwierdzono, 2e aureomycyna i terra- mycyna nie wplywajq na zmniejszenie ilogci kolonii w gledzionie i wqzlach chlonnych zwierzqt dogwiadczalnych, natomiast stoso- wanie obu antybiotykow daje lepsze wyniki. Okazalo sig, 2e wy- mienione antybiotyki chroniq myszki biale przed gmierciq pod wplywem dawki paleczek brucelli, ktora u myszek nie leczonych wywoluje Amiere w 800/o. Parnas, Galinski i Prejbisz (1954) przebadali szczepy kolekcji krajowej paleczek brucelli na wraZliwoge na dzialanie antybioty- kow: streptomycyny, aureomycyny, chloromycetyny i terramy- cyny. Zwracano uwagq na dzialanie bakteriostatyczne i bakterio- bOjcze. Ujawniono szczepy odmiany bovis oporne lub malo wra2- liwe na dzialanie antybiotykow. Najmniej takich szczepow stwier- dzono w doAwiadczeniu z aureomycynq. ? Zbierajqc wyniki przytoczonych dowiadczeli nale?y stwierdzie, ze niektore antylp.iotyki, a szczegolnie aureomycyna, chloromyce- tyna i terramycyng, wywieraja dzialanie bakteriobojcze na pa- leczki brucelli w ustroju zaka2onym. Antybiotyki nie dzialaja albo dzialajq slabo na brucelle zawarte w bialych krwinkach i w komorkach ukladu 1-.61:1blonkowo-siateczkowego. To stwier- dzenie moie tlumaczye przyczyny nawrotow. Istniejq szczepy oporne na dzialanie antybiotykow. 57 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 12. IMMUNOBIOLOGIA BRUCELOZY* Zjawiska immunobiologiczne zachodzqce w ustroju zakaionym brucelozq zaleiq od zjadliwoSci szczepu brucelli, od ilogci zaka- kajqcych ustroj paleczek i od wrailiwoAci ustroju. ZnalazIszy sie w ustroju paleczki brucelli mogq sie utrzymae i rozmnakae we krwi i chlonce oraz zakakaO narzqdy wewnetrzne; temu dzialaniu przeciwstawiajq sie nastepujqce sily obronne: 1) kom6rkowe: biale krwinki i kpmorki kerne ukladu siatecz- kowo-6rodbIonkowego, rozsiane w narzqdach wewnetrznych, w szpiku, wezlach chlonnych, w tkance lqcznej; 2) humoralne:* przeciwciala roinego typu (antytoksyny, aglu- tyniny, precypityny, niweczniki wiqiqce dopelniacz, ablastyny, opsoniny i bakteriotropiny); 3) alergiczne, bedqce wyrazem obronnego uczulenia ustroju na jad paleczek brucelli i tworzenia sie w surowicy krwi przeciwcial (alerginy), kt6re w polqczeniu z alergenem bakteryjnym wywolujq miejscowe i ogolne odczyny swoisto-obronne. Pierwszy okres zakakenia paleczkami brucelli, cechuje duke skupienie przeciwcial, a slabe jeszcze nasilenie fagocytozy i aler- gii. W drugim okresie zakakenia poziom niwecznikow osiqga szczyt i zaczyna powoli opadae, nasila sie natomiast fagocytoza i alergia. W trzecim okresie zakakenia wygasajq odczyny serolo- giczne, utrzymujq sie zaS zjawiska fagocytozy i alergii. Rozdzial o patogenezie brucelozy daje bliksze wyjanienie opisanych tu zjawisk. Poznanie tych zjawisk wlaSciwych dla zakakenia bruce- lozq, ma duke znaczenie rozpoznawcze. W okresie pierwszym za- kaienia glOwna rola przypada odczynom serologicznym, w okresie trzecim ? odczynom alergicznym i opsonino-fagocytarnym w okre- sie drugim nastepuje wzajemne zazebianie sie wszystkich odczy- now, zarOwno humoralnych, jak kom6rkowych i uczuleniowych. ZJAWISKA FAGOCYTOZY Wecllug Zdrodowskiego I Huddlesona podstawq odpornaci w przebiegu brucelozy i po jej ustqpieniu sq zjawiska fagocytozy. Zdrodowski i wspolpr. przeprowadzili liczne badania na winkach morskich, stwierdzajqc, ke dziaIalnoSe fagocytow ? zgodnie Badania te zapoczqtkowal J. Parnas ze Ste fanem Zy/bertalem w r. 1939. 58 1 z naukq Miecznikowa ? jest podstawowq siIq obronnq, skierowanq przeciw paleczkom brucelli. W zjawisku fagocytozy biorq udzial biale krwinki, opsoniny i paleczki brucelli, ktorych zdolnoge obro- ny przed kernokiq fagocytow jest uzaleiniona od zjadliwoAci szczepu. Stwierdzono, ke pod wplywem endotoksyny, dodanej do krwi krolikOw zakaionych i wykazujqcych dodatni wskainik op- sonino-fagocytowy, nasilenie fagocytozy zmniejsza sie. Endotoksy- na brucelli obnika zdolnoge kernq bialych krwinek (Parnas, 1954). Wierszitowa i Kokorin sq zdania, ke rola przeciwcial w mecha- nizmach odpornogciowych ustroju zakaionego brucelozq jest zni- koma. Istotnie, mogligmy doAwiadczalnie wykazae, ke biale krwinki pozbawione opsonin nie tracq mimo to swych zdolnogci kernych w stosunku do paleczek brucelli. Te same biale krwinki w polq- czeniu z surowicq zwierzecia, zawierajqcq swoiste opsoniny, wy- kazujq nieco wiekszq kernok. Biale krwinki pobrane od zwierze- cia nie zakakonego brucelozq wykazujq slabe wlakiwogci kerne; w polqczeniu z surowicq zawierajqcq przeciwciala zwiekszajq swq kernoSe (Parnas, 1940). Widaa stqd, e swoiste opsoniny biorq udzial w zjawiskach fagocytozy paleczek brucelli, przy czym decydujqcq role odgrywa kernok bialych krwinek, kt6ra w miare uodpomie- nia ustroju ronie. Z badan radzieckich wysuwa Zdrodowski na- stepujqce wnioski: Bezpogrednim i podstawowym mechanizmem odpornogclowym w brucelozie jest fagocytoza: w ustroju uodpornionym fagocytoza nie tylko wydatnie wzrasta, ale towarzyszy jej zawsze zjawisko rozpuszczania paleczek brucelli wewnqtrz bialych krwinek (zja- wisko lityczne). Zjawisko to nie wystepuje w przypadkach fago- cytozy nieswoistej, ktora nigdy nie osiaga tego stopnia, jakie wy- kazuje ustrOj odporny. W zlawisku fagocytozy i lizy paleczek brucelli biorq udzial swo- bodne makrofagi i kom6rki ukIadu siateczkowo-SrOdblonkowego. Zjawiska fagocytozy i lizy wystepujq w brucelozie w okresie odpornoki Arodzakainej oraz pozakainej (jalowej). CZYNNIKI HUMORALNE ODPORNOSCI Rola obronna i odpornogciowa prkeciwcial powstajqcych w ustro- ju zakakonym brucelozq jest zdaje sie mniejsza od roll zjawisk fagocytozy i alergii. Prawdopodobnie tylko w okresie posoczmco- 59 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 wym brucelozy odgrywajq przeciwciala istotnq rolq obronnq; do- wodem tego jest dzialanie wysokowartoAciowej surowicy przeciw- brucelozowej zarowno u ludzi, jak i u zwierzqt. Zastanawialigmy sig nad tym, czy przeciwciala wystqpujqce w surowicy ustroju zakaionego sq w istocie jednym i tym samym niwecznikiem, czy te sq to przeciwciala roine. Dogwiadczenia polegajqce na wysyce- niu zlepnikow w odczynie Wrighta oraz na wykonaniu odczynu wiqzania dopelniacza i precypitacji przemawiajq za tym, 2e w su- rowicy zwierzqt zaka2onych wystgpuje raczej jeden rodzaj prze- biorqcego udzial w odczynach zlepnych, wiqzania dopei- niacza i precypitatji (Parnas, Stgpkowski, 1952). Przeciwciala te wystqpujq w surowicy krwi, w mleku; stwierdziligmy je w ply- nach wysiqkowych (np. w wysi.Qku oplucnowym byly obecne w tym samym stgieniu co we krwi). A glut yniny i przeciwciala wiq2ace dopelniacz wystgpujq w ustroju zaka2onym brucelozq we krwi, w el-donee i w roinych narzqdach. Aglutyniny zawarte w wymieniu pochodzq z krwi i chlonki oraz tworzq siq w miejscowej tkance. Dowodem tego jest obecnoge przeciwcial zlepnych jedynie w pewnych ewiartkach wymienia. W plynie mozgowo-rdzeniowym nie ma zazwyczaj zlep- nikow przeciw brucelli. Dopiero gdy zmiany brucelozowe umiej- scawiajq sig w tkance m6zgu i rdzenia, zjawiajq sig w plynie m6z- gowo-rdzeniowym zlepniki, czasem w wiqkszym nasileniu ani2e1i we krwi. Aby odpowiedziee na pytanie dotyczqce normalnych aglutynin przeciwko brucelli u zwierzat nie zakaionych wykonano liczne pray. Stryszak (1939) stwierdzai u krow wolnych od brucelozy mianb 1/20-1/40. Nie ma jednak pewnogci co do tego, czy krowy badane nie byly nosicielami paleczek brucelli. Natomiast godne podkreglenia sa badania Thomsena wykonane na krowach w Oren- gdzie od lat 50 brucelozy nie notowano. Zauwaiyi on u nich miana dodatnie 1/10 i 1/20 jako -dow6d wystgpowania aglutynin normalnych. Aglutyniny monw pewnych warunkach ulec gwal- townemu nawet zmniejszeniu lub zniknqe zupelnie, mimo 2e stan zaka2enia brucelozq utrzy-muje sig nadal. Stan taki wystgpuje u krow w okresie porodu. Cielqta nie ?zaka2one ssqce siarq i mleko krow zakabDnych mon wykazywae przeciwciala zlepne dla paleczek brucelli. 60 U wi? odczyn zlepny, nawej w niskich mianach (1/5, 1/10, 1/25) uwaany jest za dodatni, bowiem u nich aglutyniny wystqpujq w znacznie mniejszych iloAciach. U wielu Awin nie stwierdza siq zlepnikOw, mimo ie .sq nosicielami i siewcami brucelli. Odczyn zlepny w przebiegu brucelozy nie jest zjawiskiem gcigle swoistym. Te same surowice brucelozowe mogq zlepiae nieswo- igcie: a) pokrewne szczepy bakterii (zjawisko wspolaglutynacji); b) gatunki obce (paraglutynacja). - Nicolle stwierdzii u 66?/o chorych na dur plamisty dodatni od- czyn lepny z brucellq. Bye moie, 2e czgge tych chorych przeszla brucelozg. Top/ey i Wilson (1946) podajq, e surowica przeciw- brucelozowa zlepia nierzadko rowniei szczepy pasterelli, paleczki odmienca i pfeiferelli. Parnas (1940) stwierdzii, e surowice do- datnie zlepiajqce brucelle zlepiajq rowniei nierzadko B. proteus OX 19. Zauwa2ono, e w przebiegu brucelozy narasta czasem miano zlepne w stosunku do B. proteus OX 19, co tiumaczy siq obecno- kiq wspolnego skladnika w antygenie somatycznym obu drobno- ustrojow. Niekiedy surowice przeciwbrucelozowe zlepiajq. paleczki tularemii. Parnas (1944), a potem Rydzak (1945) wykonali do- S'wiadczalne pray paraglutynacji, drogq hodowania brucelli w grodowisku zawierajqcym metabolity odmiennego gatunku. Badania te wykazaly, 2e odmiana bovis hodowana w 6rodowisku zawierajqcym metabolity B. proteus OX 19 upodabnia siq serolo- gicznie do paleczek odmienca, ulega zlepianiu pod wplywem su- rowicy anti-proteus OX 19, traci wiagciwogci zlepne pod wpiy- wem surowicy przeciwbrucelozowej. Takie same cechy wykazuje szczep B. proteus OX 19 pasaowany w grodowisku z metaboli- tami paleczek brucelli. Nie zauwaiono tych wiagciwoki u B. pro- teus vulgare. Czasem surowica czlowieka chorego na dur osutkowy zlepia paleczki brucelli w mianie 1/400 i wyej: Stwierdzono w prze- biegu przewleklej brucelozy odczyn zlepny z B. proteus X 19 w mianach wy2szych anie1i z brucella.. Priestley zauwa2yi od- czyn paraglutynacji paleczek Brucella i Pasteurella. Scotti obser- wowal zjawiska podobne przy badaniu surowicy ludzi chorych na zimnicq. Przytoczone dane wskazujq na to, ie przeciwciala zlepne wy- 61 ? Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 stepuiqce w ustroju zakaionym paleczkami brucelli wykazujq nie- rzadko cechy nieswoiste, co wskazuje tei na ich niewielkq za- pewne role obronnq. Wynika to rownie2 ze znanego faktu, ie wy- sokowartogciowe surowice przeciwbrucelozowe nie powodujq za- bicia paleczek zlepionych, sq natomiast czynnikiem dysgenetycz- nym, wywolujqcym pojawienie sie faz R, S i I. -Prawdopodobnie taka jest rola obronna aglutynin w procesie zakaienia ustroju paleczkami brucelli. Przeciwci?ala zabijajqce paleczki brucelli (a blast yn y). Roini badacze zwracajq uwage na brucellobojcze dzialanie surowicy krwi ludzi oraz zwierzqt i sklonni sq uwaiae, ie istniejq tego rodzaju odrebne przeciwciala. Zauwaiono, ie prze- ciwciala te sq cieplostale, nie wymagajq obecnoki dopelniacza. dla dzialania bakteriobojczego i litycznego na paleczki brucelli. Stwierdzono dzialanie tych przeciwciaI mimo rozciericzenia suro- wicy bydlecej w mianie 1/25-1/625 i wyiej. Huddleson zauwaiyI zjawisko inne: surowica krow normalnych vvykazywala silniejsze wlakiwaci bakteriob6jcze i lityczne ani2e1i surowica krow zaka- 2onych. Stwierdzil on, ie tego rodzaju przeciwciala nie majq nic wspolnego z aglutyninami, ie w niiszych rozciericzeniach dzialanie ich ulega zahamowaniu, w wyiszych zag uwidacznia siq znacznie lepiej (strefa zahamowania ? inhibitory). Dzialanie bakteriobojcze i lityczne uwidacznia sie najlepiej w temp. 370. Nie jest ono cal- kiem swoiste; zabiciu i rozpuszczeniu ulegajq rOwniei salmonelle i inne drobnoustroje. Sprawa ta vvymaga dalszych badari. ZJAWISKA ALERGII W PRZEBIEGU BRUCELOZY W przebiegu zakaienia paIeczkami brucelli wystepuje zjawisko alergii. Stan uczulenia alergicznego na pelnOwartogclowe substan- cje alergenowe brucelli jest ziawiskiem wielopostaciowym; vvy- raia on szereg odczyn6w ustroju, jakie nabywa on w toku poja- wienia sie alergii. Je61i uczuleniowq odczynowoge ustroju zakaio- nego brucelozq okreAlimy nazwq normergii, to trzeba zauwaiye, 2e alergia mo2e wystgpowae rownie2 jako hiperergia (nadwraili- woe uczuleniowa), hipoergia (podwrai1iwo66 uczuleniowa) i aner- gia (niewraLiwoge uczuleniowa). Gdy u takiCh osobnikow zasto- siijemy dawke odczynowq alergenu brucelozowego najmniejszq (minimum), najlepszq (Optiinum) i najwiekszq (maksirnum), wow- 62 - czas zaleinie od roinej odczynowoki skornej i ogolnej wystqpiq odczyny alergiczne podane w tabeli 6. Mechanizm odczynow alergicznych jest zjawiskiem zloionym. Alergen brucelozowy wprowadzony ArodskOrnie, lqczy sie z aler- ginami i powstaje polqc.zenie wyzwalajqce. w tym miejscu two- rzenie sie histaminy. Dzialanie to stanowi podrainienie powodu- jqce pobudzenie receptorow nerwowych skory. Stan ten przecho- dzi do o6rodkowego ukladu nerwowego, a stad przeniesiony zo- staje do tkanek reagujqcych swoigcie na dzialanie alergenu. Sq to w pierwszym rzedzie 6rodblonki naczyri krwiono6nych i ko- Tabela 6 Dawka odczynowa alergenu: Stan odczyno- wo?ci osobni- czej _ najmniejsza najlepsza najwieksza Normergia , odczyn Burneta ujemny lub watpliwy, odczyn ogolny ujemny odczyn Burneta dodatni, odczyn ogolny ujemny lub slaby odczyn Burneta silnie dodatni, burzliwy miej- scowo i ogolnie Hipoergia odczyn Burneta ujemny odczyn ogolny ujemny odczyn Burneta ujemny lub wqtpliwy, odczyn ogolny ujemny lub slaby odczyn Burneta dodatni, odczyn ogolny slaby lub silny Hiperergia ? . odczyn Burneta dodatni lub silnie dodatni, odczyn ogolny dodatni . odczyn Burneta burzliwy, odczyn ogolny burzliwy _ odczyn Burneta silnie burzliwy,. miejscowy i ogol- nY ? Anergia , odczyn Burneta i ogolny ujemny odczyn Burneta i ogolny ujemny odczyn Burneta i ogolny ujemny Uwag a. Dawki komorkowego alergenu brucelozowego (brucellina PD) najmniejsza 20 ,milionow, najlepsza 13.0 milionow, najwieksza 300 milionOw cial bakteryjnych (Parnas, Szewczykowski, 1954). Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 63 - -14 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 morki ukladu siateczkowo-ArOdblonkowego. Celem wyjagnienia roli histaminy Parnas i Daszkiewicz (1952) wykonali nastepujqce thAwiadczenie: u krOlikOw uczulonych na wprowadzenie grOd- skOrne bruceliny PD wycinano czek skory zajqtej odczynem I poddawano badaniu histopatologicznemu. Badanie to wykazywalo zmiany wlakiwe dla odczynu Burneta (obfity naciek leukocy- tarny w skorze wlakiwej i zmiany zapalne). Gdy wprowadzono krolikom 6rodskornie bruceline PD lqcznie z antystynq, wyniki odczynu skornego stawaly sie wqtpliwe lub ujemne, badanie zag histopatologiczne tych czeki skory wykazywalo nieznaczny obrzek tkanki skory i przyleglej tkanki podsk6rnej oraz mierny naciek kom6rkowy. Wynik tego doAwiadczenia wskazuje na role (oczy- wikie nie wylqcznq) histaminy. Parnas i Zebracki (1946) w opar- ciu o badania J. Wegierki* stosowali u krolikow uczulonych na dzialanie bruceliny PS liejsze i cieZsze wstrzqsy hipoglikemiczne. Pod wplywem tych wstrzqsow odczyn Burneta zanikal. Mecha- nizm tego dzialania lqczy sie prawdopodobnie ze zjawiskami ha- mowenia o?rodkowego ukladu nerwowego. Nie zauwa2y1igmy wplywu blokady nowokainowej na nasilenie odczynu alergiczno- skornego u krOlikOw uczulonych pod wplywem zaka2enia bruce- lozq. Przytoczone dane wskazujq na udziaI czynnoki o?rodkowe- go ukladu nerwowego w mechanizmie 'odczynu alergicznego w brucelozie. Jest wiele analogii miedzy _procesami odpornoki w gruEicy i brucelozie. Zjawisku immtmObiologicznemu, tak charaktery- stycznemu dla gruilicy, nazywanemu fenomenem Kocha, odpo- wiada w brucelozie fenomen Burneta. Gdy Lwince morskiej wprowadzimy dootrzewnowo zawiesine zjadliwego szczepu brucelli, nastepuje ostry stan zapalny, ktory na krOtko zatrzymuje rozw6j paleczek brucelli. Nastepuje szybko przezwycieEenie siI obronnych otrzewnej i okolicznych wezIow chIonnych, zjadliwe zag paIeczki dostajq sie do .ledziony, wqtro- by, a- stqd do krwi i innych narzqdow. Swinka morska albo ginie, albo dzieki siIom obronnym ustroju pozostaje przy iyciu, a w jej narzqdach i. wezlach chlonnych tworzq sie daleko posuniete zmia- ny zaRalne. Zupelnie inaczej przebiega dogwiadczenie, gdy wpro- 64 * Informacja ustna. wa'dzimy dootrzewnowo zjadliwe brucelle w dawce umiarkowa- nej gwince zaka2onej brucelozq. Wowczas ustroj czyni wysilki, aby je zatrzymae w miejscu reinfekcji. W jamie otrzewnowej skupiajq sie leukocyty i inne komorki erne, powstaje zropieriie, osty stan zapalny otrzewnej z licznymi nalotami wlOknika. W pre- paracie mikroskopowym widoczne sq liczne fagocyty wypelnione paIeczkami brucelli. Brucelle uloZone poza komorkami 2ernymi znajdujq sie pod dzialaniem przeciwciai (zlepnikow, lizyn i in.). Do 61edziony, wqtroby i okolicznych wezIow chIonnych proces ten zazwyczaj nie dochodzi; gdy zag przerwawszy bariere ochron- nq dotrze tu, zostaje zlikwidowany, tak ie do uogolnienia- zaka- 2enia nie dochodzi. Jegli Awinkom morskim zakaamym bruce- lozq wprowadzie dootrzewnowo ? zamiast paIeczek ? jad bru- celli, endotoksyne, otrzymamy w jamie otrzewnowej podobny obraz histopatologiczny. Dalsza analogia miedzy fenomenami Kocha i Burneta dotyczy dzialania jadu. Endotoksyna brucelli, podobnie jak tuberkulina, wywoluje odczyny sk6rne. Burnet* wykorzystal to zjawisko do celow rozpoznawczych. Cotton I Buck* (1932), a potem Zdrodowski (1950) uiyli dla wytworze- nia stanu odpornoki grodzakainej w ustroju zwierzqt i ludzi szczepow iywych, niezjadliwych S19 i BA, odpowiadajqcych szczepowi BCG w gruilicy. Nauka o procesach zaka2enia i od- pornoki w przebiegu gruilicy owocnie zaplodnila umysly bada- czy brucelozy, stwarzajqc nowe drogi dla rozpoznawania i zapo- biegania tej chorobie. Czas, jaki uplywa od chwili zaka2enia brucelozq do chwili wy- stqpienia stanu alergicznego, jest praktycznie wainy. Wlaciwo- ci skory wystepujq nie od razu; moina zauwaye jak- by okres wylegania alergii, ktory waha sie w granicach miedzy 15 a 62 dniem (grednio 20-30 dni). Okres ten zaleiy od .ro2nych czynnik6w w ustroju, a wiec od dyspozycji osobniczej zwierze- cia, zjadliwoki i i1oci zarazka oraz- od odczynowoki tkankowej ustroju, na ktorq znowu? wywierajq wplyw ukiad nerwowy, hor- mony i witaminy. Od chwili zaka2enia do chwili wystqpienia alergii (skornej) uplywa pewien czas, uzaleiniony od iloci i zja- dliwoci odmiany, szczepu, drogi zakaienia, wlakiwo- * Cyt. Huddieson, 1942. Bruceloza 5 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 65 rt!, i Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ci osobniczych zwierzqt. Sprawa ta byla przedmiotem naszych badan (Parnas, 1948). Zaka2ajqc zwierzeta doustnie uzyskuje sig stan alergii znacznie pOiniej (8-10 tygodni) anie1i po zakaieniu doiylnym (4-6 tygodni), podskornym lub dootrzewnowym (6-8 tygodni). Zaleiy to od dawki paleczek brucelli oraz od szczepOw uiytych do zaka2enia. U krolikow glodzonych, znajdujqcych sig w stanie hipowitaminozy, chorujqcych na pastereloze, kokcydio- ze, a take u krolikow mlodych, u samic w okresie ciq?y ? okres wylegania alergii (skornej) trwa znacznie dluiej, albo tei do uczu- lenia w ogole nie dochodzi. U krolikow i Awinek morskich zaka- 2onych brucelozq stwierdza sie, 2e stan alergii nie zjawia sie po- woli (jak to dzieje sie z wytwarzaniem przeciwcial), lecz nagle; moie to stanowie przyklad nagromadzenia czynnikow iloAciowych I skokowego zjawienia sie nowego stanu jakokiowego ? alergii. Alergia powstaje w przebiegu brucelozy dopiero w6wczas, gdy w narzqdach wytworzq sie zmiany anatomopatologiczne. Mogq to bye bardzo nieznaczne zmiany mikroskopowe. W okresie uogol- nienia zaka2enia objawy uczulenia mogq znikae na pewien czas, co jest wyrazem alergii. Starzenie sie ognisk w narzqdach, uste- powanie objawow klinicznych i zniszczenie paleczek w ustroju doprowadza do wygasania alergicznego odczynu skornego. Do- datni ten odczyn jest najprawdopodobniej wyrazem istnienia czynnych lub wygasajqcych zmian w narzqdach lub w wezlach chlonnych. Carrere i Quatrefages, opierajqc sie na badaniach do- Awiadczalnych uwaiajq, e dodatni odczyn 1.-.6dskorny dowodzi zawsze istnienia w ustroju gniazd iywych paleczek brucelli. Utrzymujqce sie w narzqdach ogniska brucelozowe podsycajq ogolny stan uczulenia, wydalajqc do krwi i chlonki paleczki 1302 tei substancje alergenowe powstale z rozpadlych pa- leczek. Jest tu analogia z ogniskiem paciorkowcpwym w ustroju. W jednym i drugim przypadku uczulenie dotyczy nie tylko sk6- ry, bardzo wrailiwej na uczulenie i zywo reagujqcej na alergen wprowadzany z zewnqtrz, lecz rownie2 stawow, ktore niejedno- krotnie w przebiegu brucelozy odpowiadajq uczuleniowo ? swoistym stanem zapalnym. Czesto spostrzega siq zjawisko po- legajqce na odczulajqcym dziaIaniu alergenu brucelozowego. Za- znacza sie w6wczas analogia z procesem gru1iczm, Tuberkuli- na stosoWana kilkakrotnie czy w dawce wiekszej albo u osobni- 66 U2 0. ? kow szczegolnie wrailiwych doprowadza do odczulenia; wyra- zem tego jest ujemny odczyn alergiczno-skornyi zjawisko naj- czekiej przejkiowe i wygasajqce. Aby sie przekonae o podob- nym dzialaniu alergenu brucelozowego, wykonaligmy szereg do- gwiadczen (Parnas, Prejbisz, 1952). KrOliki reagujqce na bruce- linq PS szczepiligmy wielokrotnie grodskornie, podskornie i do- iylnie duymi dawkami bruceliny. W wyniku tego stwierdzono wygasanie i zanikanie dodatniego i silnie dodatniego odczynu Burneta mimo rozwijajqcego sie dalej procesu brucelozy. To zja- wisko odczulenia ustroju ma due znaczenie praktyczne w lecze- niu uczuleniowych postaci brucelozy. Z teoretycznego i praktycz- nego punktu widzenia wane jest pytanie, czy alergiczny odczyn sk6rny jest wyrazem odpOrnoki przeciw brucelozie i czy jest to zjawisko Acigle swoiste. Wiemy, e alergia gruilicza jest wanq czekiq skladowq odpornoki ustroju. Odgrywa ona w immuno- logii gru21icy wiekszq zapewne role aniieli czynniki humoralne lub 2erne. Staramy sie wywolywae stan alergii gruiliczej za po- mocq szczepieri BCG. Wygasanie stanu alergii gruiliczej jest wskazaniem do powtornego szczepienia BCG. Podobne zjawisko zachodzi w przebiegu brucelozy. Zwierzeta szczepione przeciw brucelozie wykazujq nasilenie alergii brucelozowej. To samo do- tyczy ludzi szczepionych. Hudd/esom opracowal wskainiki stanu odpornoki oparte na stwierdzeniu dodatniego lub silnie. dodat- niego odczynu Burneta, odczynu opsonino-fagocytowego i odczy- now serologicznych. Zdrodowski uwa2a ludzi z dodatnim odczy- nem Burneta za odpornych na ponowne zakaienie brucelozq, a wiec mogqcych pracowae w rodowisku zakaionym. Ludzie ci nie sq poddawani szczepieniu przeciw brucelozie. Odpornok ta ma jednak swe granice ilokiowe; reinfekcja duzymi dawkami zjadlhvego szczepu brucelli moie takq odpornok przelamaa i do- prowadzie do wystqpienia choroby. Odczyn alergiczny w przebiegu brucelozy jest dok swoisty; tak wynika z badari Burneta, ?Huddlesona, Harrisa, Zdrodowskie- go i Pierwuszina. Badania Parnasa i Krupiliskiej (1952) oraz Par- nasa (1954) nie wykazaly wra21iwoki na alergen brucelozowy u nie zaka2onych krolikow i winek morskich; nie wykazano tei odczynow dodatnich u nie zakaionych ludzi. Ludzie chorzy na gru21ice lub wykazujqcy stany uczulenia bez tla zaka2nego, rea- 5*? 67 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ::`,7,':17:i7FC1711, ? Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Aci osobniczych zwierzqt. Sprawa ta byla przedmiotem naszych badari (Parnas, 1948). ZakaZajqc zwierzeta doustnie uzyskuje sie stan alergii znacznie poiniej (8-10 tygodni) aniZeli po zaka2eniu doiylnym (4-6 tygodni), podskornym lub dootrzewnowym (6-8 tygodni). ZaleZy to od dawki paleczek brucelli oraz od szczepow uZytych do zaka2enia. U krolikow glodzonych, znajdujqcych sic w stanie hipowitaminozy, chorujqcych na pastereloze, kokcydio- ze, a take u krolikow mlodych, u samic w okresie ciqZy ? okres wylegania alergii (skornej) trwa znacznie dluiej, albo tei do uczu- lenia w ogole nie dochodzi. U krolikow i gwinek morskich zaka- Zonych brucelozq stwierdza sie, Ze stan alergii nie zjawia sie po- woli (jak to dzieje sie z wytwarzaniem przeciwcial), lecz nagle; mo2e to stanowie przyklad nagromadzenia czynnikow ilokiowych I skokowego zjawienia sie nowego stanu jakokiowego ? alergii. Alergia powstaje w przebiegu brucelozy dopiero wowczas, gdy w narzqdach wytworzq sie zmiany anatomopatologiczne. Mogq to bye bardzo nieznaczne zmiany mikroskopowe. W okresie uogol- nienia zakaienia objawy uczulenia mogq znikaa na pewien czas, co jest wyrazem alergii. Starzenie sie ognisk w narzqdach, uste- powanie objaw6w klinicznych i zniszczenie paleczek w ustroju doprowadza do wygasania alergicznego odczynu skornego. Do- datni ten odczyn jest najprawdopodobniej wyrazem istnienia czynnych lub wygasajqcych zmian w narzqdach lub w wezlach chlonnych. Carrere i Quatrefages, opierajqc sie na badaniach do- gwiadczalnych uwaiajq, 2e dodatni odczyn grodskorny dowodzi zawsze istnienia w ustroju gniazd Zywych paleczek brucelli. Utrzymujqce sie w narzqdach ogniska brucelozowe podsycajq ogolny stan uczulenia, wydalajqc do krwi i chlonki paleczki bru- bqdi-te substancje alergenowe powstale z rozpadlych pa- leczek. Jest tu analogia z ogniskiem paciorkowcowym w ustroju. W jednym i drugim przypadku uczulenie dotyczy nie tylko sko- ry, bardzo wraZliwej na uczulenie i iywo reaguAcej na alergen wprowadzany z zei.vnqtrz, lecz rowniei stawow, ktore niejedno- krotnie w przebiegu brucelozy odpowiadajq uczuleniowo ? swoistym stanem zapalnym. Czesto spostrzega sig zjawisko po- legajqce na odczulajqcym dzialaniu alergenu brucelozowego. Za- znacza sie wowczas analogia z procesem gruZliczym. Tuberkuli- na stosowana kilkakrotnie czy w dawce wiekszej albo u osobni- 66 171. C. Vow szczegolnie wraZliwych doprowadza do odczulenia; wyra- zem tego jest ujemny odczyn alergiczno-skorny, zjawisko naj- czegciej przejkiowe i wygasajqce. Aby sie przekonae o podob- nym dzialaniu alergenu brucelozowego, wykonaligmy szereg do- gwiadczeri (Parnas, Prejbisz, 1952). Kroliki reagujqce na bruce- line PS szczepiligmy wielokrotnie grodskornie, podsk6rnie i do- Zylnie duZymi dawkami bruceliny. W wyniku tego stwierdzono wygasanie i zanikanie dodatniego i silnie dodatniego odczynu Burneta mimo rozwijajqcego sie dalej procesu brucelozy. To zja- wisko odczulenia ustroju ma due znaczenie praktyczne w lecze- niu uczuleniowych postaci brucelozy. Z teoretycznego i praktycz- nego punktu widzenia wane jest pytanie, czy alergiczny odczyn skorny jest wyrazem odpornogci przeciw brucelozie i czy jest to zjawisko Acigle swoiste. Wiemy, e alergia gruilicza jest waZnq czekiq skladowq odpornoki ustroju. Odgrywa ona w immuno- logii gruilicy wiekszq zapewne role aniZeli czynniki humoralne lub Zerne. Staramy sie wywolywae stan alergii gru2liczej za po- mocq szczepien BCG. Wygasanie stanu alergii gruiliczej jest wskazaniem do powt6rnego szczepienia BCG. Podobne zjawisko zachodzi w przebiegu brucelozy. Zwierzeta szczepione przeciw brucelozie wykazujq nasilenie alergii brucelozowej. To samo do- tyczy ludzi szczepionych. Huddleson opracowal wskainiki stanu odpornoki oparte na stwierdzeniu dodatniego lub silnie, dodat- niego odczynu Burneta, odczynu opsonino-fagocytowego i odczy- now serologicznych. Zdrodowski uwaZa ludzi z dodatnim odczy- nem Burneta za odpornych na ponowne zaka2enie brucelozq, a wiec mogqcych pracowae w grodowisku zakaionym. Ludzie ci nie sq poddawani szczepieniu przeciw brucelozie. Odpornoge ta ma jednak swe granice ilogclowe; reinfekcja duiymi dawkami zjadliwego szczepu brucelli mo2e takq odpornoge przelamae i do- prowadzie do wystqpienia choroby. Odczyn alergiczny w przebiegu brucelozy jest doge swoisty; tak wynika z badan Burneta, Huddlesona, Harrisa, Zdrodowskie- go i Pierwuszina. Badania Parnasa i Krupiliskiej (1952) oraz Par- nasa (1954) nie wykazaly wraZliwoki na alergen brucelozowy -u nie zakaZonych krolikow i gwinek morskich; nie wykazano tei odczyn6w dodatnich u nie zakaZonych ludzi. Ludzie chorzy na gru2lice lub wykazujqcy stany uczulenia bez tla zakainego, rea- 5* Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 67 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 gciwali madko na alergen brucelozowy. Nie stv.ierdzono dodat- rli-=?vo odcz;,-nu Burneta u bydia i gwizi wolnych od brucelozy (P.nrnas, Lazuga, Theile, 1953). Nie stwierdziligmy ani razu, aby zub=r1.711iria wywolywala dodatnie odczyny u zwierzqt reagujq- cych na bTucelinA. Nie zauwaZyligmy tei dodatnich odczynow na u zv.ierzqt zakazonych paleczkq brucelli, mimo ie zja- wiska v.-sDeYaglut2.macji miedzy paleczkami brucelli i tularemii sa spostrzs.gane. Swiadczy tu o du2ej swoistoki alergicznego od- 4:6rnego Burneta. Rydzak (1945) wykonal do?wiadczenie, dotycz,i.ce zjawiska paralergii wywolanej przez alergeny paleczki bruct-Ali hodowanej w S'rodoNvisku, zawierajqcym rnetabolity I Da- prozeus OX 19, hodowanej w grodowisku z metabolitami brucelli. Tq drogq uzyskiwano zbliienie alergenowe substancji amygenowych obu paleczek. co Nvyraialo sie wystepowaniem h-zyiowych alergicznych odczynow skornych. Istnieje jeszcze jedna analogia miedzy immunobiologiq grulli- cy i brucelozy; dotyczy ona zjawiska przenoszenia stanu alergii swoistej z jednego ustroju zwierzecia dogwiadczalnego na drugi. Przesqcz z wycinkenv wqtroby-, ?ledziony, nerek, wezlow chlon- nych, wysieku zapalnego otrzewnej gwinek morsIdch zakaionych brucelozq przeszczebiano Swinkom rnorskirn wolnyrn od brtice- lozy. Swinki te wyka7ywaly uczulenie skorne na alergen bruce- 10ZOWy; ktore znikalo po pewnym czasie. Alereiczny odczyn skOrny Burneta, cechujqcy sie swoistogciq, jest niejednakowy rainy gatunkow ssakOw, co pozostaje zapewne w zwiqzku z re)-Tytni stanami uczulenia ustroju i z rOinicami w patogenezie oraz immtmobiologii brucelozy. Pod wzgledem wrailiwoki na alergen brucelozowy moZna by ssaki tak uszeregowae: czlo- wiek ? owca i koza ? bydlo rogate ? gwinia ? inne ssald. Najwieksze zastosowanie ma odcz,,n w rozpoznawathu bruce- lozy czlowieka, owiec i koz, mniejsze u bydla rogatego, a naj- raniejsze u ."'"''"1-`-'-"-37-?-?44?4.r.tr,-4,?-??????????;`,'J?f?"-= ? ' 4??? ROZDZIAL II BRUCELOZA ZWIERZAT DOSWIADCZALNYCH W badaniach nad brucellami uiywane sq nastepujqce zwierzeta. dogwiadczalne: mysz biaa, gwinka morska, krolik, szczur bialy, zarodek kurzy. 1. BRUCELOZA MYSZY BIALYCH Wierszilowa* wykazala, ?e szczepy rosnqce w fazie S sq dla myszy zjadliwe, szczepy za6 zdysocjowane sq malo zjadliwe lub zupelnie niezjadliwe. Myszki biale sq wraZliwe na zakaZenie nie- zale2nie od wieku, rozwoju i wzrostu. Stwierdziligmy, Ze moZna je zaka2a6 doustnie, dospojowkowo, donosowo, podskornie, do- miOniowo, do2y1nie, dootrzewnowo, domozgowo i naskornie. My- szy zaka2one brucellami umieszczone w jednej klatce z myszami nie zaka2onymi zakaiajq je. Glownq role odgrywa tu mocz myszy zaka2onych. U myszy zakaZonych stwierdziligmy brucelle w mo- czu (pecherzu moczowym). Stiepanow* opisal epizootie brucelozy wgrod populacji myszy 2yjqcych razem: zakazily sie one mlekiem zawierajqcym paIeczki brucelli. Bruceloza myszy przebiegala ostro, wgrod objawow posocznicy koficzqcej sie gmierciq w ciqgu 3-4 tygodni. Zmiany anatomopatologiczne wskazywaly na uogol- nionq postae brucelozy. Wierszilowa zakaZala doustnie myszy biaie szczepami odmiany melitensis, dawkq 100 milionow paleczek, the zawsze uzyskujqc zadhorowania. Zakaajqc doustnie myszy szcze- pami odmiany bovis w davvkach 100 do 500 milionerw paIeczek stwierdziligmy w 83?/o wystepowanie przeciwcial (Parnas, Sluczan- ski, 1940). Wrailiwoge myszy bialych na zakaZenie podskorne jest wiek- * Cyt. Zdrodowski, 1953. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 69 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 gowali rzadko na alergen brucelozowy. Nie stwierdzono dodat- niego odczynu Burneta u bydla i 6win wolnych od brucelozy (Parnas, Lazuga, Theile, 1953). Nie stwierdziligmy ani razu, aby tuberkulina wywolywala dodatnie odczyny u zwierzqt reagujq- cych na bruceline. Nie zauwa2y3Emy te2 dodatnich odczyn6w na tularynQ u zwierzqt zakaZonych paleczkq brucelli, mimo 2e zja- wiska wspoIaglutynacji miedzy paleczkami brucelli i tularemii sq spostrzegane. Swiadczy tu o du2ej swoistoki alergicznego od- czynu skornego Burneta. Rydzak (1945) wykonal dogwiadczenie, dotyczqce zjawiska paralergii wywolanej przez alergeny paleczki brucelli hodowanej w rodowisku, zawierajqcym metabolity i pa- leczki proteus OX 19, hodowanej w grodowisku z metabolitami brucelli. Tq drogq uzyskiwano zb1i2enie alergenowe substancji antygenowych obu paleczek, co wyraialo sic wystepowaniem krzy2owych alergicznych odczynow sk6rnych. Istnieje jeszcze jedna analogia miqdzy immunobiologiq cy i brucelozy; dotyczy ona zjawiska przenoszenia stanu alergii swoistej z jednego ustroju zwierzecia do6wiadcza1nego na drugi. Przesqcz z wycinkow wqtroby, 61edziony, nerek, wgzlow chIon- nych, wysieku zapalnego otrzewnej gwinek morskich zakaamych brucelozq przeszczepiano Awinkom morskim wolnym od bruce- lozy. 8winki te wykazywaly uczulenie skorne na alergen bruce- lozowy,. kt6re znikalo po pewnym czasie. Alergiczny odczyn skorny Burneta, cechujqcy sie swoistogciq, jest niejednakowy u roinych gatunk6w ssakow, co pozostaje zapewne w zwiqzku z roinymi stanami uczulenia ustroju i z roinicami w patogenezie oraz immunobiologii brucelozy. Pod wzglqdem wra21iwogci na alergen brucelozowy mo2na by ssaki tak uszeregowae: czlo- wiek ? owca i koza bydlo rogate ? Awinia ? inne ssaki. Najwiqksze zastosowanie ma odczyn w rozpoznawaniu bruce- lozy czlowieka, owiec i koz, mniejsze u bydla rogatego, a naj- mniejsze u Awirl. ? ROZDZIAL II BRUCELOZA ZWIERZA,T DONTIADCZALNYCH W badaniach nad brucellami u2ywane sq nastgpujqce zwierzeta do6wiadcza1ne: mysz biala, Awinka morska, krolik, szczur bialy, zarodek kurzy. 1. BRUCELOZA MYSZY BIALYCH Wierszilowa* wykazala, ie szczepy rosnqce w fazie S sq dla myszy zjadliwe, szczepy zag zdysocjowane sq malo zjadliwe lub zupelnie niezjadliwe. Myszki biale sq wrailiwe na zakaienie nie- za1e2nie od wieku, rozwoju i wzrostu. StwierdziliAmy, e moina je zaka2ae doustnie, dospojowkowo, donosowo, podskornie, do- mie6nio wo, doy1nie, dootrzewnowo, dom6zgowo i naskornie. My- szy zaka2one brucellami umieszczone w jednej klatce z myszami nie zakaionymi zakaiajq je. Glownq rolq odgrywa tu mocz myszy zakaionych. U myszy zaka2onych stwierdziligmy brucelle w mo- czu (pecherzu moczowym). Stiepanow* opisal epizootiq brucelozy wk.od populacji myszy 2yjqcych razem: zakazily sie one mlekiem zawierajqcym paleczki brucelli. Bruceloza myszy przebiegala ostro, wgrod objawow posocznicy konczqcej sie gmierciq w ciqgu 3-4 tygodni. Zmiany anatomopatologiczne wskazywaly na uog61- monq postae brucelozy. Wierszilowa zakaiaIa'doustnie myszy biale szczepami odmiany melitensis, dayvkq 100 milionow paleczek, nie zawsze uzyskujqc. zachorowania. Zakaiajqc doustnie myszy szcze- pami odmiany bovis w dawkach 100 do 500 milionow paleczek stwierdzilEmy w 83?A wystgpowanie przeciwciai (Parnas, Sluczan- ski, 1940). Wrai1iwo66 myszy bialych na zakaienie podsk6rne jest wiek- * Cyt. Zdrodowski, 1953. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 69 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 sza, zaleiy jednak od zjadliwoki szczep6w i i1oci wstrzykiwa- nych bakterii. Szczepy zjadliwe wywolujq zachorowanie nawet w6wczas, gdy wprowadza siq podsk6rnie od 2 do 1000 paleczek. Poniewai osobnicza wra21iwok myszy odgrywa duiq rolg, naleiy do kakiej proby uiywae po kilka myszy. Przy szczepach mniej zjadliwych trzeba podskornie wprowadzae znacznie wiqksze paleczek, by wywolywae chorobq. Stwierdzilikny, 2e szczepy sta- re, muzealne, niezjadliwe nie wywolywaly Amiertelnego zakaie- nia nawet w iloki 2 miliardow paleczek. Zakaienie podsk6rne wywoluje najpierw zajgcie najbli?szych wgzlow chionnych, potem . uogolnienie drop krwionoklq, w koficu usadowienie sig paleczek w narzqdach miq2szowych, bogatych w kom6rki ukladu siatecz- kowo-kodblonkowego. Uogolnienie procesu zaka2enia i posocz- nica wystqpujq zazwyczaj w 15-20 dniu od chwili podskornego zakaienia. Ciekawe sq wyniki badari nad wplywem kortyzonu i mucyny na zaka2enie myszy bialych. Zakaano je odmianq suis, bovis i melitensis. Zwierzqta otrzymywaly rowniei kortyzon drogq do- miOniowq, przed zaka2eniem lub po zaka2eniu. Zwierzqta zaka- ione znajdowaly siq w ostrej lub przewleklej fazie zakaienia. Ba- dano je potem metodq histopatologicznq. U myszy zakaionych od- mianq suis, ktorym podawano kortyzon, zauwaiono nastqpujqce 4 dyer; zahatenta Rye. 17. Powi0c.szenie ?ledziony u myszek bialych zaka2onych sZczepem zjadliwym odmiany bydlecej nr 24 na przestrzeni migdzy pierwszym a dzie- wiqtym dniem zakaienia (A. Kozicka, J. Parnas). dzialanie tego rodka: w fazie ostrej nastgpowalo pod jego wply- wem zaostrzenie procesu zakaZenia i nasilenie zmian chorobowych w narzqdach. W fazie przewleklej zaka2enia kortyzon nie wywo- lywal tego rodzaju zmian (Abernathj i Spinlc, 1952). Ryc. 18. Obraz histologiczny pluca: A ? normalnej myszki bialej; B ? myszki bialej padlej z powodu brucelozy (Pneumonitis interstitialis). A. Kozicka i J. Parnas. Foto B. Prejbisz. 7:;:-5777. ? Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Ii Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Mucyna wzmaga zjadliwok paleczek brucelli. Olitzki wprowa- dzal do jamy otrzewnowej myszy zawiesiny paleczek brucelli z dodatkiem 100/0 mucyny. Dawka zawiesiny bakteryjnej z mu- cynq (0,5 ml) okazala siq w 1000/0 Amiertelna. Pewne gwiatlo na przebieg zaka2enia myszy bialych paleczkami brucelli rzucajq dcAwiadczenia Kozwkiej i Parnasa (1955). Szczep odmiany bovis nr 24 uzjadliwiono pasa2owaniem na myszkach; wywolywal on regularnie ich mier? ciqgu 5-9 dni. 9 myszy zaka2onych tym szczepem usypiano codziennie po jednej' i wy- konywano analizq bakteriologicznq oraz histopatologicznq. Po- czqwszy od 3 dnia zakaienia stwierdzano nasilajqce sig coraz bardziej zmiany w plucach, gledzionie, w wezlach chlonnych, wqtrobie i nerkach. Najwigksze zmiany spostrzegano w plucach, co Awiadczyo du72ej roll tkanki plucnej myszy w patogenezie za- ka2enia pale.czkq brucelli. Zmiany w plucach odpowiadaly obra- zowi bronchopneumonia interstitialis actaa. Zalqczone f otogra- fie (ryc. 17 i 18) przedstawiajq narastajqce w miarq rozwoju za- kaienia powigkszenie Aledziony oraz charakterystyczne cigikie i rozlegle zmiany w tkance plucnej. Ze wzglgdu na brak miejsca nie streszczam tu wynik6w cennych badan A. Bera. Przyczynily sig one do wyjaklierna patogenezy. 2. BRUCELOZA KROLIKOW W roku 1946 rozpoczgligmy badania nad doAwiadczalnq bruce- lozq krolikow (Parnas, Stepkowski). W ciqgu lat 1946, 1947 11948 badano systematycznie 36 krolikow zaka2onych odmianq bovis brucelli oraz 15 krolikow kontrolnych. Kroliki byly jednej rasy I wieku, dobrze odiywiane i pielqgnowane. Zwierzqta szczepiono doiylnie (1 m1-4 miliardy paleczek) i dootrzewnowo. Obserwo- wano u nich wystgpujqce do 10 dnia posmutnienie, gorqczkg, brak laknienia. Badano odczyn zlepny regularnie, co 2-3 tygodnie. ZwrOaono uwagq na rozw6j odczynOw odpornokiowych. Ze wzglgdu na utrzymywanie sig odczynu zlepnego podzielono kro- liki 'na 3 grupy: grupg 1 (23,3% krolikow) cechowalo to, ie do 5 tygodni po zakaieniu miano utrzymywalo siq na poziomie 1/100-1/400, po czym powoli spadalo; grupq 2 (46,7%) stanowily kroliki, u ktorych miano zlepne osiqgalo jui w pierwszych 3-4 72 tygodniach po zakaeniu wysokok 1/800 a nastqpnie okolo 7-12 miesiqca spadalo; w grupie 3 (6 krolikow) utrzymywalo sig miano 1/25-1/100 w czasie do 24 miesigcy. U wiqkszok1 zwierzqt stwierdzono aglutyniny ju2 w 8 dniu P0 zakaieniu. U wszystkich zwierzqt wykonywano rowniei od- czyn wiqzania dopelniacza. Na tej podstawie wyrOiniono 3 gru- py krolikow: a) w pierwszej grupie przeciwciala wiqiqce dopelniacz zja- wialy sig jednoczeklie z aglutyninami (74,3%) i utrzymywaly siq prawie rownolegle w czasie i nasileniu z aglutyninanii; b) w drugiej grupie (17,2%) obecnoAe przeciwcial wiqiqcych dopelniacz zaznaczyla sig silniej ni przeciwcial zlepnych; c) w trzeciej grupie (8,5%) odczyn wiqzania dopelniacza zja- - wial siq poiniej (w odroinieniu od grup poprzednich), ustgpujqc nasileniem odczynowi zlepnemu. Do6wiadczenie to wyjania pewne niezgodnoki wynikow odczynu zlepnego i wiqzania dopel- niacza. Odczyn precypitacji spostrzegalikny w pierwszych tygo- dniach po zaka2eniu. Alergiczny odczyn skorny Burneta wypadal w pierwszych ty- godniach po zaka2eniu najczgkiej ujemnie albo wqtpliwie. Potem Rye. 19. Mianowanie bruceliny PS na kroliku uczulonym na dzialanie pa- leczek brucelli i ich jadow (od strony lewej ku prawej widae zmniejszanie sie odczynow). Foto B. Prejbisz. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 73 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 , Ryc. 20. Obraz histologiczny odczynu Burneta u krolika. Widoczny naciek leukocytarny w tkance podskornej. Foto B. Prejbisz. w okresie 2-5 miesiqcy od zaka2enia, ustalal siq i wystqpowal silnie. Taki stan utrzymywal siq do 22 miesiqcy. U krOlikow bia- lych zaznaczal sie ten odczyn bardzo wyrainie po dawce silniej- szej (0,1-400 milionow), w postaci nacieku o 6rednicy 1 1/2 do 2 cm otoczonego zaczerwienieniem. W grodku nacieku zjawiaI siq Ncherzyk, potem martwica tkanki i owrzodzenie, zamieniajqce siq w blizne. Badanie histopatologiczne wycinka sk6ry pobranego z miejsca nacieku wykazaIo w sk6rze wlagciwej obfity naciek leukocytowy i liczne czerwone krwinki. W glcbszych warstwach 74 ^...411.41?1.? V. skory i w tkance podskornej spostrzegano naciek, tworzqcy wie- lokrotne ogniska. Wystqpuje te2 obrzqk i przekrwienie. Zmiany zapalne docier.ajq rownie2 do 1e2qcych pod skorq wlokien miqgnio- wych, gdzie widoczny jest naciek komorkowy (rye. 19, 20). Naciek leukocytarny ulega masowemu rozpadowi, tworzqc ogniska ropne. Dawka mniejsza wywoluje lagodniejsze zmiany histopatologiczne, bez ogniska ropnego (Parnas, Daszkiewicz, 1953). U wszystkich krolikow oznaczano odczyn opsonino-fagocytowy; u 800/0 zwierzqt byl on jednym z pierwszych wskainikow zaka2enia, wystgpowal zazwyczaj po odczynie zlepnym i wiqzania dopelniacza. Wskainik opsonino-fagocytowy zwiqksza siq w miarq narastania przeciwcial i utrzymuje siq diugo, na rowni z alergicznym odczynem skornym. U krolikow zaka2onych nastqpuje czgsto samowyleczenie; badania bakteriologiczne nie wykazujq w6wczas paleczek brucelli mimo dokladnych poszukiwan w ro2nych narzqdach. Zmiany anatomo- i histopatologiczne przedstawiajq siq tak samo jak u gwinek mor- skich. Zakaenie krolikow udawalo sig ro2nymi drogami: doustnq, na- skornq, 6rodskornq, podskornq, domigAniowq, doiyInq i dootrzew- nowq. Kr?liki zdrowe, 2yjqce w klatkach obok krolikow zaka?o- nych brucelozq, zakaajqsi w spos6b naturalny. Mlode kroliki sq mniej wraEiwe na zakaenie od starszych. Krolice cig2arne ro- niq na skutek zakaenia paleczkami brucelli. Spotyka sig czasem kroliki oporne na to zaka2enie. Wykonywano badania hematologiczne (Parnas, Stqplcowski, 1948), spostrzegajqc niedokrwistok z iloAciq okolo 3 milionow krwmek czerwonych (norma wg Wirtha 6-13 milionow). Row- noczeAnie wystgpowal spadek hemoglobiny do 30?/o wg Sahliego (norma 60-80). Odsetek limfocytow wynosil u krOlikow od 40 do 80?/o. W poczqtkowym okiesie zaka2enia wystepowala neutrofilia. Odczyn Biernackiego byl w 55,90/s przyspieszony. Odczyn leuker- giczny Flecka wystqpiI u 80?/o krolikow zaka2onych. 3. BRUCEL,OZA SWINEK MORSKICH Zdrodowski i wspolpracownicy przeprowadzili wiele badan w celu wyjagniema wlakiwogci procesu zakaienia brucelozq u 6winek morskich. Zwierzeta te na1e2q do najbardziej 75 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 wych na zakaienie wszystkimi odmianami brucelli; niezaleZnie od wrot zakaZenia, stanowiq one najlepszy model badawczy. Szczepy zjadliwe brucelli nadajq sia najlepiej d,p tych badari. Zdrodowski i wspolpr. zakaZali gwinki morskie drogq doustnq; skarmiane gastq hodowlq odmiany melitensis zakaZajq sia w 1000/0. Mona je zakaZae drogq dospojowkowq. Zdrodowski i Woskrie- sjenski wywolali zakaZenie 60 gwinek morskich przez wprowa- dzenie do worka spojowkowego 2-3 kropel hodowli bulionowej. To samo udawaIo sia nam niezaleinie od tego, czy wprowadzano odmiana bovis, suis, czy melitensis. Szczep niezjadliwy Buck S 19 wprowadzony dospojowkowo w iloki 2-3 kropel zawiesiny, za- wierajqcej 5 miliardow paleczek w 1 ml, wywolywal bezobjawowe zakaZenie, wyraZajqce sia pojawieniem przeciwcial i stanu swoistej alergii. Swinki morskie sq bardzo wraZliwe na zakaZenie podsk6rne lub domiagniowe. Niektore szczepy sq bardzo zjadliwe, co wy- ra2a sia tym, Ze mala ich Hoge wystarcza do zakaZenia zwierzqt. Niektorzy autorzy uzyskali zakaZenie 6winek morskich po wpro- wadzeniu podskornym 8-18 lub 28-77 paleczek brucelli. Zdro- dowski wywolywal zakaZenie Awinek dawkq 2-10 paleczek i na tej podstawie uwaZa, ie gwinka pozbawiona jest odpornoki natu- ralnej na zakaZenie brucelozq. ZakaZenie poprzez nie naruszonq skora owlosionq nie zawsze sia udaje. W plucach zwierzqt zaka- Zonych drogq oddechowq (aerosol) odmianq bovis i suis, nie stwier- dza sia Zadnych zmian, natomiast wystapuje ogolne zakaZenie. Niektorzy autorzy wprowadzili brucelle dooponowo i stwierdzili zmiany w postaci obrzaku m6zgu i wodogIowia. DoAwiadczenia te Nvyjaniajq, nam roZnorodne moZliwoki zakaZenia brucelozq. Wgrod 6winek morskich mogq sia zjawiae masowe zakaienia bru- celozq. ZdTodowski opisal takie zakaZenie w hodowli obejmujqcej okolo 40 zwierzqt._ Zaznaczajq sia u gwinek roinice w dziaIaniu roinych odmian brucelli. Braude (1951) zakazil 54 gwinki morskie dootrzewnowo odmianami melitensis, suis i bovis. Odmiana suis wywolywala ropnie otrzewnej, odmiana melitensis powodowala ogolne zmiany, bez zropienia otrzewnej, odmiana za6 bovis po- wodowala liejsze zmiany chorobowe w narzqdach. Stan uogolnienia utrzymuje sia u 6winek w ciqgu 2-3 miesiacy od chwili zakaZenia. PoZniej, w okresie od 4 do 12 miesiacy od 76 10!,' zakaienia stwierdza si brucelle w narzqdach rzadziej (42,6%). Jeszcze peiniej (13-20 mies.) wysiewy dodatnie stajq sia rzadsze (17,1%). Wskazuje to na due znaczenie zjawiska samowyleczenia 6wi- nek morskich zakaZonych brucelozq; 16-17% zwierzqt pozostaje przez dluiszy czas nosicielami brucelli. Zjawisko samowyleczenia nastapuje szybciej przy zakaieniach odmianq bovis. Dynamika rozwoju zakaZenia 6winek wykazuje charaktery- styczne cechy immunobiologiczne, pokrywajqce sit ze spostrze- Zeniami u krolikOw. Odczyn Wrighta zjawia sia pod kohiec pierw- szego miesiqca po zakaieniu i utrzymuje sia okolo 12 miesiacy (1/240-1/830). Nastapuje potem wygasanie odczynu zlepnego (1/50-1/60) ai do jego zaniku. Odczyn Burneta zjawia sia po2niej ni2 odczyny serologiczne. Miadzy 2-3 miesiqcem zakaienia odczyn Burneta wystapuje. u 87-88% 6winek, miadzy 3-5 miesiqcem u 95-980/o; odczyn pozostaje dodatni dlugi czas, nawet mimo sa- mowyleczenia. Odczyn opsonino-fagocytowy wystapuje u gwinek morskich ju2 w 14-16 dni po zakaZeniu i utrzymuje sia naj- dluZej. ZakaZenie brucellami przebiega u gwinek morskich bezobjawo- wo, lub te wywoluje roine objawy chorobowe od najlZejszych do ciaZkich stanow posocznicy, doprowadzajqcych do 6mierci. Zja- wiska te zaleiq od zjadliwoki szczepow brucelli i od stanu odpor- noki zwierzqt. Ber (1938) stwierdzil, Ze podniesienie cieploty ciaIa jest u zakaZonych 6winek morskich krotkotrwale i szybko usta- puje. SpostrzegaI te 2 dluZej trwajqcq i silniej zaznaczonq bakte- riemia u ?winek morskich pozbawionych gledziony. Zdrodowski i wspolpr. obserwowali 336 6winek morskich zaka- Zonych brucellami, stwierdzajqc zmiany w ukladzie kostno-sta- wowym (17?/o), ropnie w reZnych narzqdach (5-10%) zmiany w jqdrach i najqdrzach (14,5-26?A) zmiany narzqdu wzroku (10-27%). Spotyka si ii6winek nastapujqce objawy zakaZenia: nieprawidlowo przebiegajqcq powrotnq lub falistq gorqczka, chu- dniacie i charlactwo, wypadanie sierki i dystrofia skory, niedo- wlady i poraZenia odnoiy. U samic ciaiarnych obserwowaligmy ronienia, wystapowanie wycieku ropnego z macicy i pochwy, za- palenie macicy. Mlode gwinki urodzone w czasie_prawidlowym czasto ging bez widocznych objaw6w choroby. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 77 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 L 4. BRUCELOZA SZCZUROW BIALYCH Szczur bialy odznacza sig duiq wra21iwokiq na zaka2enie pa- leczkami brucelli, w szczegolnoki odmianq melitensis i bovis; wy- starczq male iloki paleczek zjadliwych szczep6w (10, 100, 1000), aby wywolaa zakaenie. Istnieje jednak znaczna sklonnoge do sa- mowyleczenia. Ascoli* (1946) przebadal okolo 2000 szczurow bia- lych obojga plci zaka2ajac je paleczkami brucelli dootrzewnowo. Stwierdzil on wigksza wra2liwok samic ani2eli samc6w. Starsze samice sq wra2liwsze od mlodych. Dawka grniertelna najmniejsza okazala sie u samic nasza o 1/3-1/2. Dowodzi to powinowactwa paleczek brucelli do narzadow rodnych samic oraz wplywu hor- monow na przebieg zakaienia i na wrailiwok szczurow. 5. METODYKA BADANIA ZWIERZAT DOSWIADCZALNYCH Najczekiej sq uiywane do badati doAwiadczalnych 6winki mor- skie, biale myszy i kroliki. Zwierzeta u2ywane do badati powinny bye zdrowe, dorodne, naleiycie karmione i pielggnowane. 1.12ywa- nie szczepow brucelli o du2ej zjadliwoki i w dawkach dokladnie oznaczonych ma podstawowe znaczenie dla badati dogwiadczal- nych. Najmniejszq dawkq zakaialnq brucelli stanowi ta iloge iy- wych paleczek, kt6ra po wprowadzeniu podskornym wywoluje w ciqgu 30 dni u gwinki, zaA 20 dni u myszy uogolnienie zaka2e- nia. Dia 6winki morskiej ta najmniejsza dawka odmiany meliten- sis wynosi 2-10 bakterii. Szczepy u2ywane do badari powinny bye w fazie S, pozbawione kolonii R, okreAlone pod wzglqdem najmniejszej dawki zakaajacej i stale kontrolowane. Szczepy ta- kie przechowuje sie w stanie zliofilizowanym. Do zakaania zwie- rzqt uiywana jest 48-god?;inna hodowla na agarze. Takq hodowlq splukuje siq roztworem fizjologicznym i ustala sie ggstok zawie- siny na poziomie 1 miliarda paleczek w. 1 ml. Nastepnie, rozcien- czajqc 10-krotnie wyjkiowa zawiesinq dochodzi sie do rozcieri- czeir 100 ? 10 ? 1 milionow, 100 000 ?10 000 ? 1000 ? 100 ? 10 paleczek. Trzeba rownie2 kontrolowae, czy w podanych rozcieri- czeniach istotnie komorki zachowaly 2ywotnoge, czy nie obumarly. * Cyt. Harris, 1951. ' 78 ' ? ..,,??? ? W tym celu 0,1 ml zawiesiny o rozcieficzeniu 100 paleczek w 1 ml wysiewa sie na 3 plytki Petriego z agarem wqtrobowym, uprzed- nio skontrolowanym co do wzrostu brucelli. Swinki morskie i my- szy zaka2a sie ro2nymi drogami; najczgkiej wprowadza sig zarazki podskornie. Po 30 (Awinki morskie) i 20 dniach (myszy biaIe) bada sie zwierkta anatomopatologicznie, histopatologicznie i bakterio- logicznie. Zwierzeta usypia sig chloroformem, zanurza sie je w roztworze karbolu lub lizolu, po czym wykonuje sie sekcje. Wysiewy robi sig z narzadow wewnetrznych, ze szpiku, z wezlOw chlonnych, z krwi i moczu, biorqc za kaidym razem material ob- ficie i z kilku okolic. Do mia?d2enia narzqdow u2ywanych moidzie- rzykow Griffitha. Material wysiewa sie bogato na wieksza ilo?e plytek, potem przenosi siq pozostalq czek materialu do bulionu. Wskazowki te sq bardzo wane dla wykrycia brucelli. Wysiewy nale2y utrzymywae w cieplarce przez 15-20 dni, ogladajac je co 3-4 dzien. Intensywnok wzrostu bruqe11i na plytkach Petriego oznacza sie nastepujqco: = 10 kolonii, = 10-30 kolonii, = wiecej jak 30 kolonii. Jegi do zaka2ania zwierzqt u2ywane sq row- noczegnie lub w r&nym czasie ro2ne odmiany brucelli (badanie na odpornoge krzy2owq) wowczas wysiewa sie material na agar z fuksyna zasadowq i tioninq. Zwierzeta zakaione ywione sq pelnowartokiowq karma, za- wierajaca witaminy i sole mmeralne. Ze wzglqdu na spadek 001- nej odpornoki zwierzqt szczepionych brucella naleiy je chronie przed zakaieniami dodatkowymi (Pasteurella, wirusy); trzeba je chronie przed zimnem, dbae o czyste powietrze i naslonecznienie wiwarium. W ostatnim czasie zarodek kurzy zdobywa wane miej- sce w badaniach dogwiadczalnych i rozpoznawczych nad bruce- lozq. Na podstawie przebadania ok. 1000 zarodkow kurzych szcze- pionych do woreczka 261tkowego paleczkami brucelli ustalono, ie zarodek kurzy naleiy do najwraLiwszych na najmniejsze dawki brucelli (Blitell, Zuber, Parnas, 1955). Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ? ROZDZIAL III EPIZOOTIOLOGIA BRUCBLOZY Poznanid wlakiwoki epizootiologicznych zbiornika paIeczek brucelli stanowi dla pracownikow slukby zdrowia, a w szczegol- noki pionu sanitarno-przeciwepidemicznego, sprawq waknq, zaj- muje siq ona bowiem niszczeniem tego zbiornika, i wspolpracuje w tym zakresie ze slukbq weterynaryjnq. Srodowisko zwierzqt ho- dowlanych stanowi rownocze6nie grodowisko pracy ludnoki wiej- skiej. Podobnie, jak lekarze przemyslowi powinni poznak woki Srodowiska pracy robotnikow, tak tek i pracownicy shiny zdrowia na wsi powinni znak wlakiwoki Srodowiska pracy w ho- dowli i szkodliwoki tu dzialajqce. Metody badan stosowane w za- kresie brucelozy przez medycynq weterynaryjnq sq niejednokrot- nie lepiej poznane od metod stosowanych w medycynie ludzkiej. Stqd potrzeba poznania tych metod jako cennego wzoru. 1. BRUCELOZ A BYDLA ROGATEGO Wraz z rozwojem hodowli bydla w Europie oraz na innych kontynentach rozprzestrzeniala SiQ bruceloza bydla. W wielu kra- jach stwierdzono stan zakakenia ferm hodowlanych siqgajqcy 40-60 i wiqcej procent. Bruceloza stala siq obok gruilicy plagq wiqkszych hodowli bydla rogatego. Wywolujqc masowe ronienia bydla, Smiertelnoge cielqt, niepIodnoga krow, schorzenia wymion i bezmlecznok powoduje ona wielkie straty gospodarcze. 0 roz- miarach rozprzestrzeniania brucelozy bydla wiadczq nastqpujq- ce liczby: we Francji zbadano w latach 1934-1936 8600 majqt- kow stwierdzajqc brucelozq w 4656 (w 80 departamentach). W Niemczech przebadano w 1936 roku (Zeller) 44, 830 gospo- darstw i stwierdzono duke nasilenie zakakenia w 7850 (17,49?A), 80 slabsze ? w 1742 (3,88?A). Zeller przytacza, ke w Niemczech stwierdzono brucelozq bydla w 594 gospodarstwach posiadajq- cych ponad 50 kr6w u 65,32% zwierzqt; w 3931 gospodarstwach (20-50 krow) u 36,97%; w 17 436 gospodarstwach (6-19 kr6w) u 25,87% oraz w 22 908 (do 5 krow) u 14,15%. Bruceloza bydIa stanowila do czasu wojny ostatniej (1939) wane zagadnienie hodowlane w Polsce. Wysokoproduktywne gospodarstwa hodowli bydla wykazywaIy odsetek zakakenia od 15 do 100. W6rod naj- bardziej mlecznych krow wystqpowala bruceloza najwczeS?niej. Polsce Ludowej, w wyniku 10 lat walki .z brucelozq bydla, w PGR-ach i spoIdzie/niach produkcyjnych uzyskano ogranicze- nie jej rozprzestrzenienia. Odsetek krow zakakonych w PGR-ach waha siq w roknych wojewOdztwach miqdzy 7 a 30. Obok obor wolnych od brucelozy mamy jeszcze wciqk obory zakakone, nie liczqc ?bar brucelozowych sztucznie tworzonych przez usuwanie z innych gospodarstw. Straty w mleku i miqsie wywolane brucelozq bydla stanowiq powakne zagulnienie gospodarcze. Odmiany brucelli wystqpujqce u bydla roga- t e g o. W przewakajqcej liczbie przypadk6w bruceloza kr6w jest wywoIana odmianq bovis. Van der Hoeden przebadaI 49 szcze- pow wyosobnionych od ,krow i stwierdziI wylqcznie odmianq bovis. Lisbonne, Roman i Renaux (1937) zbadali 41 szczepow po- chodzenia bydlqcego (z roknych czqki Francji) i stwierdzili wk.od nich 38 szczepow bovis i 3 szczepy melitensis. Taylor, Widal i Ro- man (1934) wyosobnili we Francji w 35 przypadkach brucelozy bydla rogatego odmianq melitensis. Wgrod 5 szczepow wyosob- nionych od krow na Sycylii stwierdzono wylqcznie odmianq me- litensis; w Lombardii stwierdzono u bydla wylqcznie odmianq bovis. W okolicach, w ktorych stwierdzano brucelozq owiec i koz, wyosobniano rowniek odmianq melitensis od bydla. U bydla wy- stqpuje Townie odmiana suis, co uzaleknione jest od wystqpo- - -wania jej u wi? w danej okolicy. Gilman (1946) -stwierdziI od- mianq suis u krow (mleko). Guddleson (1929) zbadal 100 szcze- pow wyosobnionych od bydla i wArod nich stwierdziI 3 szczepy odmiany suis. Chodkowski i Parnas (1954) wyosobnili od bydla 2- szczepy odmiany melitensis i szczepy odmiany suis. Wrak1iwo6 kr ?w na zakakenie brucell.ami za- 33ruceloza Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 81 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 lety w dutej mierze ad czynnikow grodowiskowych, jak tywie- -nie, pielqgnowanie, stan higieny ob6r. Demineralizacja ustroju sprzyja podwytszeniu wrailiwoki na zakatenie. Stwierdzeno, te braki?wapnia i magnezu w karmie towarzyszq czgsto brucelozie. Jednostronne karmienie .paszq tregciwq ma wplywae na zwigk- szenie wratliwoki bydla. Brak witaminy E w dutym stopniu sprzyja wratliwoki krow na zakatenie. Niektorzy autorzy po- dajq, te daje sie zauwaiye zwiqzek miqdzy zakateniem brucelozq a stanem uwapnienia ustroju krow. Braki manganu, miedzi, ko- baltu i cynku sprzyjajq rowniet nasileniu zakatenia brucelozq. Stosowanie tych substancji gladowych u ludzi i zwierzqt ma ich zdaniem przyspieszae leczenie. Poprawa warunkOw mineralnych gleby i paszy ma wplywae korzystnie na zwalczanie brucelozy bydla. Zrodla i dr ogi z ak at eni a. Zrodlem zakatenia krow sq najczggciej krowy dotknigte brucelozq, rzadziej owce, gwinie, ko- zy, konie oraz szczury i myszy tyjqce w oborach. Dotychczaso- we spostrzetenia wskazujq na to, t e stawonogi mogq w pewnych warunkach zakatae krowy. Ludzie zatrudnieni w oborach mogq wydzielae bakterie z moczem i zakatae grodowisko bytowania bydla. Hulten (1932) spostrzegai zakatenie krow przez dojarke. chorq na brucelozq. Carpenter i wspolpr. oraz Thomsen zwracaja rownie2 uwagg na rolg zakatonego brucelozq personelu oboro- wego. Zakatenie kr6w dochodzi do skutku rowniet na zakato- nych pastwiskach. U zakatonej krowy siedlisko paleczek stanowiq drogi todne i wymiq. Brucelle pozostajq wewnqtrz macicy i w drogach rod- nych krowy w czasie ad 6 do 46 dni pa porodzie lub ronieniu. W wydzielinie pochwy i szyjki macicznej przed porodem i po porodzie znajdujq si zjadliwe brucelle, co powoduje czqste za- katenia pracownikow weterynarii i zootechniki. Brucelle wystqpujq w siarze i mleku, w ktorym utrzymujq si dlugi czas pa ronieniu lub porodzie. Niejednokrotnie motna stwierdzie brucelle w mleku krow, ktore dawniej ronily, lecz potem rodzily prawidlowo. Czasem wystqpujq brucelle w mleku, mimo te odczyny serologiczne krwi wypadajq ujemnie (Karsten). Zdarzajq siq one w mleku wszystkich owiartek wymienia lu tet tylko w oddzielnych .ewiartkach. Wydalanie paleczek !nu- 82 celli mote odbywae sig stale lub okresowo. Bang i Bendixen (1932) badali 15 krow z utajonq brucelozq wymienia w ciqgu kil- ku okresow mlecznych. W tadnym przypadku nie zauwatono ob- jawow chorobowych w wymieniu. Mimo to mleko zawieralo, ad kilku do 30 000 paleczek brucelli w 1 ml. Wydalaniu brucelli to- warzyszq zlepniki, stwierdza siq tet zlepniki bez paleczek w mle- ku albo paleczki brucelli, mimo braku zlepnikow. Ma to duke znaczenie dla?motliwoki zakatenia sig dojarek i spotywcow mle- ka. U kr6w zakatonych moina takie stwierdzie brucelle w mo- czu, kale, zag u buhaj6w w nasieniu. Tq drop paleczki brucelli przenikajq do grodowiska obory, do nawozu, na pastwiska, do wody i paszy. Bydlo rogate zakata SiQ paleczkami brucelli drogq pokarmo- wq, spojowkowq, skornq i przez narzqdy plciowe. Glownq rolq odgrywa tu droga pokarmowa. Bang (1934) wywolal brucelozg u 5 krow i 2 cigiarnych jalowic przykladajqc do ogolonej lub nie golonej sk6ry nadpgciny (miqdzy racicami) i na strzykach wymienia watg napojonq hodowlq brucelli, innym razem wodq, plodowq pochodzqcq z przypadku ronienia. Naturalne zakatenie krowy trwa okolo 2 lat, pa czym zarazelc znika z ustroju i nastgpuje samowyleczenie. Po zakateniu sztucz- nym proces ten trwa krocej. Krowy nie wykazujqce dodatnich od- czynow serologicznych, mogq bye mimo to zakatone i wydalae zarazki. Paleczki brucelli wprowadzone do ustroju rozmnatajq sig w miejscu zakatenia, pa czym przedostajq siq do najblitszych wqzlow chlonnych. Tu pewien czas zatrzymujq?siQ i rozmnaiajq, a nastqpnie dostajq siq do krwi, gdzie utrzymujq siq w ciqgu 10-21 dni. W tym czasie zjawia siq zwytka cieploty ciala o ty- pe ciqglym lub przerywanym, co jest nastqpstwem przeddsta- wania sig' nowych partii paleczek z wqzlow chlormych do krwi. Bakteriemia nie zawsze da siq stwierdzie posiewarhi. Brucelle znikajq z krwi doge szybko, sadowi4c siq w roinych narzqdach. W nasieniu i pgcherzykach nasiennych buhajow moina spo- strzegaa paleczki brucelli. U kr6w spotyka siq brucelle w wgzlach chlonnych, w gledzionie, wqtrobie, nerkach, tarczycy, pgcherzu moczowym, w moczu, w wysigkach stawowych. Wydalajq za pogrednictwem kalu i moczu. Wedlug Banga i Bendixena brucelle ulegajq w narzqdach zniszczeniu w ciqgu okolo 48 dni, 6* Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 - 83 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 1: a w wqzIach chlonnych pozostajq dlugo przy kyciu. Z wqzlow chIonnych wymienia i narzqdu rodnego przedostajq siq do gru- czolu mlecznego i macicy wowczas, gdy powstaje ciqka i wydzie- lanie mleka. W macicy ciqkarnej zarazki rozmnakajq siq masowo w kom6rkach bon plodowych, w bionie luzowej macicy, a na skutek dzialania jadu wywolujq zmiany martwicze, szczegolnie na kosmkach (rye. 21). Namnakajq siq one rowniek w wodach Rye. 21. Laysko krowy po poronieniu (widoczne ognisko martwicy). R. Mannin ger. pIodowych, tworzqc tu duke skupienie jadow. Przenikajq std do wnqtrza pIodu i powodujq w narzqdach wewnqtrznych zmia- ny martwicze, doprowadzajqce do obumierania piodu. Pod wply- wem uczulenia ustroju przez substancje antygenowe paleczek brucelli powstaje stan swoistej alergii. OBJAWY CHOROBOWE BRUCELOZY BYDLA 'Badaniami nad ustaleniem okresu wylqgania brucelozy u kr6w (od chwili zakakenia do poronienia) stwierdzono, ke w 13 do 26?/o wynosi on 31 dni, w 33 do 42% ? 31 do 60 dni, w 41 do ? powykej 60 dni, w 17 do 18% ? 91 do 120 dni, w 5 do 7?/o ? 121 do 150 dni, w 2 do 7?/o ? 151 do 180 dni. U krow i jalowek bruceloza przebiega bezobjawowo. U sathic ciqkarnych zjawiajq siq ronienia oraz schorzen. ia narzqdu rodne- 84 E go i wymienia. U buhajow spostrzega siq schorzenia jqder, najq- drzy i narzqdu ruchu (staw6w, pochewek'gciqgnistych). Ronienie moke wystqpie w kaidym okresie ciqky, najczqgciej w 7 miesiqcu i przebiega bez ogolnych objawow zatrucia. Po ronieniu zjawia sic wyciek, zawierajqcy brucelle, utrzymujqcy siq 1-3 miesiqcy. Na skutek zajqcia wymienia zmniejsza siq mlecznoLe, a mleko wykazuje cechy chorobowe I jest zakakone paleczkami brucelli. U buhaj6w spostrzega siq obrzqk i bolesnoge jqder oraz towarzy- szqcq temu gorqczkq. Stan zapalny jqder przechodzi w przewle- kly, tkanka jqdrowa twardnieje, w worku mosznowym zbiera siq plyn wysiqkowy; nieraz 400-500 ml. Nierzadko nastqpuje zro- pienie tkanki dotkniqtej procesem zapalnym, zjawia siq wyciek z cewki moczowej oraz powstajq owrzodzenia prqcia. U kr6w spostrzega siq czasem przewlekly stan zapalny stawow, najczq- Lciej napiqstkowych. U cielqt zakakonych paleczkami brucelli wystqpujq objawy je- litowe, biegunki, ogniska zapalne w plucach, powiqkszenie dziony i wqtroby, co najczqLciej prowadzi do gmierci. 2. BRUCELOZA OWIEC I KOZ. ZRODLA I DROGI ZAKAZENIA Bruceloza owiec i koz jest wywoIana glownie odmianq meli- tensis. U owiec i k?z stwierdzano rowniek odmianq bovis (Rin- 3ard, 1933, Taylor, Lisbonne i Roman, 1931). Odmiana bovis ma mmejszq sklonnok do rozprzestrzeniania siq w sirodowisku ho- dowli owiec i szybciej tu znika; odmiana melitensis rozprzestrze- nia siq szybko 1 w kr6tkim czasie zakaka pogIowie owiec, powo- dujqc utrwalenie si enzootii na dlugi czas. Nie stwierdzono do- td u owiec 1 koz odmiany suis. Bruceloza owiec i k6z odgrywa du ka rolq na poiudniu Europy oraz w krajach polokonych nad Morzem Srodziemnym i Czarnym. W Polsce nie stwierdzono ognisk brucelozy owiec czy k6z. Chylinski (1954) zbadai za po- mocq odczynu zlepnego i wiqzania dopelniacza surowice 1200 owiec. Odczyn wiqzania dopelniacza, ktory jest u owiec bardzo czuly, wypadI we wszystkich przypadkach ujemnie. Odczyn zlep- ny wypadI dodatnio w mian:ach 1/10-1/20, co odpowiada mianu fizjologicznemu u owiec. Bye moke, ke w miarq.rozwoju hodowli 85 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ? owiec i koz pojawi sie bruceloza wywolana odmianq bovis albo innymi odmianami. W ZSRR, Francji poludniowej, we Wloszech, Hiszpanii i in. krajach owce odgrywajq glownq role zbiornika paleczek brucelli. Owce i kozy zakaZajq sie brucelozq najczegciej wzajemnie od siebie. Czasem zakaLijq sie one od krow, z ktorymi stykajq sie we wspolnych pomieszczeniach i na pastwiskach. Zallwaiono, ie krowy mogq przenosie na owce i kozy odmiane bovis i melitensis. CzIowiek mo2e zakazie owce, co stwierdzono we Francji, gdzie od owczarzy zaczela sie enzootia brucelozy owiec. Pewnq role w zaka2eniu owiec mon odgrywae psy, ptactwo i kleszcze. Wspolne wypasy owiec zdrowych i zaka2onych przyczyniajq sie do wystqpienia enzootii w stadzie. Siedliskiem paleczek brucelli sq drogi rodne owiec i koz. GIownym objawem brucelozy jest ronienie, schorzenia macicy, wyciek pochwowy, uplawy. Poroniony plod, wody i blony plodo- we stanowiq najwaniejsze r?dla zarazka. Tq drogq brucelle do- stajq sie masowo do grodowiska owczarni, do karmy i wody, do grodowiska pastwiska. Zarazek wydala sit z drog rodnych w cza- sie od 4 do 6 tygodni po ronieniu. Mleko stanowi wane irodlo zakaienia. Paleczki brucelli wydalajq sie z mlekiem owiec i koz w duiych ilogciach ? 80-100, a nawet 200 tysiecy paleczek w 1 ml (Berthelon, 1942). Zarazki te moina stwierdzie w mleku owiec w czasie od 20 do 140 dni po ronieniu. Czasem stwierdza sie brucelle w mleku znacznie dluiej i bez zwiqzku z ronieniem. W moczu i kale owiec i koz stwierdza sie je rowniei. Nasienie samcOw wykazuje czasem obecnoge paleczek. Wrota zakaenia owiec i k6z stanowiq: przewod pokarmowy, rzadziej narzqd pIcio- wy, spojowki lub skOra. OBJAWY CHOROBOWE BRUCELOZY OWIEC I KOZ Zakaienie dowiadczalne kozy odmianq melitensis nie wywo- luje z poczqtku objawow chorobowych. Okolo 7-21 dnia zja- wiajq sie przeciwciala zlepne. Mona wyosobnie wowczas pa- Ieczki brucelli z krwi,. mleka i moczu W wymieniu powstaje przewlekly proces zapalny. Tkanka gruczolu mlecznego staje sie siedliskiem paleczek brucelli i irodlem wysiew-u tych paleczek do mleka. Zakaenie dogwiadczalne lub naturalne kozy mote 86 z biegiem czasu doprowadzie do zmian chorobowych, jak: niedo- krwistoge, wypadanie wlosa, zanik mlecznaci, kaszel, wychudze- nie; czasem zjawia sie ronienie, wystepujqce najczegciej w 2-4 mies. ciqiy. W pierwszym roku enzootii w stadzie owiec roni 50-70, a nawet do 90% samic. W roku nastepnym roni okolo 10% owiec, a w trzecim roku ronienie znika prawie zupelnie lub te i ogranicza sie do pojedynczych przypadkow. Wzrasta iloAe owiec nieplodnych, i wykazujqcych schorzenie narzqdu pIciowe- go. Wzrasta te 2 iloAe jagniqt ginqcych tui po urodzeniu wftod objaw6w oslabienia i biegunki. U samcow wystepuje schorzenie Aden U owiec i koz spotyka sie poza tym zmiany zapalne w sta- wach, torebkach gciegnistych i w narzqdzie wzroku. 3. BRUCELOZA SWIN. 2RODLA I DROGI ZA.KAZENIA Bruceloza gwin nie odgrywa w naszym kraju, jak dotqd, wiek- szego znaczen.ia. Szaflarski i Kaminska (1952) zbadali 4354 su- rowic od wi? poddanych ubojowi w rzeini. 2078 surowic nie wykazalo odczynu zlepnego; wgrod 2276 surowic otrzymali naste- pujqce wyniki: 1/5 ? 2276, 1/10 ? 1679, 1/20 ? 697, 1/40 ? 165, 1/80 ? 12, 1/160 ? 4, 1/320 ? 1. Odczyn wiqzania dopelniacza wypadl ujemnie. A wiec 12 surowic (0,3%) dab o wynik wgtpliwy, 4 za (0,009%) dodatni. Nastepnie przebadali gwinie 3 chlewni, w ktorych stwierdzono ronienie prosiqt. Otrzymano w 10 przy- padkach wyniki wqtpliwe przy ujemnym odczynie wiqzania do- pelniacza. Dane te, jak i nasze badania wskazujq na to, ie bru- celoza gwin nie odgrywa u nas w tej chwili roll. W CSR opisal bruceloze gwin i wyosobnil szczepy odmiany sum Niznansky (1954). W ZSRR, Dann, USA odgrywa bruceloza gwin duiq role epizootiologicznq i epidemiologicznq, jest wiec moihwe, ie po- jawi SiQ i u nas. Szczepy o cechach odmiany suis wyosobnili u nas od bydla Chodkowski i Parnas (1954). U Awin zaznacza sie szczegolnie za1e2noge miedzy wrailiwo- gciq na zakaenie a istnieniem zlych warunkow rodowiskowych, nied0,ywienia, niedoborow pokarmowych. Bruceloze gwiri wy- woluje odmiana suis; rzadziej bovis, najrzadziej zag odmiana melitensis. Dogwiadczalnie udaje sie zakazie gwinie znacznie la- twiej odmianq suis aniieli innymi odmianami (Huddleson). 2r6- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 87 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 diem zakaenia sq tu gwinie dotknigte brucelozg, ktore wydalajq brucelle drogami rodnymi (plod poroniony, wody plodowe, blony plodowe, wyciek z macicy i pochwy), z moczem, mlekiem. Knury zaka2ajg winie nasieniem zawierajgcym brucelle. Zaka2ona kar- ma i woda odgrywajq duig rolg w zakaieniu stada. 2rodiem za- kaenia gwi? mogq bya krowy dotkniqte brucelozg (mleko chude, zakaione grodowisko wspolnego bytowania w oborze lub na pa- stwisku). OBJAWY CHOROBOWE BRUCELOZY 8wHST Najwa2niejszym objawem brucelozy ?whi 'jest ronieme. Spra- wa ta przedstawia sig jednak nieco inaczej nii u bydla i owiec. Czqsto proces zapalny wywolany przez brucelle dotyczy tylko czqAci plodow, inne za plody rozwijajq sig prawidlo- wo. W takiej sytuacji nie dochodzi naj- czOciej do ronienia. Podczas porodu- widae czqLe plodow normalnych, inne zag obumarle, zmacerowane lub zmu- mifikowane. Pozostalokig tego stanu jest zapalenie macicy, wyciek i upiawy, czasem zapalenie gruczoiu mlecznego. U knur6w wysuwa siq na plan pierwszy stan zapalny jgder (ryc. 22). Objawy ze strony jgder i innych czOci narzadu plciowego sq u knurow czqstsze anizeli u innych zwierzqt. Makkawiejski opisal 269 przypadkow zapalenia jgder u knu- row zaka2onych paleczkami brucelli. U samic i samcow spotyka sig rOwniei w przebiegu brucelozy objawy reuma- tyczne, ,za)qcie stawow, torebek stawo- wych i pochewek gciqgnistych, co do- proWadza do zaburzen ruthowybh, nie- dowladow, a nawet poraien koficzyn.. Stan zapalny staw6w przy- biera charakter ropny, tworzg siq potem znieksztalcenia i zrosy, doprowadzajqce do usztywnienia stawOw. Zwierzqta chudng, stajq siq podatne na inne ostre zakaenia i nterzadko ging. -Rye. 22. Zapalenie j4der knura wywolane paleczkg brucelli (Hutyra, Marek, Manninger). 88 a , ?ati- 4. BRUCELOZA KONI, OSLOW I MULOW. 2RODLA I DROGI ZAKAZENIA Konie, osly i muly sq wrailiwe na zaka2enie wszystkimi od- mianami brucelli. NajczqAciej stwierdza siq u koni odmiang bovis. Zrodiem zaka2enia koni sq krowy, owce, kozy, gwinie lub konie wydalajqce z moczem paleczki brucelli. Bytowanie koni w jed- nym pomieszczeniu z krowami jest najczqstszq przyczynq zaka- enia, a wspolne dla bydla i koni pastwiska ulatwiajg zaka2enie koni. Zasadniczq bramg wejgcia zarazkow jest przewOd pokar- mowy. OBRAZ CHOROBOWY BRUCELOZY KONI U koni chorych zjawiae sig mo2e gorqczka, wychudzenie, nie- dokrwistok, osiabienie i poty w czasie pracy. CzOciej spostrzega sig objawy ze strony narzqdu ruchu, jak: zropienie i przetoka kiqbu, stan zapalny stawow, w ktorych dochodzi powoli do usztywnieri I zrostow. Czasem wystqpujg zimne ropnie na przed- piersiu, miqdzy miqgniami konczyn, na szyi. Sprawy te utrzy- mujq siq dlugo, czasem latami. Przerzuty ropne i zatrucie do- prowadzajq czasem zwierzq do 6mierci. W innych przypadkach wystarczy zabieg chirurgiczny, aby stan ulegi poprawie. 5. BRUCELOZA PSOW I KOTOW U psa i kota zdarza siq bruceloza riadko. CzOciej spotyka siq zaka2enie bezobjawowe, wyraZajgce siq dodatnim odczynem se- rologicznym. Zakaione psy i koty mogg wydalae paieczki bru- celli z moczem; dotyczy to szczegolnie ps6w pasterskich. Wy- osobniono brucelle z wgzlow chionnych krezkowych psa i kota, wykazujqcych, wysokie miana odczyn6w serologicznych. Spo- strzegano u ps6w miana odczynu zlepnego od 1/600 do 1/10 000. Badania Thomsena (1953) wykazaiy, ie na wsi u psow bruceloza wystqpuje czOciej ani2eli w miegcie. Wgrod 60 ps6w badanych w Kopenhadze aden nie wykazai dodatniego odczynu serolo- gicznego; natomiast wgrod 58 psow wiejskich pochodzgcych z go- ? spodarstw dotkniqtych brucelozq bydla, u 19 stwierdzono do- datnie odczyny serologiczne. Van der Hoeden (1932) zbadai sero- logicznie 442 psy, stwierdzajgc dodatnie wyniki u 16,3%* (odczyn , 89 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 zlepny) i u 10,2% (odczyn wiqzania dopelniacza). Eremin* (1949) badal psy owczarskie w Turkmenii. W roku 1938/26,4% psow wykazywalo dodatnie odczyny serologiczne, a w r. 1948 liczba ta spadla do 2,650/o, co pozostaje w zwiqzku ze spadkiem odsetka zakaionych owiec i bydla. Autor zwraca uwage na .rolg psow w epizootiologii brucelozy. Szaflarski i Kaminska (1951) przeba- dali 192 surowice psow (81 psow z rakarni i 111 psow z PGR-Ow kilku powiat6w). U psow miejskich nie stwierdzono odczyn6w do- datnich. U ps6w iyjqcych w majqtkach dotknietych brucelozq by- dla bylo 16,1% wynikow dodatnich. Autorzy zwracajq uwage na to, aby tworzqc obory wolne od brucelozy usuwae zakaione psy. Mithienberk (1937) podaje, ie pies pasterski wykazujqcy odczyn zlepny 1/400 pokqsal czlowieka i zakazil go brucelozq. Na1e2y zwrocie uwage na glin e zawierajqcq paleczki brucelli. W nerkach psich stwierdzono iywe brucelle. U psow i kotow wystepuje najczeAciej odmiana bovis; wyosob- niano w pojedynczych przypadkach odmiang suis i melitensis. Za- ka2enie nastepuje najcze?ciej drop doustnq. OBJAWY BRUCELOZY PSOW I KOTOW U psow i kotow spostrzegano nastepujqce objawy: ronienie, za- palenie macicy, zapalenie wezIow chlonnych, zropienie *ler, wy- chudzenie i niedokrwisto?e. 6. BRUC. ELOZA PTAKOW PrOby do?wiadczalnego zaka2enia drobiu nie daly wynikow; paleczki odmiany bovis wprowadzane kurom domieAniowo, do- iylnie, dotrzewnowo i dospojowkowo nie wywolywaly objawow chorobowych. Mimo zakaienia duiymi dawkami brucelli nie udalo sie Koeglowi wywoIae choroby kur i golebi. Innym udawalo sie zaka2ae chorobowo wyniszczone piskleta i wywolaa do?wiadczalne zakaienie doroslego ptactwa. Okazalo sie, ie najlatwiej uclaje sie zakazie odpowiednio zjadliwymi szczepami brucelli'kury, goIebie, indyki. U ptakow zaka2onych do?wiadczalnie mo?na zauwaiya biegunke, niedokrwistoge, wychudzenie i niedowlady. Huddleson * Cyt. Zdrodowski, 1953. 90 _ -477:At wykazal brucelozq u drobiu w warunkach naturalnych. Kury za- kaiajq sie od bydla paleczkami odmiany bovis. Kury zakaione skladajq jaja, zawierajqce czasem brucelle. Wykazaligmy, ie pa- leczki brucelli iyjq bardzo bujnie w zarodkach jaja kurzego. 7. BRUCELOZA ZWIERZAT DZIKO ZYJACYCH. OGNISKA BRUCELOZY W PRZYRODZIE Badania ekologiczne Patvlowskiego, ktorych wynikiem jest nauka o naturalnych ogniskach chor6b odzwierzecych, zostaly wykorzystane rowniei przez badaczy radzieckich dla wyja?nienia roli zwierzqt dzikiej przyrody jako zbiornika brucelozy. Pawlowski I Gattuzo * (1945) zwrocili uwage na swoistq geneze ognisk bruce- lozy w przyrodzie. Wedlug nich kierunek krq2enia jest tu odmienny nii w in- nych zaka2eniach; od grodowiska hodowlanego, poprzez pastwiska i iyjqce na nich gryzonie oraz stawonogi do "rodowiska zwierzqt polnych i lekiych; std kierunek powrotny ku rodowisku hodowli zwierzqt gospodarskich i czlowieka. Zdrodowski (1952) podaje, ie zwierzeta iyjqce dziko (cieplo- i zimnokrwiste) mogq ulegae do?wiadczalnemu i naturalnemu zaka2eniu paIeczkami bru- celli. Uznaje on slusznok tezy Pawlowskiego i Gattuzo* o moili- wo?ci wystepowania naturalnych ognisk brucelozy, zloionych z roinych gatunkow zwierzqt, ktOre stanowiq cziony Iaricucha krqenia zarazka w grodowisku biocenozy le?no-stepowej. Nie- wqtpliwq role odgrywajq w tym laricuchu gryzonie. Myszy polne i szczury moina zakazia do?wiadczalnie wszystkimi odmianami brucelli, wystepuje tei u nich zakaenie naturalne. Wydalajq one brucelle z moczem. Karkadinowski zwraca uwage na role szczura Aniadego w epidemiologii brucelozy. W majqtku dotknietym gro- madnq brucelozq bydla zbadaI on 34 szczury i stwierdziI u 11% zakaienie'paIeczkami brucelli. Zdrodowski i Tarasow (1934) wykazali, ie susly moina zakaziO dowiadczalnie, oraz 2e ulegajq one zakaeniu w warunkach na- turalnych..StiepanOw* (1951) zbadaI w Turkmenii 46 susIoi,v iy- jqcych na pastwisku, na -ktorym wypasano stada owiec dOtkniete * Cyt. Zdrodowski, 1953. 91 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 brucelozq; wykazaI dodatnie odczyny serologiczne u 8,60/0, u 1 za? susla stwierdzii brucelle w narzqdach wewngtrznych. Zbadal row- niei 24 myszy pone i u 2 wykazal dodatnie odczyny serologiczne. Naturalne zakaienie brucelozq, stwierdzono rowniei u zajqcy I u dzikich krolikow (Niznalisky). Roux* badal w Szwajearii za- jqca, u ktorego stwierdzii w plucach liczne szarobialawe ogniska i powigkszenie Sledziony. Z pluc wyosobniono paleczki, ktore wy- wolywaly u Swinek morskich powiqkszenie wgzIow chlonnych, a ze Sledzony gwinek wyosobniono szczep, ulegajqcy zlepianiu z surowicq tych zwierzqt w mianie 1/2500. By1 to szczep brucelli. Biirgisser* opisal wieeej przypadkow brucelozy zajqcy, u ktorych stwierdzono ogniska ropne i guzy serowate pod skorq, w miggniach, plucach, wqzlach chIonnych, wqtrobie, Sledzionie, jqdrach, jaj- nikach, w macicy i w nerkach. Biirgisser wyosobniI szczepy r62- niqce siq od odmiany bovis, melitensis i suis; nazwal on je Brucella leporis. We Francji, zwrOcono uwagg na badanie zajqcy w zwiqzku z tularemiq. Jacotot i Vallee (1953) stwierdzili 2 nowe przypadki brucelozy zajgcy i wyosobnili odmianq melitensis. Niznansky stwierdzii w CSR brucelozq u zajqca pochodzqcego z obszaru nego, w ktOrym padla wieksza liczba tych zwierzqt. Stwierdzono u niego zmiany w plucach, Aledzionie, pod skorq; wyosobniono szczep odmiany bovis. Dubois opisal zakaienie brucellami u dziko yjqcych prze2uwaczy. W USA stwierdzono paleczki brucelli u bi- zonOw, losi, lisow, jeleni, u ptactwa, jak indyki, wroble, golqbie, baianty (Harris). Szereg zwierzqt zimnokrwistych mo2na zakaae doSwiadczal- nie. Woskriesjenski" (1937) zaka2aI dootrzewnowo jaszczurki i wy- kazywaI brucelle w narzqdach wewnqtrznych. Antonow" (1941) zakaaI aby. Studiencow 'lc* (1946) stwierdzaI u ab zakaionych brucellami miano odczynu zlepnego 1/140; paleczki brucelli zacho- wywaly iywotnoS? narzqdach 2aby. w ciqgu 80 dni .od chwili zakaienia. Del Vecchio zauwayI, ze 2aby i krety sq wrailiwe na odmianq melitensis a niewrailiwe na odmiane bovis. Omarow" (1951) podaje, 2e ryby hodowane w wodzie zakaonej brucellami, zaka2aly sig i udawalo mu siq wyosobnie brucelle narzqd6w ryb 92 * Cyt. L?ffler. ** Cyt. Zdrodowski, 1953. w czasie od 15 do 40 dni, a otrzymane szczepy wykazywaly zmniej- szonq zjadliwoga. Renoux i Quatrefages (1951) stwierdzili, ie ?yjqce na lqkach i pastwiskach Alimaki (Helix aspera) bywajq zaka?one paleczkami brucelli. Zwrocono uwagg na rolg stawonogew w rozprzestrzenianiu pa- leczek brucelli w ogniskach naturalnych i w Arodowisku hodowla- nym: Na rolq stawonogow w rozprzestrzenianiu .gorqczki malta?- skiej, zwrocil jui uwagq Zammit*. Wedlug niego wystcpujqca na Malcie mucha Acartomyia Zammitii moie bye przenosicielem paleczek brucelli. Horrocks, Zammit i Kennedy* stwierdzili, ie komary Culex pipiens i Ste gomyia fasciata, rOwniei przenoszq bru- celozg. To samo dotyczye moie Stomoxys calcitrans. Udalo siq cbAwiadczalnie przenieSe paleczki odmiany melitensis z zakaionej gwinki morskiej na malpy za pogrednictwem stawonog6w. Czion- kowie komisji angielskiej uznali jednak t drogg zakaienia ludzi i zwierzqt za malo wainq. Mimo to badania kontynuowano. U sztucznie zakaionych much stwierdzono paleczki brucelli w cza- sie od 2 do 7 dni. Udalo sig zakazie i wykazaa dlugotrwaIe nosi- cielstwo u roinych much (Muscina stabulans, Stomoxys ca/citrans), moskitow (Stegomyia fasciata, Acartomyia Zammiti) (Harris, 1951). Woskriesjenski", Zotowa** i in. (1936) zakaiali brucellami kle- szcze Ixodes rictnus; glodne kleszcze karmili iywq krwiq zaka2o- nych Swinek morskich Kleszcze zaka2a1y siq i przekazywaly zarazki transowarialnie na dalsze pokolenia. Udalo siq rowniei dogwiad- czalnie zakazie inne kleszcze, odgrywajqee duq rolg w epidemio- logii innych chor6b odzwierzqcych, jak: Haemaphysalis anato/i- cum, Haemaphysalis mar ginatum, Haemaphysalis turanicum, Der- macentor marginatus i Ornithodorus lahorensis. W ciele tych kle- szczy wykatywano brucelle w eiqgu 12 miesigcy (Pawlowski**, Stiepanow" i in., 1945). Waine jest stwierdzenie Samsonowa", ktory wykazaI u kleszczy zebranych n?rowach (Bopphi/us) i owcach (Hyalomma i Ripicephalus), paleczki brucelli, Gattuzo * (1944) karmil winki morskie kleszczami zebranymi na zaka2o- nych owcach i zakazil je brucelozq. Towar (1947) stwierdziI pa- Cyt. Harris. ** Cyt. Zdrodowski, 1953. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 93 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 leczki-brucelli wk-?d schwytanych stawonogOw: Boophilus annu- latus, Amblyomma i inne. Kleszcze, pluskwy i muchy dajq si za- kazie wszystkimi 3 odmianami brucelli. Najbardziej zjadliwq oka- zala sie odmiana suis. Samice przenoszq brucelle na jaja i larwy. W 3. miesiqce po zakaieniu stwierdza sie je jeszcze w kale. Uklu- cie kleszczy wywoluje zaka2enie gwinek morskich. Preparaty zro- bione z tkanek narzqdow stawonogow wykazujq komorki wypel- nione brucellami. Wei/man (1951) zakaial muchy Stomoxys cal- citrans mlekiem i materialem plodowym zawierajqcym brucelle. Przystawienie tych much do skOry Awinek wywolywalo zakaie- nie. Riemiencowa* (1951) przebadaIa 11 267 kleszczy zebranych na zwierzetach, zakaionych brucelozq i wykazala obecnok bru- celli u 7 kleszczy (0,06?/o) i wyosobnila 2 szczepy brucelli z iolqdka komarow zebranych na krowach zakaionych brucelozq. Ostatnio zwraca sie uwage na role kleszczy Dermacentor Nutta/ia i Hya- lomma mar ginatum w podtrzymywaniu ognisk brucelozy. Jui przedtem Pawlowski* stwierdziI u kleszczy Dermacentor margi- natus zlowionych na bydle i innych zwierzetach brucelle. Pritu- lin* zIowiI na krowach wykazujqcych wysokie miana odczynow serologicznych 120 kleszczy Derm. Nuttalia i 30 kleszczy Hyalom- ma mar ginatum. Kleszcze te przystawiano do gwinek morskich wolnych od brucelozy i uzyskiwano zakanie. Zdrodowski wy- ra2a poglqd, ie sprawa naturalnych ognisk brucelozy wymaga dal- szych badari ze szczegolnym zwr6ceniem uwagi na kleszcze. Przy- toczone badania wskazujq na nielivqtpliwe znaczenie zwierzqt jqcych w przyrodzie dla rozprzestrzenienia brucelozy w przyro- dzie i w hodowli zwierzqt gospodarskich. * Cyt. Zdrodowski, 1953. a ROZDZIAL IV EPIDEMIOLOGIA BRUCELOZY Zachorowania ludzi wywolane przez brucelle dzielimy pod wzgledem epidemiologicznym na: .gromadne (epidemiczne, endemiczne) i pojedyncze (sporadycz- ne); zawodowe i nie zwiqzane z pracq czlowieka; wiejskie i miejskie. Osobnego omOwienia wymagajq bezobjawowe zakaienia ludzi. Zachorowania gromadne wywolane sq odmianq melitensis, a ..rOdlem ich sq owce i kozy. Zachorowania pojedyncze wywoluje odmiana bovis, irodlem zag jest bydlo rogate i inne zwierzeta go- spodarskie. Odmiana suis moie wywola6 obok pojedynczych za- chorowari ludzi rowniei zachorowania gromacIne, a irodlem za- ka2enia jest tu Awinia. Zakaenia zawodowe odgrywajq w naszym kraju glownq role. Dotyczq one ?sob stykajqcych sie w swej pracy z materiaIem zakainym ze zwierzetami zakaionymi, odchodami i wydalinami zwierzqt, z nawozem, miesem i mlekiem. Sq to pra- cownicy zootechniki i weterynarii, robotnicy ferm hodowlanych i drobni hodowcy, robotnicy przemyslu miesnego i mleczarskiego, pracownicy zakladow naukowych i pracowni bakteriologicznych. Przypadki zaka2enia w miegcie ? poza zakiadami przetworstwa ? wywolane sq spoiywaniem mleka, przetworow mlecznych i zaka- ionego miesa. Na wsi i w przetworniach, gdzie wystepuje bruceloza owiec i Viz wywolana odmianq melitensis, zachoraWalnoge ladzi styka- jqcych sie ze irodIem paleczek jest bardzo dua i moie siegaa na- wet 100%. Bruceloza wi? wywolana odmianq suis mo2e wywo- Iywae zachorowania ludzi stykajqcych si ze irodlem zarazka w 20--300/o. Bruceloza bydla wywolana odmianq bovis wywoluje zachorowalnoge nara2oriych na zakaienie w granicach okolo Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 95 I ri Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 5-15%. Te stosunki nie mogq oczywikie bye uwaiane za nie- zmienne i stale. Niejednokrotnie spostrzegano w USA, ZSRR i w innych krajach, 2e odmiana bovis moie wywolywae wiqkszy odsetek zachorowalrioki. ZaleZy to, jak jui wspomniano, od zja- wystqpujqcych u zwierzqt szczepow brucelli. WykazaI to dawiadczalnie Morales-Otero*, ktory zakaZal ludzi ? ochotnik6w szczepami roZnego pochodzenia. Odmianq melitensis zakaiali siq oni zawsze poprzez skOrq i przewOd pokarmowy; odmianq bovis poprzez skorq nie zawsze, a przez przew6d pokarmowy w wyniku dlugotrwalego spoZywania duZych i1oci paleczek. Nicolle, Burnet i Conseil wprowadzili pod skOrq dWom ochotnikom okolo miliarda paleczek brucelli odmiany bovis, trzem innym za odmiany suis i aden z ochotnikow nie zachorowai. Zjadliwok szczep6w, wraZli- wok ustroju oraz i1oci wprowadzonych paleczek odgrywajq wiqc rolq decydujqcq. Potencjalny zbiornik brucelozy w naszej hodowli jest dok du- y. Ludzie zatrudnieni w gospodarstwach brucelozowych majq stycznok z krowami, pijq surowe mleko, jednak mimo to zacho- rowan jest malo, wiqcej natomiast przypadkow zakaZenia bezobja- wowego. Aby zrozumiee przyczyny tych zjawisk, trzeba wziqe pod uwagq, Ze do wystqpienia brucelozy potrzebne sq takie czynniki, jak zarazek, przeno?niki zarazka i wrailiwy na zakazenie ustroj. Zarazek wystqpuje u nas wgrod bydla bardzo czqsto w postaci szczepow o rOZnej zjadliwoki. Badania nad zjadliwokiq szcze- pow wyosobnionych w kraju wykazaly znaczne roZnice zjadli- woki dla zwierzqt dogWiadczalnych; ta zmiennok naszych szcze- p6w odmiany bovis wplywa na wystqpowanie zakaZen bezobja- wowych i objawowych u ludzi pracujqcych w Arodowiskach zaka- Zonych. Lisbonne i wspolpr. wyroiniajq nowq jakby odmianq bovis, przy- stosowanq do ludzi, okreglonq nazwq varietas bovinohumana. Ma ona bye zjadliwsza dla ludzi. Te zjawiska mogq tlumaczye, dla- czego mimo duZego zbiornika paleczek brucelli w gospodarstwach hodowlanych zachorowania ludzi sq rzadkie: Niemniej jednak w zwiqzku z nasileniem brucelozy bydla, czqstsze sq zachorowania ludzi. Mona przytoczye na dow6d tego pracq Hochstadta* (1934), * Cyt. Harris. 96 ktory zbadal w USA 12 000 historii chorob z lat 1913-1927, po- szukujqc opis6w objawOw choroby Banga. Nie udalo siq tego stwierdzie, wyraZa wiqc poglqd, i dawniej nie bylo tej choroby u ludzi, albo tei byla wyjqtkowo rzadka. PasaZe odmiany bovis na zwierzqtach zwiqkszyly zjadliwok dla ludzi, co doprowadziIo do obecnego stanu nasilenia brucelozy. Trzeba siq, jego zdaniem, ii- czyC z dalszym uzjadliwieniem brucelli. Horstman* podaje, ie w prowincji Szlezwig-Holsztyn bruceloza bydla byla dawniej nie znana, a rozprzestrzenila siq dopiero w latach 1927-1930, w 3 lata potem zjawily siq przypadki brucelozy ludzi. Jednalde mimo du- ego rozprzestrzenienia brucelozy bydla przypadki zachorowan ludzi sq rzadkie. Zdaniem autora nie wiadomo czy jest to wyni- kiem opornoki ustroju ludzi, czy teZ tego, ie odmiany bovis o wiqkszej zjadliwoki dla ludzi wystqpujq na razie rzadziej. Hudd/eson, podzielajqcy ten poglqd, zauwaZyl, Ze szczepy nowej, przystosowanej do ustroju czlowieka odmiany sq zjadliwsze dla malp, za w badaniu roZnicowym sq one mniej wraZliwe na fuksy- lig (1/25 000). Bye mo2e, Ze uzjacIliwianie siq tej odmiany postq- puje dalej, i to pozwala przyjqe moZliwok wzrostu nasilema bru- celozy pochodzenia bydlqcego u ludzi. Liczne dogwiadczenia wy- konane na zwierzqtach wskazujq na to, Ze duZy wplyw na zaka- Zenie wywiera Hoge paleczek wprowadzona do ustroju oraz ich zjadliNvok. Na ogOl material zakaZny pochodzqcy z przypadkow ronieri u bydla stanowi wiqksze niebezpieczeristwo zakaZenia lu- dzi aniieli mleko krowie. Nie jest te2 bez znaczenia droga, ktorq paleczki brucelli wni- kajq do ustroju. Due i1oci zjadliwych paleczek wcierane do skory rqki w czasie pracy przy porodzie lub innej czynnoki przy zakaZonych krowach wywolujq nierzadko ciqZki stan choroby. Podobne rrmiej zjadliwych paleczek spoiywane z mlekiem nie wywojujq zazwyczaj czynriej postaci brucelozy, a doprowa- dzajq najczqkiej do stanu zakaienia.bezobjawowego lub do uczu- lenia. Przeniestenie paleczek brucelli ze irodla zwierzqcego na czlowieka odbywa siq drogq pokarmowq (glownie przez mreko) lub drogq skornq (stycznok bezpo?rednia z materialem zakai- nym). * Cyt. Harris, 1951. Bruceloza 7 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 97 9 i! " fl Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Dalszym czynnikiem o duiym znaczeniu epidemiologicznym jest wra2liwok ludzi na zakaienie oraz warunki higieny pracy i hi- gieny rodowiska pracy (zoohigieny). Niedo2ywienie, awitamino- za, spadek odpornoki ustroju na skutek choral) wyniszczajqcych wplywajq niewqtpliwie na zwigkszenie wra2liwoki na zaka2enie. Spostrze2enia nasze dotyczqce pracownikow weterynarii wska- zujq na to, 2e przepracowanie, przeziebienie, schorzenia oslabia- jqce ustroj (niedokrwistok, gru2lica) sprzyjajq czynnemu zaka- 2eniu brucelozq, a u ludzi z brucelozq przewleklq wywolujq- za- ostrzenia procesu chorobowego. Mo2emy przytoczye pouczajqcy przypadek. Lekarz weterynarii stykal si wiele z zaka2onym i ro- riiqcym bydlem, udzielal pomocy weterynaryjnej obna2onq rekq, ale nie odczuwal 2adnych dolegliwoci. Bylo to w r. 1948; praw- dopodobnie wOwczas zakazil sie on bezobjawowo. Od tego czasu do r. 1952 nie stykal siq z zaka2onym bydlem i nie pracowai w p0- lo2nictwie. Mimo to po przeziqbieniu i przy przerneczeniu zachoro- wal nagle na ostrq brucelozq. Nie jest to przypadek odosobniony. Swiadczy to o istotnym znaczeniu epidemiologicznym zakaien bez- objawowych i roll spadku odpornoki w uczynnieniu drzemiacego procesu zaka2enia brucelozq. Sluszny jest poglqd, ie nie ma bez- wzglqclnego rozgraniczenia miedzy brucelozq bezobjawowq i obja- wowq: obie postacie zaka2enia mogq przechodzie wzajemnie w sie- bie w rezultacie oddzialywania odpornoki warunkow bytowych i pracy. Dlatego te2 ujawnienie ludzi wykazujqcych dodatnie od- czyny serologiczne i alergiczne oraz pracujqcych w 6rodowisku zaka2onym ma du2e znaczenie. 1. ROZPOWSZECHNIENIE BRUCELOZY W ROZNYCH KRAJACH Wydaje sie, 2e bruceloza nale2y do chorob rozprzes.trzeniajq- cych sig w ro2nych krajach i ulegajqcych jakokiowym zmianom ze skIonhokiq do nasilenia chorobotworczoki. Mona by przyjq6 za Jugkowcem (1954), 2e pierwotnie tylko bydlo rogate byIo zbior- nikiem brucelozy, ktora przeszla potem na szereg innych zwierzqt dornowych i dziko ky-jqc-y-ch, wz.magaj4e przy tym swq zjadliwoge. Powstawanie coraz to wiekszych iloci ferm hodowlanych, inten- syfikacja hodowli, handel miqdzynarodowy i wewnqtrzkrajowy 98 zwierzqtami ? wszystko to mo2e sprzyjae dalszemu rozprze- strzenianiu sie brucelozy zwierzqt i uzjadliwianiu sie zarazka. Zasiqg geograficzny tej choroby jest wyjqtkowo obszerny; na ca- lym obszarze kuli ziemskiej wystwuje ona u zwierzqt i u ludzi, poczqwszy od obszarow polnocnych (Alaska, ziemie polnocne ZSRR), a2 do krajow tropikalnych i na poludnie od nich. Niektorzy autorzy okreglajq 46? szerokoki polnocnej jako gra- nice miqdzy zasiggiem epidemicznej brucelozy wywolanej odmia- na koziq i owczq a sporadycznq brucelozq (chorobq Banga) wywo- lanq odmianq bydlecq i wi?skq. Zdrodowski slusznie przeciw- stawia sie takiemu statycznemu rozgraniczeniu geograficznemu wystgpowania brucelozy. Ro2ne odmiany brucelli wystqpujq nierzadko obok siebie na tym samym obszarze ekologicznym, niezalanie od strefy klimatycznej (np. odmiana melitensis na polnocy ZSRR i na polnocy Francji, odmiana bovis w poludniowej czqki Indii, w Afryce Poludniowej, w Ameryce Poludniowej). Rozprzestrzenienie geograficzne bru- celozy wywolanej odmianq melitensis zwiqzane jest miqdzy in- nymi z nasilemem hodowli owiec i k6z. Z takim zatem zastrze- zeniem wyro2nimy za Zdrodowskon 2 strefy rozprzestrzenienia brucelozy w Europie: 1. Srodkowo-zachodnia I poInocna Europa ? stref a o przewadze choroby Banga i o du2ym rozprzestrzenieniu brucelozy bydla. Nie wszystkie kraje posiadajq dokladne dane sta- tystyczne w tym zakresie. Wymienimy te kraje, w ktOrych istnieje dobra rej es tracj a. Dani a. W okresie 1931-1939 zanotowano 4909 przypadkow brucelozy ludzi; rednio rocznie okolo 500 przypadkOw. U bydla wystepuje bruceloza w 21,5-35,4N. W roku 1952 zapisano tam 196 przypadkow brucelozy ludzi. Szw ecj a. W okresie 1931-1939 zanotowano 1315 przypad- kOw brucelozy ludzi. U bydla rogatego stwierdza sie nie mniej jak 10?/0 zaka2en. W roku 1952 zapisano 20 przypadk6w brucelozy ludzi. Sz wal cari a. W okresie od 1931 do 1939 r. zanotowano 649 przypadkOw brucelozy ludzi; stan zaka2enia bydla du2y. W roku 1952 zapisano 196 przypadkow brucelozy ludzi. Niemc y. W okresie 1929-1934 zanotowano 2654 przypad- 7* Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 99 r') tr5- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 kOw brucelozy ludzi. W czasie od 1937 do 1939 r. ? 1016 przy- padkOw. Okolo 500/0 gospodarstw hodowlanych wykazywalo za- ka2enie krow. W pozostalych krajach Europy grodkowo-zachodniej i pOlnocnej zanoto- wano w r. 1952 nastwujace liczby przypadkow brucelozy u ludzi: Austria 24, Belgia 8, Francja (glownie poludnie) 1400, Niemcy zach. 207, Irlandia 6, Holandia 14. RownoczeAnie statysfylca wykazuje nastgpujacy odsetelc zaka2enia by- dla: Austria okolo 20, Belgia okolo 10, Czechoslowacja okolo 30-40, Dania okolo 13, Francja okolo 20, Niemcy zach. okolo 50, Holandia okolo 40, Szwecja okolo 1, Szwajcaria okolo 40, Anglia okolo 40. Podobna sytuacja istnieje w pozostalych krajach Europy ?rodkowej i poi- nocnej. 2. Europa p oIudnio w a ? strefa rozprzestrzenienia epi- demicznej brucelozy. Wyspa Malta (i sqsiednie) wykazuje rocznie 850-2000-przypadkow zachorowan ludzi. W latach 1931-1939 za- notowano tame 11 423 przypadkOw brucelozy ludzi. Stwierdza sie tam rowniei masowe zaka2enia k6z i owiec. WIoch y. W latach 1931-1939 zapisano tam 25 730 przypad- kow brucelozy ludzi. Wedlug Alessandriniego* liczba ta nie obej- muje faktycznego stanu jej rozprzestrzenienia; nazywa on to scho- rzenie ?niebezpieczeristwem spolecznym". ROwnoczeAnie stan za- ka2enia owiec i k6z siega 50, 80 i okolo 100%. Fr an cj a. W latach 1931-1939 zanotowano tam 3 570 przy- padkow brucelozy ludzi. Wedlug Lisbonne'a, Taylora i in. liczba ta nie odpowiada stanowi rzeczywistemu. Wedlug nich rocznie zapada tam nie mniej jak 3000-4000 ludzi, gIownie na wsi. W departamentach poludniowych i zachodnich wystepuje zaka- 2enie odmianq melitensis, w departamentach polnocnych i wschod- nich odmianq bovis i suis. Mrod owiec i koz oraz "bydla bruce- loza wystepuje jako zaka2enie masowe. Hiszpani a. Rocznie notuje sie tu grednio. 5000 przypadkoi,v brucelozy ludzi. Stan zaka2enia owiec i k6z 20-60%. , Grecj a. W latach 1931-1939 stwierdzono tu 319 przypad- kow brucelozy ludzi. Prawclopodobnie rejestracja jest niedosta- teczna. U S A. Bruceloza stanowi tu zagadmenie o du2ej wadze epide- '* Cyt. Loffler. 100 :1 ;t miologicznej. W pOlnocnych stanach wystepuje sporadycznie lub masowo zaka2enie wywolane przez odmiany bovis i suis. W sta- nach poludniowych g6ruje odmiana owczo-kozia. Bruceloza by- dia, win, owiec i innych zwierzqt jest bardzo rozpowszechniona. W latach 1930-1941 zanotowano w 48 stanach ? 29 594 przy- padkow brucelozy. Kanad a. W roku 1950 zapisano 188 przypadkow; wystepuje tu bruceloza pochodzenia bydlecego, stanowiqc rownie2 zagad- nienie o niemalym znaczeniu spolecznym. Meksy k. W r. 1950 zapisano 1368 przypadkow. U bydia, owiec i koz wystepujq odmiany hydleca i owczo-kozia (52,4-75%). Te same odmiany wywolujq epidemie i pojedyncze przypadki brucelozy ludzi. W Argentynie, Brazylii, Peru, Chile, Urugwaju, Wenezueli itd. bruceloza wystepuje epidemicznie i sporadycznie jako wane zagadnienie spoieczne. Wystepuje ona w nastepujqcych krajach Afryki: Algier, Marok- ko, Tunis, Egipt, Sudan i Kenya, Kongo, Angola, Nigeria, Afryka Poludniowa. Wystepuje rownie2 w krajach Azji: w Tureji, Palesty- nie, Iranie i Iraku, Indiach, Indochinach, Indonezji, Chinach i Ja- ponii; take w Oceanii i Australii. Spotyka sie tu zakaienia, wy- woIane odmianq bydlecq i kozio-owczq. Rejestracja brucelozy nie stoi w tych krajach na wlakiwym poziomie. Oczywikie dane te sq niewqtpliwie bardzo niepelne, zaleine od poziomu diagno- st'yki terenowej i od naleiytej rejestracji przypadkow brucelozy, ktora w krajach siabiej rozwinietych przedstawia sie zazwyczaj niedostatecznie. Z S R R. Dzieki dobrze zorgamzowanej rejestracji przypadkow brucelozy, w miekie i na wsi, ma sie tu wlakiwy obraz rozprze- strzenienia brucelozy, odpowiadajqcy stanowi rzeczywistemu. W poludniowo-wschodniej czeki ZSRR odgrywa glownq i du2q role bruceloza wystepujqca epidemicznie, wywolana odmianq melitensis. W czeki 6rodkow.ej poInocnej -obszarow ZSRR wy- stepuje sporadycznie bruceloza pochodzenia bydlecego i gwiri- skiego. Ale i tu zdarza si zakaZenie odmianq melitensis (owce). 1 Polsk a. Stan diagnostyki i rejestracji, do r. 1939 nie ujaw- nil istotnego stanu zakatenia ludzi. W okresie okupacji nic sie Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 101: Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 w tym zakresie nie zmienilo. W Polsce Ludowej poprawialy sig z roku na rok warunki badania na brucelozg, metody rozpozna- wania i rejestracja przypadkow. Sq jednak2e jeszcze braki w tym zakresie i dlatego wyniki na- szej statystyki pozostajq niewqtpliwie w tyle za stanem faktycz- nym. Mo2na to wykazae na przykladzie poszczegolnych woje- wodztw. W Wojew. Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. zanotowano U ludzi w latach: 1945 0 przyp. brucelozy 1946 6 1947 15 1948 48 1949 52 1950 64 1951 51 f f I f 21 W Wojew. Stacji San.-Epid. w S. zanotowano: 1946 1 przyp. brucelozy 1947 10 I 21 1948 17 It ft 1949 50 f I It 1950 16 ?1 1951 6 ft 1952 15 ? 1953 (do IX) 28 przyp. brucelozy W miarq polepszania siq stanu rozpoznawania rejestruje sig wiqcej przypadk6w brucelozy. Zachodzi potrzeba usprawnienia rejestracji w wojewodzkich stacjach san.-epidemiologicznych. Rownoczegnie stan zaka2enia bydla zmniejszyI sig w stosunku do sytuacji przedwoj ennej . 2. 2YWOTNOSe PALE CZEK BRUCELLI W SRODOWISKU ZEWNWRZNYM Brucelle na1e2q do paleczek doge opornycli na szkodliwe dzia-. Ianie czynnikow grodowiska zewngtrznego. Ma to duke znaczenie epizootiologiczne i epidemiologiczne. Wysuszona hodowla agaro- wa brucelli wykazuje 2ywotnoge w ciqgu 121-276 dni. Szczepy liofilizowane pozostajq przy 2yclu w ciqgu kilkunastu miesiqcy i dlu2ej. W roztartych 1' wysuszonych blonach plodowych pozo- 102 *4 stajq one 2ywe w ciqgu 120 dni, a w macicy przez caly czas ci42y i po porodzie. U krow pozostajq iywe w drogach rodnych w ciqgu 3 tygodni po porodzie lub ronieniu. We krwi suszonej 2yjq przez 17-23 dni. W gnojOwce zachowujq iywotnoge 5 dni, w moczu 4-17 dni, w nawozie (latem) okolo 24-48 godzin. Brucelle po- zostajq 2ywe w ziemi ogrodowej 2,5-3,5 miesigcy, w kale w ciq- gu 5 miesiqcy, w sianie 5,5 miesiqcy. Zucie trawy i slomy zaka- 2onej mo2e spowodowae zaka2enie. Brucelle pozostajq iywe na wysuszonych nitkach jedwabnych w ciqgu 6 tygodni. Tak samo dlugo zachowujq 2ywotnoge w pyle i kurzu. Stwierdzono zaka- 2enie zwierzqt dogwiadczalnych pylem, zakaionym paIeczkami brucelli. Badania komisji angielskiej na Malcie wykazaly dane o opornaci brucelli, podane w tabeli 7. Temperatura 60? zabija paleczki w ciqgu 90 minut, 65? w 15 minut, w temperaturze 2yjq one okoIo 5 dni. Promienie slorica zabijajq paieczki brucelli w ciqgu 90 minut. Opornoge na dziala- nie grodkow odka2ajqcych przedstawia sig nastqpujqco: lobo roz- twor kwasu karbolowego zabija je w ciqgu 21/2-15 minut; Tabela 7 Srodowisko przebywania paleczek odmiany melitensis Autor Zywotnoge w ciqgu dni Mleko kozie Ser niesolony Mask) Owoce w lecie Jarzyny w lecie Woda studzienna Woda morska Mocz chorych Ziemia sucha Ziemia wilgotna Pyi uliczny Piasek Papierosy zakaione I wysuszone Hodowla bulionowa Hodgwla w mleku Agar Zelatyna kluta Neri Eyre Donzello Furnari Donzello Horrocks Fiorentini Kennedy Horrocks If Shaw Cannata Shaw de Angelis Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 40 i wiqcej 2 25 22 15-17 6-37 11-46 6-22 0.9 7 42-72 20 16-21 173 278 144-830 8 miesiqcy 103 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ;.; 0,5% karbol w ciqgu 60 minut; sublimat 1 : 10 000 w ciqgu kilku minut, 1: 20 000 ? w ciqgu 15 minut; nadmanganian potasu 1: 10 000 ? w ciqgu 20 minut, kwas solny 1 : 1000 ? w ciqgu 20 , minut, 1 :2000 ? w ciqgu 30 minut; 450 alkohol ? w ciqgu 10 minut, 70? i 90? natychmiast; lizol i formol 2?/o ? w ciq- gu 15 minut. Jak widae, opornoge. i iywotnoge paleczek brucelli w Arodowi- sku poza ustrojem i w drogach rodnych krowy jest du.a.. Zwigk- sza 'to ryzyko zakaienia ludzi pracujqcych w rodowisku zakao- nym. 3. WROTA ZAKAZENIA LUDZI BRUCELLAMI W.rotami zakaenia czlowieka paleczkami brucelli mogq bye: a) przew6d pokarmowy, b) skora, c) drogi oddechowe, d) spo- jowki, e) narzqd plciowy. ? Pokarmowa droga zakaenia odgrywa zasadniczq rolq w epidemiologii brucelozy owczej i koziej zarowno na wsi, jak 1 w miecie, dokqd dowo2one jest mleko, miqso i przetwory z zakaonych gospodarstw. Mimo czgstej obecnoki paieczki od- miany bovis w mleku rynkowym choroba Banga wystgpuje u nas i w innych krajach Europy Srodkowej rzadko. Wynika to z malej najczqkiej i1oci paleczek w mleku, nieduiej ich zjadliwoki i mni,ejszej wraliwoki ludzi na zakaenia pokarmowe odmiany bovis. W Polsce na wsi droga pokarmowa zakaienia brucelozq odgrywa mniejszq rolq ni2 droga przez skorg. Bye moie, 2e ludnoge wiej- ska, spoywajqc od wieku dziecigcego mleko surowe, czqsto zaka- tone paleczkami brucelli, uodparnia sig na nie. Wydaje si, e mieszkancy miast, spozywajqcy zazwyczaj mleko gotowane, sq bardziej wra21iwi na pokarmowe zaka2enie mlekiem ni ludnok wiejska. Mieliftny w badaniu laboratoryjnym 2 przypadki bru- celozY dzieci; w obu przypadkach dzieci- nabawily sig choroby w ?czasie wakacji na wsi, .gdzie pily wiele surowego mleka. W tym samym czasie nie zauwa2ono wedlug informacji rodzicow obja- wow choroby wk.6d dzieci chlopskich, mimo ie pily od dawna to samo zakaione mleko. Skora sfanowi najwainiejsze wrota zakaenia zawodowego 104 w pracy rolnej i w przetwOrstwie hodowlanym. Paleczki brucelli mogq przenikae w glqb nawet nienaruszonej skory (Parnas, La- zuga, 1954). Skaleczenia i otarcia rqk, przedramion oraz stop u pracownikow hodowli, zootechniki i weterynarii ulatwiajq - wtargniqcie paleczek. W zwiqzku z tym nie mo2na tu pominqe rownoczesnego zakaenia doustnego na skutek dotykania ust za- kaionq rqkq przy paleniu papierosOw, spoywaniu pokarmow (Gromaszewski, 1952). Malo znamy rolq stawonog6w (much, ko- marow, kleszczy) nakluwajqcych skorg czlowieka. Mona przyjqe, 2e stav.vonogi odgrywajq znacznie- mniejszq rolg aniieli przy za- kaeniu naskornYm laseczkami wqglika i paleczkami tularemii. Harris (1951) podaje, ie sq pewne ro2nice w zakaialnoki. przez nieuszkodzonq skorg migdzy odmianami suis i bovis. Ogolona skora gwinek morskich przepuszcza prawie w 1000/0 paIeczki odmiany suis i bovis. Drogi oddechowe i spojowki mogq odgrywaepewnq rolg jako wrota zakaenia w grodowiskach pracy o duiym zapy- leniu powietrza i zakaieniu pylu paleczkami brucelli (zakaione obory o niskim stanie zoohigieny). Spoj6wki mogq stanowie bramq wejkia w zakaieniach pracownianych albo wowczas, gdy rgkq za- kaonq przeciera siq oczy, dotykajqc palcami worka spojowkowego. Zakaienie plciowe wystqpuje u mqiczyzn i kobiet rzadko. Zakaienie czlowieka dochodzi do skutku w nastqpujqcych oko- licznokiach: stycznoge ze zwierzqtami zakaionymi, z materiaIem zakainym w chwili porodu, ronienia zwierzqt itp., z nawozem zwierzqt zakaionych, z mlekiem, miqsem, skorami, skorkami, wel- nq itp.; spoiywanie surowego mleka i przetworow mlecznych, spo- rzqdzonych z takiego mleka, z polsurowego migsa i jego przetwo- row, a take owocow i jarzyn zakaonych nawozem zwierzqt za- kaonych; stycznoge z zakaonq wodq, glebq i przedmiotami za- kaionymi przez zwierzqta. Rolg skory i przewodu pokarmowego jako writ zakazenia bru- celozq w roinych warunkach pracy 'o?wietlaja, nastqpujqce fakty. Taylor, Lisbonne i Vidal* (1935) zauwaiyli w6rod 466 chorych na ? bruceloze. zakaienie pokarmowe w 80/0, ,pokarmowo-skorne w 510/0 i wylqcznie skorne w 41% (Francja). Hardy i Borts* (1937) st-wier- * Cyt. Harris, 1950. 105 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 rki ?,s Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 dzili droge naskorna zakatenia w okolo 500/0 (USA). Wierszitowa i Pawlow* (1932) zauwatyli w dutym gospodarstwie hodowli owiec wgrod 855 ludzi zakatenie pokarmowo-skorne w Popow* (1933) stwierdzil zakatenie naskorne tylko w 19,5%; byly to spostrzetenia dotyczqce epidemii wywolanych odmia- nq inelitensis (Ural, Kaukaz). Na podstawie spostrzeieri doko- nanych w Turkmenii przez Stiepanowa* (odmiana melitensis) rola przewodu pokarmowego i skory jako wrot zakatenia jest rotna w rotnych Arodowiskach zwierzecych. W fermach owczarskich spostrzegal on zakatenie naskorne (stykowe) w 80-930/o; w mie- Acie ta droga zakatenia dotyczyla tylko 10,5?A przypadkow (praca przy miesie), zakatenia za drogq pokarmowq siegaly 80%. Badane przez nas przypadki brucelozy zawodowej byly wywo- lane przede wszystkim zakateniem naskornym (pomoc zootechnicz- no-weterynaryjna udzielana krowom zakatonym, masowe badania na nieplodnoge drogq dopochwowq, dojenie). Zakatenie pokarmowe (przez surowe mleko) wystepowalo w 15-20%. 4. CZLOWIEK 2RODLEM ZAKAZENIA LUDZI I SRODOWISKA BYTOWANIA ZWIERZAT Sprawa zakatenia czlowieka od czlowieka i zwierzqt przez czlo- wieka stanowi temat dyskusji. Chodzi mianowicie o ustalenie czy czlowiek stykajqcy sie z chorym na bruceloze, pielegnujqcy go, majqcy stycznoge z jego odchodami mote ulec zakateniu; czy met- czyzna chory moze drogq plciowq zakazie kobiete i odwrotnie; czy matka chora mote zakazie dziecko (przez mleko); czy czlowiek chory na bruceloze, mote zakazie bydlo rogate i inne zwierzeta, zakatajqc odchodami rodowisko ich bytowania. Zdrodowski (1953) sqdzi, e nie moina odrzucao mo?1iwoci zakatenia czlowie- ka od czlowieka. Zwierzeta odgrywajq oczywAcie glownq.i zasad- niczq role jako zbiornik zarazka, jednakte wyjqtkowo czlowiek mote bye takie irodIem zakatenia. Chory na bruceloze mote wy-: dalad paleczki z moczem i kalem, z mlekiem i potem; znajdowae sie one mogq na blonach 61uzowych jamy ustnej i dreg moczo- plciowych. Wydalanie paleczek mote trwae dlugo i utrzymywaa * Cyt. Zdrodowski; 1953. 106 sit mimo cofniecia sie ostrych objawow, mote ono wystepowae nawet w warunkach zakatenia bezobjawowego. Te dane wskazujq na moiliwok bardzo rzadko wystepujqcego zakatenia czlowieka od czlowieka, w wyniku stycznaci osobistej, oraz zakatenia przez czlowieka rodowiska bytowania pielegnowanych przez niego zwierzqt. Harris spostrzegal bruceloze dwojga malionkow, jednakte trudno bylo wykluczye wspolne trodlo zakatenia: surowe mleko. Spostrzegai tet rownoczesne przypadki ostrej brucelozy w tym samym domu, lecz trodlem bylo rowniet mleko zakatone. Bruce nie mogl stwierdzie w tadnym przypadku bezpogredniego zakate- nia sie ludzi od ludzi. Harris opisal jednak przypadek bezpok.ed- niego zakatenia meiczyzny przez kobiete, u ktorej wyosobniono brucelle z wycieku macicznego. Kobieta ta chorowala cietko na bruceloze, mqi zag chorowal znacznie liej. Szczepy ludzkie bru- celli sq mote da ludzi lagodniejsze od zwierzecych. Kern* wy- osobnil z tregci pochwy kobiety szczep brucelli, a zakatenie do- szlo do skutku przez metczyzne. Jegli u bydla rogatego, Awin i owiec rola samc6w jest potwierdzona, w nasieniu zag stwierdza- no paleczki brucelli, to u ludzi moina tylko w odosobnionych przypadkach myMee o plciowej drodze wzajemnego zakatenia. Przypadki brucelozy spotykane u lekarzy i pielegniarek styka- jqcych sie z chorymi na bruceloze nalety raczej odniege do skut- k6w picia surowego mleka i spotywania innych zakatonych pro- duktow pochodzenia zwierzecego. Czestsze zachorowania rodzinne u lekarzy wet. odnosi Harris raczej do trodla mlecznego. Podob- nie sqdzi Sokolowa-Ponomarewa opisujqc rodzinne przypadki za- chorowari na bruceloze (siemiejnyj brucelloz). Autorzy amerykariscy opisali przypadki lotyskowego zakatema noworodk6w oraz zakaienia mlekiem matki. Ju komisja angiel- ska na Malcie stwierdziia dwukrotnie w mleku chorych kobiet paleczki brucelli. Zauwazono, ie zakaZone mleko matki wywoluje zakaenie oseska. Hagebusch i Frei* opisah 26 przypadkOw bru- - celozy noworodk6w zakatonych wewnqtrzmacicznie. Harris obser- wowaI 2 oseski jednej matki, ktore urodzily sie zdrowe, bez obja- wow chorobowych, a potem, karmione mlekiem matki zakatonej Cyt. Harris, 1950 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 107 ? Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 brucelozq, zachorowaly wykazujqc spadek wagi ciala i bladoga sk6ry. Zbierajqc te skqpe dane z piAmiennictwa moZna by przyjqe, ie przypadki zakaienia ludzi od ludzi sq rzadkie; mogq sig one zda- rzye w ogniskach endemicznych brucelozy wywolanej odmianq melitensis, a znacznie rzadziej odmianq suis i bovis. ? 5. PLEO I WIEK W EPIDEMIOLOGII BRUCELOZY Dane statystyczne roinyth krajow wskazujq na to, Ze bruce- loza wystgpuje czOciej wgrod mqZczyzn aniZeli wk-?d kobiet. WArod 240 przypadkow, ktore opracowaligmy epidemiologicznie, bylo 200 mOczyzn i 40 kobiet. W USA na 649 chorych 67% stano- will mOczyini; na 375 chorych w stanie Iowa bylo 77% mOczyzn i 23?/o kobiet. W Danii stwierdzono stan podobny: wgrOd 500 cho- rych 78% stanowili mOczyini, 22% kobiety. To samo dotyczy statystyki radzieckiej; w Czkalowie na 139 chorych bylo 72% mgiczyzn, .28% kobiet. Dane te dotyczq zachorowan zawodowych, a wiadomo, Ze mqZczyini stykajq sig zawodowo czqgciej ze zwie- rzqtami zakaZonymi nii kobiety (dojarki). Natomiast gdy staty- styka obejmuje zachorowania pokarmowe (mleko), zapadalnogO meiczyzn i kobiet jest rowna. Zdrodowski stwierdzal w gospodar- stwach hodowli owiec bardzo dui() zachorowan wgrod dojarek i pasterzy. Bruceloza wystqpuje w kaalym wieku. Najwiqcej przy- padk6w notuje statystyka gwiatowa w grupie mlodocianych i do- roslych, a wiqc zawodowo najbardziej naraZonych na zakaienie. W USA przypada najwiqcej zachorowan na wiek 15-54 lat, w Danii 15-40 lat, w ZSRR 15-45 lat. Najmniej wraZliwe na zakaienie sq dzieci, jednak zbyt malo badan wykonano w tym zakresie. Sokolowa-Ponomarewa zwraca uwagq na brucelozq starszych dzieci. SpostrzegaliAmy cig2ki przebieg brucelozy u chlopca-pastuszka. Urfer (1951) podkregla, Ze podobnie jak u cielqt (i innych mlodych ?zwierzqt), tak i u ma- lych dzieci bruceloza jest rzadkokiq. Pozostaje to prawdopo- dobnie w zwiqzku z niewraZliwoAciq rnlodych tkanek na zakaie- nie paleczkami brucelli. Fleischmer i Meyer* zbadali 275 oseskow i malych dzieci karmionych mlekiem pochodzqcym z ob6r dotknig- * Cyt. Harris, 1950. ' 108 ? 1.4 tyCh brucelozq. Wynik badari byl jednak ujemny.. Aichelburg i Ulrico* zbadali 5253 dzieci i stwierdzili 6 przypadkow brucelozy. Sedgwick i Larson* zauwaiyli, Ze w surowicy krwi takich dzieci wystgpujq swoiste przeciwciala. Wgrod 425 badanych dzieci stwier- dzili 170/o reagujqcych serologicznie dodatnio. U noworodkow karmionych mlekiem matek nie stwierdzili tych przeciwcial. Lan- ge (1938) opisal przypadek zakaienia siq dziecka od suki, kt6ra po- ronila. Jedno szczeniq, ktore pozostalo przy Zyciu, wykazalo miano odczynu zlepnego surowicy 1/3000. Van der Hoeden** stwierdzil brucelle u kobiety w mleku. W naszym kraju opisane pojedyncze przypadki brucelozy dzieci w klinice prof. Baranskiego w War- szawie. Dane te wskazujq na rzadkoge wystgpowania brucelozy u dzieci. Jednakle ze wzgWu na wystgpowanie brucelli w mleku kobiecym, a zwlaszcza krowim, naleZaIoby brucelozie dzieci po- gwiqcie nieco wiq.cej uwagi. 6. SEZONOWOSC WYSTUOWANIA BRUCELOZY Sq pewne okresy w ciqgu roku, w ktorych spostrzega siq wiqcej przypadkoW zachorowan pojedynczych (odmiana bovis) lub gro- madnych (odm. melitensis, odm. suis). Sezonowy wzrost liczby przypadkow brucelozy ma swe przyczyny w nastgpujqcych zjawi- skach: gromadne porody bydla, owiec, k6z i gwifi, gromadne ro- nienia kr6w, owiec, kOz i gwin oraz powiklania ginekologiczne u zwierzqt, masowe badania na nieplodnoge samic, najwigksza czynnoge ogrodkow sztucznego unasieniania krow, wzrost laktacji, dojenie, spoZywanie mleka i przetworOw mlecznych, wzrost ilogci uboj6w zwierzqt zakaionych brucelozq. We Francji szczyt zachorowan przypada na miesiqce: styczen? luty (marzec). We wschodniej czggci Rosji zanotowal Uwarow*** nasilenie brucelozy wyraZajqce siq odsetkami w stosunku rocznym: styczen?marzec 26,70/o, kwiecien?czerwiec 45,80/o, lipiec?wrze- sien 17,5%, paidziernik?grudzieri 9,2%. W poIudniowej czegci Uralu zanotowano: wiosnq 47,9%, latem, 332%, w jesieni 16%, w zimie 4%. Wgrod badanych przez nas 240 przypadkow nie mbina bylo wykazae sezonowoki. * Cyt. Harris, 1950. ** Cyt. Loffier. *** Cyt. Zdrodowski, 1953. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 109 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 7. ROLA MLEKA KROWIEGO, OWCZEGO I KOZIEGO ORAZ PRZETWOROW MLECZNYCH W ZAKAZANIU BRUCELOZA Traum* (1930) podaje, e 200/0 krow w USA jest zakaionych paleczkami brucelli, za6 6-10% wydala je z mlekiem. 0 czqstogci wystgpowania brucelli w mleku gwiadczq nastqpujqce dane: spo- k-Od krOw serologicznie dodatnich 38% wydala je z mlekiem (Ro- gick* 1940). Inni autorzy podajq liczbg 22-62%. W mleku ryn- kowym stwierdza si brucelle nierzadko; Meyn i Weiske** wy- kazali je w 78 probkach mleka wyborowego 28 razy. Lerche zau- wa2yI je w 50% probek mleka. Schmidt*** stwierdzii je w Sakso- nii w 10,6?A. Hopkirk ** (1934) szczepil 692 gwinki morskie prob- kami mleka celem ujawnienia zakaenia prqtkiem gruOicy i pa- leczkami brucelli. U 231 (36?/o) gwinek morskich stwierdzono za- ka2enie brucellq. Plate (1934) badal due iloAci pr6bek mleka ryn- kowego i stwierdzil wArod 12 890 prObek brucelle 99 razy (0,7%). Po ulepszeniu metodyki stwierdziI je wgrod 2 781 probek 114 (4,1%) razy; Klimmer wykazal brucelle w 32?/0 probek mleka rynkowego, Eber w 19%, PrOtschold*** w 30%. Ber (1933) wy- kazaI w Warszawie wArod 53 probek mleka rynkowego 8 razy brucelle. Kosowicz i Wi?niewski (1950) zbadali serologicznie 1070 pr6bek mleka rynkowego w Krakowie, stwierdzajqc w jednym przypadku miano 1/40. Wystqpowanie brucelli w mleku rynkowym w r&nych krajach przedstawia tabela 8 opracowana przez Klimmera (1932). Dane tej tabeli wskazujq na due znaczenie mleka w epidemio- logii brucelozy 1 na potencjalne mo21iwogci zakaienia ludzi mle- kiem surowym. Harris uwaa, 2e dane te nie oddajq stanu rzeczy- wistego; istnieje bowiem du2a ilo?e krOw zakaionych i wydala- jqcych brucelle z mlekiem, a nie wykazujqcych dodatniego od- czynu'zlepnego: W 1 ml mleka mo2na stwierdzae ro2ne ilogci brucelli, co ma due znaczenie ,epidemiologiczne. Autorzy .podajq tu liczby od * Cyt. Harris, 1950. ** Cyt. L?ff let. *** Cyt. Zdrodowski, 1953. 110 kilku do 50 000 paleczek. Najwigcej jest paleczek w ostatnich wytryskach strzyk6w. Przy odstawaniu mleka wqdrujg brucelle do gmietany, po odwirowaniu spotykamy je gIownie w osadzie; podczas wyrobu masla skupiajq sig one w ma?lance. Tabela 8 1Viiejscowoge llok i jakoge badanych probek Odsetek wyni- k6w dodatnich (Brucella) Autorzy 12 gmietany 58,3 Wroclaw 101 mleka 51,5 Lercke 35 mleka paster. 28,6 22 mleka 32 Winkler Drezno 20 mleka paster. 0 Klintmer Hamburg 94 mleka 41,5 Schwarz Hannower mleko rynkowe 15-25 Karsten 34 mleka wzorowego 62 Hoffman Lipsk 78 ? ,, 34 Meyn 16 mleka paster. 43 K/immer Rostock Szczecin mleka do 32 Protschold mleko 30 Andersen Kopenhaga mleka mieszanego _ ok. 100 Thomsen mleka dla dzieci 50 0. Bang Utrecht mleka 46 V. d. Hoeden 50 mleka mieszanego 10 TartuSchlossman 40 mleka pojedynczego 40 Oslo mleka 13 Holth Znaczerne epidemiologiczne mleka zwigksza fakt du2ej ywot'- nogci brucelli w mieku i jego przetworach. Kennedy* (1905) za- uwaiyi, .2e paleczki odmiany melitensis, pozestajq 2ywe w mleku * Cyt. Harris, 1950. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 111 ? Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 w czasie od 10-16, a nawet 20 dni. Cannate* (1908) stwierdzil, 2e paleczki odmiany melitensis zachowujg w mleku iywotnoge do 273 dni. Alessandrini zauwaiyl, ie w probkach mleka zatopionych w rurce szklanej, iyjg one w ciggu 18 miesiecy. Wierszilowa** (1934) wykazala iywotnoge odmiany melitensis w mleku owczym w ciggu 45 dni (11-37?). Mleko krowie odznacza sie silniejszym - dzialaniem hamujgcym wzrost brucelli aniieli mleko kozie i owcze: Paieczki odmiany melitensis i bovis ging w mleku krowim szyb- ciej aniieli w kozim i owczym. Podobnie dlugo iyjg brucelle w male i gwieiym serze. Don- zel/o* (1932) spostrzegal w male iywe brucelle w ciggu 25 dni, - a w serze w ciggu 21 dni. 2ywotno?e paIeczek Brucella w mleku i przetworach wykazuje - tabela 9 (Lerche). Tabela 9 ? Material Tempera- tura Okres iywotnaci brucelli dni Przeszczepienie na podloie i na zwierzqta doLwiadcz. Mleko surowe Acigte 8-10? 21 + ? chude 8-10? 28 + . Kefir 18-20? 8 dane Smietanka slodka 4_50 37 ?? .} Dreschera- Smietana kwa?na 4-5? 3 + -Koplengdrtnera Maslo 28-35 ? Ser 35 Mleko pelne 50 8-10 + ? kwaSne 8? 8-9 + ? chude 8-10 ? wedlug 1 Smietana 50 4 + Lerchego Maslo 8? 50 _L ' 1 Ser 50 24 ? Znaczenie epidemiologiczne mleka jest bardzo due, gdy cho- dzi o bruceloze wywolang odmiang melitensis, mniejsze, gdy cho- dzi o chorobe Banga. Decydujgce znaczenie epidemiologiczne * Cyt. Harris, 1950. ** Cyt Zdrodowski, 1953. 112 mleka koziego zaznaczylo sie na Malcie, gdzie wystarczylo wpro- wadzie gotowanie mleka koziego, aby obni2y6 do minimum licz- be zachorowan w wojsku. ? Co sie tyczy istotnej roll mleka w etiologii choroby Banga, mcr2na przytoczye szereg danych. Hasseltine* (1931) podaje, 2e wgrod 442 chorych na bruceloze w USA 198 ludzi (45%) zaka- zilo sie przez spoywanie mleka surowego. Wgrod 64 osob spo- 2ywajgcych mleko pasteryzowane ujawniono dodatnie odczyny serologiczne u 30%, podczas gdy w grupie 112 osob spoiywajg- cych mleko surowe bylo reagujqcych 70%. Kwagne mleko krowie, kozie i owcze moie bye rowniei ir?- diem zaka2enia paleczkami Brucella. Dane pigmiennictwa sg pod .tym wzgledem niejednakowe. Eyre, Zammit i McNaught* wy- kazali ZywotnoAe brucelli w mleku kwagnym w ciggu 2 dni, inni stwierdzili ich 2ywotnok w ciggu. 18 dni. Lerche wykazai 2y- wotnok brucelli w krowim mleku kwaAnym (50-75? kwasoty) w ciqgu 11-30 dni. Korecka i Spektor** zauwayli, 2e paleczki odmiany melitensis yja w mleku owczym o kwasocie 50-70? w ciggu 9 dni. Wierszilowa** przeprowadziIa systematyczne ba- dania nad 2ywotnacig odmiany melitensis, ktore wykazaly, ie w mleku o pH = 5,5-6,8 (25-50? Turnera) paleczki odmiany melitensis iyjg do 30 dni (37?). Przy pH = 4,5-5,0 (125? T) w temp. 37? mleko wyjaiawia sie w ciggu 15 dni; w pH = 4,0 (200? T) paleczki ging w ciqgu jednego do kilku dni. Rodsin i Elkeles*** opisujg przypadek zakaenia czIowieka surowym mlekiem kwakaym. Zakaono sztucznie mleko surowe, a potem poddawano kwagnieniu i stwierdzano brucelle w mleku kwa- gnym, kwaLnej gmietanie, maglance, jogurcie i kefirze. Zyly one w mleku kwanym 8 dni, w kwagnej gmietanie i maglance 9 dni, w kefirze 19 dni, w serze twardym 90 dni. Temperatura mleka ma znaczenie nie mniejsze nii pH: W temp. 11-14? paleczki 2yjg dluej 'mimo zakwaszenia mleka. Dodatek soli do mleka w ii?ci 4-80/o hamuje mieznacznie wzrost brucelli, przy czym w temp. 37? ging one w ciggu 10 dni, zag w 11-14? w diqgu * Cyt. Harris, 1950. ** Cyt. Zdrodowski, 1953. *** Cyt. L?ffler. Bruceloza 8 6 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 113 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 30 dni. Zdrodowski dochodzi do wniosku, ie mleko kwa6ne (okolo 2000) moie bye irodiem zakaienia czlowieka. Bryndza przygotowywana z mleka owczego nie pasteryzowa- nego moie bye r?wnie r?dlem zakaienia (Zdrodowski, Darsz- kiewicz, Matwiejew). Spostrzeienia Zdrodowskiego wykazaly, ?e bryndzq zakaajq sie ludzie nie tylko w miejscu wytwarzania, lecz rowniei i tam, gdzie bryndza bywa dowoiona i spoiywana. Ka/ina, Daniszewska i Lamakin* (1934) wyosobnili z bryndzy pa- leczki brucelli. Wierszilowa* (1934) zakaaIa. pasteryzowane (56?) mleko owcze paieczkami odmiany melitensis (50 000 paleczek w 1 ml mleka). Mleko to przetwarzano na bryndze, ktorq prze- chowywano w temp. 11-14?, w roztworze 27% NaCl. Swinki morskie byly szczepione zawiesinq z kawaikow bryndzy (2 g) w czasie od 1 do 72 dni. Bryndza zachowaIa iywe brucelle w cza- sie od 45 do 72 dni. Najbardziej zakaine sq te partie bryndzy, ktore robi sie z mleka pochodzqcego od owiec, tui po okoceniu sie, bowiem zawiera ono najwiecej brucelli. Sprawq iywotnoki i zjadliwoki paleczek brucelli w serze owczym zajql sie te2 Gargani (1952). Ser sporzqdzano z mleka zakaionego dawiadczalnie (30 milionow bakterii w 1 ml mleka) I po 15, 30, 60 i 90 dniach badano na obecnoge iywych brucelli. Kaidorazowo szczepiono podskornie po 2 Awinki morskie. Nie udaIo sie wyosobnie brucelli na podIo2ach, natomiast udawalo sie zakazie winki morskie. Okazalo sie, ie brucelle zachowujq w serze owczym iywotno6e w ciqgu 2 miesiecy, tracq jq calko- wicie przed uplywem 3 miesiecy. Zbierajqc powy2sze trzeba stwierdzie due znaczenie mleka i przetworow mlecznych w epidemiologii brucelozy wywoIanej odmianq melitensis, w mniejszym stopniu ? bovis. Dila) ludzi na wsi spoiywa u nas mleko zawierajqce paleczki brucelli. Za- chorowania zdarzajq sie jednak stosunkowo rzadko, czestsze sq zakaienia bezobjawowe._ Wiemy jednak, ie zakaenie pokarmo- we ludzi zaleiy, od iloci paleczek, ich zjaclliwoki i wraliwoki osobniczej. Dlatego te2 naleyta kontrola higieniczna mleka ma due znaczenie zapobiegawcze. * Cyt.,Zdrodowski, 1953. 114 0 8. ROLA WODY W ZAKAZANIU PALECZKAMI BRUCELLI Dawniejsi autorzy nie uwaiali, aby woda mogla odgrywae role w rozprzestrzenianiu brucelozy, jednakie .Gershenfeld i Butts* zauwaiyli (w USA) zwiqzek miedzy zachorowaniami lu- dzi a zaka2onq wodq. Del Sel* (Argentyna) stwierdzii, ie we wsi, w ktOrej ludzie chorowali na bruceloze, woda zanieczyszczona odchodami owiec i koz zawieraia du?e iloci paleczek brucelli. Julien* (Francja) IqczyI zachorowania ludzi z zakaieniem wody do picia. Ulasewicz** stwierdzil brucelle w wodopoju wsi, w ktO- rej ludzie i zwierzeta chorowali na bruceloze. Wane sq badania Stiepanowa**, ktory stwierdzil paleczki brucelli w wodzie z 2 stu- dzien; ludzie korzystajqcy z wody tych studzien chorowali. Zy- NvotnoLe brucelli w wodzie jest dua. W wodzie jalowej iyjq one przez 6-42 dni, w wodzie do picia okolo 5 dni. Rogozin" (1937) wykaza, ie duiego stopnia zakaienie wody sprzyja wiekszej iy- wotnoki brucelli (od 45-90, a nawet do 150 dni). Przytoczone dane?wskazujq niewqtpliwie na znaczenie epide- miologiczne wody i dlatego w profilaktyce brucelozy naleiy ten czynnik uwzgledniae. 9. ROLA MIESA I PRZETWOROW MIESNYCH W ZAKAZANIU BRUCELOZA, Przypadki zaka2enia miesem i przetworami miesnymi zdarzajq sie czesto na skutek spoiywania i stycznoki z miesem owczym (odm. melitensis), rzadziej wieprzowym (odm. suis), najrzadziej bydlecym (odm. bovis). Kruger (1932) badaI obecnoge paleczek brucelli w miesie zaka- 2onych krOw. Swinkom morskim wprowadzaI dootrzewnowo za- wiesine roztartych mini i wezIow chIonnych, ledziony, wqtro- by, wywolujqc zaka2enie brucelozq. Stwierdzil on paIeczki bru- celli.w miesie ch.Iodzon_ym w ciqgu 14 dni. Zakaienia wywolane miesem mogq wystepowae zar6wno w gospodarstwach chiopskich i w majqtkach, gdzie zwierzeta ubija sie, rozbiera i spoiywa, jak I w miastach, gdzie zakaMne mieso bywa sprzedawane. Zaka2e- 8* * Cyt. Harris, 1950. ** Cyt. Zdrodowski, 1953. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 115 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 w czasie od 10-16, a nawet 20 dni. Cannate* (1908) stwierdzil, paleczki odmiany melitensis zachowujg w mleku iywotnok do 273 dni. Alessandrini zauwaiyi, ie w prObkach mleka zatopionych w rurce szklanej, iyjg one w ciggu 18 miesiqcy. Wierszilowa** (1934) wykazaIa iywotnoAe odmiany melitensis w mleku owczym w ciggu 45 dni (11-37?). Mleko krowie odznacza siq silniejszym dzialaniem hamujgcym wzrost brucelli aniieli mleko kozie i owcze. Paieczki odmiany melitensis i bovis ging w mleku krowim szyb- ciej aniieli w kozim i owczym. Podobnie dlugo iyjg: brucelle w male i wieym serze. Don- Zeno* (1932) spostrzegal w male iywe brucelle w ciggu 25 dni, a w serze w ciggu 21.dni. ZyWotnok paleczek Brucella w mleku i przetworach wykazuje tabela 9 (Lerche). Material Mleko surowe gcite chude Kefir gmietanka slodka gmietana kwaLna Mask) Ser Tabela 9 Tempera- tura Okres iywotnaci brucelli dni PrzeszczePienie na podloie i na zwierzeta dawiadcz. 8-10? 8-10? 18-20? 21 28 8 37 3 28-35 35 Mlekci pelne 8? 8-10 kwagne .8? 8-9, '? ? chude 8-10 gmietana 8? 4 Maslo . go 50 Ser go 24 Zriaczenie epidemiolagiczne mleka jest bardzo due, gdy cho- dzi o 'brucelozq wywolang bdmiana, melitensis, mniejsze, gdy cho- ' dzi o chorobq Banga: Decydujgce znaczenie epidemiologiczne I- + + + -I- + + dane Dreschera- -Kopf engeirtnera -I- I wedlug Lerchego. ' * Cyt. Harris, 1950. ** Cyt. Zdrodowski, 1953. 112 1 mleka koziego zaznaczylo siq na Malcie, gdzie wystarczylo wpro- wadzie gotowanie mleka koziego, aby obnUye do minimum licz- bq zachorowari w wojsku. ? Co siq tyczy istotnej roli mleka w etiologii choroby Banga, mo?na przytoczye szereg danych. Hasseltine* (1931) podaje, 2e wgrod 442 chorych na brucelozq w USA 198 ludzi (45?/o) zaka- zilo siq przez spoywanie mleka surowego. Wgrod 64 os6b spo- iywajgcych mleko pastery.zowane ujawniono dodatnie odczyny serologiczne u 30%, podczas gdy w grupie 112 os6b spoiywajg- cych mleko surowe bylo reagujqcych 70%. Kwagne mleko krowie, kozie i owcze mo?e bye rowniei ir6- diem zakaenia paleczkami Brucella. Dane pigmiennictwa sq pod tym wzglqdem niejednakowe. Eyre, ZamMit i McNaught* wy- kazali...zywotnog bfucelli w mleku kwagnym w ciggu 2 dni, inni stwierdzili ich iywotnok w ciggu. 18 dni. Lerche wykazal wotnok brucelli w krowim mleku kwagnym (50-75? kwasoty) w ciggu 11-30 dni. Korecka i Spector** zauwayli, ie paleczki odmiany melitensis yjg w mleku owczym o kwasocie 50-70? w ciggu 9 dni. Wierszilowa** przeprowadziia systematyczne ba- dania nad iywotnokig odmiany melitensis, ktOre wykazaly, w mleku o pH = 5,5-6,8 (25-50? Turnera) paieczki odmiany melitensis yjq.. do 30 dni (37?). Przy pH = 4,5-5,0 (125? T) w temp. 37? mleko wyjalawia siq w ciggu 15 dni; w pH = 4,0 (200? T) paieczki ging w ciggu jednego do kilku dni. Rodsin i E/keles*** opisujq przypadek zaka?enia czlowieka surowym mlekiem kwakiym. Zakaono sztucznie mleko surowe, a potem poddawano kwaLnieniu i stwierdzano brucelle w mleku kwa- gnym, kwakiej mietanie, maglance, jogurcie i kefirze. Zyly one w mleku kwagnym 8 dni, w kwagnej gmietanie i magance 9 dni, w kefirze 19 dni, w serze twardym 90 dni. Temperatura mleka ma znaczenie nie mniejsze ni2 pH. W temp. 11-14? paleczki iyjq .dluiej mimo zakwaszenia mleka. Dodatek soli do mleka w i1oci 4-80/o hamuje nieznacznie wzrost brucelli, przy czym w temp. 37? ging one w cig'gu 10 dni, za6 w 11-14? w ciggu * Cyt. Harris, 1950. ** Cyt. Zdrodowski, 1953. *** Cyt. L?ffler. Bruceloza 8 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 113 111101'.' r Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 30 dni. Zdrodowski dochodzi do wniosku, 2e mleko kwagne (okolo 2000) mote bye irodlem zaka2enia czlowieka. Bryndza przygotowywana z mleka owczego nie pasteryzowa- nego mo2e bye rownie2 irodlem zaka2enia (Zdrodowski, Darsz- kiewicz, Matwiejew). Spostrzeienia Zdrodowskiego wykazaly, 2e bryndzq zaka2ajq sie ludzie nie tylko w miejscu wytwarzania, lecz rownie2 i tam, gdzie bryndza bywa dowoiona i spo2ywana. Kalina, Daniszewska i Lamakin* (1934) wyosobnili z bryndzy pa- leczki brucelli. Wierszilowa* (1934) zaka2ala pasteryzowane (56?) mleko owcze paleczkami odmiany melitensis (50 000 paleczek w 1 ml mleka). Mleko to przetwarzano na bryndze, ktOrq prze- chowywano w temp. 11-14?, w roztworze 27% NaCl. Swinki morskie byly szczepione zawiesinq z kawaIkow bryndzy (2 g) w czasie od 1 do 72 dni. Bryndza zachowala 2ywe brucelle w cza- sie od 45 do 72 dni. Najbardziej zakaine sq te partie bryndzy, ktore robi sie z mleka pochodzqcego od owiec, tu po okoceniu sie, bowiem zawiera ono najwiecej brucelli. Sprawq iywotnogci i zjadliwoki paleczek brucelli w serze owczym zajql sie te i Gargani (1952). Ser sporzqdzano z mleka zaka2onego dogwiadczalnie (30 milionow bakterii w 1 ml mleka) i po 15, 30, 60 i 90 dniach badano na obecnoge 2ywych brucelli. Ka2dorazowo szczepiono podskornie po 2 gwinki morskie. Nie udalo sie wyosobnie brucelli na podIoiach, natomiast udawalo sie zakazie gwinki morskie. OkazaIo sie, 2e brucelle zachowujq w serze owczym iywotnoge w ciqgu 2 miesiecy, tracq jq caIko- wicie przed upIywem 3 miesiecy. Zbierajqc powy2sze trzeba stwierdzie duie znaczenie mleka i przetworOw mlecznych w epidemiologii brucelozy wywoIanej odmianq melitensis, w mniejszym stopniu ? bovis. Dui() ludzi na wsi spoiywa u nas mleko zawierajqce paleczki brucelli. Za- chorowania zdarzajq sie jednak stosunkowo rzadko, czestsze sq. zaka2enia bezobjawowe. Wiemy jednak, 2e zaka2enie pokarmo- we ludzi zaleiy od iloci paleczek, ich zjacIliwoki i wra2liwoki osobniczej. Dlatego te naleiyta kontrola higieniczna mleka ma due znaczenie zaDobiegawcze. *?Cyt. Zdrodowski, 1953. 114 8. ROLA WODY W ZAKAZANIU PALECZKAMI BRUCELLI Dawniejsi autorzy nie uwaialii aby woda mogla odgrywae role w rozprzestrzenianiu brucelozy, jednakie Gershenfeld i Butts* zauwa2yli (w USA) zwiqzek miedzy zachorowaniami lu- dzi a zaka2onq wodq. Del Sel* (Argentyna) stwierdzil, 2e we wsi, w ktorej ludzie chorowali na bruceloze, woda zanieczyszczona odchodami owiec i koz zawierala due ilogci paleczek brucelli. Julien.* (Francja) Iqczyl zachorowania ludzi z zakaieniem wody do picia. Ulasewicz** stwierdzil brucelle w wodopoju wsi, w ktO- rej ludzie i zwierzeta chorowali na bruceloze. W.a2ne sq badania Stiepanowa**, ktory stwierdzil paleczki brucelli w wodzie z 2 stu- dzien; ludzie korzystajqcy z wody tych studzien chorowali. Zy- wotnok brucelli w wodzie jest clu2a. W wodzie jalowej iyjq one przez 6-42 dni, w wodzie do picia okolo 5 dni. Rogozin** (1937) wykazaI, ie duego stopnia zaka2enie wody sprzyja wiekszej iy- wotno?ci brucelli (od 45-90, a nawet do 150 dni). Przytoczone dane? wskazujq niewqtpliwie na znaczenie epide- miologiczne wody i dlatego w profilaktyce brucelozy naleiy ten czynnik uwzgledniae. 9. ROLA migsA I PRZETWOROW MIgSNYCH W ZAKAZANIU BRUCELOZA Przypadki zaka2enia miesem i przetworami miesnymi zdarzajq sie czesto na skutek spo2ywania i stycznoki z miesem owczym (odm. melitensis), ?rzadziej wieprzowym (odm. suis), najrzadziej bydlecym (odm. bovis). Kruger (1932) badaI obecnoge paleczek brucelli w miesie zaka- 2onych krow. Swinkom morskim wprowadzaI dootrzewnowo za- wiesing roztartych mini i wezlow chlonnych, gledziony, wqtro- by, wywolujqc zakaienie brucelozq. StwierdziI on paieczki bru- celli w misie chIodzonym w ciqgu 14 dni. Zakaienia wywolane miesern mogq wystepowae zar6wno w gospodarstwach chIopskich I w majqtkach, gdzie zwierzeta ubija sie, rozbiera i spo2ywa, jak I w mias.tach, gdzie zaka2one MiQ?0 bywa sprzedawane. Zakaie- * Cyt. Harris, 1950. ** Cyt. Zdrodowski, 1953. 8* Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 115 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 nie ludzi moke bye wywolane spokyciem miqsa i narzqclow we- wnqtrznych (wqtroba, gledziona, pluca, nerki, wymiq, jqdra). Na- rzqdy wewnqtrzne, zawierajqce w swych komorkach brucelle, sq wakniejsze pod tym wzglqdem anikeli miqso w cislym tego slo- wa znaczeniu, ktOre zawiera paleczki brucelli tylko wowczas, gdy u zwierzqcia wystqpowaia posocznica. Siedliskiem paleczek sq zwykle wqzly chlonne i szpik. Pomijajqc zakakenia zawodowe robotnikow przemyslu miqsne- go, ktore omOwimy oddzielnie, wspomniee trzeba o odosobnio- nych przypadkach zakakenia ludzi zatrudnionych w gospodar- stwie domowym i jadlodajniach, przy ()brace miqsa i przetwo- raw. Zdarzajq siq wOwczas skaleczenia lub stycznok skaleczonej rqki z surowym miqsem i krwiq. Zdrodowski podkrala, ke tego rodzaju zakakenia kontaktowe przy ?brace miqsa majq znacze- nie epidemiologiczne, natomiast zakakenie po spokyciu miqsa ma znaczenie mniejsze. Spostrzegano zakakenia ludzi zwiqzane ze spokywaniem krwi zwierzqcej, jako grodka leczniczego przy niedokrwistoki. U koz zakakonych paleczkami brucelli zdarza siq czqkiej po- socznica i stqd istnieje wiqksza mokliwok zakakenia przez miqso i narzqdy wewnqtrzne. U owiec i krow posocznica jest zjawi- skiem rzadszym i wystqpuje najczqkiej po ronieniach, co naleky uwzglqdniae w ocenie miqsa owiec i krow. Paleczki odmiany bovis mogq w ciqgu 14 dni zachowae kywot- nok w miqsie. Huddleson podaje, ke paleczki odmiany suis za- chowujq w miqsie wieprzowym kywotnok w ciqgu 30-40 dni (-23?, mimo zasolenia). Hutschings i Cullough (1951) stwierdzili, ke w szynkach i wqzlach chionnych zakakonych wi? brucelle po- zostajq kywe w ciqgu 21 dni. Stiepanow* (1946) wykazai, ke od- miana melitensis zachowuje iywotnok w miqsie w ciqgu 47 dni (-23?). Tarasow * (1934) ? w ciqgu 20-30 dni. Niektorzy sqdzq, ke surowe'miqso zakakone paleczkami brucelli jest nie mniej nie- bezpieczne od zakakonego mleka. W wieprzowym miqsie. peklo- wanym zachowujq brucelle swq kywotnok w ciqgu 40 dni: utrzy- mywanie miqsa W chIodni w ciqgu 30 dni (-23?) nie zabija tych paleczek. * Cyt. Zdrodpwski, 1953. 116 Stiepanow (cyt. Zdrodowski) spostrzegaI wgrod ludzi chorych na brucelozq (odm. melitensis) okolo zakakonych miqsem cho- rych zwierzqt. Hasseltine podaje, ke wArod 442 chorych na bru- celozq wywolanq odmianq suis (USA) 10% przypadkow przypa- dal() na zakakenie miqsem chorych wi?. Sprawa ta wymaga u nas dalszych badan i nalekytej kontroli higieny miqsa. 10. ROLA SKORY I WELNY W ZAKAZANIU BRUCELOZA, W epidemiologii brucelozy pochodzenia owczego dukq rolq od- grywajq welna i skorki owcze. Sk6ry bydlqce i Lvvinskie majq tu duo mniejsze znaczenie. Mimo to rile mokna zaniechae i w tej dziedzinie kontroli zdrowia robotnikow garbarstwa. Welna im- portowana moke zawierae kywe paleczki brucelli. Meyer i Geiger (1935) stwierdzili wArod rcibotnikow przemyslu welnianego w San Francisco okoIo 23% zakakonych. W ZSRR podobne badania ro- botnikow zatrudnionych przy welnie wykazaly stan zakakenia w Welna i skorki owcze zakakone bywajq przez mocz i kai owiec. Paleczki brucelli zachowujq kywotnok w welnie i skorkach w ciqgu 4-6 tygodni, a nawet 3-4 miesiqcy. W go- spodarstwach owiec-karaktilow szczegOlnie niebezpieczne sq skorki jagniqt poronionych i niedonoszonych, poniewai zawie- rajq duke iloki wysokozjadliwych paleczek odmiany melitensis. 11. BRUCELOZA JAKO CHOROBA ZAWODOWA Bruceloza jako choroba zawodowa dotyczy: pracownikow ho- dowli zwierzqt gospodarskich; pracownik6w zootechniki i wete- rynarii, pracownikow przetworstwa hodowlanego (miqsnego,,mle- czarskiego, garbarskiego, futrzarskiego i przemyslu welnianego), pracownikow zakladow naukowych, wytworni szczepionek i su- rowic, pracowrii rozpoznawczych. BRUCELOZA PRACOWNIKOW HODOWLI Ryzyko zakakenia zawodowego w hodowli zwierzqt gospodar- skich dotyczy cennej dla produkcji grupy ludzi w rolnictwie: oborowych, dojarek, pasterzy, owczarzy, winiarzy i innych pra- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 cownikow hodowli oraz chlopOw. Okolicznaci, w jakich nastq- puje bezobjawowe lub czynne zakaienie w pracy hodowlanej, sq wedlug naszych spostrzeieri nastqpujqce: pomoc porodowa (ro- nienia, zatrzymanie loiyska), usuwanie piodu i poplodu, stqpanie bosymi stopami po podlodze zakaamej wodami plodowymi po poronieniu, dojenie, picie surowego rnleka, pielqgnowanie zwie- rzqt zaka2onych, stycznok z nawozem. Zdrodowski (1953) podaje zale?noge miqdzy stanem zakaienia zwierzqt a wystqpowaniem zakaeri ludzi pracujqcych w grodowisku hodowlanym. Pisze on: ?W jednakowych warunkach szanse na zakaienie ludzi w grodo- wisku zwierzqt zakaionych brucelozq sq proporcjonalne do roz- miarOw rezerwuaru brucelli". Stqd szczegOlne niebezpieczeristwo duiych skupieri zaka?onych zwierzqt i stosunkowo mniejsze zna- czenie nieduych skupisk zwierzqcych. W miarq tworzenia duiych gospodarstw hodowlanych i inten- syfikacji hodowli ryzyko zakaienia ludzi wzrasta i trzeba mu przeciwstawie energiczne postqpowanie zapobiegawcze. Bardzo pouczajqce sq pod tym wzglqdem spostrzeienia Ogrodka Badari nad Brucelozq w Montpellier. Dotyczq one zakaieri odmianq rnelitensis. Wgrod 1254 ludzi stykajqcych siq zawodowo z malymi grupami owiec i kOz (do 11 sztuk) stwierdzono zakaienie u 129 ludzi (100/0). Wftod 1384 ludzi pracujqcych w du?ych gospodar- stwach hodowlanych stwierdzono zakaenie u 324 (240/0) pracow- nikow. Jeszcze bardziej zaznaczajq siq r&nice w za1e2noki od tego, czy praca odbywa siq w gospodarstwach, w ktorych wystq- pujq poronienia; AivrOd 758 os6b pracujqcych przy zwierzqtach nie roniqcych zanotowano 15 (90/0) przypadk6w brucelozy, nato- miast wgrod 880 os6b stykajqcych siq w pracy ze zwierzqtami roniqcymi opisano 303 (34%). Wgrod 3297 pracujqcych w gospo- darstwach, w ktOrych endemicznie wystqpowaia bruceloza (ow- cza i kozia), stan zaka2enia wynosil'14?/0, zag -wArod 878 owcza- rzy tej grupy ludzi bylo 30% zakaionych (Taylor, Lisbonne, 1932). Wierszilowa, Pawlow i Popov)* (1932) wykonali podobne badania epidemiologiczno-zawodowe. i stwierdzili w gospodar- stwach hodowlanych stan nastqpujqcy: w gospodarstwach owczar- * Cyt. Zdrodowski, 1953. 118 skich wgrod zbadanych 855 pracownik6w bylo 47,4% zakaonych, w tym pasterzy 59,50/0, mleczarzy 42,4%. W gospodarstwach ow- czarskich okreglano zachorowalnoge pasterzy w zaleinoki od liczby lat pracy: poni2ej 1 roku: 31 zbadanych, 8 zakgonych ? 25,8%, 1-2 lat: 20 zbadanych, 12 zakaionych ? 60%, powyiej 3 lat: 36 zbadanych, 36 zaka?onych ? 100?/o. W gospodarstwach hodowli bydla rogatego zbadano 193 pra- cownikow, stwierdzajqc stan zakaienia u 12,9%, w tej grupie zakaionych stanowily dojarki 15,7%, a reszta dotyczyla oboro- wych i pracownikOw zootechnicznych. W dotychczasowych ba- daniach nad brucelozq w gospodarstw'ach hodowli bydla (odm. bovis) otrzymano roine liczby przypadkow zakaenia bez obja- w6w i z objawami. Malckawiejski (1929) zbadai ludzi zatrudnionych ?w 2 majqt- kach dotkniqtych brucelozq bydla w .75-90%. Przyczynq zaka- ienia ludzi bylo picie surowego mleka, dojenie krow, czyszcze- nie zwierzqt i obory, nieprzestrzeganie zasad higieny. Okres eks- pozycji ludzi wynosii od 5 do 10 lat. Przebadanie 219 osob pra- cujqcych w obu majqtkach wykazalo dodatnie odczyny serolo- giczne w 4 przypadkach. W zbadanych poiniej gospodarstwach dotkniqtych brucelozq wgrod 354 osob bylo 26 reagujqcych sero- logicznie dodatnio (1 : 100-1 : 800). Leutze (Niemcy, 1930) zba- dai 74 osoby, pracujqce w takichie majqtkaCh: 1/5 pracownikow wykazywala dodatni odczyn zlepny. Zwraca on uwagq na bose stopy i zranienia nOg jako wrota zakaienia u dojarzy i oboro- wych. Schuman przebadaI 44 dojarki i oborowych w 5 majqt- kach dotkniqtych brucelozq (do 95% krow zaka2onych). Mimo picia surowego mleka tylko 1 osoba reagowala dodatnio. King i wspOlpr. (USA) zbadali n?si 530 ()sob pijqcych surowe mleko pochodzqce od krOw zakaionych brucelozq i wykazal w 69 przy- padkach odczyny rozpoznawcze dodatnie, zag w 8 objawy bru- celozy. W Niemczech zanotowano w latach 1933-1934 534 przypadki brucelozy na wsi. Analiza irodel zakaienia dala wyniki podane tabeli 10. Lerche i Leutze (Niemcy, 1933) przebadali 130 osob, zajqtych w szkole dojarzy i u 8 (6%) stwierdzili odczyn zlepny dodatni. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 119 y7. ! Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 U 90 osob wykonano odczyn wiqzania dopelniacza stwierdzajqc u 20 (22Vo) wynik dodatni. Wgrod os6b nie zajmujqcych siq do- jeniem nie stwierdzono wynikow dodatnich. Bruder i Fauszt* (1937) zbadali 106 os6b w majqtkach dotkniqtych brucelozq. Objawow brucelozy nie ujawniono, a odczyn zlepny stwierdzo- no u 9 os6b (u 7 ? kontakt ze zwierzqtami i u 2 ? picie su- rowego mleka). Beattie* (1938) stwierdzil wLrod 130 osob pracu- jqcych w hodowli bydla 23% odczynow dodatnich, wgrod 56 os6b nie stykajqcych siq z bydlem ? 1,9%. Beel/* zbadal 84 osoby stykajqce siq w pracy z bydlem i u 9 (10,7%) stwierdzil. dodatnie odczyny serologiczne i alergiczne. Damon i Cruggs (1950) stwier- dzali u rolnikow i hodowcow 1,6 do 3,70/0 odczynow serologicz- nych dodatnich. Tabela 10 Razem Alqi- czyini Ko- biety Dzieci Plea nie podana male duke Stycznoge z krowami ro- niqcymi 118 102 14 1 Surowe mleko i przetwory 174 111 48 8 7 1 Obie przyczyny lqcznie 55 46 8 1 lane 20 19 1 Nie znane 167 116 42 2 3 4 Razem . . 534 394 113 12 10 5 Angelotv i Kujumdiew (Bulgaria, 1950) zbadali 7651 krOw i znaleili wgrod nich 567 sztuk zakaionych brucelozq, a wgr6d personelu obslugujqcego badane obory. stwierdzono 15 przypad- kow tej choroby. W innej czqgci BuIgarii zbadano 60 949 zwie- rzqt stwierdzajqc zakaenie u 3181 krOw; u ludzi opisano 2 przy- padki brucelozy. Spink wykonal odczyn zlepny u 1627 dawcow krwi ze wsi. stwierdzajqc u 302 (18,55%) zlepniki przeciw bru- celli, przy czym w 27 przypadkach miano zlepne bylo 1 : 160- i wiqcej. Sanderson i Earn* (1951) zbadali 326 ludzi zatrudnio- * Cyt. Harris, 1950. 120 nych w hodowli bydla dotkniqtej brucelozq. Stwierdzono dodat- nie miana zlepne 1 : 40-1 : 200, zag w 2 przypadkach objawy kli- niczne brucelozy. Autorzy podnoszq znaczenie zwierzqcego zbior- nika brucelozy jako potencjalnego zagro?enia zdrowotnaci pu- blicznej na wsi. Odler i Oravec (1953) podajq, 2e w CzechosIowacji 25% bydla jest zakaionego brucelozq. Zbadano 1129 os6b pracujqcych w ho- dowli i stwierdzono dodatnie odczyny u 11,40/0 (zakaenie bez- objawowe). Badanie powtorzone wykazaIo u 67% pracownikow odczyny dodatnie bez objawow brucelozy. Walther przebadaI 4741 iolnierzy, stwierdzajqc u 419 (8,8%) stan bezobjawowego zaka2enia. Wszyscy pochodzili ze wsi. Przytoczone dane wska- zujq na to, ie brucelozie bydla towarzyszq przypadki zakaienia ludzi pracujqcych w hodowli. Wiqkszoge stanowiq zakaienia bez- objawowe, a zaka2enia objawowe wystqpujq pojedynczo lub rza- dziej grupowo w hodowli bydla, masowo zaL w hodowli owiec (odm. melitensis). Przytoczymy obecnie wyniki badan zawodowo-epidemiologicz- nych, prowadzonych w latach 1951-1954 przez Instytut Medy- cyny Pracy i Higieny Wsi, a w lqcznoki z nim przez wojewOdzkie stacje sanitarno-epidemiologiczne na terenie kraju oraz inne ogrodki naukowe zajmujqce siq brucelozq. Metodyka naszych ba- dan byla zespolowa i opierala siq na nastqpujgcych zasadach. Do badan zwierzqt i ludzi dobierano panstwowe gospodarstwa role zakaione brucelozq i ? dla kontroli ? wolne od brucelozy. Sto- sowano nastqpujqce badania: wywiad zawodowo-epidemiologiczny, badanie kliniczne, odczyn zlepny i wiqzania dopelniacza, wskainik opsonino-fagocytowy i zazwyczaj rowniei alergiczny odczyn skOr- ny Burneta. Ponadto u bydla stosowano odczyn piergcieniowy z mlekiem. Dzielono ludzi zatrudnionych w PGR-ach wedlug sta- nowisk pracy i lat ekspozycji. Oceniano warunki higkeny pracy i zoohigieny oraz higieny mleka. Kaminska i Szaflarski* (Stalinogrod) zbadali 213 oborowych w PGR-ach stwierdzajqc w 13,1% odczyn zlepny dodatni. Parnas, G/inkow,a, Lazuga i wsp. przebadali niektore PGR-ry na terenie Lubelszczyzny oraz w Olsztyliskim. * Badania prowadzone niezaleknie od Instytutu. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 121 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 PGR ?F" ? 53 krowy ? 20 zakatonych (ronienia). Wszystkie konie i Awinie wolne od zak0,enia. 52 ludzi ? 5 reagujacych dodatnio (do 1/400). 1 przypadek brucelozy z zapaleniem Wen 1 przypadek przebytej ostrej brucelozy. Stan higieny niezadowalajacy. PGR ?T" ? 31 krow ? 5 reaguje dodatnio (ronien nie ma). Konie, gwinie ? odczyny ujemne. 40 ludzi ? odczyny ujemne. Stan higieny grodowiska ? niezly. ??i??. ' ? PGR ?Cz" ? 66 krOw ? 39 reaguje dodatnio. Konie, gwinie ? odczyny ujemne. (Ronien nie ma od 2 lat). 125 ludzi ? 1 reaguje dodatnio, bezobjawowo. Stan higieny grodowiska niezly. PGR ?P" ? 167 krow ? 94 reaguje dodatnio (ronienia byly). Konie, gwinie ? odczyny ujemne. 31 ludzi ? 3 reaguje dodatnio, bezobjawowo. Stan higieny grodowiska ? niezly. PGR ?K" ? 81 krow ? 43 reaguje dodatnio (ronienia +). PGR ?R" ? 92 krow ? 61 reaguje dodatnio (ronienia PGR ?A" ? 62 krow ? 59 reaguje dodatnio (ronienia +). ? t Konie, gwinie ? odczyny ujemne. Razem w tych 3 PGR-ach zbadano 295 ludzi, stwierdzajac 1 u 30 odczyny dodatnie, zag u 7 objawy brucelozy. , Stan higieny grodowiska pracy: zly. Rozotvski i Rataj (WSSE Szczecin) i Mierzejewska (Instytut M: P. i Hig. Wsi) przebadali 1057 pracownikOw hodowli stwierdzajqc u 50 ?sob dodatnie odczyny, w tym u niektorych objawy bruce- lozy. Stan higieny pracy byl zly. W gospodarstwach, w ktOrych badani pracowali, bylo wiqksze nasilenie brucelozy krow (wyste.- powaly tei ronienia). C. Zwierz* (Zielona G6ra) zbadal 373 pracownikow PGR-Ow (w znacznym stopniu zakaionych brucelozq krow), stwierdzajqc u 100 dodatnie odczyny (przyp. brucelozy czynnej i przewleklej oraz nieczynnego zakaienia ze stanem uczulenia). Stan higieny pracy byI zly. Neyrnan i Losinski** (Poznan) zbadali 751 pracownikow PGR-Ow, stwierdzajqc u 132 dodatnie odczyny zakaienia bezobjawowego. Na 113 osOb z odczynami dodatnimi stwierdzono bezsporne obja- . * Wg sprawozdania zloionego Instytutowi. ** Ogioszone w ?Przegl. Epidemiologicznym" 1955. 122 wy kliniczne u 18 (15,9?A), prawdopodobne objawy kliniczne u 34 (30,113/0; nie stwierdzono objaw6w u 61 (54,0%). Lutyfiski* (Krakow) przebadaI 16 pracownikow obor PGR-6w, stwierdzajqc u 8 odczyny dodatnie. Brill** (Lodi) zbadal 947 krow w 13 PGR-ach, stwierdzajqc u 185 odczyny dodatnie, u 106 wqtpliwe. Przebadano 61 pracownikOw zatrudnionych w tych gospodarstwach, stwierdzajgc u 4 odczyny dodatnie, u 2 wqtpliwe. Ostatnio WSSE we Wroclawiu przepro- wadzila podobne badania w PGR; wykazaly one podobnq sytuacjq jak w wojew. poznanskim. Zbierajqc przedstawiony tu material dotyczqcy pracownikOw PGR-Ow w roinych wojewodztwach otrzymujemy nastgpujqce liczby ogolne: Zbadano pracownik6w PGR-Ow ? 2813. Odczyny rozpoznawcze stwierdzono w 12,50/0. Zlecona przez Zarzqd San.-Epidemiologiczny Ministerstwa Zdrowia akcja badania pracownikow hodowli, a w szczegolnoki pracownikOw PGR-6w w kierunku brucelozy, wykaie w skali ogolnokrajowej istotny stan bezobjawowego i objawowego zaka- ienia ludzi zawodowo naraionych na zakaienie w rodowisku ho- dowlanym. Jak jui zaznaczono, na razie jedynie bydlo rogate od- grywa u nas rolq zbiornika paleczek brucelli. U innych zwierze. (win, owiec i koz, koni, drobiu) bruceloza nie odgrywa u nas praktycznie biorqc roli epidemiologicznej. Sprawa ta wymaga jednakie kontroli i dalszych badan. Nie jest wykluczone pojawie- nie siq ognisk brucelozy w hodowli Awin i owiec, zwlaszcza w miarq intensyfikacji tych wainych dla kraju dziedzin hodowli. Czgge zakaionych pracoWnikow hodowli ujawnionych w masowych ba- daniach byla przekazana Dzialowi Klinicznemu ChorOb Zawodo- wych Wsi Instytutu; opisy tych przypadkOw znajdujq siq w czqgci klinicznej. Dane statystyczne, zagraniczne i kraj owe, dotyczqcp stanu. za- kaienia brucelozq ludzi zatrudnionych w hodowli, nasuwajq na- stqpujqce wnioski. ? 1. Im wiqcej w danym gosoodarstwie zakaionych zwierzqt, tym wiqkszy jest odsetek zakaionych pracownikow. S4 to pracownicy * Sprawozdanie zioione Instytutpwi. ** Opublikowane w ?Polskim Tyg. Lekarskim" 1955. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 123 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 wykazujqcy dodatnie .odczyny rozpoznawcze (alergiczny odczyn skOrny Burneta, odczyn zlepny, wiqzania dopelniacza), lecz nie ujawniajqcy objawOw chorobowych. Stan bezobjawowego zaka- 2enia mo2e czasem przy dokladniejszym badaniu klinicznym wy- kaza6 skqpe objawy chorobowe. Rozpatrujqc te sprawy w analo- gii do gru21icy moiemy u pracownikow zaka2onych paleczkami brucelli spodziewae siq od czasu do czasu pojawienia siq objawow choroby na skutek obni2enia siq odpornoki, przepracowania, zmqczenia, silnej reinfekcji. Badania Niznansky'ego (1954), Par- nasa i wsp. (1951-1954) oraz inne, prowadzone w zaka2onych majqtkach, a nastqpnie powtOrzone po kilkunastu miesiqcach, nie wykazaly u ludzi zaka2onych bezobjawowo zmiany stanu ich zdrowia. Nie dowodzi to jednak, ie w tej grupie zawodowo zaka- ionych bruceloza objawowa nie mo2e siq pojawie. 2. Im wiqcej jest w gospodarstwie zwierzqt zaka2onych i im wiqcej ronien oraz powiklan polothiczo-ginekologicznych u krow, tym wiqksza jest liczba ludzi zakaionych brucelozq objawowq. 3. Im gorszy jest stan higieny pracy i zoohigieny w gospodar- stwie zaka2onym, tym wiqcej stwierdza siq przypadkOw zakaienia bezobjawowego i objawowego. 4. Im wiqksze jest skupienie zwierzqt i wy2szy poziom ich pro- duktywnoki (mlecznoge, plodnoge), tym wiqksze sq mo21iwoki szerzenia siq' brucelozy zwierzqt i ludzi. Niektorzy autorzy sklonni sq przyjqe, 2e dodatnie odczyny se- rologiczne i odczyn Burneta, wystqpujqcy u ludzi na wsi, pozo- stajq w zwiqzku ze spo2ywaniem gotowanego mleka. W ten spos6b, ich zdaniem, powstajq przeciwciaIa oraz stan uczulenia na aler- gen brucelozowy. Sq autorzy skIonni uwaiae picie mleka i stycz- nok ze zwierzqtami zaka2onymi szczepami niezjadliwymi za przy- czynq nieszkodliwego zaka2enia, uodporniajqcego ustr6j na za- cljorowanie. Podolony poglqd powstal rownie2 w odniesieniu do uodporniajqcego dzialania mleka krowiego zaka2onego prqtkami gru2licy bydlqcej oraz stycznoki z zagruiliczonyrni zwierzqtami. Tak jak, zwalczany jest ten poglqd w odniesieniu do gruilicy, a propaguje siq szczepienia dzieci (i doroslych) wyprobowanym, niezjadliwym szczepem BCG, tak te i powinnigmy siq przeciwsta- wie podobnym poglqdom dotyczqcym brucelozy. Nasze badania wykazaly, ie wgrOd szczepow krajowych, wyo- 124 sobnionych od krow, sq szczepy'wysoce zjadliwe, a zaka2enie nimi ludzi niewqtpliwie nie jest dla ich zdrowia obojqtne. Ludno?6 wiejska, stykajqc siq w ciqgu lat ze grodowiskiem zakaionym bru- celozq, jest prawdopodobnie mniej wrailiwa na zakaienie ani2eli ludnoge miast, ktora styka siq rzadko z wiej skim 2rod1em bruce- lozy (wakacje, picie mleka surowego). Aby wyjagnie przyczyny wystqpowania odczynOw serologicz- nych w zwiqzku z piciem mleka, Braude (1950) podawal 23 osobom mleko zawierajqce 400 miliardow zabitych paleczek brucelli w ml. U 4 ()sob wystqpily zlepniki w surowicy; 36 osob piIo mleko zawie- rajqce 100 milionow zabitych bakterii w ml i u 11 wystqpily prze- ciwciala zlepne. Zauwa2ono te wzrost wskainika opsonino-fago- cytowego. W 2adnym przypadku nie zauwa2ono uczulenia ludzi na alergen brucelozy. Podobne dogwiadczenie na gwinkach mor- skich wypadIo ujemnie. Parnas i Michnowicz* (1952) karmili 10 krolikow mlekiem zawierajqcym okolo 15 miliardow paleczek zabitych w 1 ml. Po 30 dniach karmienia stwierdzono tylko u 4 nieznaczne miano odczynu zlepnego (1/25, 1/50), slabo dodatni odczyn wiqzania dopelniacza, nieznaczny wzrost wska2nika opso- nino-fagocytowego, a w 2adnym przypadku nie zauwaiono uczu- lenia na alergen brucelozowy. Dogwiadczenia te dowodzq, ie picie gotowanego mleka zawie- rajqcego zabite paleczki brucelli mo2e u ludnoki wiejskiej wywo- lywa6 obecnoge przeciwciaI, ale w stopniu niklym, nigdy nato- miast ? tak na1e2aloby sqdzie ? nie zjawia siq stan uczulenia na alergen brucelozowy. BRUCELOZA PRACOWNIK6W ZOOTECHNIKI I WETERYNARII Bruceloza jest chorobq zawodowq nierzadko wystqpujqcq wgrod pracownikOw sluiby weterynaryjnej i zootechnikOw. Spotykana jest wArod lekarzY weterynaryjnych i iniynidrow zootechniki, felczerow wet. i zootechnikow, sanitariuszy wet. i ni2szego perso- nelu zootechnicznego i weterynaryjnego gospodarstw rolnych, ferm hodowlanych oraz ogrodkOw sztucznego unasieniania zwie- rzqt. Ta bardzo cenna dla produkcji grupa specjalistow hodowli ulega nierzadko zaka2eniu w zwiqzku z pracq, nastqpstwie * Praca nie ogioszona. 125 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 stycznoki skory raj: z materialem zakainym przy wykonywaniu zabiegOw (pomocy porodowej, zabiegow zwigzanych z ronieniem i zatrzymaniem loiyska u krow, badaniem na nieplodno?e, sztucz- nym unasienianiem krow). Zakaienie pokarmowe odgrywa tu znacznie mniejszg role. Ze wzgledu na znaczne rozprzestrzenienie brucelozy bydla rogatego duiy odsetek pracownikow sluiby zoo- weterynaryjnej wykazuje dodatnie odczyny serologiczne i aler- giczne. Sg to pracownicy zakaieni bezobjawowo i uczuleni na alergen paleczek brucelli. Obok tego wystepuje od czasu do czasu bruceloza czynna, ostra lub przewlelda. Badania nad brucelozg pracownikow weterynarii majg ogOlne znaczenie epidemiologiczne, poniewai, po piemsze ujal.vniajg przypadki zakaienia, a to doprowadza do wlakiwego leczenia cho- roby i przywrocenia zdolnoki do pracy w produkcji hodowlanej, a po drugie, stan zakaienia zawodowego i zachorowari wgrod pra- cownikOw weterynarii rzuca pewne gwiatio na stan zakaienia ogolu praummikow hodowli paristwowej i spOldzielczej oraz drob- nych hodowcOw, ktorzy czesto nie zwracajg naleiytej uwagi na dolegliwoki wywolane brucelozg i iyjg z nie rozpoznang chorobg. Dlatego tei w wielu krajach, a take i u nas przeprowadzono licz- ne badania nad stanem zakaienia personelu weterynaryjnego i zoo- technicznego. Thomsen (Dania, 1938) przebadal 272 lekarzy wet.; wgrod 65 pracujgcych ponad 1 rok na wsi 94% wykazywalo dodatnie od- czyny na bruceloze, podczas gdy wgrod mlodszych lekarzy wet. nie bylo odczynow dodatnich. Wgrod 16 bakteriologOw pracujg- cych ze szczepami brucelli 10 wykazalo dodatnie odcz3my; wgrod 12 lekarzy wet. pracujgcych w rzeim u 4 byly odczyny dodatnie; wArod 25 rzeinikow ? 9 dodatnich, wgrOd 21 oborowych ? 13, wgrOd pracownikow mleczarni centralnej w Kopenhadze nie stwierdzil Thomsen stanu ,zakaienia. Beattre stwierdzii wgrOd 158 studentow weterynarii 10,8?/o reagujgcych dodatnio, wgrod 24 lekarzy wet. ? 58,3?/o, wgrOd 96 lekarzy med. ? 4,2%, wLrod 66 studentow wet. zatrudnionych w .poioinictwie wet. 34,8?/o, wgrOd 59 studentow wet nie stykajgcych sit?, z porodami ? 8.5?/o. Knoth (Niemcy 1930) zbadal 107 lekarzy wet. praciljgcych w. oborach dotknietych brucelozg. U 18 stwierdzil dodatni odczyn zlepny i odczyn wigzania dopelniacza. 126 Gilman (USA, 1944) opisal zakaienie studenta wet., ktory szcze- pil ciele szczepionkg S 19 (zaka2enie oka). Po 16 dniach zjawila sie u niego gorgczka, dreszcze, bole glowy i brzucha. Posiew z krwi wykazal obecnok szczepu S 19, odczyn zlepny 1/100-1/51 200. Spink* stwierdzil to samo u 2 lekarzy weterynarii (uklucie pal- ca). Z krwi jednego chorego wyosobniono szczep S 19. Podobnie i u nas, niektorzy lekarze wet. uwa2ajg, 2e wystqpienie brucelozy mialo za przyczyne zaka2enie sie szczepionkg S 19 (ulducie iglg od strzykawki). Korim (CSR 1949) badai rowniei stan zakaienia lekarzy wet. W?rod 138 zbadanych bylo 10 (7,2%) z ldinicznymi i serologiczny- mi objawami choroby, 117 z odczynem Burneta dodatnim, 28 z do- datnim odczynem zlepnym i 32 z dodatnim odczynem wigzania do- pelniacza. Hoffman (1951) stwierdzil, 2e 80?/o lekarzy wet. reaguje dodatnio w odczynach rozpoznawczych na bruceloze. Szabo Biro (1954) podaje wyniki badania pracownikow wete- rynarii na Wegrzech. Zbadano 242 lekarzy wet., 108 pielegniarzy zwierzgt i 129 wlakicieli zwierzgt na terenie obwodu Debreczyn. W grupie 242 badanych 30 (12,39%) wykazalo odczYny dodatnie, w grupie 108 badanych ? 10 (9,25?A), w grupie 129 ? 13 (10,07?A). Blawat (Gdansk, 1951) zbadai 255 lekarzy wet. i felczerow wet., stwierdzajgc w 32% stan zakaienia bezobjawowego, w 140/0 obja- wy ldiniczne brucelozy, w 140/o zakaienie prawdopodobne. Kaminska i Szaflarski (Stalinogrod, 1949) zbadali 146 lekarzy wet., stwierdzajgc u 23,20/o zakaienie bezobjawowe, u 12 czynng bruceloze, u 11 postae skorng uczulenia. Malingiewicz i Osi?ski wykorzystali ankiety do zbadania stanu zachorowan lekarzy wet. na bruceloze; okazalo si, e okolo 5% lekarzy wet. przebylo bruceloze lub choruje na nig. C. Zwierz (Zielona Gora, 1954) zbadal 214 pracownikow wete- rynarii i zootechniki i stwierdzil u 128 (59,8%) wyniki dodatnie, przy czym w zaleinoki od lat zawodowej ekspozycji odsetek za- kaionych wy-nosil od 34,8 do 70,6%. * Cyt. Harris, 1950. ** Ze sprawozdania zioionego Instytutowi. 127 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Przebadano u nas duke ilogci lekarzy wet. i pomocniczego per- sonelu wet. w poszczegolnych powiatach: w jednym tylko powie- cie ?G" ujawnil Taczak* wgrod 17 lekarzy wet. 8 zakakonych, w tym bylo 4 chorych na bruceloze. Na 149 przypadkow brucelozy badanych w naszyni zakladzie stwierdzono nastepujqce grupy zawodowe: lekarze wet. 67 felczerzy wet 10 sanitariusze wet 12 wiejscy przodownicy wet 1 rolnicy 14 robotnicy rolni PGR-?w 10 oborowi dojarki zootechnicy masztelarze pracownicy san.-epidem. bez zwiqzku z pracq rolnq 14 8 6 2 1 6 Znacznie wiecej jest przypadkOw bezobjawowego zakakenia, ktore rowniek z punktu widzenia epidemiologiczno-zawodowego ma swe znaczenie. Prowadzone sq dalsze badania pracownikow weterynarii i zootechniki, majace na celu wczesne ujawnianie brucelozy. Dotychczasowe wyniki badati wskazujq na duke znaczenie brucelozy jako dotkliwej choroby zawodowej pracownikow we- terynarii i zootechniki, wymagajasej czujnej kontroli zdrowotnej i zapobiegania. BRUCELOZA PRACOWNIKOW PRZETWORSTWA HODOWLANEGO Zarowno zakakenia bezobjawowe, jak i znacznie rzadsze po- stacie czynnej brucelozy zdarzajq sie wgrod pracownikow prze- myslu miesnego, mleczarskiego, garbarskiego i futrzarskiego. Grupa robotnikOw i technikow przemyslu miesnego (rzeinie, fa- bryki konserw, chlodnie, zaklady utylizacyjne, szlamiarnie jelit) zajmujq tu pierwsze miejsce. Robotnicy przetworstwa miesnego zakakajq sie glownie drogq naskornq lub naskorno-doustnq przez stycznoge ze zwierzetami zakaionymi, przez ub6j i rozbiorke zwie- rzqt, przenoszenie tusz i skor, szlamowanie jelit, przez stycznoge. z miesem w chlodni. Niedostateczny poziom higieny osobistej, hi- gieny pracy, opatrywania skaleczeti, branie pokarmow i papie- rosow zanieczyszczonymi rekoma ? to czynniki ulatwiajqce za- kaienie brucellami. * Materialy Instytutu M. Pr. i fig. Wsi nie ogloszone. 128 Najbardziej narakeni na zakaienie sq pracownicy stykajqcy sie z zakaionym surowcem pochodzenia owczego i koziego (odm. me- litensis). Mies? i narzqdy bywaja wowczas czesto zakakone zjadli- wymi paleczkami brucelli. To samo dotyczy pracy w hali uboju gwiri (odm. suis). Najrzadziej wystepujq zakakenia zawodowe w halach uboju bydla rogatego. Wierszilowa i Pa wlow* (1932) przebadali 235 robotnikow fabryki konserw i 81 robotnikow prze- myslu bekonowego. W pierwszej grupie bylo 7,6% zakakonych, z czego na hale uboju wypadalo 14,5?/o, a na ?brake 5,9?/o. W dru- giej grupie ujawniono 18,6% zakaionych, w tym 28,5?A w hali uboju, 17,5% w hali obrobki miesa. Healthman** (USA 1934) badala w ciqgu 5 lat robotnik6w 5 f a- bryk miesnych i stwierdzila u okolo 800/0 dodatni odczyn Burneta, wystepujqcy czegciej w miarq trwania ekspozycji zawodowej. Od- czyn zlepny wystepowal rowniek dodatnio. Kress (1938) opisal brucelozq u 2 rzeinikow, ktorzy mieli zwy- czaj picia gwidej, surowej krwi bydlecej w rzeini. Sprawa ta ma pewne znaczenie epidemiologiczne. Krew bydleca moke zawie- raa mniejsze lub wieksze ilogci brucelli. To samo dotyczy krwi oxviec i gwiti. Nienalekycie przygotowane przetwory sporzqdzone z krwi (kaszanka) mogq zawierae kywe brucelle. To samo moke dotyczye przetworow leczniczych z krwi lub plazmy zwierzecej. Niektorzy ludzie pijq krew gwieka jako rodek leczniczy w nie- dokrwistoki i gruilicy. Trzeba w takich przypadkach pamie- tae o mokliwoAci zakakenia. To samo dotyczye moke dawcow krwi. W rzeini w San Francisco (1935) zbadano 92 robotnikow, stwier- dzajac odczyn Burneta dodatni u wszystkich, pracujqcych na hali uboju, w przetworni kielbas, w hali rozbiorkowej. Bradford** (1935) zbadal w Valparaiso 170 robotnikow (rzeini- cy, jeliciarze, personel san.-wet.), i stwierclzil u 13 (8,10/o) stan bezobjawowego zakakenia. Berkessy (1935) zbadal zatrudnionych w przemygle miesnym i stwierdzii wgrod robotnikow rzekni za- kakenia bezobjawowe ii 180/o, wgrod zatrudnionych w triasamiach u 29?/o, wgrod lekarzy wet. u 17,85?/o. Molinelli (1951) ipodaje na- Cyt. Zdrodowski, 1953. ** Cyt. Harris, 1950. Bruceloza 9 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 129 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 stepujqce wyniki badania zatrudnionych w przetworstwie ho- dowlanym. WArod zbadanych: 222 pracownikow przemyslu miqsnego bylo 18 (8,1%) zakaionych, 136 mleczarzy przemyslu migsnego bylo 16 (11,7%) zakaionych, 431 pracownikow chlodni miesnych bylo 56 (12,9%) zakaionych, 81 wia?cicieli mleczarti bylo 12 (14,8%) zakaionych. Damon i Scruggs* (USA, 1950) podajq, ie badanie pracowni- kow rzeini wykaialo nastqpujqcy stan zakaienia: rzeinicy 3,70/o, lekarze wet. w rzeiniach 22,3-33,30/o. WArOd pracownikow mleczarn stwierdza siq take zakaionych bezobjawowo, i to nie tyle z powodu stycznoki z mlekiem; ile na skutek picia surowego mleka zbieranego, fliietany, malanki itp. Zimmermann** (1935) stwierdzil wgrod 163 pracownikow mleczath 18 dodatnich odczynow zlepnych (1: 50-1 : 200). W naszym kraju tego rodzaju badania sq dopiero zaczqte. Freytag*** (1952) stwierdzii wgrod okolo 400 robotnikow prze- myslu miesnego w Lublinie 27 przypadkOw dodatnich i silnie do- datnich odczynow Bumeta. W iadnym przypadku nie stwierdzo- no dodatniego odczynu zlepnego lub wiqzania dopelniacza. Wszyscy pracownicy reagujqcy dodatnio na brucelozq PS praco- wall w hali uboju bydla, w szlamiarni i w chlodni. Poddani ba- daniu klinicznemu nie wykazali 2adnych objawow brucelozy. Podobne wyniki uzyskano w rzeini w Kielcach (Cwigkaia, 1954). BRUCELOZA W8ROD PRACOWNIKOW LABORATORYJNYCH ienie doustne w czasie wykonywania prac serologicznych (pipe- towanie). ZakaZenia tego rodzaju mogq wystqpie czasem epidemicznie (odm. melitensis). Jak wynika z dotychczasowych naszych spostrze2eri, mniejsze u nas znaczenie epidemiologiczne majq zakaienia brucellami bez podlo2a zawodowego. Dotyczq one glownie ludnoki miejskiej, .irodIem za6 zakaienia jest najczqkiej mleko. Z chwilq wprowa- dzenia odczynu zlepnego Wrighta do codziennej pracy rozpo-= znawczej pracowni serologicznych (rownoczegnie z odczynem Widala i Weil-Felixa) ujawniono wgrod chorych szpitali i klinik roinych miast naszego kraju i innych krajow Europy pewnq przypadkow choroby Banga. Wprowadzenie badaii serologicz- nych (odczyn Wrighta i wiqzania dopelniacza) we wszystkich przypadkach goraczkujqcych dab ? np. w Danii nastqpujqce wy- niki (Kristensen, 1928): na 2150 probek krwi badanych odczynem Widala i Weil-Felixa bylo 222 z odczynem dodatnim Wrighta (1/100-1/1000). Towarzyszyl temu dodatni odczyn wiqzania do- Najczgstsze okolicznoki doprowadzajqce do zakaienia moina uszeregowae nastepujqco: a) zakaenie nask6rne 1 doustne od zwierzqt laboratoryjnych, ich kalu i moczu; b) zaka?enie naskorne i doustne ,(rzadziej do-, spojOwkowe) na skutek przedostania sig paIeczek z hodowli plyn- nej lub stalej na skore, do ust lub do oka pracownika; zaka- * Cyt. Harris. ** Cyt. L?ffler, 1955. *** Materialy Inst. M. Pr. i Hig. Wsi nie ogioszone. Ryc. 23. Warunki bhp przy pracy z paleczkg brucelli. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 , - -7'411.11 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 pelniacza. Od 20 ludzi gorqczkujqcych tej grupy badanej udalo sie w 13 przypadkach wyosobnie posiewem z krwi odmiane bovis. Wgrod 3175 surowic badanych odczynem Wassermanna bylo 13 dodatnich dla brucelli. Zachodzi zatem potrzeba dalszych badari rozpoznawczych na bruceloze w pracowniach stacji sani- tarno-epidemiologicznych i szpitali. Karwacki (1928) zebra' z pi?miennictwa dane dotyczqce tego rodzaju masowych badan surowic ludzkich (tabela 11). Dane te dowodzq koniecznoki badan w kierunku brucelozy, wykonywa- nych w pracowniach serologicznych. Tabela 11 Autorzy Zbadano surowic OdczynOw zlepnych dodatnich Odsetek Kristensen 4623 500 10,8 McAlpine i James 10 150 69 0,6 Supfle i Hof man 1933 41 2,1 Weigman 1067 51 4,7 Welsh 2433 133 5,5 Madsen 2150 222 10,3 Sasano, Caldwell i Medlar 1000 78 7,8 Sedgwick 425 72 17 Carpentrer, Boak, Chapman 4050 296 7,3 Stankowska i Szymmiska 487 55 11,6 Riazen Hassan, 533 126 23,6 Singer 635 11 1,7 Darsin 1100 18 1,6 Kathe 806 30 3,7 ROZDZIAL V PROFILAKTYKA BRUCELOZY LUDZI I ZADANIA SLUnY ZDROWIA W POLSCE Zapobieganie brucelozie opiera sie na dw6ch zasadniczych i wymagajqcych wspolpracy postepowaniach: A) medyczno-profilaktycznym, B) weterynaryjno-profilaktycznym. Zasady postepowania medyczno-profilaktycznego ornowimy wedlug nastepujqcego porzqdku: 1. Higiena mleka i jego przetwor6w. 2. Higiena miesa i jego przetworow. 3. Higiena pracy w hodowli i w przetwOrstwie hodowlanym. 4. Higiena pracy pracownikow weterynarii i zootechniki. 5. Szczepienia zapobiegawcze ludzi, naraionych na zakaienie zawodowe. 6. Ogwiata sanitarna w zakresie bezpieczeristwa i higieny pra- cy oraz higieny mleka i Zasady postepowania weterynaryjno-zapobiegawczego dotyczq nastepujqcych spraw: 1) kontroli zdrowotnoki bydla (1 innych zwierzqt), usuwania zwierzqt zakaionych i tworzenia obOr wolnych od brucelozy; 2) zoohigieny i dezynfekcji rodowisk zakaionych; 3) szczepienia zapobiegawczego bydla; 4) oAwiaty weterynaryjnej. Na zakoriczenie rozdzialu naleiy omowie zasady wspolpracy sluiby zdrowia, weterynarii i zootechniki. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 133 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 A. DZIALANIA MEDYCZNO-PROFILAKTYCZNE 1. HIGIENA MLEKA I JEGO PRZETWOROW Spoiywanie mleka w stanie gotowanym stanowi najlepszy spo- s6b ochronny ludnoki przed doustnym zakaieniem brucelozg. Paieczki brucelli sq wra21iwe na wyiszq temperature i ging pod- czas gotowania mleka. Niestety postulat ten nie zawsze jest spei- niany. Ludnoge wiejska gospodarujgca indywidualnie spo2ywa czesto mleko surowe; potrzebna jest dalsza usilna praca ogwia- towo-sanitarna, zmierzajgca do poprawy sytuacji. Du2a rola przy- pada tu szkolom, lekarzom i higienistom szkolnym oraz perso- nelowi slu2by zdrowia na wsi. Spoiywanie mleka surowego w PGR-ach i zespolowych gospodarstwach rolnych dotknietych brucelozg bydla stanowi niejednokrotnie przyczyne zakaienia ludzi. W zlewniach mleka nastepuje zmieszanie mleka z ro2nych gospodarstw, i tu dochodzi niejednokrotnie do zaka2enia calej mleka w zbiorniku. Dlatego te2 21e prowadzona zlewnia mleczna moe odgrywae duig role w epidemiologii brucelozy. Szeroko zakladane u nas w miekie i na wsi bary mleczne sprze- dajg czasem mleko nie przegotowane (a tylko podgrzane). Biorgc to pod uwage naleialoby coraz wiekszq uwage zwracaa na przestrzeganie ogolnych zasad higieny mleka, kt6rymi sq: 1) spoiywanie wylgcznie mleka naleiycie gotowanego; 2) dopu- szczanie do spo2ycia mleka pasteryzowanego, lecz pod warun- kiem, 2e pasteryzatory sq naleiycie kontrolowane technicznie i bakteriologicznie. Pasteryzator pracujgcy bez kontroli nie spel- nia swych zadali; 3) wyjalawianie mieszanego mleka w zlewniach i mleczarniach; 4) kontrola higieniczno-bakteriologiczna mleka w mleczarniach i barach mlecznych; 5) higiena udoju i higiena wymion u krow. Szczegolnie doldadna kontrola sanitarna mleka powinna doty- czye ?loft dotknietych brucelozg. 2. HIGIENA MISA I JEGO- PRZETWOROW Przepisy higieny miesa za1e2g od odmiany brucelli, ktOra wy- woluje chorobe zwierzgt w danym kraju i okolicy. Dia zaznajo- mienia pracownikow sluiby zdrowia z przepisami higieny miesa 134 obowigzujgcymi na obszarach, w kt6rych istniejg gospodarstwa hodowlane dotkniete brucelozg wywolang odmiang melitensis, przytoczymy przepisy obowigzujgce w tym zakresie w ZSRR. Sprawe uboju zwierzgt zakaionych brucelozg reguluje w ZSRR oddzielne zarzgdzenie Ministerstwa Rolnictwa (1949). Personel rze2ni jest obowigzany zwracao szczegOlng uwage na przepisy bezpieczenstwa i higieny pracy. Zwierzeta z klinicznymi obja- wami choroby majg bye zabijane na miejscu ich bytowania, w specjalnych, stalych lub dorainie przygotowanych, punktach uboju, ktore na1e2y dokladnie odka2ae. Gdy to jest mo21iwe, do- wozi sie zwierzeta zakaione do rzeini sanitarnych. Uboje takich zwierzgt w rze2niach publicznych odbywajg sie wylgcznie w spe- cjalnie wyznaczonych dzialach, tak aby nie byio stycznoki ze zdrowymi zwierzetami. Kozy i owce nie mogg bye wpuszczane do rzeini publicznych przed uplywem 3 miesiecy od chwili po- rodu lub ronienia. Zwierzeta z jawnymi objawami brucelozy po- winny bye dostarczane w zamknietych wagonach lub pieszo, z pominieciem pok.ednich punktow spedu zwierzgt. Uboj takich zwierzgt dokonywany jest zupeinie oddzielnie. Mies? pochodzgce od tych zwierzgt zostaje zasolone lub przegotowane (czas zasole- nia dla miesa wolowego i wieprzowego wynosi 1 mies., a dla owczego i koziego 2 mies.). Zwierzeta nie wykazujgce objawow brucelozy, a reagujgce dodatnio w ri5nych probach rozpoznaw- czych poddawane sq ubojowi w rzeini sanitarnej. Narzgdy we- wnetrzne tych zwierzgt zostajg zasolone lub przegotowane. To samo dotyczy jelit. Wzbronione jest u2ywanie krwi i gruczolOw dokrewnych do celow farmaceutycznych. Mieso tych zwierzgt dopuszczane jest do spo2ycia bez ograniczeri, z wyjgtkiem miesa owczego i koziego, ktore mo2e bye dopuszczone do spoiycia po 3 miesigcach od czasu porodu lub ronienia. Sk6ry bydlece zostajg zasolone na okres miesigca, owcze i kozie na okres 2 miesiecy. W Polsce chodzi w tej chwili wylgcznie o bydlo zakaone od- miang bovis. Krowy zakaione poddawane sq ubojowi w oddzia- lach sanitarnych rze2ni. Mies? krow z uboju przymusowego w zl,vigzku z porodem lub powiklaniami ,ginekologicznymi pod- dawane jest wyjalowieniu przez gotowanie. Wymiona i narzgdy plciowe takich kr6w nie nadajg sie do spoiycia; krew i gruczoly .dokrewne nie sq u2ywane w produkcji farmaceutycznej, 135 !i Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 , Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 3. HIGIENA PRACY W HODOWLI I W PRZETWORSTWIE HODOWLANYM Ludzie zatrudnieni w hodowli bydla rogatego sq nara2eni na zawodowe zaka?enie brucelozq. Im gorszy jest stan bhp* w da- nym gospodarstwie, tym Iatwiej o zakaienia bezobjawowe i ob- jawowe. Zachorowania na brucelozq majq w hodowli znaczenie spoleczno-:produkcyjne. Absencja chorobowa wywolana brucelozq jest du2a. Chorzy pracownicy hodowli w ciqgu wielu tygodni I miesiqcy niezdolni do pelnowartokiowej i produktywnej pracy. Dia przykladu przytoczq trek pisma (jeclnego z wielu) jakie do Instytutu Medycyny Pracy i Higieny Wsi wplynelo w r. 1952 z Rolniczego Zespolu Spoldzielczego w Choczewie (pow. Lq- bork). ?Zarzad Roln. Zespolu Spoldzielczego w Choczewie donosi, ie w r. 1951 ob. D. J., czionek R. Z. S., ktory pracowal w oborze, zachorowal na bru- celozq; krowy byly zakaione w wysokim stopniu. Leczyl siq on od pat- dziernika 1951 r. do polowy lutego 1952 r., tj. przez 5 miesiqcy. Czujac siq przy Lrednim zdrowiu, od polowy marca podjql lekkq pracq w Spol- dzielni. Jak siq okazaio, to i tej wykonae nie mote. W/w jest nadal nie- zdolny do pracy. Leczenie jego pociagnqlo za soba powaine straty, tak dla ob. J. D., jak i dla Spoldzielni. Poniewai wymaga on dalszych kuracji, wobec tego zapytujemy uprzejmie, na jakich warunkach zostalby on do Instytutu przyjqty". Wedlug Bessona i Cuviera" wArOd 386 przypadkow brucelozy we Francji zanotowano 6 przypadkow 6mierte1nych, 108 przy- padkow hospitalizowanych w ciqgu kilku tygodni, 19 przypad- kow inwalidztwa. Wskutek brakOw w dokumentacji frudno byloby nam ustalie rozmiary absencji chorobowej, wyWolanej brucelozq. Wstqpne obliczenia, wskazujq, 2e przecietna absencja w jednym przy- padku brucelozy ostrej wynosi okolo 20 dni, a przewleklej siqga kilkti do kilkunastu miesiqcy. Czesto nie ma absencji chorobowej w 6cis1ym tego slowa znaczeniu; natomiast jest dlugotrwaie, trwajgce miesiqcami oslabienie fizyczne i umyslo- we, oraz mala wydajnok pracy. Sprawa ta dotyczy cennych * bhp = bezpieczenstwo i higiena pracy. ** Cyt. L?ffler, 1955. 136 dla produkcji hodowlanej grupy pracownikOw. Ryzyko zakae- nia przy pracy jest duie, a pracownicy nierzadko przenoszq sie na inne stanowiska pracy. Przynosi to szkody wytworcze i spra- wia wiele trudnoki kierownictwu produkcji. Dlatego tei sprawa zapobiegania brucelozie w gospodarstwach rolnych, w PGR-ach I spoldziel,niach produkcyjnych ma due znaczenie higieniczno- sanitarne i ekonomiczne. Zaka2enie brucelozq moie nastqpie w nastepujqcych okolicz- nokiach, ktore ze wzgledu na drogi profilaktyki trzeba ponownie wymienie: 1) pomoc przy porodzie, usuwanie plodu i poplodu, dotykanie nagq rekq plodu, Ioyska, wOd plodowych, wynoszenie z obory zakaionych materiaiOw; 2) czyszczenie krowy po porodzie, usu- wanie Aciolki i nawozu, pomoc przy odklejaniu Ioiyska; 3) doje- nie i pielqgnowanie wymienia; 4) chodzenie boso w oborze, do- tykanie stopami nawozu i 6ciolki; 5) spoiywanie pokarmu i pa- lenie papierosow w czasie pracy w oborze (brudne rqce); 6) praca w zapylonej oborze (dostawanie siq paleczek brucelli do ust, do nosa i do worka spojowkowego); 7) pomoc przy szczepieniach krow przeciw brucelozie; 8) ub6j, rozbiorka oraz przenoszenie miqsa i skor od krow zakaionych, poddanych z koniecznoki ubo- jowi itp. Sciqganie skorek z cielat poronionych lub niedonoszo- nych. To samo dotyczy owiec i jagniqt w owczarniach zakaio- nych brucelozq; 9) oczyszczanie zakaionych ober i usuwanie na- wozu, rozwoienie go po polu; 10) praca w izolatoriach i poro- dowkach bydlqcych nieodpowiednio zabezpieczona pod wzgle- dem bhp; 11) nieprzestrzeganie nrzepisOw bhp, braki czystoki osobistej i higieny pracy. Pouczanie pracownikOw o mo21iwokiach zakaienia i o Arodkach ochrony osobistej ? to podstawowe zadanie pracownik6w sluiby zdrowia na wsi. Pracownicy hodowli powinni bye zaopatrzeni w grodki ochro- - fly osobistej, do ktorych naleia; kombinezon z dobrego plotna, buty gumowe, beret na glow. Muszq miee monoge mycia .rqk mydlem i letniq wodq oraz odkaiania rqk (2-3% chloraminq). Dojarki powinny utrzymyWae rece w czystoki. Przed dojeniem smarowae je kremem ochronnym. Usuwanie .plodOw czy gciolki spod krow roniqcych powinno odbywae siq zawsze w rekawicach Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 137 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 gumowych; to samo dotyczy uboju przymusowego zwierzqt za- kaionych. Kombinezon ma bye zmieniany raz na 1-2 tygodnie i naleiycie prany oraz odkaiany. Pracownicy hodowli nie mogq w ubiorze ochronnym przechodzie do mieszkari; w oborach powi- nien bye przewidziany choeby kqcik dla przebierania sig i mycia. PoWane sq w gospodarstwach rolnych kqpieliska dla robot- nikow rolnych. Niedopuszczalne jest picie mleka surowego w obo- rach zaka2onych. Nale2y w nich umiekie napisy informujqce o tym, 2e znajdujq siq tu zwierzeta zakaione oraz afisze z wska- zaniami zapobiegawczymi. Pracownicy hodowli pozostajq pod stalq kontrolq zdrowotnq; sekcje higieny pracy stacji sanitarno- epidemiologicznych prowadzq okresowe badania zdrowotnoki tych pracownikow, zwracajqc r?wnie uwage na stan zaka2enia brucelozq. Osoby wykazujqce dodatnie odczyny rozpoznawcze zostajq objgte ewidencjq i sq okresowo kontrolowane, zaA w razie zja- 1,vienia sie objawOw wzbudzajqcych podejrzenie czynnej bruce- lozy zostajq przekazywane do badania szpitalnego i do leczenia. Podobne przepisy dotyczq robotnikOw przetworstwa hodowla- nego (miqsnego, mleczarskiego, garbarskiego i pokrewnych). Lu- dzie ci stykajq siq ze zwierzetami zaka2onymi, z miesem, krwiq, narzqdami wewnqtrznymi, z narzqdami rodnymi i wymieniem, w ktorych mogq bye due skupienia paleczek brucelli. Stycznoge rqk z tym materialem, skaleczenia, dostawanie sift do ust mate- rialu zakaionego, jedzenie w czasie pracy, palenie papierosow i dotykanie zaka2onymi rekami warg mo2e doprowadzie do zaka- ?enia. Uboj zwierzqt zakaamych brucelozq odbywa sie w czeki sanitarnej rzeini, gdzie naleiy przestrzegae szczegolnie doklad- nie obowiqzujqcych przepisow bhp. Srodki ochrony osobistej robotnikow przetw6rstwa hodowlanego sq takie same jak w ho- dowli. Czystoge rqk, podreczne apteczki, naleiyte zaopatrzenie skaleczen rqk ? stanowiq waL-14, cze?e zasad bhp. Zarowno w hodowli, jak i w przetworstwie zwraca sie du2q uwage na stan rqk, pielegnowanie sk6ry i paznokci oraz na opatrywanie skaleczeri. Zadanie to naley do personelu sluiby zdrowia w za- kIadach pracy na wsi i w przetworstwie. Personel wiejskiej slu2by zdrowia jest instruowany? na kursach o sposobach z.po- biegania bruCelozie. 138 4. HIGIENA PRACY PRACOWNIKOW WETERYNARII I ZOOTECHNIKI Pracownicy weterynarii i zootechniki powinni zwracae szcze- going uwagg na ochronq przed zawodowym zakaeniem bruce- lozq w nastgpujqcych okolicznokiach: 1) badanie na nieplodnoge kr6w; 2) praca przy sztucznym unasienianiu krow; 3) pomoc porodowa, usuwanie loiyska, zabiegi ginekologiczne u kr6w zakaionych; 4) szczepienie zwierzqt przeciw brucelozie; 5) badanie miesa i narzqdow po uboju, wykonywanie sekcji zwierzqt zaka2onych; 6) stycznok z wymieniem i mlekiem krow zaka2onych. W tej pracy muszq bya gcigle przestrzegane nastqpujqce za- sady bhp: a) wkladanie do pracy ubioru ochronnego (kombinezon, buty gumowe, beret), b) uiywanie rekawic gumowych chroniqcych dlon, przedramie i ramie, c) czystoge rqk, pielqgnowanie paznokci, uiywanie mydel I Arocikow odka2ajqcych nie drainiqcych sk6ry, d) stosowanie kremow ochronnych, e) chronienie ust i oczu przed dotknieciem zaka2onymi palca- mi (przecieranie oczu, ust, palenie papierosOw). Najlepszq ochrone zawodowq pracownikow weterynarii i zoo- techniki stanowiq dobre r qk a wic e gum o w e. Dobor gumy niegrubej i mocnej jest szczegolnie wany. W rekawicy gumo- wej trudniej jest pracowaa, wystepuje szybciej zmqczenie, skora pod gumq poci sig i odparzq. Przyzwyczajenie do rgkawic, na- leyte zaopatrzenie skOry pod rqkawicq (obfite zasypywanie tal- kiem) czyni te pracg Iatwiejszq. Oddzielnego omOwienia wymaga sprawa kr emu ochro n- nego na skorg rqk i przedramienia. Probowano dotqd dzialania kremow ochronnych przeciw zakaieniu naskornemu prqtkami no- sacizny i wloskowcami ro2ycy, a mianowicie krem6w o skladzie nastgpujqcym: a) kwas borny, lanolina i wazelina; b) Maga subli- 139 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 matowa (Hydr. bichlorati corr. 0,05, Vaselini, Glycerin/ aa 22,5, Lano/ini ad 100,0); c) mak' zawierajqca Magnesium hydrochlori- cum. Nie uzyskano jednak wynikow dodatnich na Awinkach i mysz- kach bialych. Barei (1950), wyprobowal dzialanie kremu ochron- nego przeciw zakaieniu paleczkami brucelli (sklad nie znany). Mial uzyskao w probach dogwiadczalnych na .winkach morskich dobre wyniki. Glinkowa i Lazuga (1953) zastosowali dogwiadczal- nie na winkach morskich i krolikach 3 kremy zawierajqce: 1) fe- rapogen w mieszaninie oleisto-mydlanej na podloiu kremowym, 2) streptomycyne, sulfadiazynq, wazelinq i lanolin, 3) sulfadia- zyng z wazelinq 01. Gossypi, 4) 10?/o maga sulfadiazynowq z kwa- sem bornym, tlenkiem cynku, kwasem salicylowym, wazelinq i 01. Gossypi (kremy przygotowali StOkiewicz i Juszkiewicz, 1952). Podane tu kremy chronily skorg krOlikelw przed zakaieniem zja- dliwym szczepem Brucellq w 25-50%. Wyprobowa1i6my nastqp- nie 2 kremy prof. Mierzeckiego i niemiecki preparat Abdeckpaste (1954). Sklad kremu Mierzeckiego: Glinka tlenek cynku talk gliceryna guma arabska aa 35,0 60,0 25,0 ielatyna kwas borny lanolina wody destyl. parafina plynna Sklad kremu niemieckiego: 01. Jecoris Aselli 10,0 Zinci oxydati Fri esotani 15,0 Lanolini Sklad friesotanu: p ? Ch/or?m? xylenoli 20,0 Glycerini p ? Chlor ?m? creso/i 7,5 Sap. /iq. o? Oxydipheny/i 12,0 Aqu.?dest. ad Spiritus vini 1'50,0 15,0 12,0 100,0 200,0 50,0 20,0 65,0 100,0 400,0 1000,0 2aden z kremow nie daje pelnego zabezpieczenia skory przed zakaieniem paleczkami Brucella. Widae wigc, e kremy nie mogq bye zalecone jako bezpieczna ochrona skory rgki przed zakaie- niem. Ochronq takq daje tylko rgkawica gumowa. Jedynie w bra- ku takich rgkawic naleialoby zamiast pracowae nag4 rq1c4 oslonie jq ?rgkawicq" z kremu, zabezpieczajqc skorg odpowiednio grubq 140 . jego warstwq i uzupelniajqc go w czasie pracy w-miejscach gdzie siq zetrze. Krem ochronny stosuje siq u dojarek. Naleiy zwrOcie uwagg na zaopatrzenie sluiby weterynaryjnej, zootechnicznej i dojarek w wymienione Arodki ochrony osobistej i stworzye w kaidym gospodarstwie naleiyte warunki higieny osobistej i higieny pracy. Pracownicy sluiby weterynaryjnej po- winni wieci?rzykladem wzorowego przestizegania bhp i wdra- ae w to nilszy personel hodowlany. Pod tym wzglgdem, jak stwierdzily nasze spostrzeienia, w roinych czqgciach kraju istnieja duie rOinice, a istniejqce w wielu miejscach spore braki odbijajq sig na zdrowiu ludzi pracy i na produkcji. Osi4gniqciem w tej sprawie jest opracowanie przez Instytuty: Ochrony Pracy, Medycyny Pracy i Higieny Wsi, oraz Wzornictwa, odzieiy ochronnej dla sluiby weterynaryjnej. 5. SZCZEPIENIA ZAPOBIEGAWCZE LUDZI PRZECIW BRUCELOZIE Opracowanie metody szczepieri zapobiegawczych ludzi prze- ciw brucelozie i wprowadzenie tej metody do praktyki radziec- kiej sluiby zdrowia jest zaslugq czlonka Akademii Zdrodowskiego i wspolpracownikow. Ze wzglgdu na aktualnoge zagadnienia przed- stawimy w niniejszym rozdziale badania i poglqdy Zdrodowskiego oraz pierwsze badania w naszym kraju. Genezg, znaczenie epidemiologiczne i cel szczepieri przeciw bru- celozie podal 2danow (1954). Bruceloza ? wg 2danowa ? zajqla w ZSRR glOwne miejsce w epidemiologii zawodowych chorob od- zwierzqcych na wsi. 2rod1em brucelozy sq tam owce i kozy, bydIo rogate oraz gwinie. Sluiba weterynaryjna ma due osiqgniqcia w zwalczaniu tej epizootii, niemniej jest to zadanie dlugoczasowe. Zakladaj4c przeto, 2e bruceloza istnieje przez pewien okres czasu i bqdzie sig utrzymywae w zbiorniku zwierzgcym, trzeba zapewnie chIopom, robotnikom rolnym i pracownikom hodowli, weterynarii i przemyslu zWiqzanego z hodowlq higieniczne i bezpieczne wa- runki pracy oraz ochrong przed bruceloz4. W zespole tych rod- k?w zasadnicze (nie uzupelniajqce ? 'podkreAla 2da- now) przypada Zywej, niezjadliwej szczepionce. Szczepionkg takq dal radzieckiej sluZbie zdrowia zespol badawczy pod kierunkiem 141 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Zdrodowskiego. Ministerstwo Ochrony Zdrowia ZSRR zalecilo jq do stosowania w pfaktyce, szczegolnie na wsi. Zdrodowski podkreAla, 2e charakterystyczne dla brucelozy wla- kiwoki immunobiologiczne stwarzaly due trudnoki w opraco- waniu takiej szczepionki, ktora by dawala istotne wyniki ochron- ne. Dotychczasowa praktyka oraz liczne badania wykonane na zwierzetach doLwiadczalnych i domowych, a takie spostrzeienia na ludziach wykazaly niezbicie, 2e zabite szczepionki, niezaleinie od rodzaju, nie nadajq sig do celow zapobiegawczych; szczepionki takie nie dziaIajq zapobiegawczo u ludzi, albo tez wywolujq stan sIabej i krotkotrwaIej odpornoki. Za pomocq szczepionki zabitej, zwlaszcza gdy zawiesine zabitych paIeczek uzupelnia sie substan- cjami pelnoantygenowymi brucelli, uzyskanymi drogq rozbicia komOrek, moria uzyskae nieduie uodpornienie zwierzqt dawiad- czalnych, w szczegolnoki gwinek morskich i myszy. Szczepionki takie dajq nieco lepsze wyniki, gdy wprowadza sie je do ustroju w rodowisku lanoliny i wazeliny, przed1u2ajqcych okres wchia- niania sie substancji antygenowych brucelli. Wierszilowa zebraIa duiy material dogwiadczalny dotyczqcy uodpornionych w ten spos6b Awinek morskich i podaje takie wy- niki koficowe: tylko polowa gwinek uodpornionych daje sie uchro- niO przed zaka2eniem; w tej grupie gwinek morskich 750/0 osob- nikow traci odpornok w ciqgu 3-4 miesiqcy. Podobne dogwiad- czenia wykonano we Lwowie (Parnas?Sluczaltski 1940-1941). 100 ?winek morskich w peini rozwiniqtych, o wadze okolo 350 g, dobrze pielegnowanych i odiywianych zaszczepiono 3-krotnie podskornie dawkq 0.2-0,3 ml szczepionki sporzqdzonej nastqpujqco.: 3-dniowq bodowlq odmiany bydlqcej we flaszkach Roux splukiwano jalowym roztworem fizjologicz- nym, tak aby uzyskae steienie paleczek 15-20 miliardow w 1 ml. Hodowlq zabijano yatrenem i suszono w suszarce proiniowej. Proszek mielono w wa- runkach jalowych na delikatny pylek. ROwnoczdnie metodq Boivin-Mesro- beanu, uzyskano endotoksyne odmiany Brucella bovis, ktorq po sproszko- waniu dodawano do proszku bakteryjnego w stosunku 1 : 3. Po dokladnym zmieszaniu lqczono otrzymany proszek z mieszaninq lanoliny z wazelinq (jalowe) w stosunku 1 : 10 w temperaturze,. w ktorej lanolina z wazelinq sq jeszcze polplynne. Po dokladnym zmieszaniu szczepionka byla gotowa. Szczepionkq lekko ogrzewano do stanu polplynnego (w laini wodnej) i grubq iglq wprowadzano podskornie Lwinkom morskim. U szczepionych gwinek zauwaiono, ie odczyn Wrighta utrzymywal sie na poziomie .przeciqtnym (1/100=-1/200) w ciqgu 4?'7 miesiecy, a rownoczegnie odczyn wiqzania do- 142 pelniacza byl dodatni. Wskainik opsoninowo-fagocytowy utrzymywai siq na przeciqtnym poziomie Arednim 40?GO w ciqgu 3-4 miesiqcy. Alergiczny odczyn skorny Burneta byl dodatni i slabo dodatni tylko u okolo 50?/o Lwi- nek szczepionych. Poiniejsze szczepienie szczepem zjadliwym odmiany me- litensis (rOwnie i gwinek kontrolnych) wykazalo, e tylko u okolo 500/o Lwinek odpornoge trwala powyiej 4 miesiqcy. Dubois i SoHer mieli uzyskao za pomocq szczepionki zabitej w grodowisku lanoliny z wazelinq dobre wyniki u ludzi (odpor- nok dlugotrwala). Balandin (1946) stwierdziI natomiast zupelnie co innego. Ludzie szczepieni szczepionkq zabitq wykazywali od- pornok krotkotrwalq. Zdrodowski zauwaiyI rownie2, ie szcze- pionka zabita daje pewnq odpornoge u ludzi, ale krOtkotrwalq i praktycznie biorqc niewystarczajqcq, dlatego tei ta metoda nie przyjela siq. Czerpiqc przyklady z metodyki pasterowskiej, dziqki kt6rej udalo sie rozwinqe sprawg szczepionek przeciw gruilicy, wqgliko- wi, diumie, tularemii i ioltej gorqczce, Zdrodowski i wspolpra- cownicy szukali mo2liwoki ulycia szczepu iywego i niezj adliwe- go, wykorzystujqc bogate ju2 dzig dcAwiadczenie badan wetery- naryjnych nad iywq szczepionkq dla zwierzqt. Punktem wyjkia tych badth staly siq nastepujqce tezy: a. Kaida z 3 odmian brucelli: bydlqca, owczo-kozia oraz gwiri- ska posiada zdolnok wywolywania krzy2owej odpornoki na wszystkie 3 odmiany, a w szczegolnoki odmiana bydleca wywo- luje odpornok na odmiane melitensis. b. Odmiana bydleca brucelli czgsto nie wykazuje zjadliwoki dla czlowieka, albo tei zjadliwoga ta zjawia siq dopiero w odpo- wiednich warunkach; dlatego to podobnie jak odmiana- bydleca prqtka gruilicy, nadaje sig ona najlepiej do uodporniania ludzi. Zdrodowski tak pisze o mo2liwoki uiycia szczepu bydlqcego do stworzenia szczepionki: ?W ten sposob sama przyroda otwiera nam szerokie mo2liwoki wykorzystania szczepow niezlogliwej brucelozy pochodzenia bydlqcego do przygotowania iywej szcze- pionki dla uodpornienia ludzi przeciw zlogliwej brucelozie po- chodzenia owczego i koziego". Wiadomo ? na co wskazywaI juZ Karwacki (1928) ? 2e nie wszystkie szczepy odmiany bydlecej brucelli sq lagodne, malo zjadliwe lub niezjadliwe. Zdarzajq sie szczepy zjadliwe, wywolujqce u ludzi niejednokrotnie zlogiwe Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 143 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 postacie brucelozy, zwiaszcza po masywnym zakaieniu i w wa- runkach zmniejszonej otiornoki ustroju. Dalsze tezy Zdrodow- skiego byly nastepujqce: c. Szczepionka skladajqca sig ze szczepu niezjadliwego powinna wywolywae u ludzi nieznaczne tylko odczyriy i doprowadzae do stanu premunicji. d. Szczepionka powinna miee odpowiedniq wartoge immuno- gennq w ilokiowym i jakokiowym tego slowa znaczeniu. e. Szczepionka powinna bye ustalona w znaczeniu genetycz- nym i biologicznym, wolna od rewersji i dysocjacji, ktore moglyby, doprowadzie do zmiany szczepionki nieszkqdliwej I immunogennej w szkodliwq albo slabo uodporniajqcq. Jak wiadomo, cechy te po- siada szczep S 19 na r6wni ze szczepem BCG. Takie .warunki produkcji i kontroli stawia Zdrodowski szcze- pionce przeciw brucelozie ludzi. Zdrodowski i wspolpracownicy wydzielili szereg szczepow bydlecych brucelli nadajqcych siq w wiekszej lub mniejszej mierze do produkcji. Szczegolne immunogenne wykazaly szczepy BA i M, szczep za BA stal sie podstawq masowej produkcji. Badania nad zjadliwokiq i wIakiwokiami uodporniajqcymi szczepu BA przeprowadzila na Awinkach morskich Wierszilowa (1945-1947). Badania te wykazaly, ie Swinki morskie uodpornia- ne dawkq 1 miliona paleczek Brucella szczepu BA w 1 ml wyka- zujq odpornoAe na zakaienie dwiema dawkami zakainymi odmiany melitensis w 50?/o, zag szczepionka BA zawierajqca 1 mlrd pale- czek w 1 ml uodpornia 100% Swinek morskich na dzialanie 5-krot- nej dawki zaka2nej odmiany melitensis. Okazalo siq przy tym, ie naskorrie wprowadzenie szczepionki (stosowane w profilaktyce tularemii) nie daje naleiytych. wynikow. DoSwiadczenia te wyja- gnily, Ze szczepionka BA wywoluje wowCias wynik dodatni, gdy wprowadzona jest podskornie i w odpowfedniej dav.vce. W takich warunkach proces wygasania zmian wywolywanych zakaieniem Zywym szczepem BA trwa do 7 miesiqcy. , Wyniki badati Wierszilowej pozwalajq na nastepujqce wnioski. Szczep BA wywoluje u. gwinek morskich zakaienie, kt6re wy- gasa do 7 miesiecy. Stan zakaienia. szczepem BA wywoluje ju od pierwszych dni odpornoSE na zakaienie zjadliwym szczepem 144 odmiany melitensis; stan odpomoki trwa do 8-12 miesiqcy, i wy- stepuje u 80-60% badanych zwierzqt. Badanie dynamiki odpornoki pozwala wyr6Znie dwie fazy: grodzakainq (niejalowq) i pozakainq (jaiowq). U zwierzqt szcze- pionych wystgpujq dodatnie odczyny immunobiologiczne: zlepny, opsonino-fagocytowy i alergiczny odczyn sk6rny. Badania anatomopatologiczne i histopatologiczne gwinek mor- skich wymienionych grup daly wyniki nastepujqce: u gwinek mor- skich pod wplywem szczepienia szczepem BA (1 miliard paleczek) zauwaZono rozplem kom6rek ukladu siateczkowo-grodblonkowego i powstawanie rzadko uloZonych guzkOw w wqzlach clilonnych. Zmiany te utrzymujq sig w ciqgu 2 miesiqcy na jednym pozio- mie, a potem w miare wygasania procesu zakaienia cofajq siq i do 6 miesiqcy znikajq zupelnie. Sq to zmiany lagodne, wane dla ksztaltowania siq odpornoki. U Awinek kontrolnych szczepionych malq dawkq (20 komorek bakteryjnych) odmiany melitensis wystq- pujq zmiany martwicze w wezlach chlonnych i narzqdach. U Awl- nek uodpomionych szczepem BA, a potem zakaionych odmianq melitensis (20 milionow paleczek) wystqpujq Iagodne zmiany w wqzlach chIonnych, ktore take cofajq sie i znikajq zupelnie. Te roinice anatomo- i histopatologiczne majq due znaczenie dla oceny dziaIania odpornokiowego szczepionki. Po wykonaniu tych licznych i wszechstronnych dogwiadczeri na duiym materiale 6winek morskich badacze radzieccy (Zdrodowski, Wierszilowa, Kajtmatowa, Rudniew i in.) przeszli do szczepien do- gwiadczalnych ludzi. Zaszczepiono w pierwszej kolejnoki 618 ?sob spoArod pracujqcych i studentOw naraionych na zakaienie od- mianq melitensis (fermy owczarskie, rzeinie). Ludzie ci byli szcze- pieni podsk6rnie szczepionkq BA (w stanie wysuszonym) i kon- trolowani klinicznie w ciqgu 1-2 miesiecy (228 os6b), 1 roku (186 os6b) i 1-2 lat. (204-os6b). Badania te wykazaly zupelnq nieszko- dliwoge szczepionki dla ludzi. Szczegolnie dokladnie badano stu- dentOw zootechniki i weterynarii, ktorzy .odbywali praktykq w fermach zakaonych brucelozq. Wykonywano u nich posiewy z krwi na 7, 15 i 30 dzieri po zaszczepieniu. W jednym tylko przy- padku bez jakichkolwiek objawOw chorobowych wyosobniono krwi (w 15 dniu) szczep BA. Podobhie jak u szczepionych 6winek morskich zauwaZono u szczepionych ludzi rozwiniqcie sie odczy- Bruceloza 10, Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 145 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 now immunobiologicznYch, ktorych dynamikg przedstawia ta- bela 12 opracowana przez Kajtmatowq*. Tabela 12 Wskainiki immunobiologiczne u ludzi szczepionych szczepem BA Czas po szczepieniu Odczyn zlepny w ?/o 1 Odczyn opsoni- no-f agocytowy . w ?/o Alergiczny odczyn skorny w 0/0 7 dni 0 32 17 dni 26 60 1-1,5 mies. 66 51 40 4-5 mies. 36 97 90 13 mies. 20 47 92 Najwczegniej zjawia sig odczyn opsonino-fagocytowy, potem zlepny, najpoiniej zaA alergiczny odczyn skOrny, ktory utrzymuje sig najdluiej. W wyniku szczepieri ()sob pracujacych w gospodarstwach zaka- ionych bruceloza ustalono dane statystyczno-epidemiologiczne podane.w tabeli 13. A wiqc w ciagu 5 lat zachorowalnoge ludzi szczepionych wyra- iaIa siq wskainikiem 0,5q0, a w grupie nie szczepionych ? 12,3%, czyli grednio 24 razy wiqcej. Zdrodowski przytacza dalsze fakty przemawiajace za skutecz- naciq szczepieri ludzi przeciw brucelozie. W ciagu 2 lat obserwa- cji 204 studentow praktykujacych w zakaonych gospodarstwach i szczepionych zapobiegawczo stwierdzono 2 przypadki (1?/o) bru- celozy ciq2szej i 5 lekkiej. Przedtem nie szczepione grupy studen- t6w tego zakladu naukowego wykazywaly liczne przypadki ciqi- kiej, dlugotrwaIej i wymagajacej kilkutygodniowej hospitalizacji brucelozy. W wyniku szczepieri znildy gwiee przypadki brucelozy wgrod pracownikow hodowli i zakIadow migsnych. W ciagu lat 1947-1951 wgrod kilku tysigcy zaszczepionych stwi.erdzono 25 przypadkow brucelozy., cechujacych sig dlugim okresem wylggania I wystqpowaniem dopiero w 31/2, 5, 6, 7 i 9 xniesiqcy od chwili zaszczepienia szczepem BA. * Cyt. Zdrodowski, 1953. 146 Tabela 13 Skutecznote szczepien ludzi szczepem BA R o k Wskainiki zachorowalno?ci ludzie szczepieni ludzie nie szczepieni Wskainiki skutecznaci szczepionki 1947 1948 1949 1950 1951 Srednio 0,8 0,4 0,5 0,5 0,5 0,5 5,6 6 29,7 10 10,4 12,3 1 : 7 1 :15 1 : 59,4 1 : 20 1 : 20,2 1 : 24 Wierszilowa* stwierdziIa okres odpomaci poszczepiennej siq- gajacy mniej wiqcej 2 lat. Bye moie, ?e pewnq rolg w przedlu- ianiu stanu odpornaci odgrywa rewakcynacja naturalna, bo szczepieni zakaiaja siq potem pracujac w rodowisku zaka2onym, co utrwala i przedluia okres premunicji. Wierszi2owa (1949) po- twierdzila to doAwiadczalnie na Awinkach morskich, ktore naj- pierw szczepione, a potem rewakcynowane, wykazuja znacznie d1u2szy okres odpornoki grodzakainej. Na podstawie tych badan i spostrze2eri terenowych dokonanych przez stacje przeciwbrucelozowe jui w lutym 1949 r. ukazai siq dekret Rady MinistrOw ZSRR nr 744 ?O grodkach walki z bru- celoza". Dekret przewiduje m. in. stosowanie w praktyce szcze- pionki 2ywej, wysuszonej, uz-yskanej z niezjadliwego szczepu od- miany bydlqcej Brucella (szczep BA). Wedlug instrukcji Instytutu Epidemiologii i Mikrobiologii im. N. F. Gamaleji Akademii Nauk Medycznych ZSRR stosuje sig szczepionkq nastqpujaco. Szczepionkq such rozpuszcza siq bez- poftednicr przed' szczepieniem; 1 ml szczepionki wprowadza sfq. podskornie w okolicy lopatki. Dzieci w wiekq 12-15 lat otrzy- muja 1/2 dawki. Po wprowadzeniu szczepionki wYstgpuje odczyn miejscowy lub ogolny, ktory bywa slabo zaznaczony albo prawie niewidoczny. W ciagu 1-2 miesiqcy pa szciepieniu wystgpuja odczyny serologiczne, odczyn Burneta, utrzymujacy siq do yoku. 10, * Cyt: Zdrodowski. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 147 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Do szczepienia d6puszcza siq takie osoby, ktore nie wykazujq do- datnich odczyn6w serologicznych ani alergicznych odczynow skor- nych na brucelozq. Szczepienia sq zalecane osobom zajqtym w pracowniach naukowych, w zwierzqtarniach, w ktorych sq zwierzqta zakaione brucellami, a take pracujqcym w fermach oWczarskich zakaionych brucelozq, w izolatoriach, w ktorych utrzymywane sq .zal5a2one owce i kozy. ROwniei szczepione sq osoby pracujqce czasowo w tych gospodarstwach, przy udoju, strzyiy, wywozce welny itp. Obslugujacy bydlo i gwinie w go- spodarstwach zaka2onych brucelozq owiec i kOz sq poddawani szczepieniu, a to ze wzglqdu na przechodzenie (migracjq) szcze- pow brucelli ad owiec i kOz na bydlo rogate i gwinie. To samo dotyczy robotnikow zakladow miqsnych, futrzarskich, w kt6rych przerabiane sq produkty i surowce pochodzqce od zwierzqt za- kaionych brucelozq. Po roku ad chwili pierwszego szczepienia stosuje siq szczepienie powtOrne (rewakcynacjq) ? tylko 1/2 daw- ki pierwotnej. Rewakcynuje siq ludzi wykazujacych ujemne od- czyny serologiczne i alergiczne. Szczepienia sq przeciwwskazane w przypadkach: dodatnich odczynow serologicznych i alergicz- nych, stwierdzenia schorzen serca, nerek, a take u ?sob wykazu- jqcych objawy brucelozy. Ludzie szczepieni sq poddani kontroli lekarzy i felczerow wiejskich. W ten spos6b badacze radzieccy rozwiqzali zagadnienie swoiste- go i skutecznego zapobiegania brucelozie jako chorobie zawo- dowej na wsi. W r. 1951 odbyla siq wszechzwiqzkowa narada, ktora przyjqla rezolucjq uznajqcq szczepionkq BA za nieszkodli- wq, skuteczna i godna stosowania w szerokiej praktyce medycz- nej. Na tej podstawie Ministerstwo Ochrony Zdrowia ZSRR roz- szerzylo w r. 1952 zasiqg stosowania szczepionki przeciwbruce- lozowej. W dekrecie MM. Zdrowia z r. 1949 pisano o szczepionce, jako o czynniku zespolu .rodkow, zapobiegawczych, a w r. 1952 - pisze siq jui o szczepionce jako o z a sa dnicz ym grodku swoistego zapobiegania, wspomaganego ogOlnymi rodkami sani- tamo-przeciwepidemicznymi. Szczei)ionka pierwotnie przezna- czona tylko dia naraionych na. zakaienie odmiana melitensis, uzyskuje w r.. 1954 nastepujqcq opiniq kierownika sluiby sani- larno-przeciwepidemicznej ZSRR Zdanowa (1954): Trzeba czynie wysilki zmierzajqce w pierwszym rzqdzie do 148 . likwidacji ognisk brucelozy owiec i koz, nie zapominajqc rowno- czeAnie o ogniskach brucelozy bydla rogatego. Byloby jednak wielkim blqdem uzaleiniae sprawq walki z brucelozq ludzi ad likwidacji brucelozy zwierzqt gospodarskich. Radziecka sluiba zdrowia rozporzadza grodkami wywolujqcymi znaczny spadek zachorpwalnogci na brucelozq i moie znacznie wczegniej otoczye ludzi pracy na wsi naleinq i odpowiednia ochronq przeciw bru- celozie. Pracownicy sluiby zdrowia majq wszelkie mo1iwoci zapobie- gania zachorowaniom pra6ownikow rolnictwa na tq ciqikq cho-. robq. W profilaktyce brucelozy uzyskano lepsze wyniki ad czasu wprowadzenia do praktyki iywej szczepionki przeciw brucelozie. Zebrano ju2 duiy material dogwiadczalny, wskazujqcy na wy- sokie wartoAci uodporniajqce tej szczepionki. Wedlug Rozowej I in. w obwodzie rostowskim zachorowalnoge na brucelozq wgrod ludzi szczepionych spadIa 6,2-krotnie w stosunku do okresu przed wprowadzeniem szczepien. Szczepionka okazala siq rowniei bardzo skutecznq w ogni- skach epidemicznych brucelozy, stanowiacych due zagro2enie ludzi pracy. 2danow koriczy swq opiniq slowami: ?W ten sposob wysoka wartogO iywej szczepionki przeciw brucelozie wysuwa szczepienie zapobiegawcze przeciw brucelozie jako jeden z pod- stawowych, a nie uzupelniajqcych grodkow profilaktyki w tej chorobie zakgnej. Ministerstwo Ochrony Zdrowia ZSRR zarzq- dzilo znaczne rozszerzenie akcji szczepien przeciw brucelozie ce- lem objqcia szczepieniami wszystkich ()sob naraonych w tej czy innej mierze na ?zaka2enie brucelozq. Szczepienia stosuje siq glownie w jesieni, tak aby na wiosnq, Iciedy w zwiqzku z porodami wzrasta zagro2enie zakaienia ludzi, odpornoge ich byla dostateczna". Sprawa szczepieri ochronnych ?sob naraionych na zakaienie w naszym kraju byla wielokrotnie dyskutowana. L. Karwacki (1928) pisaI o tym: ?Personel specjalnie naraiony na zaka2enie, jak wlagciciele ?bar, lekarze wet, sluiba folwarczna, personel rzeni i mleczarri, w celu ochrony osobistej winien sprobowa6 szczepieri ochronnych". ROwniei i dzig panuje u nas zgodnoga pogladow na sprawq szczepien ochronnych ludzi. Biorqc. pod uwagq istotne ryzyko zakaienia pracownikow hodowli, wetery- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 149 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 narii, zootechniki i przetworstwa zmierzamy do wyprobowania szczepionki Zdrodowsktiego na razie w ramach dogwiadczalnYch, u ochotnikow. W Instytucie Medycyny Pracy i Higieny Wsi pro- wadzone sq badania nad iywq, niezjaciliwq szczepionkq pocho- dzenia krajowego. Wydaje siq, e ywa, niezjadliwa i immuno- genna szczepionka dla ludzi mo2e dao zabezpieczenie przed za- wodowym zakaieniem brucelozq i obniiye liczbq zachorowari do minimum. Szczepionka taka miaIaby due znaczenie dla pracow- nikow weterynarii, zootechniki, dla dojarek, oborowych itp. W tej chwili sprowadzonq z ZSRR szczepionkq BA szczepimy do?wiadczalnie pracownikow hodowli stykajqcych siq w swej pracy z ryzykiem zaka?enia. Wobec pewnych zastrzeieri ze stro- ny pracownikOw weterynarii, dotyczqcych w ogOle stosowania iywej szczepionki, rozporzqdzamy rownie zabitq szczepionkq PU przeciw brucelozie ludzi, stosowanq na razie dogwiadczalnie u ochotnikow. Dotychczasowe nasze prace (Parnas, Chodkowski, -Lazuga i wsp.) nad wlakiwokiami zjadliwymi i immunogenny- mi szczepow kolekcji krajowej wykazaly, ie wIasny szczep PD (w ciqgu 8 lat pasaiowany na iolci bydlqcej wzorem BCG) i nie- ktOre szczepy krajowej odmiany bovis przypominajq bardzo ame- rykariski szczep S 19 i radziecki BA, a mianowicie: a) sq niezjadliwe dla gwinek morskich; b) wywolujq u gwinek odczyny odpornokiowe (serologiczne, fagocytatne, alergiczne, histopatologiczne); c) wytwarzajq u winek m. stan niewrailiwoki na zaka2enie duiymi stosunkowo dawkami wysoce zjadliwych szczepow bru- celli. Jest nadzieja, 2e badania te doprowadzq do uzyskania wIa- snej szczepionki przeciw brucelozie ludzi. B. 'POSTEPOWANIE WETERYNARYJNO-PROFILAKTYCZNE 1. KONTROLA ZDROWOTNOSCI BYDLA ROGATEGO I TWORZENIE OBOR WOLNYCH OD BRUCELOZY Zwalczanie brucelozy bydla rogatego ma podstawowe znacze- nie dia zapobiegania zachorowaniom ludzi. Obowiqzek ten spo-, czywa na caIej sluZbie weterynaryjnej, wspomaganej naukowo przez Paristwowy Instytut Weterynaryjny, wojewodzkie zaklady 150 higieny weterynaryjnej i uczelnie weterynaryjne. SzczegOlnie wane zadania przypadajq pracownikom weterynarii obslugujq- cym paristwowe gospodarstwa role i spolcizielnie produkcyjne. Metody kontroli stanu zakaienia i zwalczania brucelozy sq, roine w paristwach o roinym ustroju spoleczno-gospodarczym rolhic- twa (kapitalistycznym, socjalistycznym). Metody pracy sluiby weterynaryjnej stosowane w Poisce wzoL rowane sq na metodach radzieckich, ktore daly dobre wyniki. Nasze metody uwzglqdniajq specyfikq stanu rozwojowego naszej . wsi i dlatego odbiegajq od metod stosowanych w krajach rol- nictwa prywatnego, a zb1i2ajq siq do metodyki wyprobowanej w ZSRR. Dia potrzeb pracownikOw sluOoy zdrowia interesujqcych siq caloksztaltem zagadnienia brucelozy podamy szczegOIy dotyczq- ce zapobiegania i zwalczania brucelozy zwierzqt, obowiqzujqce w naszym kraju w myM zarzqdzenia ministra rolnictwa i reform rolnych z 9 marca 1951 r. Pracownik weterynarii stwierdzajqcy objawy brucelozy u bydla (ronienia) albo objawy wzbudzajqce podejrzenie brucelozy obowiqzany jest przeprowadzie dochodze- nie celem ustalenia istoty choroby i jej irodla. Zarzqdza on row- noczegnie odosobnienie zwierzqt chorych i podejrzanych o bru- celozq. Do zjawisk wzbudzajqcych podejrzenie brucelozy krow naleiy kaidy przypadek przedwczesnego porodu lub poronienia bez wyra2nej przyczyny mechanicznej. W takiej sytuacji lekarz lub felczer wet. wysyla do Wojewodzkiego Zakladu Higieny We- terynaryjnej material celem ustalenia przyczyny ronienia. Due znaczenie ma sprawa tworzenia w kaftlym paristwowym lub spOldzielczym gospodarstwie tzw. porodOwek, czyli oddziel- nych ob6r do wycieleri. PorodOwka poWinna znajdowae siq w miarq Moinoki w oddzielnym, specjalnie na ten cel przezna- czonym budynku. W porod6wce powinny by6 stanowiska dla 100/0 ogolnej i1oci krOw w gospodarstwach posiadajqcych 60- 100 krOw i wiqcej, dla 12?A w gospodarstwach o 40-60 krowach, dla 15?/0 krow w gospodarstwach .posiadajqcych mhiej nii 40 kr6w. Pod tym samym dachem,. tui przy porodowce povvinno bye, urzqdzone specjalne pomieszczenie dla cielqt ? noworodkOw (profilaktorium), w ktorym pozostajq one w ciqgu 10-15 dni. podiogi, gciany, iloby, przegrody, gcieki i korytarze porodOwki. 151 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 r Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 powinny bye latwe do oczyszczania i odkaiania; wydzieliny i wy- daliny oraz inne odplywy i flaw& nie mogq sig wydostawae z po- rodowki do innych pomieszczeri dla zwierzqt. Porodowka podl- ga dokiadnemu oczyszczeniu i odka2eniu po ka2dym porodzie i poronieniu. Przeprowadza si tu rownie2 odkaianie bieiqce przez caly czas pobytu krow rodzqcych. PorodOwka musi Mee wlasny sprzet oborowy i przedmioty do pielegnbwania oraz osob- nq obsiuge, zaopatrzonq w specjalnq odzie2 roboczq i obuwie. Popiody sq niszczone przez spalenie lub glebokie zakopante w zie- mi (1,5 m). Obornik i gciolka podlegajq usunieciu w sposob wia- gciwy. -Do porodowki przenosi si krowy wykazujqce oznaki zb1i2a- jqcego si porodu lub ronienia. Przed powrotem na swe miejsce w oborze krowy sq odkaiane i myte. Zewnetrzne narzqdy picio- we, ogon, wymie i koriczyny odka2a siq 30/0 roztworem lizolu. Dalsze przepisy zarzqdzenia Ministra Rolnictwa zalecajq co nastepuje: do obor, w ktorych wystqpilo ronienie, nie na1e2y dopuszczae ?sob postronnych, nie zatrudnionych przy zwierze- tach. Do zagrody nie wolno te2 wprowadzae innych krow, ani te2 wyprowadzaa lub wywozie bydia 2ywego, padiego czy zabi- tego, porzuconych piodOw i poplodow, nawozu, paszy, gciolki, narzedzi oraz sprzetu oborowego, z ktorymi mialy styczno66 zwie- rzeta chore lub podejrzane. Nie na1e2y sprzedawae krow i bu- hajow zaka2onych dla celow hodowlanych. Nie wolno w obo- rach takich umieszczaa Swin lub owiec. Zaleca si stosowanie w takich oborach sztucznego unasieniania. Z punktu widzenia walki z brucelozq .krow wyro2niajq wy- tyczne urzedowe 3 typy obor: a) obory zaka2one brucelozq ? zamkniete, b) obory pod,kontrolq, c) obory wolne od brucelOzy. Sprawa ta ma due znaczenie sanitarno-higieniczne i jest przedmiotem zainteresowania wojewodzkich stacji sanitarno- epidemiologicznych. OBORY ZAKAZONE BRUCELOZA - ZAMKNIWE W oboyze takiej przebywa du2a iloge krow zaka2onych, kt6re pozostawia si na miejscu, przy czym krowy ,reagujqce ujemnie 152 (wolne od zaka2enia) szczepi sie szczepionkq S 19. Zwierzqta za- kaione sq znakowane (wyciecie trojkqta poftodku lewego ucha). Bydio tych obor poddawane jest raz do roku badaniu krwi na bruceloze. Ludzie pracujqcy w tych oborach powinni bye zaopatrzeni w specjalnq odzie2 roboczq i gumowe buty ?chrome. Odzie2y tej i obuwia majq u2ywae tylko w obrebie gospodarstwa. Odziei robocza podlega odka2aniu przynajmniej raz w tygodniu, a co najmniej raz na dwa tygodnie powinna bye zmieniana. Przed drzwiami wejAciowymi do zaka?onej obory naleiy umie- kik maty napoj one rodkami odkaiajqcymi. Zwierzeta dostar- czane stqd do rzeini naleiy zaopatrzae w gwiadectwa z napisem: ?Bang". Z pastwisk, na ktorych pasly sie zwierzeta zaka2one bru- celozq, mogq korzystae zwierzeta zdrowe dopiero po ulywie 3 miesiecy. Siano zebrane z lqk, na ktorych pasly si zaka2one krowy, na1e2y w ciqgu 2 miesiecy przechowywae w oddzielnych stogach i dopiero po uplywie tego czasu przeznaczad na pasze lub do wywozu poza obreb zakaonego gospodarstwa. Zbiorniki weld stojqcych (sadzawki, stawy) mogq bye uiyte do pojenia zwierzqt zdrowych po uplywie 3 miesiecy od chwili zaprzestania pojenia w nich zwierzqt zaka2onych. W oborach zaka2onych zaleca si cinike torfowq, ktorej kwa- kle oddzialywanie hamuje rozwOj paieczek brucelli. Nawoz i 6cio1ke na1e2y usuwae na ogrodzony gnojownik, znajdujqcy sie w odleglaci nie mniejszej jak 100 m od obory, lub wywozie na specjalnie przystosowanym wozie na odgrodzony w tym celu odcinek pola, gdzie uklada sie go w kopce na przeciqg 3 tygodni celem biotermicznego wyjalowienia. Obora zaka2ona zamknieta mo2e bye uznana za samowyleczo- nq i traktowana na r6wni z oborq wolnq od brucelozy po uply- wie 4 lat od chwili ujawnienia w niej zwierzqt zaka2onych, je- ?eli w ciAgu tego czasu nie wprOwadzono do niej nowych krow, je2e1i w ciAgu czwartego roku nie ujawniono jui krOw reagujq- cych serologicznie dodatnio (krew, mleko), gdy nie bylo przypad- kow ronienia lub porodow przedwczesnych wywolanych paiecz- kami brucelli, wreszcie gdy nie stwierdzono paieczek brucelli w badaniu popiodoliv, przy zatrzymaniu loiyska lub w badanym mleku. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 153 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Obory pod kontrolq sq. to obory, z ktOrych usuniqto zwierzqta reagujqce dodatnio w prObach na brucelozq. Pozostale zwierzqta szczepi siq szczepionkq S 19. Do obor takich wolno wprowadzae krowy wolne od brucelozy i szczepione S 19. Co 6 miesiqcy na- stqpuje -kontrola zwierzqt, a sztuki reagujqce dodatnio przepro- wadza siq do obory zamkniqtej. Obory wolne od brucelozy. W oborach takich sq zwierzqta od 2 lat wolne od zakaienia, jeieli the wprowadzano do nich nowego bydla.-Dla ochrony bydla wolnego od brucelozy bada siq je dwu- krotnie w ciqgu roku, zwracajqc szczegOlnq uwagq na zoohigie- nq. Osoby obslugujqce zwierzqta muszq bye rOwniei wolne od brucelozy. Zwierzqta z ob6r wolnych pasq siq na pastwiskach dla nich przeznaczonych. Celem uzupelnienia obory wolnej od bru- celozy wprowadza SiQ tu po dokiadnym sprawdzeniu krowy po- chodzqce wylqcznie z obor wolnych. 2. ZASADY ZOOHIGIENY I ODKAZANIA OBOR OBOWIAZUJACE W WALCE Z BRUCELOZA ZWIERZAT Cielqta wychowywane sq w oddzielnych pomieszczeniach, z zastosowaniem hartowania (zimny wychow). Polega ono na wychowywaniu cielqt na wolnym powietrzuf nawet zimq, w spe- cjalnych klatkach wymoszczonych sIothq. Tak chowane cielqta sq bardziej odporne na zakaienie brucelozq. Pomieszczenia dla krOw i cielqt muszq bye suche, czyste, widne, dobrze przewie- trzane; zwierzqta muszq bye prawidlowo iywione, otrzymywae dostatecznq ilogo witamin, soli wapnia i fosforu, przy zachowa- niu prawidlowego stosunku paszy objqtaciowej do paszy tregci- wej. WYmagana jest staranna opieka i troskliwe pielqgnowanie zwierzqt, wypasy na dobrych, nie podmoklych pastWiskach, w zimie ruch na Lwieiym powietrzu. Do krycia krow uiywane sq zdrowe i kontrolowane buhaje. Prawidlowe i regularne odkaanie naley do podstawo- 'wych czynnikow zapobiegania brucelozie w oborach wolnych. Do obowiqzkow personelu w oborach zakaionych naleiy od- ka2anie rqk, obuwia i odzie27 przed opuszczeniem obory. Przy 154 wyjgciu z obory powinno siq znajdowae mydlo, woda, rqcznik, grodek dla odkaania rqk i mata napojona grodkiem odkaiajq- cym. Tak samo sprzqt, wozy, skrzynie i inne przedmioty. znajdujqce siq w pomieszczeniach zwierzqcych powinny bye odkaiane przed ich wywiezieniem z obory. Naczynia na mleko (banki) na- ley za pomocq pary wodnej lub gorqcego 3?/o roztworu sody. Nawoz i gnojowkq miesza siq wewnqtrz obory z zgqszczo- nym mlekiem wapiennym, zanim wywiezie siq je z zakaionej obory. GnojOwka mo2e bye wywoiona tylko w siczelnych becz- kach, nawoz na szczelnych wozach; nie moina tego materialu przewozie drogami publicznymi. Stanowiska, w ktorych znajdo- waIy siq krowy zakaione, poddaje siq ka2dorazowo oczyszczeniu i odkaeniu. Odkaianie wykonuje siq co najmniej 2 razy w roku. Nawoz, Aciolkq, resztki paszy zbiera siq poza oborq i spala albo zakopuje w ziemi. Mona tei je ukladae w kopiec, w miejscu nie- dostqpnym dla ludzi i zwierzqt, gdzie przetrzymuje siq je w sta- nie nie zmienionym w ciqgu 3 tygodni. Miejsce pod kopiec na- ley wybierae, aby odplywy nie przedostawaly siq na inne podworza, na drogi lub do studzien, rzek, stawOw czy do innych zbiornikow wodnych. ZbutwiaIe i uszkodzone czqki drewniane z zakaionej obory usuwa siq i sp.ala. Do odka2ania sluiq nastqpu- Ace mleko wapienne zgqszczone (1 czqge gwie?o gaszo- nego wapna i 3 czqgci wody), soda irqca w 1 i 2?/0 roztworze, woda wrzqca z sody, wypalanie w ogniu. 3. SZCZEPIENIE BYDLA SZCZEPIONKA S 19 Szczepionka S 19 jest wainym i szeroko stosowanym grod- kiem w walce z brucelozq bydia rogatego i w zapobieganiu-jej. Uiywana szczepionka S 19 wytwarzana jest przez Panstwowy Instytut Weterynaryjny. Szczepienia prowadzi siq wyNcznie w oborach zakaonych (zamkniqtych) i w oborach pod kontrolq. Szczepieniu podlegajq cielqta w wieku od 6 do 9 mies., rzadziej szczepi siq starsze zwierzqta. Nie szczepi siq krow ciqiarnych i buhajow. Zwierzqta szczepi Siq jednorazowo, wprowadzajqc pod skorq 5 ml szczepionki zawierajqcej co najmniej 60 -miliar- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 155 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 dow iywych paleczek. Zwierzqta szczepione sq znakowane na lewym uchu za pomocq kolczyka liczbq bieiqcq, datq szczepienia i napisem S 19. C. WSPOLPRACA SLIMY ZDROWIA ZE SLUZBA WETERYNARYJNA W ZWALCZANIU I ZAPOBIEGANIU BRUCELOZIE ? Naukowe podstawy zwalczania brucelozy zwierzqt opracowuje Paristwowy Instytut Weterynaryjny, konsekwentne za& syste- matyczne i planowe stosowanie tych wytycznych naleiy do slui- by weterynaryjnej pod kierunkiem Centralnego Zarzqdu Wete- rynarii Ministerstwa Rolnictwa i Ministerstwa PGR. SluZba wet. ma w tym zakresie osiqgniqcia wyraZajqce sie zmniejszeniem odsetka krow zakaionych w PGR-ach i spOldzielniach produk- cyjnych. Coraz wigcej jest u nas obor wolnych od brucelozy. Szerokie stosowanie szczepionki S 19 ogranicza czestok ronienia krow. Sluiba zdrowia interesuje sig dzialalnoSciq i wynikami pracy sluZby wet., chodzi tu bowiem o ograniczenie zasiqgu i o likwi- dacjq zbiornika brucelozy oraz o usuwanie irodei zakaZenia czlo- wieka. Wyrazem tego zainteresowania Ministerstwa Zdrowia jest powoianie Komisji WspOlpracy _Medycyny z Weterynariq Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia, nawiqzywanie wspolpracy miqdzy slu2bq zdrowia i slu?bq weterynaryjnq na szczeblach centralnych, wojew6dzkich i powiatowych. Zasady tej wspol- pracy powinny dotrzee do szczebli terenowych, do wsi, PGR-6w i spoldzielni produkcyjnych. Wainq rolg w organizowaniu tej wspolpracy odgrywajq wojewodzkie stacje sanitarno-epidemiolo- giczne i paristwowi inspektorzy sanitarni. Lekarze med. i leka- rze wet. coraz czggciej stykajq sig na naradach roboczych i kon- ferencjach 'naukowSrch i uzgadniajq swe dzialania. Niniejsza pra- ca ma m. in. na celu przyczynie siq do gcilejszego jeszcze po- wiqzania pracy naukowcow i praktykow medycyny i weterynarii, lekarzy wiejskich i lekarzy przemyslowych przetwOrstwa rol- nego z pracami lekarzy wet., pracy epidemiologOw i epizootiolo- pracownikow, laboratoryjnych ,wojewodzkich stacji san.- epid., wojewodzkich zakladOw higieny weterynaryjnej, - katedr choral) zakaZnych. akademii medycznych i wydziaIow wet. wyi- 156 szych szkol rolniczych w kraju. Zadaniem szczegolnie wainym jest podniesienie stanu higieny publicznej na wsi przez zespo- Iowq pracg medycyny i weterynarii. Taka wspoapraca, rozwija- na od lat w ZSRR, dala tam duke osiqgnigcia, m. in. w zakresie zwalczania brucelozy, ktora stala sig w ZSRR powainym spo- lecznym zagadnieniem na wsi. Wyrazem tej metody zespolowej pracy sq ekspedycje przeciwbrucelozowe, jednoczqce w ZSRR lekarzy, lekarzy wet. i biologow. Mona wymienie nastqpujqce sposoby zacie?niania wspolpracy medycyny z weterynariq w spra- wie zwalczania brucelozy, wzajemnej koordynacji dziaian i pla- nowaci akcji przeciwbrucelozowej: 1. Stala wspolpraca naukowa miqdzy Paristwowym Zakladem Higieny i innymi instytutami sluiby zdrowia (Instytut Medy- cyny Pracy i Higieny Wsi, Instytut Medycyny Morskiej) a Pan- stwowym Instytutem Weterynaryjnym, wymiana dogwiadczeri naukowych, zespolowe opracowywanie tematow wedlug planu badawczego. 2. Stala wspolpraca miqdzy Zarzqdem San.-Epid. Min. Zdrowia i Centralnym Zarzqdem Wet. Min. Roln., Min. PGR-6w oraz na szczeblu wojewodzkim ? miqdzy wojew. stacjami san.-epid., i wojew. zakiadami higieny weterynaryjnej. 3. Wymiana publikacji 'rniqdzy pracownikami sluiby wetery- naryjnej i shiny zdrowia na lamach prasy medycznej i wetery- naryjnej. 4. Kursy i konferencje epidemiologow i epizootiologow oraz lekarzy i lekarzy wet. pracujqcych na wsi na szczeblach: cen- tralnym, wojewodzkich i powiatowych. 5. Ujednostajnienie metod rozpoznawania brucelozy ludzi i zwierzqt, sposobow Wytwarzania skladnikOw do odczynow se- rologicznych, alergicznych, preparatow szczepionkowych itd. 6. WspOlne prowadzenie o6wiaty sanitarnej na wsi. 7. Doroczne oceny sytuacji pod wzgledem brucelozy u ludzi i zwierzqt na terenie ,kraju i dyskusja nad wytycznymi dla dal- szej pracy w terenie w ramach Komisji Wspolpracy Medycyny z Weterynariq Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia. 8. Wzajemne sygnalizowanie ognisk brucelozy zwierzqt i ludzi miqdzy kierownictwem medycyny i weterynarii na wszystkich szczeblach. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 157 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 9. Wspolne dzialanie, majace .na celu podniesienie zoohigieny, higieny mleka i miesa oraz stanu higieny i bezpieczeristwa pra- cy ludzi nara2onych na ryzyko zakaienia brucelozq w hodowli i przetworstwie. Wiele jui osiagneligmy postepujac po tej drodze, ale wiele je- szcze mamy do zrobienia. Trudno w tej chwili prowadziO dysku- sje nad znaczeniem spoIecznym brucelozy w naszym kraju. Wie- my, ie rezerwuar paIeczek brucelli jest niemaly i rozsiany po obszarze kraju ? w odrOinieniu od innych zakaien odzwierze- cych, jak tularemia, wqglik, zapalenie mozgu, leptospirozy, ktOre zwiazane sq na 0051 z pewnymi tylko terenami kraju o szczegol- nych wlagciwokiach ekologicznych. Zespolowa hodowla bydla rogatego, gwin i owiec wzrasta w naszym kraju i rozwijae sie bedzie dalej zarOwno ilogciowo, jak jakaciowo. Slusznie tei Karwacki (1928) i Legeipiski (1954) zwracaja uwage na poten- cjalne mogiwaci rozwoju brucelozy zwierzat, a w gad za tym i u ludzi. W latach miedzywojennych, w okresie okupacji i w pierwszych latach po wojnie sluiba zdrowia notowala poje- dyncze, kazuistyczne przypadki brucelozy ludzi. Obecnie zebra- fly material dotyczacy brucelozy ludzi wykazuje wiekszy zasieg tej choroby zawodowej na wsi. Nasilenie zakaieri bezobjawo- wych u ludzi pracujacych w grodowiskach zakaionych wymaga pewnej czujnaci ze strony guiby zdrowia na wsi, jednak bez przesady w ocenie znaczenia brucelozy w naszym kraju. Z pogla- dami o rzekomo malej lub iadnej roli brucelozy, jako choroby u nas ?egzotycznej", nie ma jt.t potrzeby polemizowae. W ZSRR odgrywa glOwna i zasadnicza role odmiana melitensis i odmiana bovis. W USA, gdzie bruceloza wysunela sie na pierwsze miejsce w statystyce epidemiologicznej kraju, panuja glownie odmiany bovis i suis. Odmiana bovis wywoluje tam czeste i cikie scho- rzenia ludzi. Jestegmy prawdopodobnie i u nas gwiadkami roz- woju -epidemiologicznego brucelozy ludzi, zadaniem przeto .na- szym jest zawczasu jej zapobiegae: Sprawa dotyczy bezpogrednio zclrowotno6ci publicznej na wsi, wigie sie wiec z zadaniami, kto- . re przed sluibq zdrowia i pracownikami .nauki postawil II Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. na zakoriczenie przytoczymy poglad Zdanotva (1954), kt6ry pisze na ten temat nasteptijaco: ?Historyczne uchwaly Partii 158 I Rzadu o szybkim podniesieniu na wyiszy poziom rolnictwa na- szego kraju wskazuja naszej sluibie zdrowia waine zadanie, po- legajace na znacznym polepszeniu obslugiwania ludnaci wiej- skiej i nasileniu prac profilaktycznych na wsi. Miedzy grodkami zmierzajacymi do obniienia i likwidacji chorob zakainych na wsi waine miejsce winna zajae profilaktyka brucelozy". Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 if Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ROZDZIAL VI METODY WYKONYWANIA I OCENY BAI5An" ROZPOZNAWCZO-PRACOWNIANYCH W KIERUNKU BRUCELOZY LUDZI Kliniczne rozpoznawanie brucelozy u ludzi natrafia na trud- noki ze wzgledu na roinopostaciowok obrazu chorobowego, cze- ste wystepowanie postaci atypowych i subklinicznych. Przy- padki brucelozy trafiajq do roinycli specjalistow: internistOw, specjalistow chor6b zakainych, chirurg6w, neurologow, pedia- trOw, psychiatrow, dermatologOw, ginekologOw, okulistow, we- fierologow, otolaryngologow, ortopedOw itp. Zasadnicze znacze- nie rozpoznawcze ma zespoi (kompleks) badali ldiniczno-pracow- nianych. Jest wiele metod badania pracownianego, ktore tu na- ley Ornowie the tylko dla potrzeb specjalistOw mikrobiologew I epidemiologow, pracownikow stacji san.-epidemiologicznych I pracowni szpitalno-klinicznYch, lecz rowniei celem zaznajomie- nia z nimi ogolu lekarzy. Zespoi pr6b pracownianych obejmuje nastepujqce wzajemnie siq uzupelniajqce badania: 1) mikroskopowe i hodowlane; 2) biologiczne;. 3) serologiczne; 4) immunobiologiczne; 5) alergiczne (probY kliniczno-terenowp). W masowych badaniach zwierzqt the zawsze moina stosowaa pelny zespol badawczy, tote?2 czqsto badania pracowniane ograni- czone sq do odczynu zlepnego. Natomiast wysunqligmy postulat, aby .kady czIowiek podejrzany o zakaienie brucellq badany byI kompleksowo (Parnas, 1944). Metoda ta przyjmuje siq u nas coraz bardziej i dziqki niej ujawnia- sig przypadki brucelozy ludzi lepiej 160 aniieli dawniej, kiedy rozpoznawanie tej choroby u ludzi oparte byIo wylqcznie na odczynie zlepnym. Metody badari ropoznaw- czych brucelozy nie sq jeszcze ujednolicone w skali krajowej. Przedstawimy metody stosowane w naszym zakladzie oraz inne metody i modyfikacje badan. 1. BADANIA MIKROSKOPOWE I HODOWLANE Badanie mikroskopowe stosowane lest u ludzi wowczas, gdy ma sie do dyspozycji material zawierajqcy paleczki brucelli. Moie to bye tree 2olqdka poronionego plodu, wyciek maciczno-poch- wowy, osad moczu, nasienie, osad mleka, osad z wySiqku stawo- wego, plwocina itp. Sporzqdza sig w6wczas wigkszq iloAe grub- szych i cienszych preparatow barwionych metodq Grama i Ko- zlowskiego. Czasem udaje sie ujawnie charakterystyczne skupie- nia drobnych paieczek 1e2qcych wolno lub wewnqtrz komOrek iernych. Samo badanie mikroskopowe the pozwala nigdy na roz- poznanie brucelozy, ale stanowi cenne j ego uzupelnienie. Wainiejsze jest badanie hodowlane. Material wyjkiowy dla hodowli stanowiq u ludzi: krew, szpik, mleko, poroniony plod, Ioiysko, wody piodowe, wyciek maciczno-pochwowy, tree pobra- na przez naklucie wgzla chlonnego, ropa, nasienie i wyciek z cewki moczowej, mocz, kal, wysiek stawowy, plwocina. Ponadto wyko- nuje sie czasem posiewy z ?lci, z plynu mOzgowo-rdzeniowego, z treki migdalkOw. POSIEWY Z KRWI Posiewy z krwi majq due znaczenie rozpoznawcze u ludzi. Wyosobnlenie szczepu brucelli jest the ulegajqcym wqipliwoki dowodem brucelozy. Wyosobniony szczep nadaje siq dobrze do sporzqdzania autoszczepionki, ktora m lepiej dzialae nii szcze- pionka wielowaina: Posiewy z krwi wykonuje sie najprokiej w kolbkach z bulio- nem wqtrobowym o pH = 7,2-7,4, do kt6rego dodaje -sig 0,2qo cytrynianu sodu. Krew pobiera sig z Zyly lokciowej w iloki 10 ml; 3-5 ml krwi wprowadza siq do 2-L-3 kolbek, zawierajqcych 100 ml bulionu wqtrobowego. Po 4-5 dniach przechowywania w cieplar- ce przesiewa sie 1 raz material na agary skogne (agar wqtrobowy Bruceloza 11 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 161 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 + 10/0 glukozy). Powtarza sie to co 4-5 dni w ciggu 3-4 tygodni. W ciqgu tego czasu utrzymuje sie kolby w eksykatorach wypel- nionych 10?/o CO2 (CO2 z balonu albo mieszanina sody i kwasu). Czege wysiewOw umieszcza sie w warunkach tlenowych. Sq jeszcze inne sposoby wykonywania posiewow z krwi. Spos?b Ver nonieg o. 5 ml krwi chorego wcitiga siq do strzy- kawki zawierajqcej kilka kropel 100/0 roztworu cytrynianu sodu. Krew prze- nosi siq do kolbki zawierajqcej 45 ml bulionu. Po 3 do 10 dniach wylqgania w cieplarce w temp. 37? wykonuje siq wysiewy na poiywki agarowe, ktOre pozostajq w cieplarce w ciqgu 7-14 dni. Spos6b Castellanieg o. Aby usunqe hamujqce dzialanie suro- wicy krwi badanego, przenosi siq po 1 ml' krwi do kolbek Erlenmayera, za- wierajqcych 50-100, a nawet 200-250 ml bulionu. Sposob d'Alessandro i Pollaciego. Aby usunqe hamujqce dzialanie surowicy i pobudzie wzrost paleczek brucelli, stosuje siq 20/o roz- twOr peptonu 0,5?/o NaCI; miesza siq to w rownych czqLciach z jalowq iolciq bydlqcq. 10-20 ml krwi wprowadza siq do 200-300 ml podloia. Moina lei stosowae zwykly bulion zmieszany w rownych czqgciach z tolciq. Sposob de Angelis i Vernoniego. Pobiera siq 5-10 ml krwi do probowki; w cieplarce nastqpuje gciqcie krwi. Usuwa siq surowicq (wy- korzystanq do wykonania odczynow serologicznych), a na jej miejsce wpro- wadza siq bulion i zostawia siq na 24 godziny dla wylqgania w cieplarce. Nastqpnie usuwa siq jalowq pipetq bulion, wprowadzajqc natomiast Awieiq dawkq jalowego bulionu. Tak powtarza siq jeszcze 2-3 razy, poruszajqc za kaidym razem pipetkq skrzep krwi, by ulatwie paleczkom brucelli prze- nikniqcie do bulionu i namno2enie siq. Spo sob Orpen a. Przenosi siq 10 ml krwi do probowki wirOwko- wej, dodaje 0,5-1 ml 100/0 roztworu cytrynianu sodu oraz roztworu fizjo- logicznego i wiruje siq w ciqgu 15-20 minut. Potem przeplukuje siq ma- terial dwukrotnie i wiruje ponownie. Nastqpnie pobiera siq 0,5-1 ml krwi- nek z osadu, wprowadza siq je do agaru ochlodzonego do temp. 45? i wylewa siq to na plytkq Petriego. Po 2-6 dniach widoczne sq kolonie brucelli. Sposob Alessandriniego i Enico. Pobiera siq ml krwi do fiolki lub do jalowej ampulki zawierajqcej 2 ml 11/20/0 cytrynianu sodu i zatapia siq. Po przeslaniu do pracowni polowq ampulki przenosi siq do kolbki zawierajqcej 100 ml bulionu wqtrobowego (warunki tlenowe), p0- 'owe zag do takiej samej poiywki przetrzymywanej w cieplarce w warun- kach mikroaerofilii. Sposob McCullougha i Normana (1949). Uiywa siq bulionu agaru tryptozo-sojowego. Do' bulionu zawierajqcego 10/0 cytrynianu sodu wprowadza *siq jalowo pobranq krew (5 ml krwi na 75 ml po2ywki). Po- biera siq krew z 2yly i tqtnicy. Przed pobraniem krwi z tqtnicy wstrzykuje siq 0,5-1 ml adrenaliny, a nastepnie, po uplywie 20 minut, wykonuje siq naklucie tetnicy. 162 Pickett i Nelson (1951) podajq, 2e posiew z krwi mimo obecno- ci paleczek brucelli bywa nierzadko ujemny na skutek bakteriostatycznego i bakteriobojczego dzialania obecnych w surowicy krwi przeciwcial i fago- cytow. Radzq wiqc krew doprowadza6 do skrzepniqcia, usuwa6 plazmq, skrzep zag przenosie do bulionu. Gay i D ELM on (1951) zastosowali wysiew z krwi (i szpiku) na za- rodki jaja kurzego. Zbadano w ten sposob 123 skrzepy krwi od ludzi 135 od krow, uzyskujqc w 17 przypadkach wzrost brucelli. Uiywane sq 5-dniowe zarodki kurze; szczepi siq je do woreczka iOltkowego. Castaneda (1952) zastosowai 100 ml kolbki, zawierajqce bulion wqtrobowy oraz agar Aciqty na bocznej gcianie kolbki:Namnoione w bulionie paleczki brucelli wyrastajq w koloniach na agarze, gdy zwiUymy plynnq poiywkq jego powierzchniq. Metod t stosujemy w naszej pracowni. Sta- ramy siq pobiera6 wiqcej krwi (20-30 ml), wysiewa6 na wiqkszq i1oA6 kol- bek (4-6) i powtarza6 posiew kilkakrotnie. To .samo dotyczy posiewu ze szpiku (kaidorazowo szczepimy dootrzel.vnowo Lwinki morskie). Posiew z krwi wykonuje si u kaalego chorego kilkakrotnie, najlepiej w czasie gorgczki, a take ?gdy cieplota ciala jest prawi- dlowa. Poniewa nie zawsze udaje sie wyosobnie brucelle na podioiu sztucznym, naleiy szczepie r?wnie winki morskie. Zwierzeta s4'potem badane serologicznie, a w razie wyniku dodatniego usy- piane, sekcjonowane i badane bakteriologicznie. Otrzymane w ten sposOb szczepy rozpoznaje sie na podstawie obrazu mikroskopo- wego, wyglqdu kolonii i drop, analizy serologicznej. Oznaczenie odmiany wyosobnionego szczepu nastepuje wedlug przyjetych ogOlnych zasad. U ludzi zakaionych odmiang melitensis uzyskuje sie metodg posiewOw z krwi wyniki dodatnie w 30-90?/o. Paleczki tej od- miany wystepuj4 we krwi ju w pierwszych dniach zaka2enia i dlugo sie tu utrzymuja, (300 dni do 24 miesiecy ? Pier wuszin* 1935). Gilmour, Shaw, Zamrait, Basset-Smith** otrzymali na 235 przypadkow brucelpzy ludzi 65?/0 posiewOW dodatnich (odm. me- litensis). Eyre** spostrzegai u niektOrych chorych 10 000 paieczek w 1 ml krwi; zazwyczaj jednak paleczki odmiany melitensis- wy- stepujq w mniejszej iloAci we krWi w czasie od 2 dnia ai'do wielu miesiecy po zakaeniu zupelnie niezaleinie od i1oci przeciwciai. * Cyt. Zdrodowski, 1953. *4 Cyt. Harris. 163 11* Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Zdrodowski przytacza bardzo pouczajqce spostrzeienia dokonane przez Alymotva (1934) na sobie samym po zaka?eniu siq odmianq melitensis w pracowni (tabela 14). Tabela 14 Dzien zakaienia Posiew z krwi Odczyn zlepny Cieplota ciala 1 ? (?) (?) (?) 8 (+) (?) 38,4? 23 (+) 1/860 37,3? 74 . (+) . 1/1600 37,7? 95 (+) 1/3200 , 36,8? 112 (+) 1/1600 37,7? 133 (+) 1/1600 37,2? 155 (+) 1/3200 36,6? 173 (+) , 1/1600 36,8? 194 (+) 1/1800 37,1? 269 (+) 1/200 6,5? 321 (+) (?) 36,4? Wyosobnienie odmiany bovis z krwi jest znacznie trudniejsze. W okresie gorqczkowym ostrej brucelozy posiew z krwi udaje siq czqgciej, w przypadkach za? przewleklych znacznie trudniej. Zclro- dowski podaje na podstawie przebadania 675 przypadkow zebra- nych z piAmiennictwa, ?e odsetek dodatnich wynikow wynosi od 13 do 69. Inni autorzy podajq inne liczby dotyczqce dodatnich po- i siewow z krwi w chorobie Banga: Stein (Sewilla) ? 20% dodatnich posiewow z krwi Beattle, Smith (Szkocja) 20% 77 7) 'Olin (Szwecja) 353/4 ? 77 .77 77 W naszym zakladzie- udalo siq uzyskae wynik dodatni posiewu z krwi tylko w 1 przypadku (badano wylqcznie ?ludzi z przewleklq brucelozq); raz wyosobniliftriy szczep odmiany bovis ze szpiku. Stosujemy metodq Castanedy, ostatnio za Renoux (1952), wpro- wadziliginy do badari pos.iewy na zarodki kurze (do woreczka ioltkowego). W badaniac.h wstqpnych stwierdziligmy, ie ?zarodek kurzy jest niezmiernie wra21iwy na zaka2enie paIeczkami Bru- celli. Nawet szczepy niezjadliwe .dla ludzi i zwierzqt dogwiadcza1- 164 nych (S 19 BA) wywoluh Amiere zarodkow; przyczynq ?mierci, wystqpujqcej nawet po najmniejszej dawce (kilku paleczek), jest bakteriemia. Szczepy wysoce zjadliwe (24, 544, M 16) wywolujq zamieranie zarodkow i rozlegle zniiany martwicze. Zatym zaro- dek kurzy jest niewqtpliwie najlepszym podlo2em dla posiewOw z krwi, szpiku kostnego itp. (Blitek, Zither, Parnas, 1955). POSIEWY ZE SZPIKU Wprowadzenie tej metody wyosobniania szczepow brucelli zwiqkszyIo liczbq dodatnich wynik6w o 11/2-2 razy (Zdro- dowski). Material pobrany przez nakIucie mostka przenosi siq do bu- lionu wqtrobowego, a nastqpnie wykonuje siq to samo co przy posiewach z krwi. Zdrodowski opierajqc siq na dogwiadczeniach radzieckich ocenia bardzo dodatnio wartoLe tej prOby. Przytacza, 2e Ickowicz (1950) wykonywaI porOwnawczo posiewy ze szpiku uzyskujqc nastqpujqce wyniki: 52,6% i 76,3% (odm. melitensis). Autor ten przytacza dane dotyczqce cieploty chorego, posiewow z krwi i ze szpiku podane w tabeli 15. Cieplota ciala Tabela 15 Odsetek dodatnich posiewOw ze krwi Odsetek dodatnich posiewow ze szpiku 35,9-36,9? 37,0-37,9? 38 i wyiej 32,4 63,6 68,7 56,8 84,1 100,0 POSIEWY Z MLEKA Posiewy z mleka wykonuje siq w rzadkich przypadkach u ko- - biet chorych na brucelozq w okresie karmienia. Mleko wiruje siq, po czym material z osadu prze.nosi siq na plytki Petriego zawie- rajqce 'agar wqtrobowy z dodatkiem fioletu goryczki w rozcien- czeniu 1/200 000. Taka po2ywka dziala hamujqco na wzrost flory dodatkowej, a nie upogedza wzrostu brucelli. CzqLe plytek umieszcza siq w atmosferze tlenowej, czqg zag w atmosferze za- wierajqcej 10% CO2. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 165 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 POSIEWY Z PLODU Posiewy z plodu i innych materialow ginekologicznych wyko- nuje sie u kobiet wowczas, g,?ly zachodzi podejrzenie brucelozy. Wysiewa sie trek iolqdka poronionego plodu, material z pluc, krwi i innych narzqdow, material loiyskowy, trek wycieku ma- ciczno-pochwowego. KaZdorazowo wykonuje sie posiew na kilka plytek zawierajqcych agar wqtrobowy z dodatkiem grodka hamu- jqcego wzrost flory dodatkowej (fiolet goryczki 1/200 000). Czege plytek umieszcza sie w atmosferze tlenowej, czek zag w atmosfe- rze zawierajqcej 100/0 CO2. Po 5-7 dniach oglqda sie powierzchnie agaru szukajqc kolonii brucelli. Czasem wystepujq one masowo, czasem pojedynczo. JeAli nie widae podejrzanych kolonii, przenosi sie plytki znowu do cieplarki na 5-7 dni. Czasem kolonie brucelli zjawiajq sie dopiero w 2? 3 tygodniu. Gdy zwrocimy uwage na badania bakteriologiczne pIodow i blon plodowych u kobiet roniqcych, a zwlaszcza majqcych stycznok z zaka2onymi krowami, uda sie wyjanie, jakq role w etiologii poronieri na wsi odgrywajq u kobiet brucelle. POSIEWY Z NASIENIA Posiew z nasienia i wycieku z cewki moczowej u me2czyzn sto- suje sie w przypadkach zapalenia jqcler i najqdrzy. W takich przy- padkach udaje sie czasem wyosobnie brucelle. Technika posiew6w jest taka sama jak w badaniach poprzednich. Badaligmy dotqd nasienie i wydzieline pecherzykow nasiennych u 5 chorych na bruceloze (orchitis et periorchitis), jednalde ? mimo powtarzania badania ? z wynikiem ujemnym. POSIEWY Z MOCZU Posiewy z moczu majq zastosowanie w ka2clym przypadku ostrej i podostrej brucelozy. Wowczas paleczki brucelli zjawiae sie mogq w moczu; w przebiegu przewleklej brucelozy sq to zja- wiska rzadsze. Mocz pobiera sie jalowo i poddaje wirowaniu, z osadu wykonuje si posiewy na agar wqtrobowy i bulion wq- trobowy w kilku plytkach i probowkach, w warunkach tleno- wych i mikroaerofilnych. Wskazane jest szczepienie gwinki mor- skiej osadem z moczu. Zdrodowski podaje wyniki badari radziec- 166 kich. W latach 1939-1943 zbadano mocz 228 chorych (glownie odm. melitensis) wykazujqcych objawy brucelozy; u 32 chorych (14?/o) stwierdzono w moczu brucelle. Lorber (1939) zbadal 1581 pr?b moczu pobranych od 154 chorych i stwierdziI paleczki brucelli w 69 prObach (4,3%). Pierwuszin* (1940) stwierdziI bru- celle w moczu chorych w okresie 4-5 lat od chwili zachorowa- nia. Zdrodowski zwraca uwage na to, Ze zjawiska te mogq bye wywoIane raczej reinfekcjq. POSIEWY Z KALU . . Posiew z kalu wykonuje sie metodq Amossa i Pastona (1929). Sporzqdza sie zawiesine badanego kalu, ktOrq sqczy sie przez wate. Do zawiesiny dodaje sie wysokowartaciowq surowice zlepnq dla paleczek brucelli. Mieszanine wstawia sie na 2 go- dziny do cieplarki, a potem wiruje. Osad przeszczepia sie na plytki Petriego z agarem wqtrobowym i dodatkiem fioletu go- ryczki 11200 000. POSIEWY Z wgzLOw CHLONNYCH Janbon i Bertrand (1950) wykonywali u ludzi wykazujqcych powiekszenie wezlow chlonnych posiew z tkanki wezIa. Na 53 badan uzyskali w 33 (60%) przypadkach hodowle Brucella (me- litensis). De Jong i Russel wyosobnili paleczki brucelli z plynu mOzgo- wo-rdzeniowego czlowieka chorego na bruceloze przebiegajqcq wArod objawow podrainienia opon mozgowych. 2. BADANIA BIOLOGICZNE Badania biologiczne polegajq na szczepieniu wra21iwych zwie- rzqt dogwiadczalnych. Naleiy do .nich przede wszystkim gwinka morska. Badania te sq nieodzowne w codziennej pracy rozpo- znawczej. Stqd koniecznoge staIego utrzymywania 6winek, naj- lepiej wlasnego chowu, kontroloWanych co do ewentualnego za- kaienia brucelozq. lArolne od brucelozy Finnych zakaZen gwinki morskie o wadze 350-400 .g szczepi sie parami materiaIem, po- * Cyt. Zdrodowski, 1953. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 167 ??, IL. ? Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 branym od chorych lub podejrzanych o brucelo.zq. Krew cho- rego w iloAci 0,5-1 ml wprowadza sig gwinkom morskim do- otrzewnowo, a osad z mleka, moczu, kalu wprowadza sit pod- skornie. Po 4 tygodniach pobiera sig krew z serca do badati se- rologicznych (odczyn zlepny, odczyn wiqzania dopelniacza), a w razie wyniku ujemnego po 6-8 tygodniach od chwili zaka- 2enia. Nastqpnie gwinki morskie sq usypiane, sekcjonowane i ba- dane bakteriologicznie. Mona te2 zawiesinq gledziony, wqzlow chlonnych i wqtroby oraz szpiku przeszczepie na dwie nowe 6winki. U2ycie badan biologicznych pozwala na udoskonalenie diagnostyki brucelozy i na wyosobnienie wigkszej iloAci szcze- p6w. 3. SERODIAGNOSTYKA BRUCELOZY Badania serologiczne majq zasadnicze znaczenie w rozpozna- waniu brucelozy ludzi. Serodiagnostyka brucelozy wymaga omo- wienia pod wzglqclem jednolitaci metodyki wykonywania i oce- ny. Sprawa ta byla przedmiotem naszych prac od r. 1938. Badania serologiczne na brucelozq obejmujq pray, kt6re na- ley wymienie w nastqpujqcym porzqdku ze wzglqdu na ich prak- tyczne znaczenie: a. Podstawowe odczyny serologiczne: a) odczyn zlepny (aglutynacji) Wrighta; b) odczyn wiqzania dopelniacza. b. Odczyny z krwiq o znaczeniu uzupelniajqcym: a) odczyn hemaglutynacji; b) odczyn Coombsa. c. Odczyny serologiczne z mlekiem, nasieniem, odczyn anty- genowy Holtha ? stosowane w przypadkach specjalnych. PODSTAWOWE ODCZYNY SEROLoGICZNE ODCZYN ZLEPNY WRIGHTA M e to da prob?wkow a. Odczyn zlepny ujednostajniony wykonujemy nastqpujqco: Sposdb otrzymania ujednostajnionego koncentratu zawiesiny brucelli do odczynu zlepnego. Hodowany tlenowo szczep S odmiany bovis o duiej zlepnogci zawiesza sig w surowicy kroliczej, wysusza w proini i przecho- wuje w Chlodni. Do wysuszonej hodowli dodaje sig kilka kropel bulionu i miesza sig. Otrzymany material wysiewa sig na agar z glukozq i prze- 168 trzymuje sig w cieplarce przez 72 godziny w temp. 37?. Potem splulcuje sig hodowlg jalowym roztworem fizjologicznym i wysiewa sig do flaszelc Roux z agarem, glukozq i surowicq. Na kaidq flaszkg Roux wysiewa sig okolo 2 mi zawiesiny hodowli i rozlewa siq po calej powierzchni agaru. Po sprawdzeniu wzrostu i odlaniu nadmiaru plynu wlewa sig do flaszek Roux po 20 ml jalowego plynu fizjologicznego. Spluczyng sqdzy sig przez watg szklanq. Hodowlg zabija sig na laini wodnej w +60? w ciqgu 1 go- dziny, a po ostygnigciu zawiesiny sqczy siq jq przez watq. Dodaje sig 0,5?/a fenolu. Przetrzymuje sig 7 dni w chlodni, po czym nastqpuje stan- daryzacja. Przechowujemy w chlodni standartowq, wysuszonq surowicg w ilogclach po 1 ml w ampulce. Do ampulki dodaje sig 1 ml jalowej wody destylowanej. Wykonuje sig rozcieficzenie z roztworem fizjologicznym karbolizowanym; 1/160, 1/200, 1/240, 1/280, 1/320. Rozcieficzenia to prze- chowuje sig w chlodni w stanie gotowym do uiycia zmieniajqc je co 3 mie- siqce. Stg2onq zawiesing miesza sig dokladnie, a nastonie 1 ml rozciericza sig karbolizowanym roztworem fizjologicznym, tak aby otrzymae jedna- kowo sling opalescencjg, odpowiadajgcq probowce nr 4 nefelometru Brow- na. Przygotowuje sig nastqpnie serie probowek (dla kaidego rozcieficzenia stgionej zawiesiny po jednej serii) I rozlewa po 0,5 ml kaidego rozcien- czenia surowicy, dodaje sig po 0,5 ml rozcieficzenia stgionej zawiesiny i dobrze miesza. W ten sposob uzyskuje sig rozciericzenie surowicy 1/320, 1/400, 1/560, 1/640, ktore pozostawia sig przez 20 godzin w temp. +37?. Nastgpnie odczytuje siq wyniki oglqdajqc probowki na ciemnym tle. Uzy- skane rozcieficzenie stgZonej zawiesiny, More w mianie surowicy 1/480 wykaie odczyn zlepny, slabo dodatni (+ = 25?/0 aglutynacja), bgdzie roz- ciericzeniem standartowym. Przed uZyciem rozciencza sig stgionq zawie- sing w stosunku 1 : 9 z karbolizowanym (0,50/0) roztworem fizjologicznym I otrzymuje sig standaryzowanq zawiesing zlepnq paleczek brucelli. Wydziai Rozpoznawczy Panstwowego Instytutu Weterynaryj- nego w Pulawach (Grycz) wytwarza antygen do odczynu zlepne- go clla wszystkich pracowni w kraju. Do odczynu zlepnego uiy- wa siq w naszej pracowni 10% roztworu soli kuchennej zamiast roztworu fizjologicznego, co zrrmiejsza liczbq pra ze zjawiskiem zahamowania aglutynacji. Surowice do baclari muszq odpowiadae pewnym warunkom: nie mogq bye zmarzniqte, zhemolizowane ani przerogniqte. Czq- sto znaczny odsetek surowic odrzuca sig dla tych wlagnie przy- czyn. Dlatego tei zaleca sig jalowe pobieranie krwi do jalowych prob6wek i jak najszybsze przeslanie do pracowni. W czasie upa- low i xnrozow naleiy na to zwrOcie szczegolnq uwagq. Najlepiej uzyskiwae surowice bezparednio po pobraniu krwi (odwirowa- nie) i przekazywae zamiast pelnej krwi. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 169 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Wyk on an ie ode zyn u: Surowice rozcieficza sie 100/0 roztworem NaC1 w mianach: 1/25, 1/50, 1/100, 1/200, 1/400, 1/800. JeLli odczyn zlepny wypadnie dodatnio w mianie 1/800, naleiy go powtorzya w mianach 1/800, 1/1600, 1/3200, 1/6400. Odczyn wykonuje sie w ujednostajnionych probow- kach. Rownoczegnie nastawia sie niezbedne kontrole: a) z surowicq badanq bez antygenu, w rozcieficzeniu 1/25, b) z antygenem w 1 ml plynu fizjologicznego, c) z surowicq znanq dodatniq w rozcieficzeniach 1/25, 1/50, 11100, 1/200, 1/400, d) z surowicq znanq ujemnq w rozcieficzeniach 1/25,1/50,1/100,1/200,1/400. Probowki po dokladnym wymieszaniu zawartaci wstawia sie w stela- iach do cieplarki (37?) na 18 godzin, a potem 4 godziny utrzymuje sie w temperaturze pokojowej. Wyniki odczytuje sie golym okiem bez wstrzq- sania probowek; nastepnie moina. badae (golym okiem, lupq lub w aglu- Tabela 16 Zasady oceny miana odczynu zlepnego 1/25 1/50 1/100 1/200 1/400 1/800 Wynik +++ _ _ _ _ ? wqtpliwy ++ ? _ _ _ _ wqtpliwy + _ _ _ _ ? ujemny -F + + ++ + ? ? ? ? podejrzany +++ ++ ? _ _ _ 31 ++ ++ ? .--. ? e ,_. 4- + + ? ? ? ? If wqtpliwy +++ +++ +++ ? ? ? dodatni +++ ++ ++ ? ? _ fl +++ +++ +++ +++ ? ? If +++ +++ +++ ++1? +++ .? wybitnie dodatni +++ +++ +++ +++ +++ +++ silnie dodatni tynoskopie) charakter nastepujqco: ++ + obloczkowaty wstrzqgnieciu kow (1000/0 a 170 aglutynatu lekko wstrzqsajqc. Wyniki oznacza sie osad na dnie, plyn zupelnie przejrzysty, osad po unosi sie w postaci wyrainie 'widocznych klacz- glutynacja). obloczkowaty osad na dnie, plyn przejrzysty z lekko zaznaczonq opalizacjq, spowodowanq pewnq iloAciq paleczek nie zlepionych (75?/o). aglutynacja czeAciowa, osad obloczkowaty, a nad nim plyn opa- lizujqcy (50%). ? = zupelny brak aglutynacji, brak osadu obloczkowatego, plyn opa- lizujqcy jak w kontroli. Sposob oznaczania wyniku ostatecznego odczynu zlepnego podaje ta- bela 16. Warunkiem oceny dodatniej jest ujemny wynik kontroli suro- wicy. W przypadkach wqtpliwych lub podejrzanych wykonuje siq odczyn zlepny ponownie po 7-10 dniach. Rotow* (1951) uiy1 do odczynu zlepnego surowicy wysuszonej, chcqc w ten sposob poprawie sytuacje w lecie, kiedy wiele surowic w stanie plynnym przychodzi d pracowni w stanie nie nadajqcym sie do badati. Kawalek bibuly o wymiarach 4 X 5 cm nasyca sie shrowicq, po czym su- szy sie w temperaturze pokojowej przez 48 godzin. Przed badaniem bibulq surowicq umieszcza sie w probOwce i zalewa 4,6 ml roztworu fizjologicz- nego, otrzymujqe w ten sposob rozcieficzenie 12,5-krotne. Porownujqc wy- niki prob z odczynem zlepnym wykonanym z surowicq plynnq, Rotow uzyskiwal podobne wyniki. Odczyn zlepny metodq Huddlesona (metoda szybka). Krew pobiera sie z 3713r lokciowej lub z palca. Surowice uzyskuje sie przez odwirowanie; po- winna ona bye zupelnie przejrzysta. Probe wykonuje sie na szkle bardzo dokladnie odtluszczonym i oczyszczonym, umieszczonym na stoliku z dol- nym i bocznym ogwietleniem. Szklo, na ktorym wykonuje sie probe, dzieli sie na 8 kwadratow wielkaci 4 X 4 cm. Na 1 kwadracie zapisuje sie nu- mer badanej surowicy, w nastepnych kwadratach umieszcza sie mikro- pipetq surowice w ilo?ciach 0,08, 0,04, 0,02, 0,01 i 0,02 (jako kontrolq). Do pierwszych 4 dawek surowicy dodaje sie po 1 kropli (ok. 0,03 ml) antyge- nu. Do ostatniej dawki surowicy dodaje sie 1 krople roztworu fizjologicz- nego. Delikatnq szklanq bagietkq miesza sie oddzielne dawki surowicy z antygenem, zaczynajqc od najmniejszej dawki: surowicy. Jako kontrole antygenu umieszcza sie 0,03 ml roztworu fizjologicznego i 0,03 ml anty- genu. Szklo ogrzewa sie nad 'plomieniem bardzo delikatnie i rownomier- nie, aby osiqgnqe temperature do 37? w czasie 2 minut. Potem odczytuje sie wynik odczynu. Wynik dodatni zaznacza sie wystepowaniem jasnych klaczkow w czasie do 8 minut. Gdy wykonuje sie porOwnawczo odczyn zlepny metodq Wrighta i me1ociq Huddlesona, okazuje sie, e dodatni wy- nik wystepuje w nastepujqcych odpowiadajqcych sobie rozcieficzeniach: 1/50 1/100 1/200 1/400 met. Wrighta 0,08 0,04 0,02 9,01 ? Huddlesona Ocena ostateczna czynu Wrighta. odczynu Huddlesona odpowiada zasadom oceny od- * Cyt. Juskowiec, 1954. 171 ? Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 I t';?,. Antygen do odczynu Huddlesona przygotowuje sie nastcpujqco: Szczep brucelli (odmiany bovis) o duiej zlepliwogci, nie wykazujqcy procz fazy S :Zadnych postaci dysocjacji i pozostajqcy pod stalq kontrolq wysiewa sic na agar wqtrobowy o pH = 6,6 i pozostawia na 72 godziny w temp. 370. Po wyrognicciu kolonii zlewa sic wok kondensacyjnq i dodaje sic, roz- tworu 12% chlorku sodu, zawierajqcego 20% chemicznie czystej gliceryny i 0,5% fenolu w bardzo maiej ilogci. Talcie steienie NaC1 uczula antygen na odczyn zlepny, fenol chroni przed wzrostem flory towarzyszqcej, glice- ryna za g zapobiega szybkiemu wysychaniu proby na plycie szklanej. Za- wiesinc hodowli brucelli sqczy sic przez watc, dodaje sic do zawiesiny 10/o roztworu wodnego fioletu krystalicznego tak, aby ostateczne rozciefi- czenie zawiesiny bakteryjnej wyniosio 1/25 000. Antygen ogrzewa sic na ?ani wodnej w temp. 600 w ciqgu 1 godziny. Interpretacja odczynu zlepnego. Dodatnie i wqt- pliwe miana odczynu zlepnego z paleczkami brucelli u czlowieka jest przez roinych autorril,v oceniane rednie; Vellist uznaje za dodatnie miano o 1/20, Evans ? 1/40, Sasano* ? 1/45, Herrman ? 1/50, Olin. ? 1/80, Wichels ? 1/100, Kummerling* ? 1/200, Spink ? 1/400, Elkeles i Fried* ? 1/1000. Hautschman* zwraca slusznie uwagg na znaczenie nie tylko miana odczynu zlepnego, lecz i wzrostu miana w ciqgu choroby. Po wyleczeniu odczyn zlepny mcde utrzymywae sig u czlowie- ka rednie dlugo. Bergmark* spotykal u 32 chorych miano 1/500 w ciqgu roku, 1/250 w ciqgu 3 lat. W przebiegu przewleklym choroby miano odczynu zlepnego mcde bye niskie mimo obja- wow ldinicznych. Aglutyniny wystqpujq w surowicy krwi, w mleku, w plynie mozgowo-rdzeniowym, w wysiqkach stawowych, nie zawsze jed- nak w jednakowym nasileniu. Dynamika rozwoju odczynu zlep- nego przedstawia sig nastqpujqco. .Odczyn wystwuje dodatnio jui w pierwszych dniach choroby, a czgsto wraz z wystqpieniem gorqczki. Zdrodowski stwierdzil u siebie w pierwszym dniu cho- roby miano dodatnie 1/250. Potem, w miarq dalszego rozwoju choroby, miano rognie, osiqgajqc 1/.1000-1/4000 i wy2ej. Odczyn zlepny w wigkszym nasileniu zjawia siq u ludzi najczqgciej w koricu drugiego tygodnia i mo?e utrzyrnywae siq szereg rnie-. siecy i lat, pa przebyciu choroby (Lagriffoul i Roger* ? 4 lata, * Cyt. Lembke I ?wspolpr., 1954. 172 ? Eyre* ? 10 lat). Miana zlepne wahajq sig w skali bardzo roz- leglej ? od 1/100 do 1/300 000 (Eyre*). Odczyn zlepny moie zni- kae i pa pewnym czasie znowu siq pojawiae. Stqd potrzeba po- wtarzania badania. Martens* spostrzegaI w przebiegu zakaienia odmianq bovis miano zlepne. 1/80 000, za g Fried* 1/100 000. Wa- hania miana zlepnego u tego samego badanego opisujq redni ba- dacze, i tak: Bingel* obserwowai u chorego na brucelozg waha- nia miana 1/400, 1/800, 1/6000, 1/200; Fried* podaje wahania w granicach 1/6000, 1/400, 1/12 000. W naszych badaniach roz- poznawczych powtarzanych u ludzi stwierdzalimy rednice mia- na ad 1/25 do 1/400. W miarg poprawy stanu zdrowia i cofania sig gorqczki miano zlepne opada i wykazuje skionnoki do wyga- sania. Odczyn zlepny wystepuje dodatnio w postaciach pierwot- nie i wtornie utajonych oraz w postaciach bezobjawowych. W ta- kich przypadkach miano zlepne jest na ogoI ni2sze (1/100, 1/50, a nawet 1/25). Nawroty choroby pochodzenia endogennego albo reinfekcje wywolujq ponowny wzrost przeciwcial zlepnych. W okresie ostrym brucelozy odczyn zlepny wypada dodatnio albo silnie dodatnio; w okresie podostrym miano zlepne opada, a u przewlekle chorych nastgpuje nalczegciej powolne wygasa- nie odczynu a2 do niskich mian lub do zera. Czasem zauwa2a siq przeciwciala zlepne w niewysokich mianach (1/25-1/100) u lu- dzi nie wykazujqcych jeszcze objawow. Dopiero w chwili wystq- pienia objawriw brucelozy zjawia sie wysokie lub bardzo wyso- kie miano zlepne. Zdrodowski podaje, e wysokie miano zlepne utrzymuje sic u ludzi w ciqgu 12 miesiecy zakaienia, potem wy- gasa, przy czym mo2e sie utrzymywae jeszcze na poziomie 1/100, 1/50 lub 1/25 w ciqgu lat (4-5 i wigcej). Pierwuszin** uwa2a odczyn zlepny za najcenniejszy wskainik we wczesnych okresach zakaienia brucelozq i pa nawrotach. Ta- bela 17 podaje zaleinoge odczynu zlepnego i wystcpowania bru- celli iv posiewach z krwi wg Ickowicza**. Wyniki odczynu zlepnego i posiewew z krwi u zakaonych odm. melitensis wg Castaneda*** podaje tabela 18. * Cyt. Lembke i wspolpr. ** Cyt. Zdrodowski, 1953. *** Cyt. Harris. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 173 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Tabela 17 Odczyn Wrighta Posiew ze krwi 0/0 Posiew ze szpiku 0/0 (?) 1/100-1/200 1/400 - 1/800 1/1600 Miano zlepne I388 przyp. 1 badanie 0 7 20 0 40 3 80 7 160 22 320 60 640 289 Razernj 388 33,3 48,1 59,3 64,3 75,0 Tabela 18 I1010 przyp. I (wiqcej badaii) 44 2 21 118 287 558 2919 3949 57,1 77,8 81,5 85,7 87,5 Razem Odsetek 51 2 24 125 309 618 3208 4337 1,17 0,05 0,55 2,88 7,12 14,25 73,98 Na podstawie tych badan nie zgadza sie autor z poglqdem Spinka i McCullougha*, ktorzy uwaiajq miano zlepne 1/320 za minimum u chorych na czynnq brucelozq. Jak wynika z tabeli, iadne miano poniiej 1/320 nie daje podstawy do wykluczenia ? brucelozy. Przytoczone dane wskazujq na to, ie u ludzi badanych w kie- runku brucelozy naleiy rozpatrzy6 kaLly dpdatni lub wqtpliwy wynik odczynu zlepnego .nieza1e2nie od wysokoki miana (1/25, 1/50, 1/100 i wy2sze); inne wska2niki rozpoznawcze wyjagniajq wqtpliwoki zwiqzane z wysokokiq miana. Swoi.stoA odczynu zlepnego. Odczyn Wrighta ce- chuje si du 2q swoistokiq pod warunkiem stosowania jednolitej metody i kontroli skladnik6w uiywanych do odczynu. Tam, gdzie * Cyt. Harris. " 7,s ? ? warunki te nie sq spelniane, zatraca sie swoistoge odczynu, a take dochodzi do blcdnych wynikow. Dysocjacja szczepu tiytego ja- ko aglutynogenu wywoluje zupelnie mylny obraz na skutek auto- aglutynacji. Gdy zaka2enie czIowieka wywolujq szczepy nale2qce do dysocjantow R, wowczas mo2e brakowa6 w surowicy krwi swoistych przeciwciaI zlepnych, albo tei Hoge tych przeciwcial jest mala. Czasem odczyn zlepny wypada dodatnio tylko ze szczepem wlasnym. W innych przypadkach spostrzega sig zjawiska hamo- wania odczynu zlepnego na skutek dziaIania przeciwcial bloku- jqcych. Burnet spostrzegal w Tunisie u ludzi zaka2onych od- miane melitensis 20-25% wynikow ujemnych mimo dodatniego posiewu z krwi i alergicznego odczynu skornego. Te same zjawiska spostrzegali inni badacze. UwaZa sig wiec, 2e dodatni odczyn Wrighta gwiadczy o zakaeniu brucellami; wybitnie do- datni odczyn ma gwiadczy6 o aktywnoki procesu zakaienia (Spink, 1953). Natomiast ujemny wynik odczynu zlepnego nie gwiadczy o braku zakaienia. Zdarzajq sie tu oczywigcie wyjqtki. Opisano przypadek dodatniego odczynu zlepnego w mianie 1/5000, mimo 2e u badanego czlowieka nie spostrzegano 2adnych obja- wow brucelozy. W ro2nych stanach gorqczkowych u ludzi wol- nych od brucelozy obserwuje siq czasem nieswoiste wyniki do- datnie odczynu Wrighta. Spotyka sie zjawiska wspOIaglutynacji w innych zaka2eniach (tularemia, dur osutkowy, zimnica, grui- lica i inne). Zastosowanie odczynu wysycania aglutynin wg Castelaniego wyjagnia charakter swoistych przeciwcial. Cenny odczyn Wrighta bywa czasem ? jak to zauwaia Zdrodowski ? wulgaryzowany, co polega na nieprzestrzeganiu zasad metodycznych i przejgciu na szablonowy spos6b pracy, bez na1e2ytej analizy odczynu. W6wczas odczyn wypada mylnie, co wydaje sie podwaa6 war- -to?6 jego du2ej swoistoki. ODCZYN WIAZANIA DOPELNIACZA Wprowadzenie odczynu wiqzania dopelniacza do diagnostyki brucelozy stanowi dtiy postep. W Polsce zastosowali ten odczyn Legeiyfiski i wspolpr. W n'aszej pracowni ju? od r. 1944 stoso- wany jest odczyn wiqzania dopelniacza kazdorazowo, gdy chodzi Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 175 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 o badanie ludzi. Odczyn wiqzania dopelniacza stanowi bardzo cenne uzupelnienie odczynu zlepnego I wystgpuje niejednokrot- nie dodatnio w6wczas, gdy odczyn zlepny daje wynik wqtpliwy lub ujemny. Wprawdzie odczyn wiqzania dopelniacza jest probq zloamq i wymagajqcq jednolitej, precyzyjnej metodyki, jednak- jego wielka wartok rozpoznawcza czyni go probq nie do zastq- pienia. Udoskonaleniu odczynu pogwigci1i6my wiele pracy. Po- szukujqc najbardziej czuIego ,antygenu do odczynu wiqzania do- pelniacza, cechujqcego sig duiq swoistokiq, uzyskaliAmy na dro- dze immuno-chemicznej frakcjg wielocukrowq komorek brucelli i frakcjg bialkowo-wielocukrowq (Parnas, Stgpkowski, 1948). Wi?niowski (1951) zmodyfikowaI odczyn wiqzania dopelniacza wprowadzajqc antygen barwny. Stosuje nastepujasy sposob bar- wienia antygenu brucelozowego: do 50 ml antygenu dodaje 16-20 kropel rozciericzonej fuksyny karbolowej, uiywanej do metody Grama. Autor przebadal 300 ujemnych i 50 dodatnich surowic w rozcieficzeniach od 1/25 do 1/128 000 i stwierdzil, odczyn z antygenem barwnym wypada wyrainiej. Przytaczajqc oceny wartoki rozpoznawczej i swoistoki odczy- nu wiqzania dopelniacza naleiy podae wyniki porownawczych badan Federa* (ZSRR, 1948), ktory zbadai 1803 ludzi zaka2onych brucelozq (odczyn zlepny i odczyn wiqzania dopelniacza) i 790 lu- dzi (odczyn wiqzania dopelniacza i alergiczny odczyn sk6ry Bur- neta). Odczyn Wrighta i odczyn wiqzania dopelniacza wypadly zgodnie dodatnio w 86,5%, niezgodnie w 13,5%, a w 7,5% od- czyn wiqzania dopelniacza byl dodatni przy ujemnym odczynie zlepnym. Odczyn wiqzania dopelniacza wykazaI wynik zgodny z odczynem Burneta w 77,50/a, niezgodny w 22,50/o, zag w 3,30/a odczyn wiqzania dopelniacza byI .dodatni przy ujemnym odczy- nie Burneta. Autor podaje, 2e odczYn wiqzania dopelniacza wy- stgpuje dodatnio w 20-25 dniu choroby i utrzymuje sig dlugo, wygasajqc dopiero po ustqpieniu objawow chorobowych. Mona zatem jego zdaniem uwaiaa zanikanie odczynu wiqzania dopel- niacza do pel,vnego stonnia za wska2nik zdrowienia. Grumbach podaje dane swych bada?, obrazujqce stosunek odczynu zlepnego i odczynu wiqzania dopelniacza: * Cit. Zdrodowski, 1953. 176 4 206 przypadkow 22 15 1) Odczyn zlepny Odczyn wigzania dopelniacza Grycz, Soltys, Teklifiski, Zy/berta/ (1938) stwierdzili zgodnok odczynu zlepnego i wiqzania dopelniacza w 88,66%; wyniki calko- wicie rozbie2ne byly w 2,83%, czgkiowo niezgodne w 8,510/o. Par- nas i Stepkowski (1948) wykazali zgodnok wynikow obu odczy- now w 93,70/. Podobne wyniki obserwowal Czarnowski (1950). Z innych autorow mo2na przytoczye Wittego* (zgodnok obu od- czynow 963/4), Wagnera* (93?/o), Heckego* (94?/o), Poppego (81?/o). Laktionow i Markow spostrzegali w 16,8?/o dodatni wynik odczynu zlepnego przy ujemnym wyniku wiqzania dopelniacza i w 35?/o do- datni odczyn wiqzania dopelniacza przy ujemnym wyniku odczynu zlepnego. Leutz spostrzegal w 400/o dodatni wynik odczynu wiqzania dopelniacza przy ujemnym wyniku odczynu zlepnego. Par- nas, Theile, Ko?lak i Mierzejewska (1953) opracowali statystycz- nie material wlasny, obejmujqcy 10 571 probek krwi zwierzqt i 801 probek krwi ludzkiej badanych odczynem zlepnym i odczy- nem wiqzania dopelniacza. W grupie pierwszej bylo 691 wynikow zgodnych. Odczyn zlepny wypadl wqtpliwie w 307 przypadkach, a za- stosowanie rownolegle odczynu wiqzania dopelniacza obni- 2ylo liczbe wynik6w wqtpliwych do 216. W grupie drugiej mie- ligmy wynikow zgodnie dodatnich 76, dodatnich w odczynie zlep- nym 118, w odczynie wiqzania dopelniacza 94, Ratomski, Koco7 wicz, Wi?niowski (1953) zbadali 27 438 probek krwi bydlgcej i stwierdzili zupelnq zgodnok wynik6w obu odczynow w 603/4, zgodnok czekiowq w 27?/o, niezgodnok zupelnq w 13%. Przytoczone dane statystyczne wskazujq na to, e odczyny: zlepny i wiqzania dopelniacza uzupelniajq sig wzajemnie, std wynika wigc koniecznok stosowania obu odczynow jedno= czeAnie. * Cyt. Lembke i wspolpr., 1954. ? Bruceloza 12 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 177 rr.4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ODCZYNY Z KRWIA 0 ZNACZENITJ UZUPELNIAJACYM ODCZYN HEMAGLUTYNACJI W BRUCELOZIE Zjawisko zlepiania biernego krwinek uczulonych antygenem pod wplywem przeciwcial zostaIo wykorzystane przez Midd/ebroo- ka i Dubosa do odczynu hemaglutynacji w gruilicy. Idqc Aladem analogii miqdzy gruilicq a brucelozq opracowaligmy metodg od- czynu hemaglutynacji dla rozpoznawania zaka2enia brucelozq (Parnas, Lazuga 1952). Opis me tody wlasne j. Uzyskanie antygenu do odczynu hemaglu- tynacji. 3-dobowa hodowla agarowa odmiany Brucella bovis na poiywce flaszek Roux splukiwana jest roztworem fizjologicznym, poddawana wiro- waniu, trzykrotnemu przeplukiwaniu jalowym roztworem fizjologicznym i dezinteg,racji acetonowej. Przemytq masc bakteryjnq traktuje sic trzy- krotnie zimnym (-7?) bezwodnym acetonem, a potem dwukrotnie zimnym eterem w objctogci 10 razy wickszej od objetoki masy bakteryjnej. Za po- mocq wirowania przy 2000 obr./min, w ciqgu 1-2 minut oddziela sic plyn od masy bakteryjnej. Osad suszy sic pod niskim cignieniem (25-30 mm Hg) w temp. 20?. Otrzymany suchy proszek barwy kremowej, slabo rozpuszczal- ny na zimno w wodzie, poddaje sic 24-godzinnej ekstrakcji 50/o kwasem trojchlorooctowym, a po odwirowaniu (1000 obr./min. w ciqgu 10 minut), oddziela sie osad od plynu. Osad odrzuca sic, plyn zag poddaje sic 48-go- dzinnej dializie i zagcszczeniu pod zmniejszonym ciAnieniem, w temp. 39-40? do polowy objctoAci. Zagcszczony osad zadaje sic 96% etanolem w stosunku 1 : 4. Po 24 godzinach wytrqcony osad oddziela sie od plynu przez wirowa- nie. Osad przemywa sic alkoholem, acetonem i eterem, zadaje sic 1/10 n kwa- sem octowym i podgrzewa na lani wodnej (wrzqcej) w ciqgu 4 godzin Otrzymany osad oddziela sic od plynu przez wirowanie i odrzuca. Plyn pod- daje sic 4-godzinnej dializie, po czym uiywa do odczynu hemaglutynacji, sprawdzajqc odczyn Molischa (wcglowodany ? dodatni) i Piotrowskiego (bialka ? dodatni). Tak otrzymuje sic frakcjc wielocukrowo-bialkowq jako antygen do odczynu hemaglutynacji. Antygen sprawdza sic w odczynie wiqzania dopelniacza i precypitacji (dodatni, slabo dodatni). Antygen wy- kazuje slabe wlagciwogci alergenowe. Sposob uczulania krwinek do odczynu hemaglutynacji: do 0,15 ml krwi- nek barana, pobranych najpoiniej 48 godzin przedtem, dodaje sic 5 ml roz- tworu .antygenu (hemaglutynogenu) i po wymieszaniu wstawia sic na lainic wodnq (37?) na 2 godziny. .Krwinki tak uczulone przeplukuje sic trzykrotnie roztworem fizjologicz- nym i rozcieficza do zawiesiny 10/0. Wykonanie odczynu: surowice badane i kontrolne (dodatnia i ujemna) inaktywuje sic w temp. 56? w ciqgu 30 minut, rozcieficza jalowym roztwo- rem fizjologicznym do miana 1/2, 1/4 ai do 1/156; do kaidego rozcieficzenia dodaje sic po 0,05 ml .10/0 zawiesiny uczulonych krwinek barana. 178 Wynik odczytuje sic po 2 godzinach trzymania pr6by na lani wodnej (37:). Za wynik dodatni przyjmuje sic aglutynacjc czerwonych krwinek w mianie 1/8 i w mianach wyiszych. Doszligmy do przekonania, e odczyn hemaglutynacji moie miee zastosowanie u .ludzi jako odczyn uzupelniajqcy, odczyn Wrighta i odczyn wiqzania dopelniacza, zwlaszcza wtedy, gdy oba odczyny dajq wyniki wqtpliwe, a zachodzi podejrzenie zakaenia palecz- kami brucelli. ZJAWISKA HAMOWANIA ODCZYNU ZLEPNEGO - ODCZYN COOMBSA Griffith (1947) pierwszy wykazal u 14 ludzi chorych na bruce- lozg obecnok przeciwcial blokujqcych odczyn zlepny, a Renoux (1950) zajql sig ich analizq serologicznq. Zbadal on 35 surowic po- chodzqcych od ludzi .chorych na gru21icg, dur brzuszny, chorobQ Hodgkina, kilq, goAciec przewlekly; w iadnym przypadku nie stwierdzil przeciwcial blokujqcych odczyn zlepny z paIeczkq bru- celli. W surowicach ludzi chorych na brucelozg stwierdzal obecnok przeciwcial blokujqcych; zauwaiyl, 2e brucelle uczulone surowicq zawierajqcq przeciwciala blokujqce nie ulegajq zlepianiu pod wply- wem surowic dodatnich. Przebieg kliniczny brucelozy ludzi nie ma wplywu na zjawianie sig przeciwcial blokujqcych. Zjawisko aglu- tynacji paradoksalnej (phenomene de zone) zaznacza sig w dw6ch postaciach: 1/10 1/20 1/40 1/80 1/160 1/320 1/640 1/1280 ? +++ ++4- albo: 1/10 1/20 1/40 1/80 1/160 1/320 1/640 1/1280' -++ +++ +++ ? ? +++ +++ ? * Renoux zwrocil tei uwagq na inne fakty. Je1i zmieszaa suro- wicq zlepiajqcq brucelle do miana 1/5120 z surowicq ujemnq, uzyskuje sig surowicg o mianie 1/2560. Jegli dodae do surowicy o mianie 1/1280 surowicg blokujqcq odczyn zlepny do miana 1/80 I wykonae odczyn w rodowisku roztworu fizjologicznego i 50/o roztworu soli kuchennej, otrzyma sig wyniki podane w tabeli 19. Zjawiska hamowania odczynu zlepnego spotykalAmy w naszej, praktyce rozpoznawczej u ludzi i zwierzqt. Z _chwilq zastqpienia_ 12* Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 179 La-L. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Tabela 19 Mieszanina obu surowic Na/C11 0/0 1/10 1/20 1/40 1/80 I 1/160 1/320 0 ,85 ++1- +++ 5 +++ +++ +++ +++ + ++ +++ ana partes 1/640 11/1280 +++ + Mieszanina.jednej czqgci surowicy dodatniej (1/1280) i dw6ch czqgci surowicy blokujacej Na/C1 I 0/0 1/10 I 1/20 1/40 I -1/80 I 1/160 1 1/320 I 1/640 11/1280 0,85 ? I ? I +++1+++I + I 5 +++ +++ +++ +++ +++ +++ ? 0,89% roztworu NaC1 100/0 roztworem NaC1, nie zauwayligmy podobnych przypadkow. Aby wykrye tego rodzaju przeciwciaia w surowicy ludzi zaka- ionych brucelozq, zastosowano odczyn Coombs a. Spos6b wykonania odczynu Coombsa. Do odczynu 1.13rwa sie szczepu brucelli, cechujqcego siq duiq zlepliwogciq, wystepujq- cego w czystej fazie S. Szczep ten zawieszony jest w roztworze fizjologicznym z dodatkiem fenolu. Szczep jest zabity. Surowice badanq rozcieficza sie w probowkach tak samo jak przy odczynie zlepnym; nastqpnie dodaje siq do kaidej probowki antygenu bru- celli uprzednio dobrze przemytego. Te mieszaninq trzyma sie w lodowce w temp". +4? w ciqgu 24 godz., a potern 1 godzine na lani wodnej w temp. 37?. Nastepnie przemywa sie zrlowu zawie- sine antygenu. Osad bakteryjny zawiesza sie w 'roztworze fizjo- logicznym, a nastepnie jednq krople zawiesiny umieszcza sie na szkielku szlifowanym i dobrze odtluszczonym. Do kaidej kropli dodaje sie 1 krople surowicy antyglobulinowej ludzkiej rozcieri- czonej do 1/20. Po zmieszaniu obu kropel, ai do uzyskania jedno- lrtej zawiesiny przenosi sig szkielka w komorze wilgotnej do cie- plarki i po 30 minutach odczytuje sig aglutynacje.Wilsoii i Merri- field (1951) badali 130 surowic pobranych od ludzi gorqczkujqcych podejrzanych o bruceloze lub z przewleklq brucelozq. 17 surowic nie ,wykazywalo dodainiego odczynu zlepnego, natomiast odczyn .180 _ its Coombsa wystqpiI dodatnio w mianie 1/80 (6 surowic) i 1/2560 (1 surowica). W 13 surowicach z mianem dodatnim 1/80 i wyi- szym wystqpilo rowniei zjawisko blokowania; odczyn Coombsa byl dodatni w mianach 1/320-1/5120. Fey i Biirki (1954) zba- dali 219 surowic od ludzi zaka?onych brucellq; w 18 przypadkach stwierdzili zjawisko zahamowania aglutynacji; odczyn Coombsa wypadl dodatnio. widae, odczyn Coombsa zasluguje na wprowadzenie do praktyki rozpoznawania brucelozy ludzi. Naleiy go stosowae w6w- czas, gdy odczyn zlepny wykazuje czeAciowe lub zupelne zaha- mowanie przy dodatnim odczynie wiqzania dopelniacza lub gdy oba odczyny sq na skutek dzialania przeciwcial blokujqcych za- hamowane, a czIowiek badany wykazuje objawy wzbudzajqce podejrzenie brucelozy. ODCZYNY SEROLOGICZNE iTOSOWANE W PRZYPADKACH SPECJALNYCH ODCZYN ZLEPNY Z MLEKIEM W rzadkich przypadkach wykonuje sig odczyn zlepny z ser- watkq mleka kobiet. Wykonuje sie go nastqpujqco: serwatke otrzy- muje sie przez zmieszanie uprzednio odwirowanego i odtluszczo- nego mleka z podpuszczkq serowarskq (szczypta, tj. okolo 40 mg podpuszczki na okolo 10 ml mleka). ciecie sernika i oddzielenie serwatki nastepuje w cieplarce (37? w ciqgu okolo 4 godzin). Ten sposob otrzymywania serwatki nie wplywa na obniienie iloAci przeciwciai. Serwatke bada sig w rozcienczeniach 1/5-1/160. Wymk dodatni: 1/10. Wykonuje sie go u kobiet podejrzanych o bruceloze celem stwierdzenia stanu zakaienia mleka. Mleko reagujqce w odczynie zlepnym dodatnio nie nadaje sie w stanie surowym do karmienia dziecka. Odczyn antygenowy Holtha znalazI u nas zastoso- wanie dzieki badaniom Legeiyitskiego (1929). Posiadajqc znanq dodatniq surowic e antybrucelozowq wykonujemy odczyn wiqza- nia dopelniacza, starajqc sie Ujawnie w materiale badanynsi sub- -- stancje antSrgenowe brucelli. Substancje te znajdujq sie w wyniku rozpadu kom6rek w tregci 2olqdka plodu zaka2onego brucellami, w Io2ysku, w wodach plodowych, w wycieku maciczno-pochwo- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 181 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 wym, w mleku, siarze. Sq one oporne na dzialanie gnicia, co znacznie podnosi wartok odczynu Holtha w por6wnaniu z innymi odczynami. Do wykonania odczynu Holtha naleiy przygotowae nastepujqce od- czynniki: 1) jalowy roztwor fizjologiczny; 2) surowice dodatniq i ujemnq; 3) dopelniacz; 4) wyciqg antygenowy badanego materialu; 5) wyciqg antygenowy wzorcowy dodatni; 6) uklad -hemolityczny. Dia otrzymania dodatniej surowicy do odczynu Holtha uodporniamy krolika zawiesinq kilku szczepow odmiany bovis, suis oraz melitensis. Su- rowica powinna zawierae tak ilo?rzeciwcial wiqiqcych, aieby w dawce dopelniacza 0,3 z antygenem swoistym wywolywala jeszcze calkowite za- hamowanie hemolizy. Jeieli po jednokrotnym uodpornieniu krolik daje surowice zbyt slabq, naleiy uodpornienie szczepami brucelli powtorzye. Surowica rozcieficzona w stosunku 1/10 nie moie wykazywae wlakiwoki antykomplementarnych. Surowice ujemnq uzyskuje sie od kroilika wolnego od brucelozy. Surowicq dodatniq i ujemnq do odczynu wlakiwego stosu-, jemy w rozciericzeniu 1 :10. Dopelniacza uiywa sie w rozcieficzeniu 1/10. Powinien on bye dostatecznie silny (najmniejsza dawka wywolujqca pelnq hemolize, przy wstepnym mia- reczkowaniu dopelniacza ma wynosie 0,1). Wyciqg antygenowy moina sporzqdzae z blon plodowych (antygen taki ma najsilniejsze wlakiwoki wi#qce, a take z wod plodowych, z treki iolqdka poronionego pIodu, z wycieku z pochwy, mleka, siary, ropy. Przygotowanie wyciqgu antygenowego z loiyska: kawalek loiyska (5-10 g) pokrajaa drobno, zalae 5-krotnq ilociq plynu fizjologicznego i ro- zetrzee w moidzierzu, po roztarciu zawartok przelae do probowki i trzymae na laini wodnej w temp. 1000 przez 20 minut, po czym sqczye przez wate, a nastepnie przez bibulg (sqczek Bilchnera); przesqcz przed uiyciem roz- cienczye roztworem fizjologicznym az 'do uzyskania wyrainej opalescencji. ? Wyciqg antygenowy z traki oldka, wyciek z pochwy i inne przygoto- wuje sie podobnie, z tq jednak roinicq, ie badanq trek zalewa sie roztwo- rem fizjologicznym w stosunku 1 :1. Wzorcowy dodatni wyciqg antygenowy przygotowuje sie z lo?yska plodu poronionego wskutak brucelozy. Do wyciqgu naleiy dodad 0,5% fenolu. Wy-, ciqg najlepiej przechowywae w stanie stgionym i dopiero tu2 przed uiy- ciem -rozcieficzye plynem fizjologicznym ai do uzyskania opalescencji. W razie braku wyciqgu antygenowego wzorcowego moina uiye anty- genu do odczynu wiqzania dopelniacza w odpowiednim mianie. Uldad hemolityczny, sporzqdzony wedlug metody notowanej w odczynie wiqzania dopelniacza. .182 Wynik dodatni odczynu Holtha odczytujemy wOwczas, gdy wystepuje zahamowanie hemolizy przynajmniej w dwoch pierwszych probowkach odczynu wlakiwego (tj. w dawce dopelniacza 0,15 i 0,2). Gdy zahamowanie hemolizy nastepuje tylko w pierwszej probewce (w dawce dopelniacza 0,15), wynik jest wqtpliwy. Odczytujqc wynik odczynu Holtha naleiy zwrocie uwage na wlakiwy wynik kontroli. Gdy nastawione kontrole zachowujq sieniewlaciwie, nale2y przygotowae nowy wyciqg antygenowy i calq probe powtOrzye. Odczyn antygenowy Holtha naleiy stosowae w przypadkach poloiniczo-ginekologicznych, podejrzanych o brucelozg. ,4. ODCZYN OPSONINO-FAGOCYTOWY HUDDLESONA Cenny ten odczyn odpornaciowy zostai opracowany w odnie- sieniu do brucelozy przez Huddlesona i wspolpr. (1932). Badacze ci zauwaiyli, ie zdolnoAci ierne krwinek bialych w stosunku do brucelli u ozdrowieficow po brucelozie sq bardzo due, a u osobni- k6w wolnych od zakaienia wyniki pray sq ujemne lub wqtpliwe (rye. 24 i 25). Odczyn ten stosuje siq w rozpoznawaniu brucelozy, w rokowa- niu oraz celem okreglenia stanu immunobiologicznego ludzi zaka- ionych. Sposlib wykonania odczynu Huddlesona, ujednostajniony w naszej pracowni: Antygen przygotowuje sie w postaci zawiesiny brucelli czystej fazy S. Uiywamy w naszej pracowni szczepu wlasnego 24, stale uzjadliwianego na myszkach bialych. StwierdziliLmy, ie szczep zjadliwy daje lepsze wyniki aniieli szczepy muzealne. Do odczynu nadaje sie jedna- kowo odmiana bovis, melitensis i suis. Zawiesina szczepu brucelli uiywa- nego do odczynu powinna bye zawsze przygotowana na ?wieio. Steienie paleczek w 1 ml zawiesiny antygenowej powinno wynosie 2 miliardy (bru- celle ywe). Niektorzy lAywajq brucelli zabitych przez ogrzanie (4 miliardy). Do wykonania odczynu naleiy przygotowae: 1) probowki aglutynacyjne o Lrednicy 10-12 mm ze szkla obojqtnego, ktorych gciany pokrywa sie rownomiernq warstwq parafiny; 2) jalowy 100,/o cytrynian sodu .w Toztworze fizjologicznym przechowy- wany w ciemnej butelce; raz na miesiqc przygotowuje sie gwieiy roztwor; 3) zawiesine 48-godzinnej hodowli szczepu nr 24 Brucella abortus bovis, iywq, zawierajqeq dwa miliardy bakterii w 1 ml, faza S; 4) pipetki pasterowskie; 5) szkielka przedmiotowe szlifowane, dobrze odtluszczone (przechowy- wane w mieszaninie alkoholu z eterem, czyszczone przy uiyciu mydla); 6) alkohol metylowy 96? (przechowywany w ciemnej butelce); 183 pn7r.7t Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 t ? - ----- Ryc. 24. SiIna fagocytoza; krwinka biala wypeiniona brucellami. Ryc. 25. Brak fakocytozy, brucelle znajduja sig poza krwinka bialq 7) barwiki: bigkit toluidyny albo barwik wg Giemsy (0,5 blckitu toluidy- ny, 10 ml alkoholu etylowego, 3,0 fenolu, 100 ml wody destylowanej, prze- chowywae w ciemnej butelce). Wyk on a n i e odczyn u. Do probowki zawierajacej 0,08 ml wymie- nionego roztworu cytrynianu sodu pobiera sig jalowo 1 ml krwi badanego i wstrzgsa sic, aby krew nie skrzepla. Do probowki dodaje sig 1 ml zawie- siny antygenu i lekko wstrzasa sig. Probowkg wstawia sig do laini wodnej o temp. 370 na 35 min. i wstrzgsa sic lekko co 3-4 minuty. Po wyjgciu z laini naleiy jeszcze raz lekko wstrzgsnge, wymieszae pipetkg, dae kroplg krwi na szkielko przedmiotowe i szkielkiem szlifowanym zrobia rozmaz. Z 1 probowki krwi wykonuje sig kilka rozmazow cieliszych i grubszych. Preparaty suszy sic szybko (dmuchanie, wiatraczek elektryczny). Utrwala sic je alkoholem metylowym 96? przez 5 minut i barwi sig 20 minut (po- przez bibulg, aby uniknge strgtOw barwnika).- Naleiy znaleie 25 krwinek biaiych obojgtnochlonnych, wielojqdrzastych i nie rozpadlych, policzye za- warte w nich brucelle i obliczye ich Lrednig arytmetyczng. Wyniki oceniamy nastqpujqco: Srednia paleczek sfagocytowanych w 25 leukocytach: 0-5 = (?) 20-40 = (+4-) 5-10 = (?) 40-60 = (+-1- 10-20 = 60-80-100 = (?+++) Wskainik opsonino-fagocytowy ocenia siq w zespole z innymi odczynami w kierun.ku brucelozy na podstawie tabeli Huddlesona zmodyfikowanej przez nas (tabela 20). Tabela 20 Agluty- nacja i OWD Odczyn Burneta Wskainik osponino- -fagocytarny Stan immuno- -biologiczny (?) (?) (+) (?) (+) (?) (+) (+) (+) (+) (?) albo (?) (+) (+) (++) albo (+++) (++) albo (+++) wrailiwy na zakaienie (wolny od brucelozy) podejrzany o zakaienie brucelozq 2- ? ? zakaiony, odporny (premunicja) zakaiony, silnie odporny Trzymajqc prob6wki z krwiq (cytrynianowq) na lani wodnej okolo 3 godzin badalikny stan fagocytozy co 30 minut. Mona, Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 bylo stwierdzia, ie z biegiem czasu obok dodatniego wskainika opsonino-fagocytowego daje siq zauwaiye mniejszq barwliwok paleczek i ich zanikanie (rozpuszczanie) wewnqtrz bialych krWi- nek. Odczyn opsonino-fagocytowy oddaje uslugi w dociekaniach epidemiologicznych, gdy bada siq wiqkszq liczbq os6b w gospo- darstwach lub zakladach pracy, jak i chorych na brucelozq, czy tei ludzi szczepionych przeciw niej. Zachodzi potrzeba wykony- wania odczynu w pracowniach stacji sanitarno-epidemiologicz- nych i w klinikach lub wiqkszych szpitalach. Badania Huddleso- na, Jonsona i Hamana* (1933) na duym materiale ludzi wyka- zaly, ie u osobnik6w wolnych od zakaenia brucelozq odczyn wypada ujemnie. U chorych na ostrq brucelozq bywa on row- nie i czqsto ujemny lub slabo dodatni. Sila odczynu narasta p0- tern i dochodzi do duych rozmiarow, utrzymujqc siq dlugo na tym poziomie. Po tym czasie zdolnoge 2erna krwinek bialych I dzialanie opsonin maleje a do zupeinego nawet wygagniqcia. Zdrodowski (1953) podkregla, ie odczyn opsonino-fagocytowy przebiega zazwyczaj w parze z alergicznym odczynem skornym Burneta, pozostajqc tylko nieznacznie w tyle pod wzglqdem dy- namiki rozwoju i wygasania. U ascii) zakaionych bezobjawowo wystqpuje dodatni odczyn opsonino-fagocytowy. Zdrodowski przyjmuje ostro2nie tezq Huddlesona, o mo21iwoAci oceny stanu odpornoki ustroju na podstawie wskainika opsonino-fagocyto- wego. Zauwaiy1 on mianowicie, 2e u gwinek hiperimmunizowa- nych zabitq szczepionkq brucelozowq zjawia SiQ dodatni i silnie dodatni odczyn Huddlesona, mimo ie winki morskie pozostajq malo odporne lub zupelnie nieodporne na zaka2enie zjadliwymi brucellami. Pierwuszin (1940) 1 Feder** (1948) oceniajq bardzo dodatnio wartoge swoistq odczynu opsonino-fagocytarnego, wi- dzqc w nim teZ wskainik dla retrospektywnej oceny stanu zaka- Zenia ludzi brucelozq. Aleksejenko (1950) stwierdzil silny wzrost wska2nika opsonino-fagocytowego w przebiegu leczenia szcze- pionkq. Silny wzrost tego wskainika u leczonych mowi o postq- pujqcym procesie zdrowienia; slaby wzrost wskainika nie daje * Cyt. Huddleson, 1942. ** Cyt. Zdrodowski, 1953. 186 dobrego rokowania (nawroty). Zauwa2y1 on, Ze wzrost wskainika nie jest zjawiskiem swoistym; rownie2 w innych sprawach z wy- sokq gorqczkq wzrasta on w stosunku do brucelli. Meyer (1934) badal wskainik opsonino-fagocytowy u ludzi wolnych od zaka- ienia i u chorych na brucelozq. W pierwszej grupie wskainik wypadi ujemnie, natomiast u chorych, a take u pracownikow weterynarii i zootechniki wskainik liczbowy byl 28 i wiqkszy. Renoux (1951) wykonal u 135 ?sob i 68 zwie'rzqt odczyn opsoni- no-fagocytowy, uzyskujqc w 100% zgodnoAe z objawami klinicz- nymi brucelozy. Aby wyjagnia sprawq swoistoki odczynu opsonino-fagocyto- Tab.ela 21 L. P. Nazwa choroby Wskaimk opsonino-fagocytowy najwyiszy najniiszy Aredni 1. Bruceloza podostra 40,00 (++) 34,20 (++) 37,10 (++) 2. Bruceloza pierwotnie przewlekla 30,52 (++) 16,60 (+) 21,50 (++) 3. Bruceloza wtornie przewlekla 55,00 (+++) 17,32 (+) 31,56 C++) 4. Inne postacie brucelozy 28,52 (++) , 3,50 (-) 22,12 (++) 5. Dur brzuszny rzekomy 18,6 (+) 2,2 (-) 7,77 (?) 6. Dur plamisty - - 4,68 (-) 7. Nagminne zapalenie wqtroby 9,76 (-) 1,8 (-) 5.3 (-) 8. Czerwonka 21,44 (+) 6,72 (-) 18,58 (?) 9. Gruilica opon m6zgo- wych - - 8,36 (-) 10. Stany gorqczkowe ? (obserwacja) 8,64 (-) 3,71 (-) 5,81 (-) 11. Schorzenia stawowe 13,76 (?) . . 0,60 (-) 5,34 (?) 12. Schorzenia wqzlOw chlonnych , 7,0 (?) . 1,56 (-) 4,43 ' (-) 13. Ropnie narzqdOw wewnqtrznych 7,56 (?) 5,32 (?) 6,12 (?) 14. Choroby wqtroby 5,48 (?) 0,54 (-) 3,85 (-) 15. Choroby pluc 11,28 (+) 1,48 (-) 4,47 (-) 16. Choroby serca i ukladu krq2enia 4,8 (-) 0,88 (-) 3,28 (- 17. Choroby iolqdka, nerek, przemiany materii 7,12 (?) . 0,56 (-) 5,44 (?) Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 187 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 wego, wykonano wiele prob z krwiq zwierzqt i ludzi wolnych od zakaienia brucelozq i zakaionych innymi drobnoustrojami (Par- nas, Mierzejewska, 1954). Badania te wykonano na okolo 100 kro- likach i gwinkach morskich zakakmych brucelozq, na zwierzq- tach normalnych oraz na zakaionych gruLicq, tularemiq i paste- relozq. Wykazaly one du2q swoistoge odczynu; w 2adnym przy- padku ? poza zwierzqtami z brucelozq ? nie stwierdzono do- datniego lub wybitnie dodatniego wyniku. Przeprowadzono na- stqpnie badania u ludzi zdrowych i chorych na brucelozq oraz na inne choroby zakaine i niezakaine. Ludzie zdrowi nie wyka- zali odczynu dodatniego. Przebadano dalej: 40 chorych na bru- celozq czynnq (Dzial Kliniczny Chorob Zawodowych Wsi), 65 cho- rych na Oddziale Zaka2nym PSK nr 3 (wolni od brucelozy), 66 chorych w II Klinice Chor6b Wewnqtrznych A. M. w Lubli- nie (wolni od brucelozy). Wyniki badan przedstawia tabela 21. Przytoczone dane wskazujq na doge swoisty charakter odczy- nu. W innych chorobach zakainych zdarzajq siq wqtpliwe lub slabo dodatnie odczyny. W przypadku brucelozy najczqstsze i ty- powe sq wskalniki dodatnie i wybitnie dodatnie. 5. ALERGICZNY ODCZYN SKORNY BURNETA Fleischner i Meyer* (1918) zastosowali pierwsi zabite komorki brucelli (odmiana bovis), celem wywolania alergicznego odczynu sk6rnego u ludzi. Giordano* (1920) zastosowal alergen brucelo- zowy (odmiany bovis) u 25 chorych na brucelozg oraz u 100 ?sob wolnych od niej i uzyskal wyniki s.woiste. Rurnet* (1922) stwo- rzyl podstawy dla tej niezastqpionej dzig w medycynie metody rozpoznawania .brucelozy. Brucelina Burneta jest przesqczem 20-dniowej hodowli pale- czek brucelli. Moa uzyskao tego rodzaju alergen z odmiany melitensis (melityna) i bovis (abortyna) albo z mieszaniny 3 od- mian- brucelli (brucelina wie1owa2na). Wszystkie te alergeny dzialajq tak samo: po wprowadzeniu do skory wystqpuje u za- kaionych brucelozq naciek, bolesnoge i zaczerwienienie. Zaczer- wienienie wystgpuje w ro2nym ndsileniu, co za1e2y od pigmen- * Cyt. Harris, 1950. 188 ;-? *`.4,1110,N4' 3 c43 tacji skory (bywajq nacieki biale, czerwone, brqzowe). Dia kon- troll zaleca Burnet wprowadzenie 0,1 ml bulionu grodskornie do rqki lewej. Brucelina Burneta nie byla dostatecznie standaryzo- wana, wskutek tego ,rokie serie preparatu dzialaly ro2nie. Dubois i Solier (1931) zmienili metodykg Burneta w ten spo- sob, 2e hodowali brucelle w bulionie lo2yskowym, co ma zapo- biegae odczynom nieswoistym zwiqzanym z obecnogciq bialka miesnego. Odczyn brucelinowy Burneta znalazt u wszystkich badaczy dobrq ocenq, jako zjawisko swoiste i czule oraz jako cenne uzupelnienie odczynow serologicznych. Niektorzy sklonni sq uwa2ae odczyn Burneta za podstawowy odczyn rozpoznawczy. Levin* (1936) u2y1 jako alergenu -dla ludzi wyciqgu kom6rek brucelli otrzymanego przy uiyciu rozpuszczalnikow tluszczowych. Preparat ten okazal sig swoistym. Jednym z czolowych badaczy alergicznego odczynu skornego u ludzi jest Huddleson. Jego alergen, nazwany brucellergenem, byl badany na przeszlo 20 000 ludzi w ciqgu 10 lat. Na tej pod- stawie stwierdzono jego duiq wartoge rozpoznawczq. Opiszemy klasycznq metok otrzymywania i stosowania brucellergenu, a potem podamy inne metody, w tym i wIasnq. Met oda Hu ddleson a. Gladkie szczepy Brucella bovis, melitensis i suis hodowane sq przez 72 godziny w temp. 370 na agarze wqtrobowym we flaszkach Roux. Hodowlq splukuje sic jalowq wodq destylowanq. Przez wirowanie otrzymuje sic osad masy baicteryjnej, ktory poddaje sic dwu- krotnie w ciqgu 5 dni dzialaniu 500 ml bezwodnegq eteru, celem usuniqcia cial tluszczowatych. Po odwirowaniu osad suszy sic w prriZni nad H2SO4 w temp. 370. Mas c bakteryjnq miele sic w mlynku, po czym proszek prze- nosi sic do naczynia zawierajqcego 2 1 wody destylowanej o pH = 7,0. Po- zostawia sicw spokoju na 12-15 gcidzin w chlodnym miejscu, a nastqpnie wiruje sic ponownie aZ do uzyskania jasnego, lekkoiriltego plynu. Po do- daniu kwasu octowego w rozcieficzeniu 1: 1 w pH = 3,9 uzyskuje sic wy- trqcenie osadu, ktory potem zawiesza sic w 1000 ml wody destylowanej. Zabieg ten powtarza sic, a nastcpnie doptowadza sic roztwor do stcZenia 10/0 z dodatkiem 0,50/0 fenolu i wyjalawia przez sqczenie przez filtr Seitza. Tak uzyskany preparat proteinowy jest nastqpnie standaryzowany. Rozcien- cza sic go od 1/1000 do 1/32 000 w jalowym roztworze fizjologicznym, za- wierajqcym 0,5?1a fenolu. Aby okreAlie silq alergicznq preparatu, wstrzy- kuje sic 0,1 ml kaidego rozciericzenia Arridskornie uprzednio zakaZonym krolikom; 30 dni przedtem otrzymuja one doZylnie 1 ml zjadliwej hodowli * Cyt. Harris, 1950. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 189 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 szczepu Brucella (hodowla 48-godz.). U krolikow nie zakatonych bruceller- gen 1/1000 nie wywoluje odczynu. Takie rozciericzenie brucellergenu, ktore wywoluje u krolika odczyn skorny o grednicy 5 mm, wybieramy dla pre- paratu przeznaczonego dla ludzi. Preparat ampulkuje siq, wyjalawia i od- daje do utytku z watnoScia 2 lat, z tym jednak zastrzeteniem, te ma bye kontrolowany co 60 dni. Odczytywanie wyniku odczynu: Wprowadza siq 0,1 ml brucellergenu Srodskornie na wewnqtrznej stronie przedramienia, odczytuje sic wynik po 24 i 48 godzinach. Wystqpuje wowczas u ludzi reagujqcych dodatnio zaczer- wienienie, obrzqk i stwardnienie o Srednicy 2-10 cm. Stan taki mote sic utrzymae w ciqgu 7 dni. Martwica i zestrupienie tkanek w miejscu wpro- wadzenia brucellergenu zjawiae siq ma rzadko. U czqAci badanych, wyka- zujqcych nadmierny odczyn miejscowy (hiperergia), mogq wystqpie objawy odczynu ogOlnego. Huddleson podaje nastcpujqcy schemat odczytywania? alergicznego odczynu skornego: E = zaczerwienienie (erythema) ? wynik ujemny; + + obrzqk it zaczerwienienie Arednicy do 2 cm wynik dodatni; + ++ = obrzqk i zaczerwienienie Arednicy 2 cm i wiccej; + ++ = obrzck i zaczerwienienie Arednicy 2 cm i wiqcej, lagodny odczyn og6lny; + + + + + =obrzqk i zaczerwienienie Arednicy 2 cm i wiqcej, znaczniejszy odczyn ogOlny. Brucellergen nie wywoluje wystcpowania aglutynin (czasem wystqpuja one w niskim mianie), ani tet nie uczula skory na nastcpne wprowadzenie alergenu. Met to Mirriego: Mirri* wytwarza brucelinq w nastcpujacy sposob na bulionie cukrowym (10/0) ranie szczep brucelli 20-30 dni, potem do- daje sic surowicy zlepnej, by paleczki opadly na dno; plyn przelany do innego naczynia z dodatkiem 0,50/0 formolu nadaje sic do odczynu. B A C (Bacterial antigen complexe) Hoffmana. Aby nie denaturowae wrailiwych na silne grodki chemiczne sympleksow bialkowych alergenu brucelozowego, zastosowano slabe kwasy (bcdtwinowy, salicylowy) dla wy- trqcenia substancji bialkowatych. Uzyskany w ten sposob alergen okazal sic nie mniej czuly nit brucellergen, ale slabszy i gorszy nit alergen ko- morkowy. W ZSRR stosowane sa najczcgciej 2 alergeny: brucelizat Zdrodowskiego (1934) i brucelohydrolizat Cuwerkalowa** (1939): Met o da Zdrodowskieg o: Sprawdzone szczepy brucelli wysiewa sic na agar glukozo-glicerynowy (10/0 glukozy, 2-3?/0 gliceryny o pH. = 6,8) lub ziemniaczany. Po 48-72 godzinach hodowania w cieplarce splukuje sic hodowle roztworem fizjologicznym. Nastqpuje przemywanie zawiesiny bakteryjnej roztworem fizjologicznym i otrzymanie masy bakteryjnej w po- staci osadu. Osad ten suszy sic w suszarce proiniowej, w kt6rej znajduje sie chlorek wapnia. Wysuszonq masc bakteryjnq rozbija sic na delikatny proszek. Nastqpuje potem ekstrakcja proszku roztworem fizjologicznym * Cyt. Harris. ** Cyt. Jugkowiec, 1954. 190 zalkalizowanym do pH = 8,0-8,1 przy utyciu chemicznie czystego jodku sodu (4 g proszku bakteryjnego na 1000 ml roztworu fizjologicznego). Po dokladnym wytrzqsaniu wiruje siq plyn i sqczy przez filtr Seitza (C). Prze- sqcz jest stcionym roztworem brucelizatu. Podgrzewa sic go do temp. 80? przez godzinq. Oznacza sic nastcpnie iloSe azotu metoda Kjeldala tak, aby w 1 ml brucelizatu bylo 0,000055-0,000075 g azotu. Oceny wartaci bruceli- zatu dokonuje sic na owcach; alergen powinien wywolae odczyn dodatni u owiec zakaionych w ciqgu 24-48 godzin. Me t od a Cuwerkalow a. Zawiesina hodowli odmiany bovis jest zabijana ogrzaniem do temp. 100?, wirowana, a potem hydrolizowana 0,50/0 roztworem kwasu siarkowego w autoklawie, pod ci?nieniem 1 atm., w ciqgu 20 minut. Masc zhydrolizowanq zopojctnia sic roztworem jodku sodu w 3 etapach: do pH = 3,5, potem do pH = 5,2 i do pH = 6,6. Badania wylcazaly, te brucelohydrolizat nie wywoluje w ustroju przeciwcial, nie uczula ustroju nie wywoluje odczynow nieswoistych. Met oda wlasn a. Uwatajqc alergen komorkowy za czulszy i bar-- dziej swoisty, opracowano w r. 1945 brucelinq PS (Parnas i Stqpkowski) (rye. 26). Sposob wytwarzania: wzorcowy szczep zjadliwy (uzjadliwiany stale na myszkach) odmiany bovis .w czystej fazie S wysiewa sic na agar z infuzjq ziemniaczanq we flaszkach Roux; po 72 godzinach wzrostu w cieplarce (37?) splukuje sic hodowlq jaIowym roztworem fizjologicznym, oczyszcza sic za- wiesinq od zanieczyszczen podlota przez wirowanie, po czym w miejsce roztworu fizjologicznego dodaje sic jalowq wok destylowanq i ustala sic stqtenie komorek bakteryjnych na okolo 1 300 000 w 1 ml. Zawiesinq tq poddaje sic 50-krotnemu calkowitemu zamroteniu i odtajaniu, nastqpnie rozbija sic mechanicznie na trzcsawce za pomocq stalowych kulek. Pa- leczki zabija sic przez ogrzanie (60? przez 60-90 min.) i dodaje sic 0,50/o fenolu. Kontrola preparatu opisana bqdzie nitej. Po Arodskornym wprowadzeniu 0,02-0,05 bruceliny PS u czlowieka zja- wia sic od razu babel wielkoki 5-10 mm, ktory u ludzi wolnych od bru- celozy szybko ginie. U osobnikow zakatonych i uczulonych powstaje w tym miejscu naciek o Lrednicy 1,5-3 cm, rzadko 4-5 cm Oraz rumien, a czasem bolesnoge rqki. U osobnikow n'adwrailiwych i silnie uczulonych na bru- _ c'elinq mote wystapia bolesnoge wqzlOw chlonnych pachowych, a niekiedy-' objawy ogolne (podniesienie cieploty ciala, objawy ogniskowe w narzaclach dotkniqtych zmianami brucelozowymi. Poczqtkowo stosujqa dawki 0,1 ml miewali?my czqAciej silne odczyny miejscowe i ogolne, zwlaszcza u ludzi z wieloletnia ekspozycjq na zakatenie brucelozq. Burzliwsze odczyny spostrzegaliAmy w przypadkach przedawko- wania (0,2 ml). Dawki 0,02-0,05 wprowadzane Seigle ArOdskornie dobtze wykalibrowanymi strzykawkami wywolywaly rzadko silniejsze odczyny. Brucelina PS okazaia siq czulym swoistym alergenem i ode- grala du2q rolg w ujawnieniu przypadkow bezglajawowej i obja-- 191: Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Rye. 26. Brucelina PS ? fotografia w mikroskopie elektronowym. Widoczne paleczki brucelli rozbite wielokrotnym zamraianiem i odtajaniem. Pow. 14 250)< (A Feltynowski i J. Parnas), ' Rye. 28. Odczyn Burneta wykonany z brucelinq PD: I ? 1,5 miliarda, II ? 3 miliardy, III ? 750 miliondow, IV ? 300 milionow paleczek w 1 ml. r r Rye. 27, Brucelina PD ? fotografia w-mikroskopie elektronowym. Widpczne paleczki brucelli rozbite ultrad2wie1ami. Pow. 14 700 X (A. Feltynowski i J. Parnas). Rye. 29. Odczyn Burneta z brucelinq PD. Widoczny maly naciek I wiqkszy obszar ramienia. Bruceloza 13 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 wowej brucelozy u pracownikow hodowli i przetworstwa. U ludzi z du2q ekspoz3;cja zawodowa. (starszych pracownikow weteryna- rii, zootechniki, przemyslu miqsnego, oborowych i dojarek) zaszla potrzeba stosowania malych dawek (0,02 ml) z powodu silniej- szych odczynow alergicznych, u pewnej liczby badanych ju2 na dawkq 0,05-0,1 ml. Przebadano bruceling PS u okolo 500 ludzi zdrowych nie sty- kajgcych siq z materialem zaka2onym brucellami i u chorych kli- nik: wewnqtrznej, skornej, gruiliczej, zakainej, okulistycznej i po- loiniczej. W 2adnym przypadku nie spostrzegano dodatniego od- czynu Burneta. To samo zauwa2ono u krolikow i u Awinek mor- skich wolnych od brucelozy lub zakaionych gruEicg. Swiadczy to o swoistoAci bruceliny PS (Parnas, Krupinska, 1952). Uzyskawszy aparat do ultra&wiqkow, ktory daje lepsze moili- wo?ci dokladnego rozbicia brucelli i wyzwolenia z nich substancji antygenowych, przeszligmy na wytwarzanie bruceliny PD. BRUCELINA PD W wyniku przeszlo 10 lat naszych badati nad korpuskularnymi i chemicznymi alergenami doszlimy do przekonania, 2e bruce- lina PD (ryc. 27) jest w chwili obecnej stosunkowo najbardziej zadowalajqcym alergenem rozpoznawczym i posiada nastgpujace zalety: a) Iatwa i tania w produkcji; b) czula i swoista jako preparat rozpoznawczy; c) Iagodna w dzialaniu; d) trwala, nie ulegajaca szybkiemu rozkladowi. METODA OTRZYMYWANIA BRUCELINY PD DOBOR SZCZEPOW DO WYTWARZANIA BRUCELINY PD Sprawa ta ma zasadnicze znaczenie. Pierwsza w kraju kolekcja szcze- pow brucelli Zakladu Antropozoonoz Instytutu Medycyny Pracy i Higieny Wsi wykazala w ciqgu kilkuletnich badan due roinice antygenowe mig- dzy poszczegolnymi szczepami. Wykazano, ie do najbardziej cennych anty- genowo szczepow naleiy szczep wlasny Brucelia brucei Nr 24 (odmiana bovis). Nr 34 (odmiana bovis) i szczep wzorcowy zagraniczny Nr 106 (od- miana melitensis). Wymienione szczepy odznaczajq sie nastepujqcymi cechami: a) zjadliwokiq, ktora jest ciqgle podtrzymywana w pasaiach na zwie- rzQtach; 194 b) wlakiwokiami biochemicznymi i serologicznymi, charakterystycznymi dla typowych odmian bovis i melitensis. Te wlakiwoki sq stale kontrolowane przy pomocy dzialania bakterio- statycznego tioniny i fuksyny zasadowej, kontroli wytwarzania H2S oraz drogq analizy receptorow przy pomocy wlasnych monoswoistych surowic. c) stalymi wlakiwokiami antygenowymi, co jest kontrolowane przy pomocy analizy receptorow oraz w badaniach alergometrycznych na kro- likach; d) wlakiwokiami immunogennymi, co kontroluje sie na gwinkach mor- skich, uodpornianych nimi i wykazujqcych cechy dzialania uodporniajqcego (przeciwciala, fagocytoza, zmiany histopatologiczne w narzqdach, alergia). Wymienione szczepy sq kontrolowane stale co do czystoki lazy S przy - pomocy trzech odczynow: a) odczynu termoaglutynacji Burneta; b) badania kolonii metodq Henry'ego w modyfikacji wlasnej; c) badania kolonii metodq Browna. UZYSKIWANIE ROZBITEJ MASY BAKTERYJNEJ Naleiycie skontrolowane standartowe szczepy wysiewa sie na agary skogne (podlole A. G. S. zawierajqce 3% agar, + lobo glukozy, 50/0 surowicy koriskiej o pH = 7,2). Po trzech dniach wzrostu na agarach skoLnych i kon- troli wzrostu czystoki nastqpuje splukanie zawiesiny jalowym plynem od- Zywczym (pepton 1%, chlorek sodu 0,60/o, kwagny weglan sodu 0,01%, chlo- rek wapnia 0,010/o, chlorek potasu 0,0075%, woda destylowana 100 ml), po czym tak namnoionq hodowle przenosi sie do flaszek Roux, zawierajqcych rowniei podloie A. G. S. Flaszki Roux przetrzymywane sq uprzednio w ciq- gu 24 godzin w termostacie, celem kontroli jalowoki. Po wysianiu materialu na flaszki Roux, przetrzymywane w cieplarce w ciqgu 3-4 dni, skontro- lowaniu czystoki hodowli, splukuje sie jq roztworem fizjologicznym. Tak uzyskanq zawiesing bakteryjnq, o gqstoki okolo 20 miliardow w 1 ml, pod- daje sie dzialaniu ultradiwiqkow o sue 2375 Kc/sek. w 37? C 90 minut. Dzialanie ultradiwiekow kontroluje sie mikroskopem elektronowym (patrz zalqczona fotografia). Rozbitq zawiesine bakteryjnq ogrzewa sie nastepnie do temp. 60? C w ciqgu 30-40 minut, poczem rozcieficza siq jq do ggstoki 1 300 000 paleczek brucelli w 1 ml (wg skali Browna). Tak rozciericzonq zaWiesine konserwuje sie dodatkiem 0,5% fenolu. Jest to brucelina PD dla ludzi. Dia zwierzqt przygotowuje sie bruceline PD osobno, o gestoki 5 mi- liardow w 1 ml. KONTROLA WEWNETRZNA BRUCELINY PD Kontrola wewnetrzna bruceliny PD, dokonana w Instytucie Medycyny Pracy i Higieny Wsi (Zaklad Antropozoonoz i Dzial Kliniczny Chorob Za- wodowych Wsi), polega na vvykonaniu nastepujqcych pr6b: a) kontroli jalowoki; b) kontroli jadowitoki; 13* Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 195 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 C) kontroli skutecznoki na krOlikach; d) kontroli nieszkodliwoki, swoistoki i czuloki na ludziach. Ad a) Kontrole jalowoki wykonuje sic na posiewach plynnych (bulion cukrowy, pcdywka Tarozzi) oraz stalych (podloie A. G. S. i agar z krwiq) w warunkach tlenowych i beztlenowych oraz w grodowisku 10% CO2. Ad b) Kontrolq jadowitoki bruceliny PD bada sie na 10 doroslych bia- lych myszkach, z ktorych polowa otrzymuje dootrzewnowo 0,2 ml bruce- liny PD, za g polowa 0,3 ml bruceliny PD podskornie. Do kontroli bierze sie rowniei 5 doroslych gwinek morskich, z ktorych 3 otrzymujq 0,4 ml bru- celiny PD dootrzewnowo, za g 2 ? 0,5 ml bruceliny PD podskornie. U szcze- pionych myszy bialych i gwinek morskich nie stwierdza sie objawOw tok- sycznych za wyjqtkiem trwajqcego kilka godzin posmutnienia. Ad c) Celem zbadania wartoki alergenowej bruceliny PD jako grodica rozpoznawczego uczula sie 10 doroslych krolikow maki bialej 6-8 tygodni przed wykonaniem proby. Uczulenie ich polega na wprowadzeniu dcdyl- nym 1 ml zawiesiny szczepu 24 (odmiana bovis brucetta brucei) o gqstoki 5 miliardow paleczek. Po 6-8 tygodniach od chwili zakaienia krOlikow strzyie sie skore w okolicy biodrowo-kolanowej oraz delikatnie dwa dni przed wykonaniem proby goli sig, przed uprzednim namydleniem. Robi siq to na konczynie lewej i prawej. KrOliki muszq bye bardzo dobrze pielegno- wane, w spos6b pelnowartokiowy karmione i wolne od chorob. Bruceline PD o gestoki okolo 1 mld. 300 mil. w 1 ml wprowadza sie ?rodskornie w iloki 0,1 ml w stanie nie rozcieficzonym, a take w stanie rozcieficzonym (650 mil. w 1 ml, 300 mil. w 1 ml, 150 mil. w 1 ml). W ciqgu trzech dni kroliki sq obserwowane klinicznie oraz oglqda sig odczyn Burneta. Dawlca 0,1 ml bruceliny PD (1 miliard 300 mil.) wywoluje na 2-3 dzien dodatni odczyn Burneta u wszystkich krolikow, bqcli tei u wiekszoki Znamiona tego odczynu sq nastepujqce: zaczerwienienie skory o grednicy od 1-2 cc, naciek o grednicy 0,5-1 cc i nieznaczna martwica naskorka w miejscu wprowadzenia bruceliny. Kroliki nie wykazujq iadnych objawow toksycz- nych. Ad d) Kontrolg nieszkodliwoki, czuloki i swoistoki na ludziach wyko- nuje siq w dwu grupach: 1) w grupie ludzi wolnych od brucelozy; 2) w grupie ludzi chorych na bruceloze. Ad 1) Kontrole bruceliny PD wykonano na 60 ludziach wolnych od bru- celozy. Odczyn Burneta wypadl u wszystkich ujemnie. Zadnych objawOw toksycznych nie spostrzegano. Ad 2) Kontrole na ludziach chorych na brucelozq wykonano w Dziale Klinicznym Chorob Zawodowych Wsi Instytutu Medycyny Pracy i Higieny Wsi. Wyniki tej kontroli, wykonanej przez prof. dr A. 7'uszkiewicza i doc. dr W. Szewczykowskiego, byly nastepujqce: po zbadaniu bruceliny PD na 40 ludziach z rednymi postaciami brucelozy stwierdzono co nastepuje: a) zupelnq niesz,kodliwok bruceliny PD w dawce 0,1 ml dla zdrowia ludzkiego i dla stanu zdrowia chorych; 196 b) duiq wartok alergenowq preparatu. Tak skontrolowana brucelina PD dla ludzi zostaia przekazana do kon- troli panstwowej w Dziale Kontroli Surowic i Szczepionek P. Z. H. w War- szawie. Wyniki tej kontroli przedstawiajq sie nastepujqco: kroliki zakakne pal. brucelli (szczepem zjadliwym) i uczulone na alergen brucelozowy, po wprowadzeniu grodskernie 0,1 ml bruceliny PD nie wykazaly utraty wagi, posmutnienia, ani tei innych objawow toksykozy. Po zakoficzeniu kontroli brucelina PD jest rozlewana do ampulek jaio- wych, ktore nastepnie zatapia sie. Ampulki zatopione kontroluje siq raz jeszcze na: a) jalowoge (trzydniowy pobyt w cieplarce oraz wysiewy w warunkach tlenowych, beztlenowych ?rodowisku 10% CO2); b) szczelno?e ampulki (zanurzanie ampulek w roztworze barwnika). Po tej czynnoki ampulki zaopatruje sie w etykietki i przetrzymuje w lo- clowce w temp. +2-3? C. Bruceline PD przechowywanq w loclowce kontroluje sie co 3 miesiqce, z punktu widzenia: a) wyglqdu preparatu po wstrzqgnieciu (zawiesina homogenna). Wyste- powanie klaczkow dyskwalifikuje preparat; b) czuloki i swoistoki dzialania (na uczulonych krolikach); c) nieszkodliwokI i czuloki dzialania na ludziach chorych na bruceloze. Bruceline PD stosuje sie u ludzi wg nastepujqcej instrukcji Instytutu Medycyny Pracy i Higieny 'Wsi: Ampulkg z brucelinq bardzo dokladnie wstrzqsnqe, az do znikniecia klaczkOw. Ampulki nadtluczone, wzglqdnie wykazujqce jakieg zmiany, nieprawidlowe odrzucie. 1) Odczyn alergiczno-skOrny Burneta (ryc. 28 i 29) jest nieodzownym odczynem rozpoznawczym, bardzo swoistym i czulym, dzieki ktOremu ujaw- nia sie daleko wiecej przypadkow zakaienia brucelozq, aniieli tylko przy pomocy odczynow serologicznych. Naleiy go wiqc stosowae w kaidym przy- padku podejrzanym, jak 1'ownie2 w masowych badaniach epidemiologicz- nych ludzi zatrudnionych w hodowli oraz w przetworstwie hodowlanym. Odczyn Burneta jest odczynem nieszkodliwym, a moina z niego zrezygno- wae tylko u kobi,et w drugiej polowie ciqiy, u ludzi starszych, chorych na serce lub nadci?nienie, nerki, miaidiyce, u ?sob chorych na czynnq gruilicq pluc itd. Obok osob reagujqcych na bruceloze normalnie zdarzajq sie ludzie reagujqcy za slabo (hyperergia) lub tei szczegolnie skionni do alergii (hyperergia). Prawdopodobnie ludzie zatrudnieni w Arodo- wisku zakaZonym brucelozq sq tym wrailiwsi na alergen brucelinowy, im dluiej w tym zawodzie pracujq. Czasem mimo zupelnej niezjadli- woki bruceliny PD i mimo bardzo malych jej dawek, mogq sie zda- rzye nieco ostrzejsze odczyny miejscowe i ogolne (naciek, zaczerwienienie, bolesnok, gorqczka). Kiedy jednak powyisze uwagi sq respektowane, za? dawkowanie i sposob wykonania odczynu jest dobrze przestrzegany, przy- padki te sq rzadkokiq, a jeieli wystqpiq, nie budzq Zadnych obaw i mijajq Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 197 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 szybko. Odczyn alergiczno-skorny Burneta winni wykonywaO lekarze. Przy masowych badaniach epidemiologicznych biorqc pod uwagq, ie Odczytuje siq wynik w ciqgu trzech dni, moina pozostawie miejscowej pielqgniarce przezroczystq bibulq z wypisanym nazwiskibm pacjenta, na ktorej ona przyloiywszy jq do miejsca odczynu, wyrysuje zasiqg nacieku i zaczerwie- nienia i wypisze obok uwagi, dotyczqce charakteru odczynu. 2) Do odczynu alergiczno-skornego Burneta potrzebna jest strzykawka insulinowa z podzialkq 0,01 ml. Tlok strzykawki oraz nasadka winny by6 szczelne. Do odczynu uZywane sq igly ostre o grednicy 0,7 mm. Obowiqzuje dokladna sterylizacja strzykawki i igly i osobna igla jalowa dla kaidego badanego. Ampulki z brucelinq PD dokladnie wstrzqLniqte, ai do wystq- pienia rOwnomiernej zawiesiny, powinny bye chronione przed gwiatlem i gorqcem. Zamarzanie ampulek w dni mroine jest take niewskazane. W ampulkach znajduje siq data produkcji. Brucelina PD jest waina 1 rok, pod warunkiem, ie jest przechowywana w lodewce. Ampulkq otworzye jalowo, po opaleniu szkla i przepilowaniu jalowym pilnikiem 3) Po wewnqtrznej stronie przedramienia rqki lewej wprowadzie gred- skornie 0,1 ml Bruceliny PD. Ti dzieci polowa dawki. To samo dotyczy ludzi starszych z wieloletniq ekspozycjq. TJ ludzi dorWych dawka nie moie bye przekroczona. Zwiqkszenie dawki moie wywolae burzliwy odczyn, ktery jest niewskazany z wielu wzglqdow. Po wprowadzeniu grodskornym 0,1 ml bruceliny PD powstaje zaraz guzek o grednicy' 10 mm. Brak tego guzka gwiadczy o tym, e brucelina zostala wprbwadzona podskornie. W takim wypadku moina powterzye odczyn na rqce prawej, uwaiajqc, by preparat wprowadzae wylqcznie grodskornie. Miejsca odczynu nie naleiy jodyno- wae, natomiast rnoina skorq oczygcie eterem lub alkoholem. 4) Miejsce odczynu oglqda siq po 24 godz. a nastqpnie na 3, 4, ewen- tualnie 5 dzien. Ocena odczynu: 0 = brak zmian na skorze, lub nieznaczne przekrwienie, kretko- trwale. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 bruceliny PS i PD oraz frakcji uzyskanych z brucelli. Do badan uiyto 4 frakcje: bialkowo-cukrowq, bialkowq, wielocukrowq i frakcjq u2ywanq do odczynu wiqzania dopelniacza. Punktem wyjgcia dla wydzielenia frakcji byl proszek acetonowy uzy- skany ze spiuczyny 5-dniowych hodowli agarowych odmiany bovis; prze- mytq masq bakteryjnq zadawano 3 razy 10-krotnie wiqkszq objctogciq zimnego (-7') bezwodnego acetonu i wirowano; potem osad przemywano 2-krotnie zimnym eterem, a po ostatnim odwirowaniu suszono pod zmniej- szonym cignieniem w eksykatorze proiniowym. Frakcjc biaikowo-cukrowq (I) otrzymano ekstrahujqc proszek 50/i) kwa- sem trojchlorooctowym w temp. 18-20? w ciqgu 24 godzin i oddzielajqc plyn od osadu przez wirowanie. Osad odrzucano, plyn zag po 24-godzinnej dializie zagcszczano pod niskim cignieniem do 1/3 objctoAci poczqtkowej. Zagcszczony ekstrakt zadawano 980/c etanolem w stosunku 1 : 5, pozosta- wiajqc go w temperaturze pokojowej na 24 godziny. Wytrqcony osad od- dzielano cd plynu przez wirowanie. Osad przemywano alkoholem, aceto- nem i eterem oraz Wysuszano w eksykatorze w temp. 20?. Otrzymywano suchy bialawy proszek, ktory w roztworze wodnym daje dodatnie odczyny na bialka i wqglowodany Frakcjc II i III otrzymywano przez rozbicie frakcji biaikowo-cukrowej, stosujqc bardzo lagodnq hydrolizc kwaSnq. W tym eelu frakcjc I zada- wano 1/10 N kwasem octowym i podgrzewano na wrzqeej laini wodnej w ciqgu 4 godzin, a potem wirowano. Osad po przemyciu I wysuszeniu daje w roztworze wodnym dodatnie cdczyny na bialko (II). Plyn po oddziele- niu osadu zadawano bezwodnym acetonem w stosunku 1 : 5. Po 24 godzi- nach oddzielano osad przez wirowanie. Osad daje w roztworze wodnym silny odczyn na wielocukry i bardzo slaby na bialko (III). Frakcjq IV otrzymywano w sposob nastcpujqcy: 3-4-dniowq hodowlq brucelli splu- kiwano 10 ml roztworu fizjologieznego, zawiesinq wstrzqsano przez 20 mi- nut na laini wodnej. Po ostudzeniu sqczono przez azbest, otrzymujqc plyn o bursztynowatym zabarwieniu. Aby sic przekonae o wlakiwoAciach antygenowych (haptenowych) tych frakcji, wstrzykiwano je grodskornie krolikom wolnym od zakaienia bru- cellq. Frakcja II (bialkowa) wykazywala najsilniejsze wiagciwoki antyge- nowe i powodowala dodatnie odezyny serologiczne na okres do 8 tygodni. Frakcja I (bialkowo-cukrowa) posiadala te wiageiwo?ci w znacznie mniej- szym stopniu, co zaznaczalo sic ujemnym wynikiem odczynu wiqzania do- peiniacza i szybszym wygasaniem odczynu zlepnego (do 5 tyg.). Frakdja III (wielocukrowa) byla antygenowo najsIabsza. Frakcja IV byla pelnoanty- genowa. Po -ArOdskornym wprowadzeniu uczulonym krolikom uzyskanych aler- genow chemicznych oraz bruceliny PS i PD stwierdzono, ie preparaty chemiczne ustcpujq czulo?ciq brucelinie PS i PD. 200 DoAwiadczenia te wykazaly, e frakcje I, II, III i IV nie na- dajq siq do odczynu Burneta, ustqpujqc czuloAciq brucelinie PD I PS. Nastqpnie vvykonano na zwierzqtach thAwiadczalnych i na ludziach badania porOwnawcze nad wartogciq alergenowq pre- paratu duriskiego PEBA (Ottosen i Plum, 1949) oraz bruceliny PS i PD. Alergen PEBA jest substancjq nieantygenowq, uzyskanq jak nastcpuje. Zawiesinc brucelli doprowadzano przy uiyciu kwasu solnego do pH ? 1,4 ?1,5 oraz gotowano w 1000 w ciqgu 40 minut; bakterie oddzielano przez wirowanie. Plyn doprowadzano do pH ? 4;5 i wowczas wypadala substan- cja, kt6ra po oddzieleniu plynu rozpuszczala sic w wodzie przy pH ? -7,0, dajqc ostateczny preparat uiywany do pr6b alergicznych. 14 chorym na brucelozq wprowadzono grodskOrnie 0,1 ml PEBA i 0,1 ml bruceliny PS. Wyniki podaje tabela 22. Tabela 22 Chorzy PEBA Brucelina PS zaczerwie- nienie naciek zaczerwie- nienie naciek I. G. 4,5X3,5 cm 4,5X3,5 cm 6X7 cm 6X7 cm B. P. 2X2 cm nie bylo 6X5 cm 2X3 cm A. B. 1X1 cm nie bylo 3,5X3,5 cm 2X2,5 cm B. G. 2X2 cm nieznaczny 2X3 cm 2X2 cm A. Z. 1X1,5 cm 1X1,5 cm 3X3 cm 3X3 cm S. W. 2X1 cm nie bylo 2X2 cm 2X2 cm B. Z. 2X1 cm nieznaczny 8X8 cm 8X8 cm Podobne wyniki uzyskano u dalszych 10 os6b, u ktorych roz- poznano brucelozq (Szewczykowski, 1953'). Wida6 wiqc, ie brucehna PS jest lepszym alergenem nii pre- parat PEBA, kt6ry wywoluje u ludzi z rozpoznaniem klinicznym i laboratoryjnym brucelozy odczyny znacznie slabsze, znajdujqce Sig na pograniczu wqtpliwych. W jednym tylko przypadku wy- nik byi odwrotny, a mianowicie brucelina PS okazala siq alerge- nem slabszym nii PEBA. * Materialy Instytutu M. P. i H. W. ? nie ogloszone. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 201 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Badania biochemiczne bruceliny PS i PD daly wyniki (Mie- rzejewski, Parnas, 1953) podane w tabeli 23. Tabela 23 Brucelina antygenowq kowanie w brucelozowq PD jest bogatsza w azot od obu preparatow. Silq bruceliny PS, PD i PEBA okreAlano przez miarecz- odczynie wiqzania dopelniacza z surowicq przeciw- wybitnie dodatni (aglut. 1/1600). Brucelina PS Brucelina PD PEBA Tabela 25 Odsetek antygenu niezbqdny do zahamowania hemolizy Proba biuretowa Piotrowskiego Hellera ksantoproteinowa Molischa Fehlinga ++ ++ ++ ++ + Brucelina PS Brucelina PD PEBA 5-10% 2-3% 10-15% Brucelina PS i PD zawierajq bialka i wqglowodany, przy czym brucelina PD jest bogatsza w bialko, a szczegolnie w aminokwasy aromatyczne, zawierajqce w swej czqsteczce rdzen benzenowy (lepsze rozbicie zawiesiny komorek). Wykonane proby ilokioWe wzglqdnej zawartoki cukru i bialka w brucelinie PS i PD daly wyniki podane w tabeli 24. Tabela 24 Fotokolorymetr, filtr D: Brucelina PS Brucelina PD Kontrola Cukier 0/0 ekstynkcji 72-75 70-72 100 0/0 adsorpcji 28-25 30-28 0 Bialko % ekstynkcji 82-85 80-82 100 adsorpcji 18-15 20-18 Badanie to wykazalo, Ze obie odmiany bruceliny zawierajq w roztworze bialko i wqglowodany; przewaga ich byla w bruce:- linie PD. Zbadano rownie2 ilo?zotu w 1 ml bruceliny PD; wynik przedstawia tabelka porownawcza: Brucelizat (Zdrodowski) ? 0,000055-0,000075 g/1 ml Brucelina (Castaneda) ? 0,000055 el ml Brucelina PD ? 0,0007 gil ml 202 Przytoczone dane gwiadczq o wiqkszej aktywnoki biochemicz- nej i serologicznej bruceliny PD. Z dogwiadczeti przytoczonych wynika, ie brucelina PD nadaje siq najlepiej do praktycznego uZytku rozpoznawczego. Szew- czykowski i Parnas (1955) okreglili dawkq bruceliny PD ?0,1 ml jako najlepszq dla czuioki odczynu Burneta u ludzi. W Dziale Klinicznym Chorob Zawodowych Wsi Instytutu Me- dycyny Pracy i Higieny Wsi wyprobowano brucelinq PD na 40 chorych na brucelozq. Stosowano dawki? 0,02 ml, 0,05 ml i 0,1 ml. U wszystkich badanych z wyjqtkiem jednego dawka 0,02 ml okazala siq za slaba. Odczyn wywolany tq dawkq byl ledwo za- znaczony. U jednego tylko chorego dawka 0,02 ml wywolala do- datni odczyn Burneta. Chory ten cechowaI siq nadwra2liwokiq. Dawka 0,05 ml zastosowana u tych chorych wywolala u wiqk- szoki alergicznoskorny odczyn slabo dodatni, u pozostalych wqt- pliwy i ujemny. U wspomnianego chorego z nadwraZliwokiq od- czyn zarowno miejscowy jak i ogolny byl silnie dodatni. Dawka 0,1 ml wywolala u wszystkich badanych dodatni od- czyn , Burneta, cechujqcy siq naciekiem miejscowytn Arednicy 1-2 cm, zaczerwienieniem skory dookola nacieku, rednicy 2-3 cm oraz nieznacznq martwicq nask6rka w Arodku nacieku. OgOlnie spostrzegano u badanych nastqpujqce objawy: podnie- sienie cieploty ciala do 37,5-38?, dreszcze, zaostrzenie objawow narzqdowych. Objawy ogolne mijaly w ciqgu kilkunastu godzin, Na tej podstawie Dzial Khniczny Chor6b Zawodowych Wsi Instytutu w swojej ekspertyzie, przedstawionej Zarzqdowi Sani- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 203 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 tarno-Epidemiologicznemu Ministerstwa Zdrowia, uznal bruceli- ng PD w dawce 0,1 ml za nieszkodliwq dla chorego i nadajqcq sig do wykonywania odczynu Burneta. RownoczeAnie brucellina PD zostala poddana badaniom kon- trolnym w Dziale Kontroli Biopreparatow Paristwowego Zakla- du Higieny w Warszawie. Kontrola bruceliny PD na zwierzqtach do6wiadczalnych zakaamych brucellami i uczulonych na dziala- nie alergenu brucelozowego, wykazala niejadowitoAe preparatu. W tym samym czasie sprawdzono dzialanie brucelliny PD na duiej liczbie ludzi w klinikach, szpitalach oraz w czasie prac te- renowych prowadzonych przez niekt6re wojew6dzkie stacje sa- nitarno-epidemiologiczne. Badania te potwierdzily przytoczone wyiej wyniki badari Dzialu Klinicznego Chorob ZawodowyCh Wsi oraz wyniki badari Dzialu Kontroli PZH. Na podstawie tych danych Zarzqd Sanitarno-Epidemiologiczny Ministerstwa Zdrowia aprobowal rozpoznawcze stosowanie bru- celiny PD w klinikach i szpitalach oraz w wojewodzkich sta- cjach san.-epid. z tym zastrzeeniem, e odczyn Burneta mo2e bye wykonywany jedynie przez lekarzy przy zachowaniu nastg- pujqcych wartmkow: a) Acisle przestrzeganie dawki 0,1 ml; b) stotowanie dawki mniejszej (0,05 ml) u ludzi z dlugoletniq ekspozycjq zawodowq, u ktorych na skutek dlugotrwalego styka- nia siq w czasie pracy z paleczkami brucelli lub produktami ich rozpadu dochodzi do stanu nadwrailiwoki. Dopiero wowczas, gdy dawka zmniejszona nie wywoluje wyrainego odczynu skor- nego, zaleca sig ponownie zastosowanie dawki 0,1 ml. W ten sposob nasza sluiba zdrowia ma do dyspozycji preparat bgdqcy wynikiem wielu lat badari i prob, ktory zasluguje no stosowanie w nastgpujqcych okolicznokiach: a) w przypadkach podejrzenia brucelozSr; b) w badaniach epidemiologiczno-zawodowych na wsi i w prze- tworstwie hodowlanym; c) w badaniach Majqcych na celu okreAlenie stanu odporno- kiowego, co jest niezbqdne przed szczepieniem przeciw bruce- lozie; d) w prObach okreAlajqcych stan wra21iwoki alergicznej cho- rego na brucelozg przed rozpoczqciem leczenia szczepionkowego; 204 e) u chorych na inne choroby (np. tularemig) w celach rOini- cowo-rozpoznawczych. Ocena ogolna odczynu Burneta. Ze wzglgdu na wystqpowanie od czasu do czasu silniejszych odczynow na roine alergeny brucelozowe wysuwane sq czasem zastrzeienia co do ich zastosowania. Badani na brucelozq uchylajq siq czasem od odczynu Burneta. Sprawa ta zasluguje na wyczerpujqce wy- janienie. Alergeny bezkomOrkowe majq bye lagodniejsze w dzialaniu, lecz zarazem sq mniej czule; alergeny komorkowe sq nieco sil- niejsze w dzialaniu, ale rOwnoczegnie czulsze. Alergeny bezko- m6rkowe wywolujq odczyn szybszy i krotkotrwaly, alergeny ko- morkowe dajq odczyny poiniejsze, czasem spoinione (3-4 dzien), dlu?ej utrzymujqce sip. Alergeny bezkomOrkowe majq rzadziej wywolywae zmiany martwicze w skorze. Poniewa wArod pra- cownikOw naszych wojewOdzkich stacji sanitarno-epidemiologicz- nych ta sprawa wywolala iywq dyskusk, uwaiamy za wskazane przytoczye poglqdy znawcow zagadnienia. Karwacki (1928) pisal o tym: ?U osobnikow dotknigtych bru- celozq w kilka godzin po zastrzyku, powstaje grudka zapalna na podloiu obrzmialym i zaczerwienionym, o 6rednicy 4-6 cm. Obrzqk jest bolesny, towarzyszy mu czgsto gorqczka i objawy ogniskowe w chorych narzqdach; Arodkowa czgga grudki moie ulec zgorzeli". Legeipiski i Wszelaki (1954) piszq: ?Wielkie rozpowszechnie- nie zyskal sobie odczyn alergiczny. U osob zaka2onych zdarzajq sig powaLle odczyny miejscowe i ogolne". Angelow (1954) podaje, ie u silnie uczulonych os6b mo2na stwierdzie powigkszenie okolicznych wqzlow chlonnych, gorqcz- kq, bolesnoge rqki i zmiany martwicze w miejscu wstrzykniqcia. Pierwuszin* (1953) podaje nastqpujqcy schemat oceny odczynu Burneta: = 2 X 3 cm nacieku (slabo dodatni), = 4 X 5 cm nacieku i zapalenie wezlow chlonnych, = 6-8 cm nacieku i zapalenie wgzIOw chlonnych. Bekamyszew* podaje, e zawsze w grupach badanych; nieza1e2nie od jakoki alergenu i dawki, znajdzie SiQ pewna liczba ludzi silnie uczulonych na alergen bru- * Cyt. Zdrodowski, 1953. 205 fr. 1.1 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 celozowy. Schlossberger (1953) pisze na ten temat: ?Dobre wy- niki dajq alergiczne odczyny skorne wywolane wprowadzeniem ArodskOrnym zabitej zawiesiny paleczek brucelli. Odczynom skOr- nym mogq towarzyszya objawy reakcji ogolnej." Ze spostrze2en Curschmana* wynika, 2e alergiczny odczyn skorny ma w prze- biegu choroby Banga wiqkszq wartoge rozpoznawczq ani2eli od- czyny serologiczne, ktore czqsto w przypadkach brucelozy wypa- daj q uj emnie. Hull (1948) pisze o odczynie Burneta: ,,We wszystkich przypad- kach podejrzenia brucelozy pierwszym krokiem, kt6ry trzeba zro- bie, aby do* do rozpoznania, jest wykonanie pr6by grodskornej z brucellergenem. Rozmiary odczynu miejscowego mogq siq wa- hae od 1 do 6 cm rednicy. U osobnikOw zakaionych, odczynowi miejscowemu mogq towarzyszye bardziej zaznaczone dotychcza- sowe objawy choroby. U os6b nadwraLiwych wystqpujq objawy odczynu ogolnego, rOwnoleglego z objawami odczynu miejsco- wego". Du2q wartoge ma opinia Harrisa (1950), kt6ry opracowal dt.ty material kliniczny chorych na brucelozq (okolo 1000). Uwaia on, 2e alergen komorkowy (okolo 3 bilionow paleczek brucelli w 1 ml) jest lepszy i czulszy od alergenu chemicznego. Dotychczasowe pr6by odtrucia alergenu (kwasem azotowym i in.) nie dajq wy- mkow, niszczq bowiem dzialanie alergenowe preparat6w. Odnosi siq on krytycznie do oceny brucellergenu Huddlesona, jako aler- genu IagocInego i czulego. Na dowod podajq nastqpujqce dogwiad- czenia: 163 osobom pracujqcym w gospodarstwach brucelozowych i pijqcyna surowe mleko wprowadzil 1-6cIskornie na przedramie- niu jednej rqki brucellergen, a na drugim swoj alergen kom6rko- wy; brucellergen ujawniI 44 (26,9%) za g alergen kom6rkowy 89 (54,6%) ()sob z dodatnim odczynem Burneta. U 48 ludzi podejrza- nych klinicznie o brucelozq brucellergen ujawniI 17 (35,4%), zag alergen komorkowy 25 (72,9?/o) dodatnich odczynow Burneta. Ha- gebusch i Frei zauwayli take maIq czuloge brucellergenu Hud- dlesona; w6rod 96 badanych odczyn zlepny wypadI dodatnio u wskanik opsonino-fagocytowy u 72,90/o, a odczyn Burneta zate- dwie u 6,20/o. Okazalo siq rownie2, 2e brucellergen nie jest wolny * Cyt. Schlossbetger, 1953. 206 El od mo21iwoAci wywolywania silniejszych odczyn6w alergiczno- skornych. Poston zastosowal ten alergen u 1122 studentow wete- rynarii; dodatnio zareagowaIo 127, w tym 43 wykazalo silne i burz- liwe odczyny z zapaleniem wqzlow chlonnych i gorqczkq; u 24 wy- stqpiIa wysoka gorqczka, 5 trzeba bylo umiegcie w szpitalu, u wielu za g wystqpily na skorze zmiany martwicze. Widzimy wiqc, 2e 2a- den z alergenOw nie jest wolny od ostrzejszego dzialania u osob- nikow nadwra21iwych. Odpowiednie rozcieficzenia alergenow ko- morkowych i stosowanie ustalonych dawek zapobiega wyra2nie burzliwym odczynom. Takim alergenem jest brucelina PD. Ocena por?wnawcza odczyn?w serologicz- nych i alergicznyc h. Zdrodowski i wspolpr.- przebadali 528 ludzi stosujqc jednoczegnie odczyn Wrighta i Burneta; zgo- dnoAe wynikow stwierdzono w 76,3?/o, niezgodnoge w 23,7% przy- padkow, w tym dodatni odczyn Wrighta i ujemny odczyn Bur- neta wystqpil w 7,7?/o, ujemny za g odczyn Wrighta i dodatni od- czyn Burneta w 16?/o. Wierszilowa* i Pawlow (1932) stwierdzali zaka2enie brucelozq tylko za pomocq odczynu Burneta w 520/o przypadkow, za pomocq odczynu Wrighta w 39,90/0, po zastoso- waniu za g obu odczynow ? w 57,90/o przypadkow. Pierwuszin* badal w ciqgu kilku lat 439 przypadk6w brucelozy, Aledzqc dyna- mike rozwoju odczynu Wrighta i Burneta. W pierwszych okresach zaka2enia odczyn Wrighta wystqpuje w 93-95% przypadkow, gorujqc nad odczynem Burneta. W okresach poiniejszych, na od- wrot, goruje odczyn Burneta, osiqgajqc 100% i utrzymujqc siq przez szereg lat. Opracowany material chorych na brucelozq badanych przez Dzial Antropozoonoz (czqkiowo hospitalizowanych w Dziale Kli- nicznym Instytutu) wykazuje wzajemne stosunki odczynow: zlep- nego, wiqzania dopelniacza i alergicznoskornego Burneta w 1.62- nych postaciach brucelozy, podane w tabeli 26. W przypadkach ostrych wystqpujq wy2sze grednie miana odczy- nu zlepnego przy slabiej wyra2onym odczynie Burneta. W przy- padkach przewleklych jest odwrotnie. McCullough i Norman** (1949) stwierdzili, .2e w poinych okie- * Cyt. Zdrodowski, 1953. ** Cyt. Harris. 207 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Tabela 26 Odczyn Burneta 8rednia miana odczynu zlepnego W przypadkach ostrych i podostrych: 4 X (?) 4 X (+) 9 X (+ 5 X (+++) 1X (++++) Przypadki wtornie ostre: 1 X (++) 1X (+++) Przypadki wtornie przewlekle: 2 X (+) 9 X (++) 22 X (+++) 2 X(++?+) Przypadki pierw tnie przewlekle: 38 X (++) 26 X (+++) 1/800 1/500 1/900 1/600 1/600 1/800 1/400 1/800 1/250 1/240 1/50 1/150 1/50 sach zakakenia odczyn Burneta przybiera na sue. Zauwakyli oni u ludzi po 5, a nawet 25 latach od chwili zachorowania dodatni odczyn Burneta. Podajq tek, ke udalo im siq oznaczy6 za pomoc4 odczynu Burneta, jak4 odmianq brucelli jest ustroj zakaiony. Wstrzykujqc w roine miejsca skory alergeny odmiany melitensis, suis i bovis stwierdzili, ke odczyn z alergenem homologicznym wypada silniej. Nie mogligmy tego potwierdzie. Purrie/, Brazil Carlotta* (1948) wykonali dogwiadczenia, majqce na celu wy- janienie, czy wstrzykniqcia malych i1oci alergenu brucelinowego mon wywolae przeciwciala i stwarzaa blqdy rozpoznawcze. U 5 ?sob z ujemnym odczynem Wrighta, Huddlesona i Burneta wprowadzano 11-krotnie alergen 1-.6ciskOrnie w dawkach: 9 X 10 i 2 X 50 milionow brucelli; razem 310 milionow. Po zakoriczeniu wstrzykiwari nie stwierdzono dodatniego odczynu Burneta. Nie * Cyt: L?ffler, 1955. 208 ? stwierdzono tei dodatniego odczynu Huddlesona ani odczynu Wrighta prOcz jednego przypadku, gdy miano wynosilo 1/25. Po- dobne wyniki wykazaly dalsze badania na ludziach. Okazalo sig, ie alergen brucellowy nie uczula ustroju ani tek nie wywoluje wiqkszej iloAci przeciwcial. Zbadano brucelinq PD u 300 chorych (z roknych wolnych od brucelozy. Wprowadzono jg Arodskomie w iloAci 0,1 ml. Po 14 dniach badano odczyn Wrighta, odczyn Huddlesona i odczyn wigzania dopelniacza, zag po 14-28 dniach odczyn Burneta. Wy- niki badan przedstawia tabela 27. Tabela 27 Liczba ludzi badanych Odczyn Wrighta Odczyn wia zania dopelniacza Odczyn Huddlesona Odczyn Burneta 22 278 1/25-1/50 (?) (?) (?) (?) (?) (?) (?) Dane te wskazujq na to, ke brucelina PD nie uczula ustroju na alergen 'brucelowy; u nieznacznej liczby ludzi wywoluje wystq- pienie przeciwcial w niskim mianie. Charakterystyczne jest to, ke odczyn wigzania dopelniacza i odczyn opsonino-fagocytowy po- zostajg ujemne, co wiadczy o ich duiej swoistoAci. Mona powie- dziee, ke aglutyniny przebiw brucelozie zjawiajg sig w ustroju latwiej anizeli przeciwciala wiqz4ce dopeiniacz i opsoniny. W in- nych probach stwierdzono, ke aglutyniny wystuujgce pod wply- wem bruceliny PD znikaj4 przed uplywem 8 tygodni. Wnioski dotyczqce odczynu Burneta. Zbierajgc powyksze naleky stwierdzie co nastqpuje: Alergiczny odczyn skor- ny jest waznym i niezbednym czynnikiem zespolu rozpoznawczego podejrzanych o brucelozq, uzupelnia on odczyny serologiczne i od- czyn opsonino-fagocytowy. Szczegolnie w chorobie Banga jest od- czynem nie do pommigcia. W powigzaniu z innymi odczynami po- zwala na wysuniqcie pewnych wnioskow o stanie immunobidlo- giczn:y-rn ustroju; ma to duke znaczenie dla orzecznictwa pracy i dla wskazan co do szczepienia przeciw brucelozie. Trudniejsze do produkcji alergeny bezkomorkowe sq rrmiej czule od preparat6w kom6rkowych. Alergeny komorkowe w du- Bruceioza 14 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 209 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 iych stOeniach (2 miliardy i wigcej w 1 ml) wywolujq czgkiej silniejsze odczyny miejscowe i ogolne, a rozciericzone (750 000 000 do 1 300 000 000 w 1 ml) dzialajq lagodniej. Alergeny komorkowe wywolujq powstawanie przeciwcial, dlatego tei nie nale2y ich sto- sowae przed pobraniem krwi do wykonania odczyn6w serologicz- nych. Po zastosowaniu odczynu Burneta moina wykonywae po- nownie odczyny serologiczne dopiero w 8 tygodni. Brucelina PD w dawce 0,1 ml okazala sig Iagodnym, swoistym i niejadowitym alergenem rozpoznawczym. _ ROZDZIAL VII BRUCELOZOWE SZCZEPIONKI LECZNICZE I ICH WYTWARZANIE Autorem metody leczenia szczepionkowego brucelozy byl Wright* (1905), ktory zastosowal z dobrym skutkiem zabitq za- wiesing brucelli u ludzi chorych. Od tego czasu metoda ta rozwi- nela sie, znajdujqc w licznych pracach dogwiadczalnych podstawy teoretyczne. Parnas, Gietka i Prejbisz (1952) badali dogwiadczalnie mechanizm dzialania leczniczego bruceliny PS. Kroliki zakaione zjadliwym szczepem bovis leczone byly brucelinq PS (15 wstrzyk- niqe podsk6rnych), po czym kontrolowano je za pomocq odczynu zlepnego, odczynu wiqzania dopelniacza, wskainika opsonino- fagocytowego i odczynu Burneta. DoLwiadczenie to wykazalo, ie lecznicze dzialanie bruceliny PS opiera siq na wspoIdzialaniu 3 elementow: a) odczulenia (desenzybilizacji) ustroju uczulonego na alergeny komorek brucelli; zaznaczalo sie ono zanikaniem silnego odczynu Burneta; b) wzmoienia czynnoki 2ernej komorek ukladu siateczkowo- k.odblonkowego, co wyra2aIo sig m. in. wzrostem wskainika opso- nino-fagocytowego; c) wzrostu poziomu przeciwcial (zlepnikow, cial wiqiqcych do- pelniacz). Wyniki tych dogwiadczen sq zgodne z tym, co pisze Zdrodow- ski: ?Jak ju niejednokrotnie wspominaIem, dla brucelozy jest szczegolnie charakterystyczny stan silnie wyraonego uczulenia ustroju, z ktorym zwiqzane sq -cv.ane patogenetyczne mechanizmy brucelozy. Oczywikie wynik leczniczy leczenia szczepionkami 19* * Cyt. Zdrodowski, 1953. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 211 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 brucelozy wyraia si w pierwszym rzqdzie dzialaniem odczulaja- cym. Std tei powiqzanie wynikow dzialania leczniczego szcze- pionki z wywolywanym w ustroju ?szokowym" odczynem aler- gicznym. Tym samym leczenie brucelozy szczepionka jest przede wszystkim ?rodkiem patogenetycznego dzialania leczniczego". 112ywane do leczenia brucelozy grodki biologiczne pochodzenia bakteryjnego moina podzielie na 6 grup: a) zawiesiny brucelli zabite przez ogrzanie; b) zawiesiny brucelli zabite grodkami chemicznymi (jodem, eterem, fluorem, formolem. chinozolem, yatrenem itp.); c) zawiesiny brucelli rozbite wielokrotnym zamra2aniem i od- tajaniem lub ultradiwiqkami; d) zawiesiny brucelli uczulone surowica chorego lub surowica ozdrowiencow: e) przesacze hodowli brucelli; f) immunochemicznie uzyskane substancje czynne (endotoksy- ny). Grupe a i b obejmuje roine szczepionki komOrkowe. Grupa d, e i f obejmujq szczepionki bezkomorkowe. Grupa c ? to szcze- pionki po.?.rednie (zawierajase substancje antygenowe i ciala ko- morkowe). Jedni uiywaja tylko autoszczepionek, inni uwaZaja za celowe u2ywanie szczepionek standartowych. Preparaty te stosowe.ne sa droga podskorna, domiqniowa, g.rOdskorna, dokylna, a nawet do- ustna. Dawki wahajq si bardzo znacznie: od 160 000 paleczek nawet mniej) do 5-10. 100-500 milionow, 1-12 miliardow. 1:2ywane sa szczepionki jedno- i wielowene Ismieje roi.norod- nos:e preparatow, metod stosowania. dawek i ta sprawa v.-ymaga ju? obecnie opracowania oraz ujednostajnienia w skali miqdzy- narodowej. 1. SZCZEPIONKI KOMORKOWE Najwiqcej zwolennikow ma -czersionka komorkowa (korpusku- larna), zawterajasa zabite 1ub rozbite komorld brucelli, stosowana podsk6rni e. Onisane dot-ad metody dzieii Pandikow (1943) na 3 r_rrupy, a mianowicie stosujase a) malych triawek bakten:i (do 100 TriiiionOw komorek); ? tit b) grednich dawek bakterii (1-2 miliardow komorek); c) bardzo duiych dawek bakterii (miliardy kom6rek). W grupie b) sq roine metody, polegajace na stosowaniu pre- paratow komorkowych w dawkach od 400 do 500 milionow do 1 miliarda komorek. Szczepionki komorkowe stosowane sq podskornie roinymi spo- sobami, z ktorych podamy najwainiejsze: Metoda Simpson a*. Szczepionke zawierajacq 2 miliardy bakterii w 1 ml wprowadza sie podskomie seriami, z przerwami 3-dniowymi. I seria: 0,25 ml w ciagu 3 dni (codziennie), II seria: 0,5 ml 3 dni z rzqdu I III seria: po 1 ml w ciagu 3 dni. Metoda Ferrataya i Schittenheima*. Zawiesine zabitych brucelli podaje sie co 2-5 dni podskomie (lub domie?niowo) w dawkach wzrastajacych: 1 r, 1, 11 2, 2. 5, 10, 25. 50, 100, 150, 200, 300, 400, 500 milion?w komorek. ? Metod a Ragozy". Szczepionka zawiera 2 miliardy bakterii w 1 ml; stosuje sie ja w dawkach narastajacych, zaczynajac od 0.2 ml (400 milionow bakterii), nastepnie do 1 ml, a nawet do 5-6 ml (10-12 mi- liardow bakterii), zale2nie od stanu ogolnego chorego i nasilenia objat.ver.v. Ale to ci a Korowickieg o'. Szczepionke wprowadza sie co drugi dzien w dawce 1-2 miliardow bakterii. Kuracja obejmuje 12-20 wstrzy- Sposobv dotylnego leczenia brucelozy znalazly wielu zwolennikow od czasu opracowania metody przez Guglielma (1933). Wedlug m et o dy Gug1i e1 m a stosuje sie najpierw 2 wstepne, prObne wstrzykniecia doiyIne malych dawek (1 i 2 miliony cial bakteryj- nych) z przerwa 3 do 4-dniowa. Proba ta wykazuje osobnicze uczulenie jt ze wzgleciu na konieczna ostroLnok niezbedna. Gdy prOba wypada dodatnio, ujav.-niajac to1erancje, ustroju na szezeolonke, stosuje sie dzia- lajace dav.-2-d szczepionki o rile 5, 10. 25, 50, 75, 100, 125 milionow bakterii. Lekarz reguluje dawki w zaletoici od odczynowoki ustroju chorego. Dawki ocv.-innv za kaidyrn razem v.-ywolywae podobny pod wzgledem na- silenia objawow odczyn o.golny. Grosso* stosuje dawki o wie2Ksze w sto- sunku do dawki poorzedniej w przyoadkach odczyncr.coki prawidlowej? a u chorvc.h reagujacych bardzo silnie i burzliwie zwieksza dawki. tylko oI 1-1'4_ert-xy wyno-ma w Dierw-=ej serii leczenia (do 50 milioner.i.- bakterii) 3-4 dni. a totem roma do 6-7 dni. Wstr.zylullecia .stosuje sI tak dlugo. ai soraczka s.padnie do nonny, a poLPiri dcdaje 9 sAikriicia z przerwa 7-8 dni celem zapobilznia nawrotorn bru- lazy. W 77rocc od nzsilenla thoroby I r.,dczyno-7.-oici c-thbnimej ustroju ztozuja. =1= od 9-3-5 do 10-12-14 w rzykni Ogana liczba bakterii podawanych daiyinie wynosi 75. c-72=ern 125 milionow. Cyt.. Zdrodowski, 1953. Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 913 ,Postae pierwotnie przew- lekia przerzutowa klinicznie wyr aiona Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 4, utajona 4- 227, MICH ---- tfl Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Okres wysiewow krwiopochodnych i uogOl- nienia zaka2enia odpowiada klinicznie brucelozie ostrej. Wytwarzanie sie zmian ogniskowych w tkankach charakteryzuje bruceloze przewlekl q, zwanq dlatego take brucelozq narzqdowq Jub przerzutowq. Ponadto Rudniew wyro2nia jako zasadnicze ogniwo w brucelozie przewleklej wy- siewy wtorne z ognisk narzqdowych, przejawiajqce sit klinicz- nie okresami zaostrzen, oraz podkreSla znaczenie odczynowych zmian alergicznych w tkankach. Wygasanie zakaienia okreAlane jest jako okres wtOrnego utajenia. Wiekszok autorow mowi po- nadto o pozostalokiach brucelozy lub trwalych jej lokalizacjach narzqdowych, ktOre odpowiadajq. klinicznemu pojeciu metabru- celozy. Janbon i Bilibin wyro2niajq okres pok-edni, wtrqcony miedzy bruceloze ostrq i przewleklq. Pojecie wyrOwnania i niewyrowna- nia (Ragoza i Rudniew) wiqie sie klinicznie z wystqpowaniem okresOw objawowych lub bezobjawowych. Klasyfikacje badaczy radzieckich oparte sq. na glebokiej zna- jomoki mechanizmu rozwoju brucelozy. Wnikliwy i wyczerpu- jqcy jest schemat Ragozy, ktory uwidacznia zwiqzek poszczegOl- nych postaci brucelozy ze sobq oraz wskazuje drogi, ktOrymi jed- ne postacie mogq przechodzie w drugie (p. tab. 28). Dla codzien- ne3 praktyki lekarskiej podzialy te sq moe zbyt zloione i dlatego mniej przydatne. Mogq nimi poslugiwaa sieklinicyci, ktorzy po- siadajq doskonalq znajomok brucelozy i majq mo2nok dlugo- trwalej i precyzyjnej obserwac3i chorych. Rudntew podaje row- nie i kliniczny podziaI, oparty na symptomatologii narzqdowej. Badacze zachodni uwzgledniajq w klasyfikacji przede wszyst- kim kliniczny punkt widzenia. Zaleznie od wysuwajqcych sie na pierwszy plan objawow narzqdowych rozpoznajq oni: 1) bruceloze narzqdu ruchu; 2) neurobrucelozq; 3) brucelozg ukladu moczowo-plciowego; 4) brucelozq narzqclow wewnetrznych z podgrupami: a) brucelozy plucnej; b) brucelozy serca; c) brucelozy wqtrobowo-gledzionowej; 228 d) brucelozy wielonarzqdowej; e) brucelozy skornej i inne postacie. Szkola Janbona wyro2nia obok postaci narzqdowych pasta& go- rqczkowo-potowq, ktora jest najczqstsza i nie wykazuje powiklari narzqdowych. Opierano rownie2 podzial brucelozy na ciOkoki przebiegu (bru- celoza subkliniczna, ambulatoryjna, o gwaltownym przebiegu) lub na torze gorqczkowym (gorqczka falista, stany podgorqczkowe, go- rqczka nieregularna, nawraca]qca itd.). Poslugujg sig wlasnq klasyfikacjq brucelozy, ktora uwzglednia przede wszystkim kliniczny punkt widzenia (tab. 29). Niejednokrotnie obserwowaligmy ludzi z dodatnim odczynem Burneta lub te2 z dodatnim odczynem serologicznym i z dodat- nim odczynem Burneta, ktorzy nie wykazywali podmiotowych ani przedmiotowych objawaw choroby. Skierowani do kliniki w wyniku badari masowych brucelozy nie skar2yli sie na 2adne dolegliwoki, a badaniem fizycznym nie stwierdzalo sie zmian chorobowych. Klinicznie nie widziaIem podstaw dla rozpoznania choroby i przeprowadzenia leczenia. Ujecie tych przypadkow nastreczalo nam trudnoki, a moj projekt podzialu brucelozy wy- plynql z analizy naszych spostrzeieri. Zasadnicza linia podziaIu biegnie miedzy brucelozq czynnq, jako schorzeniem wymaga- jqcym leczenia, a brucelozq nieczynnq, ktora jest tylko wyrazem lub nastepstwem zaka2e- n i a, a nie chorob q. Sqdze, 2e cisle odgraniczenie czynnych postaci brucelozy od nieczynnych jest wane przede wszystkim z klinicznego punktu widzenia: okreglenie aktywnoki tej choro- by rozstrzyga o wskazaniu leczniczym. Klasyfikacja ta oddala nam due uslugi w biei.qcej pracy klinicznej. Podany podziaI nie uwzglednia moie wszelkich. odmian prze- biegu choroby i me oddaje zIo2onoki jej zjawisk, cechuje go jednak prostota, jasnoSe 1 przydatnok kliniczna. Czynna bruceloza wymaga swoistego leczenia, w nieezynnej nie jest ono potrzebne. M6j projekt klasylikacji brucelozy przedstawia sie nastdpu- jqco: Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 229 .t EStLka Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Tabela 29 Posta&opsonino- Objawy kliniczne Odczyny serologiczne Odczyn Burneta Wskainik fagocytowy Uwagi A) Bruceloza czynna a) ostra i pod- ostra b) przewlekla (pierwotna i wtOrna) + + + + + + ?do ++ + + ?? + ?? (spadek w okresach zaostrzen choroby) na pierw- szym planie objawy ogolne cho- roby na pierw- szym planie objawy narzqdowe B) Bruceloza nieczynna a) pOstae sero- logicznie do- datnia bez- objawowa b) metabruce- loza ? + ++ ? ?+ ? lub + + + + ? objawy narzqdowe sq nastqp- stwem prze- bytej bru- celozy C) Stan uczulenia na btuceile ? ? ? . + -F + , ? mogq wy- stepowae objawy skorne* o charakte- rze aler- gicznym 230 A. Bruceloza czynna z postaciami: a) ostrq i podostrq; b) pierwotnie przewleklq i wtornie przewlekIq. B. Bruceloza nieczynna z postaciami: a) serologicznie dodatniq klinicznie bezobjawowq; b) metabrucelozq. C. Wyr&niam ponadto stan uczulenia ustroju na paleczkg Banga, ktorego to stanu nie motha zaliczye do postaci brucelozy. Naleiy go wyodrqbnie i scharakteryzowae zarOwno ze wzglgdow epidemiologicznych, jak rowniei dla zapobie2enia blqdom rozpoznawczym. BRUCELOZA CZYNNA Rozpoznanie brucelozy czynnej wymagajqcej swoistego leczenia. stwierdzenie objawow choroby, ,wyhodowanie brucelli z krwi, z rego. a. Posta ?str a i podostr a. Kryterium rozpoznania brucelozy ostrej stanowi ostry przebieg choroby i rownoczenie krotki czas jej trwania. Wiqkszok badaczy przyjmuje, 2e okres ten trwa do 3 miesiqcy. Z uwagi na to, ie bruceloza moie prze- biegae od poczqtku jako schorzenie przewlekie, nie opieramy rozpoznania jedynie na czasie trwania choroby. Z drugiej strony wystqpujq okresy zaostrzen w przebiegu brucelozy przewleklej, ktore przedstawiajq klinicznie obraz brucelozy ostrej. platego uwaiam, ie charakterystyczne dla ostrej brucelozy sq oba czyn- niki lqcznie ? obraz kliniczny choroby i czas jej trwania. Postae podostra pokrywg sig zasadniczo w swych cechach kli- nicznych z postaciq ostrq. WyrOiniamy jq, na podstawie mniej -,ostrego przebiegu choroby lub ditiszego czasu jej trwania (do 6, a nawet wedlug niektorych autorow do 12 miesigcy). b. T osta ?r z,e wl ekI a. Moe ona rozwijae siq jako p o- .. sta6 pierwotnie przewlekla, nie poprzedzona okre- sem ostrym, bqdi tei jako postae wtornie przewlekla: chorych, u ktorych? wystqpowaly objawy ostre w poczqtkach schorzenia. oznacza rozpoznanie choroby Warunkiem rozpoznania jest najpewniejszym dowodem ? wydzielin lub z tkanek cho- Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 231 ?Jr Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 .1: tt BRUCELOZA NIECZYNNA ?Oznacza ona stan istniejqcego lub przebytego zaka2enia bez czynnej sprawy chorobowej i nie wymaga swoistego leczenia. a. Postae serologicznie dodatnia, klinicznie bezobj a wo w a. Obejmuje ona te przypadki, w ktorych od- czyn ustroju na zaka2enie brucellami polega tylko na wytwarza- niu przeciwcial humoralnych i rozwoju uczulenia, jednak bez objawow choroby. Rozpoznaje si jq wowczas, gdy odczyny sero- logiczne i odczyn Burneta sq dodatnie, a wyniki podmiotowego i przedmiotowego badania ujemne. Nie ma dostatecznych pod- staw, by uwaiae w takich przypadkach ludzi za chorych i prze- prowadzae u nich leczenie swoiste. MasOwe badania odczynow serologicznych u pracownikow na- raionych zawodowo na zakaienie brucellami (pracownicy wet. sluiby zdrowia, hodowli bydla i sluny zootechnicznej) wyka- zuja u nich znaczny odsetek dodatnich odczynow, mimo ie obja- wow chorobowych nie ma. W Polsce badania tego rodzaju przeproi.vadzali m. in. Kamin- ska i Szaflarski oraz Blawat (p. Epidemiologia str. 95). Niinanski ze wspolpracownikami stwierdzili w Czechoslowacji okolo 75% dodatnich odczynow serologicznych u pracownikow uspolecznio- nych gospodarstw rolnych, przy czym nie bylo u nich objawOw chorobowych. Wedlug opracowanego przez Huddlesona zestawie- nia piAmiennictwa Awiatowego postaa serologicznie dodatnia, kli- nicznie bezobjawowa w-ystepuje w 5-540/o u lekarzy- weterynarii, w 18-400/o u pracownikow zakladow miesnych i w 8-35% u pracownikow zakladow mleczarskich. Badania przeprowadzane wk.od ogolu populacji, u ludzi nie nara2onych zawodowo na bruceloze, wykazujq rownie2 pewien odsetek dodatnich odczynow serologicznych. Jest on jednak nii- szy nii w grupie zai,vodowo nara2onych. Mo2liwe, 2e odgrywa tu role zakaienie drogq przewodu pokarmowego (picie surowego mleka?). Legeiwiski stwierdzil przed drugq wojnq AN,viatowa, we Lwowie wgrod 768 surowic przyslanych dla innych badati 3 z do- datnim odczynem 1,Vrighta, Meisel wArod 167 surowic rownie2 3 dodatnie. Badania Parnasa i Stuczaftskiego przeprol,vadzone w woj. lwowskim w la.tach 1939-1941 wykazywaly u rolnikow 232 okolo 60/o dodatnich odczynow serologicznych, u ludnaci miej- skiej tylko okolo 0,8%. Zbadania wymaga jeszcze zagadnienie, czy postae serologicz- nie dodatnia, klinicznie bezobjawowa, mo2e przechodzie w bru- celoze czynnq. Badania Niinanskiego oparte na du2ym materiale, przemawiajq przeciw tej mo21iwaci. Przeprowadzone byly one dwukrotnie, i nie wykazaly przypadkow czynnej brucelozy, po- dobnie jak badania kontrolne po uplywie jednego roku, jakkol- wiek nara2eni pracownicy. mieli dodatnie odczyny serologiczne ju w czasie pierwszego badania. W zaka?eniach wywolanych przez odmiane melitensis czestoge postaci bezobjawowych jest zdaje sie mniejsza ni2 w zaka2eniach wywolanych odmianq bovis, co pozostaje w zwiqzku z -wiekszq jej zjadliwaciq. Musimy sobie zdawae sprawe, ?e stan bezobjawowego zaka2e- nia moie bye rownie2 tylko okresem w przebiegu przewleklej brucelozy, w ktorej wystepujq niejednokrotnie dlugie okresy, z objawami klinicznymi malo nasilonym, lub w ?gale bez obja- wow klinicznych (bruceloza utajona). Mo2emy tu rozroinie trzy odmiany: 1) okres pierwotnego utajenia, a wiec stan bezobjawowego zakaienia, ktory wyprzedza przewleklq bruceloze; 2) okresy utajenia brucelozy przewleklej, oddzielajqce jej okresy zaostrzen; 3) utrzymywanie sie dodatnich odczynow serologicznych je- szcze przez pewien czas (do kilku miesiecy) po wyleczeniu cho- roby. Okre61enie czynnoLci sprawy chorobowej i odranienie nie- czynnej postaci brucelozy od okresu utajenia brucelozy prze- wleklej jest czasem trudne i mo2e wymagaa dluiszej obserwacji chorego oraz znajomoLci przebiegu choroby. Wysokie miana od- czynOw zlepnych (powy2ej 1: 320) przemawiajq za przejgcio- wym stanem utajenia w przebiegu czynnej brucelozy, wysoki wskanik opsonino-fagocytowy, utrzymujqcy sie niezmiennie ? za sprawq nieczynnq. . Wyodrebnienie postaci serologicznie dodatniej,,kliniczme bez- objawowej, wydaje mi sie szczegOlnie wane z tego powodu, ie liczba os6b zdrowych z dodatnimi odczynami serologicznymi jest stosunkowo wielka, a lekarze sklonni sq opierae niekiedy rozpo- 233 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 .11 1'5-4 znanie brucelozy, jako choroby wymagajqcej leczenia, ? glOwnie na wynikach odczynow serologicznych. b. Metabruceloza p. str. 224. UCZULENIE NA PALECZKE BANGA Od brucelozy naleZy ostro odgraniczye stan uczulenia na pa- leczke Banga. Przejawia sie on dodatnim odczynem Burneta, kt6ry stwierdzamy u ludzi zdrowych z ujemnymi odczynami se- rologicznymi i z brakiem w wywiadach danych, ktOre wskazywa- lyby na przebytq bruceloze. Uczulenie tego rodzaju jest bardzo czeste, wielokrotnie czestsze od przypadkow brucelozy czynnej i nieczynnej Iqcznie. Niewybi6rcze badania populacji w Polsce wykazujq dodatni odczyn Burneta u okolo 1?/o badanych (badania IMPW w Lubli- nie). Autorzy zagraniczni stwierdzali znacznie wiekszy odsetek dodatnich odczynow Burneta u ludzi zdrowych (p. Epidemiolo- gia str. 95). Jeszcze wiekszy odsetek dodatnich odczynOw Burneta stwier- dza sie wgrOd pracownikow naraZonych na kontakt z brucellami. Meyer podaje cyfry 20-90010 u lekarzy weterynarii, mleczarzy I pracownikow hodowli bydla, Spink 40-50?/o u pracownikow fabryk konserw i okolo 200/0 u pracownikOw hodowli gwhi. Wielu autorow uwa2a, ie charakterystyczne zmiany skory rqk I przedramion, wystepujqce po zabiegach recznych wykonywa- nych nie osionietq rekq w narzqdach rodnych krOw zakaZonych brucellq, sq przejawem wyNcznie alergii. Za slusznokiq tych pogiqdOw przemawia wystepowanie tych zmian niejednokrotnie jui w kilka godzin po zabiegach. NiezaleZnie od objawOw uczu- lenia moie rozwinqe si pelny zespoi objaw6w brucelozy. Spo- strzegaligmy kilka przypadk6w niewqtpliwej brucelozy u pra- cownikow weterynaryjnej shiny zdrowia, ktorzy podawali w wy- wiadach tego rodzaju zmiany skory. RozbieZne sq poglqdy roZnych autorow na immunobiologiczne podlole nadwraZliwogci na bruceline. Niektorzy uwaiajq, Ze stan uczulenia mole wystepowae, nawet je61i nie doszio do zakaienia (kontakt z zabitymi brucellami?), lub tei mole pozostawae po przebytym zakaieniu. Inni stojq na stanowisku, Ze dodatni od- czyn Burneta wskazuje na obecnoge iywych paieczek w ustrolu. 234 Opierajq si przy tym na poglqdach o znaczeniu odczynu tuber- kulinowego. Dogwiadczalnie nie udaje sie alergii wywolae u ludzi przez wprowadzenie antygenu bakteryjnego drogq skory lub przewodu pokarmowego; spoiywanie duZych Haci zabitych bru- celli nie wywoluje uczulenia (Braude i wsp.). PrOste obliczenie wskazuje na to, ie liczba uczulonych na pa- IOZke Banga i wykazujqcych dodatni odczyn Burneta jest bar- dzo du?a, w porownaniu z liczbq przypadkow brucelozy, nawet w Polsce, w ktorej odsetek osob oddzialywajqcych na bruceline jest miski w porownaniu z innymi krajami. Dodatniego odczynu Burneta nie molemy wiec uwaZaa za wskainik choroby. Moe on mieo znaczenie tylko w zespole innych objawow przemawia- jkcych za brucelozq oraz moie bye pomocny w badaniach epide- miologicznych. Badania Instytutu Medycyny Pracy i Higieny Wsi przeprowadzone w6rOd pracownik6w zakladow miesnych Lublinie przemawiajq przeciw temu, by u ?sob z dodatnim odczynem Burneta rozwijala sie bruceloza. Mimo stwierdzenia w znacznym odsetku przypadkow dodatniego odczynu Burneta nie wykazano w Zadnym z nich dodatnich odczynow serologicz- nych ani danych wiadczqcych o przebytej lub toczqcej sie bru- celozie. Badania te ?wiadczq o tym, Ze nawet przy duiym nara- 2eniu zawodowym stan uczulenia ustroju na paieczke Banga nie stanowi okresu w rozwoju brucelozy. Przypuszczalnie mo2- na uwaZae odczyn Burneta jedynie za wskainik zakaienia, przy- pisujqc mu w brucelozie podobne znaczenie jak odczynowi Pir- queta w gruZlicy. Lt2cg..' Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 Declassified in Part - Sanitized Copy Approved for Release 2013/07/11: CIA-RDP81-01043R002200170001-4 ROZDZIAL II ANATOMIA PATOLOGICZNA BRUCELOZY (napisal St. Mahrburg) Cechq charakterystycznq brucelozy jest jej wyjqtkowy poli- morfizm. Ka&ly narzqd w ustroju ludzkim moie bye miejscem usadowienia sie brucelli, a roinorodny kliniczny przebieg cho- roby lqczy siq AciAle ze zmiennogciq obrazow morfologicznych. Odmiany bovis i suis wykazujq powinowactwo do kom6rek pochodzenia mezenchymalnego, natomiast odmiana melitensis cechuje sie powinowactwem do komorek ektodermalnych. Ca- staneda na podstawie powinowactwa brucelli wyodrqbnil trzy postacie brucelli ? umiejscawiajqce sq 1) w zarodzi makrofa- gow, fibroblastow i grodbionkow siateczki Medziony, 2) w korner- kach mi.qszu nerek i 3) w komorkach grOdmi.q2szowych jqdra. Sharp na podstawie swych badan wskazuje, ie glownq i zna- miennq cechq zmian anatomicznych w brucelozie jest rozplem komOrek ukiadu siateczkowo-grodbionkowego. Wypowiedzi jego znajdujq potwierdzenie u Forbusa, kt6ry uwa?a odczyn ukiadu siateczkowo-grodblonkowego z tworzeniem sig charakterystycz- nych ziarniniakow ? guzk6w przypominajqcych swq budowq gruzelki gruilicze, za pierwotny odczyn na wtargnigcie bru- celli. Guzki dochodzq do wielkoAci glowki szpilki lub ziarna prosa, ukiadajq sig one pojedynczo lub w skupieniach. Najbardziej ty- powe guzki spostrzega sie w wqtrobie (ryc. 30), ledzionie, szpiku, a odosobnione w rdzeniu i m6zgu. Sq one utkane z komorek na- blonkowatych z drobnq eozynochlonnq ziarnistoAciq o jednolitej budowie zarodzi, z bladym jqdrem i skqpq chromatynq. Spoty- kane sq rownie2 komorki histiocytarne, otoczone nacieczeniem drobnokomorkowym. Niekiedy w komorkach daje sig zauwaiye drobne kropelki tiuszczu. 236 W niektOrych przypadkach w Arodku guzka widoczne sq ko- morki olbrzymie z charakterystycznie uloionymi jqdrami, wy- glqdem swym przypominajqce komorki Langhansa w- gruzelkach gruiliczych. Vtit rAlp..), $, ?, N=N 0 -.*g I ???I . .- p, L% -6 '''' ?' ? rj....?: -6,-0 . r.: -- t, ?C ???? C.).-. 4:: c...i.., 0 ccA:PW 0........... ?_, , et c. C... Z..2 ...i o i....-13 1.10Cr 0?......., I 4.4 " . g t92 t'l " U ,?... > .... o .- o N 0 Cr". :>?- ..?. c1 'a .... E NEC) !4",-.4 or,t, I " g.pc.c. 0????4C71 37.4" ??? ;4 ? C3 ?? ? au E o. N.CO .gt..SC51, c,s=c) C li*.; td...1 t?:?>? 0 I I?4 "I IBailanta serologiczne -AIr313t1 lni2e OUCIU cococoSer .T.,:7,22'.?, .;?-???;11:-.1.;--44. oraCco ""="" 7:1.;:4.--. .-1 goCeco c',=?=, "..s .....